Donderdag 31 mei 2007

Rik Torfs over de dood

Rik Torfs over de dood

Om een viertal redenen bezorgt de tekst van Rik Torfs (zie De Standaard van vandaag donderdag) over onze omgang met de dood mij een onbehaaglijk gevoel.

Ten eerste is het filosofisch en wetenschappelijk erg betwistbaar om vanuit één persoonlijke ervaring te komen tot algemene conclusies. Er zijn genoeg mensen die precies het omgekeerde hebben meegemaakt als Torfs met zijn vader en die tactloze verpleegster: zij hebben een geliefd persoon ondraaglijk zien lijden vanwege een 'therapeutische hardnekkigheid' die het ziekenhuis financieel baat opleverde.

Ten tweede doet Torfs aan begripsverwarring:'therapeutische hardnekkigheid' is niet hetzelfde als de hardnekkigheid waarmee zieken zich aan het leven vastklampen. We gebruiken die term om aan te geven dat therapeuten een zinloze behandeling verder zetten vaak tegen de wil in van de patiënt of de nabestaanden die geen rekensommetjes staan te maken maar bewogen worden door medelijden en liefde.

Ten derde noemt Torfs de toplonen een detail waar je niets aan kan veranderen. Inkomensongelijkheid doet er niet toe volgens Torfs. Maar precies die inkomensongelijkheid bepaalt in grote mate de problematiek: de middelen om te vermijden dat we evolueren naar 'een geneeskunde met twee snelheden' zijn niet oneindig, er moeten keuzes worden gemaakt of men dit nu moreel verwerpelijk vindt of niet.

Concreet voorbeeld: je beschikt over één geschikt donorhart, ga je dit dan inplanten bij een 80-jarige of bij een 20-jarige patiënt? Allemaal zouden wij willen dat er voldoende ruilharten waren voor alle hartlijders, maar in de praktijk is dit niet zo. Een kostenbatenanalyse zal zeker in de toekomst met de toenemende vergrijzing en de stijging van de medische kosten nog meer voorkomen dan vandaag. Wie daar morele bezwaren tegen heeft, moet ophouden met zeuren over de te hoge belastingen (een gezeur waaraan Torfs voor zover ik mij herinner niet meedoet) en moet erkennen dat het inkomen wel degelijk meespeelt (wat Torfs lijkt te vergeten).

Ten vierde noemt Torfs de dood 'de ultieme vernedering van de mens', met wat meer ervaring of studie zou hij tot het inzicht komen dat voor heel wat mensen de dood uiteindelijk een verlossing kan zijn. Op meer dode gezichten dan Torfs vermoedt, staat niets anders te lezen dan vrede.

Geschreven door staf de wilde om 12:23 Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Woensdag 30 mei 2007

drugs in soorten

over verslavingen

Het voorgaande bericht deed me denken aan een statistiek die ik enige tijd geleden zag in De Standaard of De Morgen: de meest lucratieve economische sectoren op wereldschaal zijn de wapenhandel en de drugshandel.

Wat is het verschil?

Drugs kunnen in het ergste geval de individuele levens verwoesten van mensen die daar zelf voor gekozen hebben. Wapens verwoesten de levens van miljoenen mensen die daar uitdrukkelijk niet voor kozen.

De wapenhandel is in tegenstelling tot de drugshandel voor een deel legaal en aan weinig beperkingen onderhevig, voor een ander deel net als de trafiek in verdovende en stimulerende middelen illegaal. Heel de wereld voert een 'war on drugs', van een 'war on arms' is geen sprake, zeker niet bij de landen die in de eerste strijd het hoogst van de toren kraaien.

Er zijn mijn inziens twee verslavingen die echt levensbedreigend zijn voor heel de planeet: de hebzucht en de gewelddadige gelijkhebberij.

Een goeie derde is het cynisme: uitgerekend diegenen die er voortdurend over opscheppen dat zij over een superieure beschaving of moraal beschikken, zijn de meest ongeneeslijk verslaafden aan hebzucht, fanatisme en geweld.

De wereld is zo'n schouwtoneel dat we niet kunnen zonder verdoving om niet kierewiet te worden van de aanhoudende schreeuw die uit deze wereld opstijgt.

Dit is het paradoxale: een struisvogelhouding is een leugen, maar anderzijds maakt een voortdurende confrontatie met het lijden en het onrecht ons knettergek.

Met verdoving bedoel ik dan de uitschakeling van het morele bewustzijn - in klassieke termen: de stem van het geweten - door met de eigen pietluttige zorgen bezig te zijn, door op te gaan in de verdwazing van de sport of in de nog grotere stompzinnigheid van allerlei tv-programma's, of door met oogkleppen aan zich helemaal op zijn job te storten.

Dit is een zaak van zelfbehoud en tegelijkertijd van zelfbedrog: we sluiten ons af voor problemen die zich hoe dan ook aan ons zullen opdringen.

Het doet me denken aan de priester-arbeider Frans Wuytack uit Sint-Niklaas. Die was in Venezuela opgepakt en in de gevangenis gestopt omdat hij zich te duidelijk engageerde voor de armen. Terug in Vlaanderen werd hij verwelkomd als een held. Tot hij hier hetzelfde begon te doen, onder meer door deel te nemen aan de arbeidersstrijd op de Boelwerf in Temse. Het ging zelfs zover dat de toenmalige bisschop van Gent, de beruchte van Petegem, de deken van Sint-Niklaas naar zijn oud moedertje stuurden om haar te dreigen dat zij de communie zou geweigerd worden indien haar zoon volhardde in de boosheid.

Maar Frans begon met agit-proptheater, fel politiek theater dus, samen met de andere roemruchte arbeidersleider, Karel Heirbout. Ik zag ze in Hamme, in het jeugdhuis Het Klokhuis optreden met hun sociale sketch 'De Barst': vlijmscherm anti-kapitalistisch maar achteraf zaten beide mannen aan de toog moppen te tappen, met een bevallige vriendin dan nog wel. Daar gaat het om: je ogen niet sluiten maar plezier blijven maken. Tenslotte is geen enkele uitgebuite of mishandelde mens geholpen met onze depressiviteit. Het is een variant op de 'Mythe van Sisyphus' van Albert Camus: de steen de berg oprollen in de wetenschap dat die jou vlakbij de top toch ontglipt, maar de berg weer afdalen met een glimlach. 'We moeten ons voorstellen dat Sisyphus gelukkig is,' schreef Camus.

Naar je geweten luisteren en handelen is ook een vorm van verslaving.

Geschreven door staf de wilde om 13:35 Reageer op dit bericht

Woensdag 30 mei 2007

geweigerde mail

pep en doping

In De Standaard van dinsdag verschenen enkele lezersbrieven over doping in de wielersport en twee artikelen over het gebruik van pepmiddelen door studenten.

Er is om te beginnen het verschil in woordenschat: pep klinkt nog altijd iets vriendelijker als doping terwijl het toch om hetzelfde gaat; onder meer amfetamines zijn regelrechte en zelfs gevaarlijke doping.

Zou het niet zinvol zijn het Antwerpse onderzoek uit te breiden naar alle sectoren die stressgevoelig zijn en periodiek of constant uiterst arbeidsintensief?

Hoe vaak worden geneesmiddelen als anti-depressiva en kalmeermiddelen niet gebruikt op een oneigenlijke manier: niet om een ziekte te bestrijden maar om mee te kunnen draaien in de mallemolen van de prestatiecultus.

De zogenaamde Olympische idealen: 'hoger, verder, sneller' domineren niet alleen de sport (gaande van amateurs tot professionals) maar heel onze maatschappij.

Laten we toch eens eerlijk zijn: zondag hebben wij wielerliefhebbers ons weer zitten vergapen aan het spektakel van een koninginnerit in de Giro en die kick willen wij niet missen: heroïsche prestaties in een schitterend decor.

De morele vragen: is dit wel medisch verantwoord etc worden tijdens de kickervaring naar de achtergrond verdrongen.

Vergelijk het met onze houding als consument: hoeveel klanten liggen er wakker van dat hun dure merkkledij ergens gemaakt wordt door mensen die worden uitgebuit, eventueel door kinderen?

Het is al te gemakkelijk een groep als zondebok aan de schandpaal te nagelen en te vergeten dat men zelf medeverantwoordelijk is: door onze sensatiezucht als het om uitzonderlijke prestaties gaat en door ons blinde consumentisme in het algemeen. De heisa over het dopinggebruik veroorzaakt een valse tweedeling: wij, de zuiveren, tegenover de corrupte atleten. Met wat meer zelfkritiek zouden we inzien dat dit zelfbedrog is en een leugen van Olympische omvang.

(Dit is de zoveelste mail die door De Standaard is geweigerd. In het bijzonder over de dopinghysterie vindt men weinig relativerende teksten in de media - behalve in Humo dan - en dit kan bij de lezers de indruk wekken dat deze teksten niet bestaan, een vorm van manipulatie dus. Zelden worden sport- en andere dokters aan het woord gelaten die medische begeleiding en doping op een nuchtere, wetenschappelijke manier benaderen. Wat de dopingdominees van de media verkiezen is de bevestiging van hun eigen hypocrisie. Je hoort ze gillen 'nog meer van dat' bij elke opmerkelijke prestatie zoals vorige zondag in de Giro, maar als een renner nog maar wordt verdacht van doping dan willen ze hem onder de modder stampen en vermorzelen. Zo gedragen verwende kinderen zich: ze vertrappelen in hun driftbuien het speelgoed waarom ze eerder hebben gezeurd.)

Geschreven door staf de wilde om 09:16 Reageer op dit bericht

Dinsdag 29 mei 2007

Van Toen en Thuis

Van Thuis en Thuis

Het boek is sedert vrijdag in huis en het ziet er fraai uit, als drukwerk alleszins. Zopas is hier een fotograaf van Gazet vanAntwerpen geweest, gelukkig heeft hij mijn versleten pantoffels buiten beeld gelaten: de dichter als pantoffelheld is geen gezicht en als zijn grote tenen erdoor steken wordt het helemaal een karikatuur. Een interview zal verschijnen in de regionale editie van Het Nieuwsblad/Het Volk (editie Waasland neem ik aan).
Komende vrijdag is dus de officiële voorstelling in Hamme: in extremis zijn er medewerkers bij gekomen, het lokale Davidsfonds , de fotoclub Imago en de vzw Durmevrienden die materiaal leveren voor de projectie van natuurfoto's uit de streek van Durme en Schelde. Er zijn bijzonder mooie beelden bij.
De bijgevoegde foto is van persfotograaf Peter Maenhoudt uit Gistel.
(Nu heb ik toch al 1 lezer)

Geschreven door staf de wilde om 15:35 Reageer op dit bericht

Maandag 28 mei 2007

pestdokter

- over Petrus van der Jeugd en Philomena -

de doden zwollen op

in hun huizen, wie kon

ontvluchtte het dorp

toen zag men zijn norse

kop: ‘een beitelwerk

van steene’ - die zei:

als niemand het doet

met gade en kruiwagen

trok hij door de verlaten

straten: droegen ze een doek

voor de mond, wasten ze

hun verweerde handen?

ze reden van herenhuis

naar krot, hieven

de geschonden dochter

uit doorweekte lakens

een verteerde moeder hier

een geraamte daar

dat grootvader was

een zuigeling met nog

zog op de mond

het voorwiel kraste

over pestwegel en kasseien

alsof een vingernagel vocht

met een deksel, men hoorde

de schreeuw uit de benauwenis

van spijkers en hout

vanonder de aarde

Kromme Peet en zijn Mene

zij deden het, ze vonden:

‘als niemand

anders het doet’

men zag hem zowat een halve

eeuw later uit het oudemannen-

huis komen: onder zijn

eeuwige pet een kop gebeiteld

door schaduw en woede

hij zweeg, men zweeg of groette

behoedzaam: als dieren

ging men een geur uit de weg

Geschreven door staf de wilde om 19:20 Reageer op dit bericht

Maandag 28 mei 2007

wet pussy

wet pussy

hijgen, zei ze,

gaat van oh naar ah

haar hoofd sloeg om

als een enkel

gedruis in haar bloed

alsof een geweldige vis

haar droeg, meenam

onder water terwijl

huizen van golven

neersloegen op haar huid

en haar hoofd sloeg om

als een enkel: het leek

te ontkennen wat haar

overkwam, bonkte tegen

ledikant en muren

boeien moesten breken

haar hoofd voelde als

een deksel op een gistende

bokaal, hoe ze ook schroefde

ze kreeg het niet los

later moest het op zijn

hondjes, ze keek over

haar schouder, riep hem

van ‘zo’ naar ‘ja’

en haar hoofd sloeg om

als een enkel: een beeld dat

wankelde op een zuil, met gedruis

kwam het neer, bedolven

onder een hele kathedraal

Geschreven door staf de wilde om 10:54 Reageer op dit bericht

Maandag 28 mei 2007

gruwelbeelden

gruwel

Dat de kleinhandel zijn overgebleven voorraad sigaretten zonder schrikbeelden niet meer mag verkopen, onderstreept het fanatisme van de gezondheidsfundamentalisten. Dit is het ergste schrikbeeld: intellectuele verkramping. Eén idee overheerst, alle andere reflecties doven uit. De redelijkheid verdwijnt als men nog slechts één reden heeft.

Geschreven door staf de wilde om 08:39 Reageer op dit bericht

Zondag 27 mei 2007

‘het genoegen van de nederlaag’ – Choderlos de Laclos

het is een vertrouwd gebaar

ze is voor hem gebouwd

alsof de maat werd genomen

van arm en schouder:

die helling, die holte

waarin zij steunen moet

alsof hij zelf de snaren koos

uit de nek van zeldzame paarden

en de vioolbrug uitsneed

zoals eeuwen selecteren

de randen bepalen van een blad

alsof zijn zweet de welving

lakte, zijn speeksel

de naden lijmde

alsof alleen hij weet

hoe ze splijten zal

en net niet

en het is de ruimte dan

die haar adem vult

de verpakking van de aarde

die zij openscheurt

alsof iets wonderlijks

voor het eerst gebeurt

wanneer zij in de welving steunt

tussen hoofd en schouder

en haar weerstand kreunt

van genoegen met de nederlaag

en hij dan opzwelt

als een veroveraar

de paarden ziet

die losbreken uit hun kraal

Geschreven door staf de wilde om 18:08 Reageer op dit bericht

Zondag 27 mei 2007

liaison pornografique

une liaison pornographique – Fonteyne

nog één keer en hevig

alsof het leven schokt

uit een doorgesneden keel

dan de hoteldeur op slot

de sleutel in het rooster

het is te zeer

van een wrekende god

te zuiver nog

voor de leugen

voor het beleefde inschenken

van koffie in het opgeheven kopje

terwijl het hoofd nog natuit

van dromen die zijn verdrongen

voor het kauwen

op het succulente vlees

terwijl men staart

naar een lachende mond

aan een andere tafel

wij hebben elkaar gevierd

als het feest

van weerloze kleden

ik zal mezelf niet ruiken

zonder jouw zweet

over je huid verdwalen

was een bedwelmend vinden

nog één keer en heviger nog

de tijd verslinden

een heilige olie

in alle poorten van de huid

een beetje alsof we elkaar beminden

Geschreven door staf de wilde om 08:27 Reageer op dit bericht

Zaterdag 26 mei 2007

foutje

'foute beslissing'
Op het proces tegen de Rwandese majoor Ntuyahaga kwam premier Verhofstadt getuigen dat hij vandaag dezelfde 'foute beslissing' zou nemen als de regering Dehaene in 1994.
Ontroerend toch, die solidariteit over de partijgrenzen heen.
De argumentatie van de Belgische politieke leiders komt in feite hierop neer: als heel de wereld, in casu de UNO, zich laf gedroeg, waarom moesten wij Belgen ons dan anders gedragen?
Deze overweging hebben we nooit gehoord telkens onze para's erop uit werden gestuurd om in Congo een opstand tegen de Moboetoedictatuur te helpen onderdrukken.
Eén verschil: in Congo hadden de para's ook Belgische belangen te verdedigen, in Rwanda niet.
Het verschil is nooit zo verschillend: opportunisme blijft de opperste politieke deugd, zeker in het buitenlandse beleid waar de publieke opinie pas van wakker ligt als er Belgische slachtoffers (dreigen te) vallen. En dit opportunisme is geen Belgisch monopolie, alle landen met een mogelijke interventiemacht voeren hetzelfde theaterstuk op. Daarom volgde op Rwanda de massamoord in Oost-Congo, het drama van Darfour, ad infinitum en ad nauseam. Wie schreef alweer: 'Ich kann nie so viel fressen wie ich kotzen möchte'?

Geschreven door staf de wilde om 11:26 Reageer op dit bericht

Zaterdag 26 mei 2007

belastingen hoger/lager

belastingen: hoger/lager, mag ik een klinker kopen?
In De Standaard woedt nu al een hele week een welles-nietesspelletje of onder paars de belastingen zijn verlaagd of niet.
Tot mijn gewetensrust lees ik dat een rookverslaafde minstens 350 euro per jaar méér afdokt en in globo bij elk pakje sigaretten er drie bij betaalt aan de fiscus. Zet die rokers dus maar op een piedestal in plaats van ze als pestlijders te verketteren.
Mij interesseren echter twee andere vragen: zijn belastingen billijk volgens het principe 'de sterkste schouders moeten de zwaarste lasten dragen' en worden ze eerlijk geïnd of maakt men van de jacht op fraudeurs een klucht: overal streng voor de kleintjes, hier en daar blind voor de groten?
En mijn stokpaardje hinnikt zijn bekende geluid: belastingfraude is nog altijd iets belangrijker dan doping in de wielersport.
Ik zie nog niet direct een bedrijfsleider staan huilen voor de tv-camera's als hij moet toegeven dat hij miljoenen euro's aan belastingen heeft verduisterd. Erik Zabel doet dat wel, omdat hij spijt heeft van zijn misstap. Een echte fraudeur heeft van maar één zaak spijt, namelijk van het feit dat hij betrapt is, zie de norse Fred Nolf in Antwerpen.

En tenslotte, als aan de vorige voorwaarden is voldaan - een billijke en eerlijk geïnde belasting - , wat gebeurt er dan met de opbrengst: dient die om de ongelijkheid iets minder ongelijk te maken, leidt die tot duurzame projecten, komen die investeringen iedereen ten goede met inbegrip van de komende generaties????
Die vragen houden mij meer bezig dan de accijnzen op mijn dagelijks pakje sigaretten.

Geschreven door staf de wilde om 09:47 Reageer op dit bericht

Zaterdag 26 mei 2007

kamperfoelie

van dijk naar dorp en terug

- voor Erik en Paula –

methaangas, het murwe

van scheerlink en dove netel

en toch, de notelaars

je vermijdt het straatje

waar je speelde, het stompje

dat in de velden stak

zoals een pompende werkman

in een geeuwende buurvrouw

vlieren, toefjes goedkoop

parfum in een hals

en toch, de notelaars

zomer in mei, een stolp

over het land, bedompt

spreekt het met beslagen

tong een meerkoet uit

taal van ons volk, het ketst

als mussen, als messen

op steen, slikt weerom

de kauwgom van zijn

woorden in, de gestolde

geschraapt van een steen

naar amandelen geuren

de kamperfoelies van een vriend

de gele linten open gebogen

gulzige meisjes van eeuwig zestien

één visserssloep verzonk, één

draagt een keukenstoel alsof

een sultane zetelt op een kemelrug

toch kom je thuis, in je geboorte-

huis: de notelaars zijn terug

Geschreven door staf de wilde om 07:45 Reageer op dit bericht

Zaterdag 26 mei 2007

klei

klei, een fresco

soms jaag je haar de stuipen

op het lijf, de vitusdans

waarmee ze uit haar lichaam glijdt

en opvliegt: een kleurenfeest

over een stil veld van geuren

en je voelt je een god

tot in het verste van je vingertop

en alle goden zijn zondige vogels

die zich dronken komen vreten

aan het vlees

en je huift over haar

als een schaduw waarin

de zalige vogels schuifelen

van de droom

dan slaapt ze al

gelijk een mens die is aangeraakt

en zich weer oprolt tot klei

Geschreven door staf de wilde om 00:00 Reageer op dit bericht

Vrijdag 25 mei 2007

ons huis

bij een schilderij in Ons Huis

- Juan-Fernandezzaal, Vrijdagmarkt, Gent -

alles was uit balans:

loon, arbeid; zorg, verzorging

dag en nacht, leute en leed

alleen een schilder vindt

een volmaakt evenwicht

de symmetrie

van fresco’s en retabels

iets moet worden gezegend

iemand zalig verklaard

een kist tegenover een kist

zoals witte vingers liggen

gevouwen op een borst

een patina van vrede

zoals op bronzen beelden

men de fiere spieren ziet

van een mijnwerker

en waar is de pijn in zijn pezen

was dit hun leven:

verstild, een patina

van vrede

er zit iets zaligs in

en waar is de woede

telt zelfs de dood zijn schreden?

zelfs de dood: op zijn hoede

Geschreven door staf de wilde om 11:25 Reageer op dit bericht

Vrijdag 25 mei 2007

citeetjes van Gent

citeetjes van Gent

- met de stem van Kareltje Waeri -

zouden ze hem durven slopen

de gordel van Gent

waar het werkvolk opeen zat gekropen

een gezicht waar een fatsoenlijk

mens niet aan went

zijn fatsoen zag een centiem opslag

als een etter als fijt: iets dat ge eruit snijdt

desnoods met de sabel van een sjampetter

pas op voor uwe kop

wie hier naar binnen wil

val niet over de koolbak

of in het gemak met zijn verrotte bril

ze zullen hem wel slopen

de gordel van Gent

de Turken zitten daar ’t hope

met een zat wijf zonder vent

of het nu mag of nie zou meugen

en ook daarbij: zo’n cité

ziet ge in kleur op uw tv

uit Manilla of die kanten

het fatsoen slaat graag een gat

in zijn geheugen

maar het herkent nog altijd zijn klanten

Geschreven door staf de wilde om 10:43 Reageer op dit bericht

Vrijdag 25 mei 2007

staking bij De Post

staking bij De Post

In zijn absolute meesterwerk Modern Times toonde de geniale Chaplin aan hoe een arbeider compleet krankjorum kan worden door het werk aan de lopende band. Dit is 70 jaren geleden en nog altijd actueel.
Het gaat om het verschil tussen arbeid op mensenmaat en robottisering: arbeid bepaald door chronometers of computers.
Men kan niet blijven herhalen dat mensen langer zullen moeten werken en tegelijk de citroen dagelijks verder uitpersen, om een populair beeld te gebruiken.
De zogenaamde georoute werd bij de Post ingevoerd om zich voor te bereiden op de onafwendbare liberalisering die door Europa wordt opgelegd. 'Liberaliseren zult gij' is intussen het elfde van de Tien Geboden geworden.
Zowel voor commentatoren als voor politici zou dit dogma of mantra een uitdaging moeten zijn om zich te bezinnen over de voor- en nadelen.
Wellicht verhoogt de liberalisering de productiviteit en zorgt ze voor meer economische groei, maar tegen welke prijs? Zou het niet kunnen dat wat men wint op het puur economische niveau helemaal verloren gaat op het sociale: aan gezondheidszorg, overlast door gedrag dat veroorzaakt wordt door overmatige stress?
Wij Belgen zijn koplopers inzake de consumptie van kalmeer- en slaapmiddelen en anti-depressiva: heeft dit te maken met de organisatie van onze economie en met de invloed van onze economie op het geheel van de maatschappij?
Zowel politici als zaakvoerders en beleggers streven naar winstoptimalisatie: alleen staat de winst van de tweeden te lezen op een bankrekening (al dan niet in een belastingenparadijs) en de winst van de eersten op het gezicht van de mensen, om het heel romantisch uit te drukken.
Politici moeten er niet naar streven de mensen gelukkig te maken, dat kunnen ze toch niet, daar zijn andere krachten in het spel; maar zij kunnen wel de voorwaarden helpen creëren waarbinnen de burger zelf naar zijn eigen levensvervulling op zoek kan gaan.
Mensen laten dansen op de maat van een chronometer is pervers: een mens is geen ritmebox die men nu eens kan laten doorrazen als een storm en dan weer laten wiegen als weilanden aan zee.
Liberalisering betekent vrijmaking, maar wie wordt er vrij van: dat is de meest essentiële vraag.

Geschreven door staf de wilde om 09:59 Reageer op dit bericht

Donderdag 24 mei 2007

bloemenweide

bloemenweide

noem het strand een bloemenweide

van pluiskleine kleuren

en pluisjes stuiven in je ogen

er is een vlieger die niet opgaat

mooie liedjes tuimelen uit hun toon

maar geen bloem die zich omdraait

of ze vindt voor haar vallen heel gewoon

je weet het van je dokter

met al die losse pollen

zou je beter binnen blijven

hoor maar, je longen – je loopt

als een strandhond

achter een vlinder

kijk hem van woede bijten

in de pluisjes van zijn staart

Geschreven door staf de wilde om 13:22 Reageer op dit bericht

Donderdag 24 mei 2007

van hoofddoek en schaamdoek - aanvulling

van hoofddoek en schaamdoek bis zum Ende

Nu we het toch over lezersbrieven hebben: in De Morgen vraagt een sympathisante van Groen! zich af waarom een progressieve partij het dragen van een conservatief symbool verdedigt.
Dit is een pertinente vraag want enige schizofrenie is er zeker mee gemoeid - om te beginnen al in mijn eigen hoofd.
Er zijn twee goeie redenen. Ten eerste treft een verbod op 'zichtbare' symbolen alleen de uitheemse - gewone christelijke gelovigen dragen uitsluitend onopvallende tekenen. Daarom is het verbod zoals het staat geformuleerd de facto discriminerend.
Ten tweede wordt progressiviteit bijzonder onverdraagzaam en totalitair wanneer de progressieven ervan uitgaan dat iedereen zich progressief dient te gedragen.
Dit is verlicht despotisme. Als je pleit voor een veelkleurig Vlaanderen moet je ook kunnen aanvaarden dat een aantal landgenoten er opvattingen en gedragingen op nahoudt die verschillen van de jouwe.
De grens ligt zoals altijd bij reële overlast en belemmering voor de anderen: conservatieven en progressieven zullen wellicht nooit dikke vrienden worden, maar ze kunnen wel als goeie buren naast elkaar wonen en elkaar helpen wanneer daar nood aan is of ze kunnen als collega's samenwerken om een gemeenschappelijk doel te realiseren.

Kortom, wie eraan mocht twijfelen dat zindelijk denken moeilijk is, moet dit hoofddoekendebat maar eens op de voet volgen. En liefst ook de eigen argumenten tegen het licht houden: niemand zal hier uitkomen als triomfator omdat niemand het gelijk helemaal aan zijn kant heeft.

Geschreven door staf de wilde om 13:08 Reageer op dit bericht

Donderdag 24 mei 2007

hoofddoekendebat vervolg

hoofddoekendebat ad infinitum

Vandaag staan in De Standaard twee lezersbrieven met een tegengesteld oordeel. De eerste noemt het debat hypocriet want 'kentekenen van een politieke en godsdienstige ideologie zijn al jaren verboden bij de openbare diensten, met name in het onderwijs'; de tweede vergelijkt het verbod met de 'pre-emptive strike' van Bush: aanvallen nog vóór er iets verkeerds is gebeurd. De eerste briefschrijver heet Jan, de tweede Fouad.

Laten we eens kijken naar de feiten. Onze buurlanden Engeland (diversiteit) en Frankrijk (laicité) leveren duidelijk tegengestelde voorbeelden: is de dienstverlening in Engeland slechter omdat ze daar kan geleverd worden door een personeelslid of ambtenaar met tulband of hoofddoek? Bij ons vindt de stad Gent zo'n verbodsbepaling niet nodig, Antwerpen wel. Beide steden bevinden zich nochtans in een gelijkaardige situatie: een diverse bevolking, de aanwezigheid van een racistische partij, samenlevingsproblemen.

Gisterenavond tijdens een debat op de VRT zei de diva van het VB, Marie-Rose Morel, dat iedereen zich kleedt zoals die wil, 'maar ze moeten dan ook niet verbaasd zijn dat ze anders worden bekeken.'
Mocht het daarbij blijven dan heeft ze gelijk: maar het gaat om meer dan 'anders bekijken', de blik drukt een oordeel uit die zich verder zet in een praktijk van discriminatie.

Een beschaafd mens wil tegelijk een einde maken aan deze discriminatie en de integratie bevorderen - en zoals Patrick Dewael terecht opmerkte: integratie is geen assimilatie, Vlaanderen is veelkleurig en zal veelkleurig blijven.

Er zijn redenen om te zeggen dat we in een zieke tijd leven - in de illusie dat vroegere tijden gezonder waren: enerzijds zijn er allerlei vormen van ontspoord gedrag, anderzijds een toegenomen onverdraagzaamheid. Dit laatste betreft niet alleen de nieuwe Belgen, maar net zo goed spelende kinderen.
Het eerste slaat je soms met verstomming. Deze week verneem ik van een verantwoordelijke in een cultuurcentrum dat er in hun fuifzaal altijd 'security' aanwezig moet zijn: bewakers van een privé-maatschappij; anders wordt de zaal, en de omgeving, het voorwerp van vandalisme: zelfs bij fuiven georganiseerddoor een jeugdbeweging. Wij, oude rakkers, merkten op dat in onze tijd (de jaren 1960) 1 onderpastoor (de proost) voldoende was om ons onder controle te houden: vandaag heeft men vier veiligheidsagenten nodig.
Hoe is dit gestoorde gedrag te verklaren? Heeft het te maken met 'het onbehagen in de cultuur'(dixit Freud): zit een groot deel van onze jeugd zo ongemakkelijk in z'n vel dat zij moeten vernietigen of vechten? Net zoals een aantal chauffeurs zich agressief moet gedragen in het verkeer?
Wat zijn dan de oorzaken van dit onbehagen, van deze sluimerende agressie en vernielzucht die geregeld tot explosie komt?

Het hoofddoekenverbod is alleen al daarom dwaas: het dragen van een hoofddoek bezorgt niemand overlast (tenzij de racist misschien) maar het verbod kan wel aangegrepen worden door jonge macho's om te zeggen: zie je wel, ze aanvaarden ons niet, we zijn in hun ogen 'racaille' (denk aan Sarkozy in de Parijse banlieus) , dus zullen wij ons als 'racaille' gedragen.
Dit ontspoorde denkproces is niet nieuw of uitheems: ook de vroegere nozems reageerden zo. Stigmatisatie lost geen enkel probleem op, het verergert de situatie alleen maar.
De overheid heeft al meer dan werk genoeg met het aan banden leggen van gedragingen die echt de samenleving bedreigen: meisjes en vrouwen met een hoofddoek bezorgen zichzelf misschien overlast, maar niemand anders.

Geschreven door staf de wilde om 11:17 Reageer op dit bericht

Woensdag 23 mei 2007

Bart de Wever en meer

is Bart de Wever een voyeur?

Het was voorspelbaar dat de tekst van Bart de Wever reacties zou uitlokken zoals ze woensdag in De Morgen verschenen.

Nochtans heeft de Wever voor één keer gelijk, zowel historisch als psychologisch.

In het boek 'De Profeet' van de Amerikaanse godsdienstwetenschapster Karen Armstrong kan je de oorsprong van de hoofddoek nalezen.

De medestanders van Mohammed vonden dat zijn vrouwen zich al te vrijpostig gedroegen en daarom besloot de profeet in zijn woning (waar zijn volgelingen in en uit liepen) een gordijn op te hangen: 'Het woord hidjab komt van de stam HJB : verbergen. Het gordijn plaatste een drempel; het schermde een 'verboden' of 'gewijd' (haram)

object af, zoals het damasten kleed dat de Ka'ba bedekte.' (pagina 154-155)

De verplichting om een sluier te dragen - die naar alle waarschijnlijkheid berust op een verkeerde interpretatie van het woord 'hidjab' - is pas later gekomen maar men kan niet ontkennen dat het te maken heeft met een zedigheid die strengere regels oplegde aan de vrouwen dan aan de mannen. En deze discriminatie is niet los te zien van de patriarchale maatschappij waarin het gebod tot stand is gekomen. Precies dat patriarchale - in zijn eigentijdse vertaling van 'machocultuur' - verklaart waarom de verplichting zo hardnekkig blijft verderleven met al de excessen die we kennen: jonge macho's die meisjes die zich 'Westers' - dus: onzedig - kleden afstraffen door ze in groep te verkrachten. Dit is het meest perverse aan elke repressieve seksuele moraal: steeds is het moraal van de andere, van de zwakkere - de sterke partij, die de moraal proclameert, meent zich alles te kunnen permitteren. Niet alleen bij moslims.

Nu is het wel zo dat het aandeel van mannen en vrouwen in de seksuele repressie niet altijd eenduidig is. Denk aan de meest extreme vorm: de genitale verminking van meisjes in bepaalde Noord-Oostafrikaanse culturen vooral. Iedereen die het wil zien heeft die beelden in het hoofd. We mogen aannemen dat deze misdadige praktijk bedacht is door mannen, maar het ritueel wordt meestal door vrouwen uitgevoerd en het zijn in het bijzonder de volwassen vrouwen die erop aandringen dat het ook bij hun dochters gebeurd. De verklaring is wellicht economisch: de verminking garandeert de maagdelijkheid en voor maagden wordt een bruidsschat betaald die voor de familie van levensbelang is. Al is er ook die dwaze familie-eer mee gemoeid want de praktijk komt ook voor bij in Europa wonende moslims en Afrikanen. In die zin hoort deze verminking bij de even weerzinwekkende eermoorden: broers en andere mannelijke familieleden achten het hun plicht om een meisje te vermoorden dat hun familie te schande heeft gemaakt door in opspraak te komen of haar maagdelijkheid te verliezen.
Dit toont aan hoe sterk seksualiteit en agressie met elkaar verweven zijn, hoe zwaarder het taboe, hoe gewelddadiger de toepassingen van de moraal.
En die toepassingen zijn vrijwel altijd hypocriet: de mannen doen hun zin, de meisjes en de vrouwen worden aan banden gelegd.

Geschreven door staf de wilde om 17:01 Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Meer van boek onder lava