boek onder lava

Donderdag 6 december 2007

stank

stank

- een nieuwjaarsbrief –

vader,

ik hoor ik ruik

het sudderen, knisperen

van vet in de zure maag

van de hel

want er was een janker

die wegkroop onder een gootsteen

en het lopen liet

in zijn broek

er was een leperd

die het veld in liep

en zich niet liet raken

door de wijm

de wilgentwijg in uw vuist

(en er moet een meisje zijn geweest

van moerbeibladeren

die bekropen werden

door de rupsen van uw adem)

vanwege al die beelden,

vader,

die zich een weg banen

door de schemer

van vergeten en vergeven

en als uw vet nu

suddert en knispert,

vader,

in de pan van een

vadsige duivel

en u het hete druipen voelt

van zijn verwende muil

en als het stinkt, vader,

zoals getuigen vertellen

die aan de rand van graven

te kokhalzen stonden

na de nederlaag van de daders

na de nederlaag van de vaders

die door hun beenderen zakten

zoals alle tronen zakken

door hun poten

door die stank heen, vader,

ruik ik het vers flanel

de sunlightzeep

ruik ik uw rug uw getaande vel

waartegen ik insliep

- na het te vroege inslapen

van moeder -

zoals een dorp inslaapt

tegen een burcht, een gebergte

zoals hier diep de schapen inslapen

want daarboven hurkt de hoeder

Geschreven door staf de wilde om 09:43 Reageer op dit bericht

Woensdag 5 december 2007

Job - Elisabeth Eybers ***

'n Potscherf heeft de paadjes van de jeuk
geduldig opgespoord, het druipen van etter
is opgedroogd, de tentatieve tik
tegen roofjes laat de huid wellustig kruipen.

Als Gods hand alles uitwist, blijft de tijd
nog onvernietigbaar. De ganse dag
bleef tot zijn beschikking om de vlijt
van bromvliegen in het vuilnis te beschouwen

- aandachtig ademend, terwijl de stank
en zonnesteek hun bezwering om zich ranken.
Toen al de ijveraars ondergronds verdwenen
heeft hij zijn bak zorgvuldig schoon gelikt,
zijn mantelrafels over zijn kop getrokken,
is gekrompen tot een kleine pit van pijn.

*** vertaling van een gedicht in het Afrikaans van de onlangs
in Nederland overleden Zuid-Afrikaanse dichteres

Geschreven door staf de wilde om 18:19 Reageer op dit bericht

Dinsdag 4 december 2007

te dom?

zijn ze dan toch te dom?

De ironie van extremisme is dat de ene extremisten de andere op de duur nog redelijk doen lijken.

Zo zijn de adellijke fossielen uit de Brusselse rand die in Humo van 4 december worden geïnterviewd, een ware propagandamachine voor de Vlaamse separatisten.

Ten gronde gaat het om twee diametraal tegengestelde visies op taalrechten. De francofonen zien het taalgebruik - ook in officiële functies en correspondentie - als een individueel recht; de Vlamingen zweren bij het 'territorialiteitsbeginsel', simpel te vertalen als 'in Vlaanderen Vlaams'.

Op het niveau van officieel taalgebruik zijn deze visies onmogelijk te verzoenen: het is ofwel het ene ofwel het andere. Tenzij men heel België twee- of meertalig verklaart en dan nog blijft de vraag open of dit veel zou oplossen.

Want in de praktijk gaat het om usurpatie: de francofonen zijn in de rand binnengedrongen en eisen voorrang voor hun taal.

Ze zijn niet gekomen als politieke of economische vluchtelingen maar als welgestelden die de binnenstad zijn ontvlucht om te vertoeven in een meer landelijke, groene omgeving.

Dit maakt hun liefdesverklaring aan Brussel zo vals: zij hadden en hebben het geld om in Brussel te investeren en om de verkrotting tegen te gaan. Maar deze elitaire geesten wonen liever niet tussen het gepeupel.

Heel hun betoog barst van contradicties en dubbelzinnigheden: zij prijzen het feit dat steeds meer francofonen hun kinderen Nederlands laten leren, maar zelf gaan ze nog steeds uit van de suprematie van de Franse taal en cultuur.

Daar ligt de psychologische basis van hun verkrampte houding: arrogantie, superioriteitscomplex. Hun droom van een 'rattachement à Bruxelles' is niet ingegeven door een liefde voor de hoofdstad maar is bedoeld als levensverzekering: enkel door de band met Brussel politiek te versterken kunnen ze hun usurpatie volhouden.

En zoals dat gaat men lichtjes dementerende baronnetjes: zij spelen graag de rol van Calimero, iedereen is hen vijandig gezind en zij hebben nochtans de beste bedoelingen. Zo klagen ze het feit aan dat de Vlaamse regering enkel wil investeren in een bibliotheek als daar minstens 75% van de boeken nederlandstalig zijn. In hun ogen dient het departement Vlaamse cultuur dus voor de promotie van het Frans.

En hun argument is steeds hetzelfde: wij vormen de demografische meerderheid. Moraal: kom met zoveel mogelijk een land binnen en je kan je taal en cultuur opleggen aan de rest van de bevolking.

Zij stellen in plaats van taalwetgeving, taalhoffelijkheid voor: maak van de taalkeuze een beleefdheidsvorm, een bewijs van courtoisie. De geschiedenis leert waartoe dit leidt, ook actuele dagelijkse ervaringen bevestigen het verhaal: steeds is het de Vlaming die zich aanpast aan de francofoon.

Het keerpunt is natuurlijk de omslag in de economische verhoudingen. Vroeger was het in dit land duidelijk: de francofone bourgeois was niet enkel cultureel superieur, maar ook qua economische macht. Vandaag botst de linguïstische arrogantie op de economische en politieke suprematie van Vlaanderen - zie de eenzijdige stemming over B-H-V.

Men kan altijd vergelijkingen maken met het buitenland en er bijvoorbeeld op wijzen dat in de VS het Spaans stilaan de tweede landstaal wordt. Maar bij mijn weten eist geen enkele hispanofoon daar het recht op om bestuursactiviteiten in het Spaans te verrichten. Je hoort in bepaalde districten van New York meer Spaans dan Amerikaans zoals je in bepaalde wijken van Brussel meer Arabisch dan Frans zal horen, maar in bestuursraden is de voertaal nog steeds Angelsaksisch.

Vergelijk het met Antwerpen of Gent: om iedere burger te bereiken is het allicht noodzakelijk om levensbelangrijke boodschappen ook in het Turks of Arabisch of Berbers te verspreiden. Maar de relatie geldt niet omgekeerd: de inwijkeling kan niet van de overheid verwachten dat die voor om het even wat personeel in dienst heeft dat al die vreemde talen spreekt of begrijpt.

Dit onderscheid is essentieel om te anticiperen op het verwijt dat de taalpolitiek van Vlaanderen ten opzichte van de francofonen een vorm van racisme zou zijn.

Ten slotte: zou het geen mooi pedagogisch voorbeeld zijn mochten de verantwoordelijke politici aan taalvereisten voldoen die men nu oplegt aan ondergeschikten. Meer concreet: waarom moeten eenvoudige Brusselse agenten een taalexamen afleggen en federale politici uit Kamer en Senaat niet? Waarom blijft men het aan de overkant zo evident vinden dat iemand met een hoger, zelfs universitair diploma geen jota begrijpt van de tweede landstaal of zich daarin niet kan behelpen - getuige de verhalen over de Mug in de zone Brussel? Is dit de hoffelijkheid waarop de adellijke oudjes doelen?

Geschreven door staf de wilde om 18:56 Reageer op dit bericht

Dinsdag 4 december 2007

underdog

over standbeelden en underdogs

Een van de talloze lezersbrieven over de mislukte oranjeblauwe onderhandelingen eindigt met deze veelzeggende zinnetjes: ' We (Vlamingen) kiezen voor de underdog. Hoe negatiever jullie over Leterme schrijven, hoe populairder hij wordt.'

Vlaanderen heeft inderdaad historische ervaring met 'kaakslagflamingantisme' en politieke martelaren, denk aan August Borms die vanuit de gevangenis naar het parlement werd gekozen.

Maar is het niet potsierlijk iemand die maanden als formateur heeft gefunctioneerd - of niet gefunctioneerd - en 800 000 voorkeurstemmen heeft behaald, voor te stellen als een 'underdog'? Dit oordeel lijkt me enkel mogelijk als je de dagelijkse manipulatie bekijkt van de publieke opinie - aan weerszijden van de taalgrens.

In Wallonië had je het fictieve journaal van RTBF over de splitsing van België wat in grote mate de recalcitrante houding tegenover een staatshervorming verklaart: angst zet aan tot behoudsgezindheid niet tot vernieuwing.

En bij ons in Vlaanderen is al minstens een jaar campagne gevoerd eerst tegen het parasitaire hangmatsocialisme van Elio di Rupio en co, daarna tegen Madame Non, Joelle Milquet.

Yves Desmet heeft in De Morgen een schitterende metafoor gebruikt: het staartje NVA kwispelt met de hond CD&V.

Is het dan niet lichtjes schizofreen dat dezelfde krant de kopman van NVA een vaste column aanbiedt, waar hij ongemeen trots op is - getuige zijn uitspraken in allerlei interviews? Op die manier verhoog je het intellectueel prestige van een communautaire oorlogsstoker en wek je de indruk dat je met zijn hetzerij akkoord gaat.

In wezen is de aanwezigheid van De Wever bij de onderhandelingen over de vorming van een federale regering een voorstelling van absurd theater, Ionesco en Beckett waardig. Wie zijn huis wil laten renoveren, haalt er geen architect bij die voortdurend roept: 'Dit huis moet verdwijnen.' Je kan dan net zo goed een pedofiel uitnodigen om te komen babysitten.

Het is mijn allesoverheersende indruk dat de meeste media in Vlaanderen en Wallonië, in het bijzonder de rechtse uiteraard, bezig zijn - en zoals gezegd al langer dan de voorbije maanden - om 'a selffulfilling prophecy' te realiseren: het uiteen drijven van twee publieke opinies. Via een mentale splitsing lijken ze bewust of onbewust te willen komen tot een staatkundige.

Het voorbije weekend van 1 en 2 december ondervroegen journalisten van VRT de supporters van Leterme in Ieper met één simpele vraag: heeft hij het goed gedaan? Geen enkele keer werd gevraagd het antwoord te motiveren zoals in het algemeen vrijwel nooit aan het publiek wordt gevraagd wat zij verstaan onder staatshervorming en waarom deze volgens hen noodzakelijk zou zijn. Voortdurend worden kreten herhaald zodat ze het karakter krijgen van bezweringsformules en meer de emotie aanspreken dan de intelligentie.

Zelf kan ik mij iets voorstellen bij de vraag om 'meer homogene bevoegdheidspakketten' (wat eventueel herfederaliseren inhoudt) maar de term 'staatshervorming' al dan niet voorafgegaan door het epiteton 'grote' zegt mij absoluut niets. Gaan de wachtlijsten en de sociale uitsluiting, de onbetaalbare ziekenhuisrekeningen in Vlaanderen verdwijnen met het toverstokje van de 'grote staatshervorming'? Aan het programma van onze separatisten is dat alleszins niet te merken: zij zwijgen zeer zedig over hun concrete plannen. Het is niet de 'vlaktaks' van Dedecker die de laagste lonen en vervangingsinkomens meer koopkracht zal bezorgen.

Nu lijkt het dat vooral de Vlaamse publieke opinie met het toverwoord 'staatshervorming' wordt gehypnotiseerd en zo creëer je inderdaad de emotionele humus waarop naast demagogen ook helden en martelaren groeien. Leterme wordt de man van één term, hopelijk voor een korte termijn.

Geschreven door staf de wilde om 13:38 Reageer op dit bericht

Dinsdag 4 december 2007

schoolreis naar Nicaragua

jamas será vencido

- een schoolreis naar Nicaragua –

ze komen uit de Kempen

met fotocamera’s, nemen beelden

van een vuilnisbelt bij de hoofdstad

Managua, leggen de zoekende ploegen

vast van mannen vrouwen kinderen

ook afval heeft zijn beurtgetal

zijn voorrang en orde

zij buigen over de kraterwond

bij Masaya – la Boca del Inferno –

waar helikopters hun rommel dropten:

verfrommelde poppen met gebalde vuisten

een beurs geslagen mond

ze staren in de dampende trechter

ze zijn jong en vragen nog:

waar was de rechter?

ze zijn ontzet

onze jongeren uit de Kempen

ze vinden het volkje maar vies

en vadsig:

zoals die lummelen zoals die luieren

niets om handen

ja, een zuigeling of een geschooide sigaret

ze hebben begeleiders mee

onze jongens onze meisjes

en die vermijden de Mercado Oriental

waar inlandse jongens en meisjes

de snoepjes venten

die ze meedragen in hun slipje

de geplette mango van hun mond

die om de stompen sluiten

die uitsteken uit wijdere slipjes

hun weggedraaide ogen

die door de nevel waden van lijm

ze nemen afscheid van mollige pleegmoeders

met natte donkere wangen

beloven op hun eer van zeventien

om terug te komen

en te tonen misschien

op zijn Vlaams wat werken is

want zij zijn aangeslagen

onze jongens en meisjes

niet verslagen

zij geloven nog, verwachten nog:

er moet een verhoog bestaan

met daarachter een rechter

Geschreven door staf de wilde om 11:24 Reageer op dit bericht

Maandag 3 december 2007

katholiek onderwijs

katholieke school moet katholieker

Onlangs stond Mieke van Hecke, secretaris-generaal van het katholiek onderwijs, te glunderen bij de presentatie van het nieuwe financieringsdecreet van minister Vandenbroucke die naar eigen zeggen 'de lat eindelijk gelijk legde'. Ieder kind zou even veel middelen krijgen ongeacht de keuze voor een of ander onderwijsnet.

Nu komt het Vatikaan met nieuwe richtlijnen voor de katholieke scholen die zowel tot de leerkrachten als tot de ouders zijn gericht.

De citaten liegen er niet om: 'Ouders en leraars van een katholieke school nemen deel aan het leven van de lokale kerk, ook buiten de muren van de school (....) De leraar ziet zijn opvoedingstaak als een persoonlijke roeping in de kerk(...)'

Laten we nuchter naar de feiten kijken: ruim 70 % van onze jeugd gaat naar het katholieke net, maar het is al lang niet meer zo dat 70 % van de bevolking nog katholiek is. Als men erop aandringt om quasi integraal gefinancierd te worden door de overheid en dus door de gemeenschap, moet men dan geen afspiegeling zijn van deze gemeenschap?

Ten gronde kan men gaan filosoferen over de vraag of een restauratiebeweging binnen het katholicisme (denk aan het boekje van Wouter Beke, huisideoloog van CD&V) en radicalisering binnen de islam, een antwoord zijn op de zogenaamd postmoderne samenleving, op een wereld in versnelde transitie die als een bedreiging en ontworteling wordt ervaren. Wellicht is het politieke succes van simpele boodschappen als het nationalisme en separatisme om gelijkaardige redenen zo duidelijk groeiende: op simplismen kan men vat krijgen, op een complexe realiteit veel moeilijker.

In elk geval lijken de richtlijnen van het Vatikaan een einde te maken aan 'het actieve pluralisme' zoals dat bij ons is gepredikt door Steve Stevaert: dit is zonder meer een ruk naar sektarisme en wat de meeste West-Europese landen betreft totaal vervreemd van de sociologische werkelijkheid.

Benieuwd hoeveel leerkrachten binnen het katholieke net zich geroepen voelen om volgens die nieuwe richtlijnen te functioneren en te leven. En nog benieuwder of de andersdenkenden en andersgelovigen het blijven pikken dat zij mee moeten betalen aan de verspreiding van één levensvisie en één moraal onder de overgrote meerderheid van onze jongeren.

Geschreven door staf de wilde om 20:05 Reageer op dit bericht

Maandag 3 december 2007

proberen

palimpsest

wat heb je aan één leven

het is een klad

probeersel van een nieuwe pen

op waardeloze repen

griffen en vergeefs je best doen

om het uit te wissen

en wat overblijft

is een onleesbare tekst

die je zou moeten overschrijven

in de kolommen

van minstens negen levens

je hebt wat afgelegd

van wegen

klederdracht

je hebt verwacht, vermeden,

al sprekend verzwegen

er is één zegen:

de gezichten die het verleden trekt

als een volleerd komiek

er valt wat af te schateren

en magere schouders op te halen

en als de potsenmaker

zich heeft ontschminkt:

hopen

dat hij je aankijkt

met zachte weemoed

en hevig mededogen

Geschreven door staf de wilde om 11:57 Reageer op dit bericht

Maandag 3 december 2007

manipulatie?

informatie of manipulatie?

Zaterdagavond werd op de tv-zenders een intussen reeds bekend ritueel voltrokken.

Op Eén om 19 uur hoorden we dat 3 partijen op de ultieme ja-neen-vragen van Leterme 'ja' hadden geantwoord. Alleen CDH had 'non' gezegd, duidelijke boodschap: het CDH en Joelle Milquet zijn verantwoordelijk voor het afspringen van de onderhandelingen.

Om 19 30 u op La Une kwam Olivier Mangain aan het woord die op de tweede vraag over de fiscale incentieven zeer expliciet negatief antwoordde. De derde vraag noemde hij 'futile' vanwege zijn afwijzen van de tweede. Joelle Milquet kreeg minutenlang de kans haar standpunt toe te lichten en dat was zeker geen ongenuanceerd 'non': wel vroeg zij waarborgen inzake de sociale zekerheid. En zelfs Bart De Wever mocht in de RTBF-studio zijn vertrouwde rol van Calimero komen spelen. Bij de VRT was dit Charles Michel die het leugentje over het FDF herhaalde: er bestaat geen meningsverschil tussen Mangain en Reynders.

Steeds herhalen de media hun nieuwe dogma: we leven met twee verschillende publieke opinies. Maar nooit erkennen diezelfde media dat precies zij hiervoor verantwoordelijk zijn. Dag na dag wordt het publiek aan weerszijden van de taalgrens opgestookt, wordt de tegenpartij gedemoniseerd.

Dit heeft alles van een selffulfilling prophecy: blijkbaar wil men via een mentale splitsing komen tot een staatkundige. En het levert niet alleen stemmen op, het komt blijkbaar ook de kijk- en verkoopcijfers ten goede. Zo ontstaat een merkwaardige coalitie tussen media die van het gestook profijt hebben en politieke communautaire hetzers die hun rechtse sociaal-economische plannen willen doen slikken met 'vele lepels suiker' van communautair radicalisme.

Wellicht blijft dit duren tot 'de mensen' ontwaken uit deze roes van stammenoorlog en hun dagelijkse rekeningen bekijken.

Geschreven door staf de wilde om 10:00 Reageer op dit bericht

Zondag 2 december 2007

Sombeke

Sombeke 2

zompig dorp, heuveldorp

dorp dat van de heide glijdt

naar de trage rivier

spie in het hart, groene driehoek

wijst naar een ommuurd kasteel

volgens een oom onze stamboom

zonder twijfel, wandel verder

over de hoge spoordijk: hij breekt

aan een verdwenen brug, stalen

arm die onze dorpen omhelsde

spoorloos verbrijzeld alsof men

als de dood was voor een omarming:

sta bij riethalm, hagenwinde, hoor

de meerkoet, hikkende veerman

zompig dorp, hangend aan een heide:

we sneden er bogen, onze pijlen

gericht op een boosaardig oog

heuveldorp, glijdend langs de paalwoning

van een onverlaat: wie betaalt

het uitzicht op overstroming en stilte

zwijgzaam dorp, boven het hart

doorsneden, bereden zoals men

de rug breekt van een paard:

bus en vrachtwagen vloeken in de kerk

dorp bij heide en trage rivier: waar

woonde de slager, neef van vader,

zijn bloedworst de beste van het land

dorp waarover het doek valt van lieve

taferelen, weer open gaat voor een

staande ovatie: vinken, lijsters

in abeel en struweel, menestrelen

dorp van strelen: rivier en riet,

zo traag, zo graag strelen ze elkaar,

meisjeshuid van een dorp – zie je

de hagenwinde blozen in haar kelk?

Geschreven door staf de wilde om 16:16 Reageer op dit bericht

Zondag 2 december 2007

Rik van Looy

Rik van Looy

In het zoveelste sensatiestuk over doping in de wielersport noemt Walter Pauli Rik van Looy een 'berucht dopeur'. Mocht dit waar zijn dan is doping toch verschrikkelijk gezond: hoeveel 73-jarigen lopen er nog bij als de Herentalse Keizer?

Zijn beloftevolle kleindochter kan hem nauwelijks volgen op haar koersfiets. Ongetwijfeld omdat grootvader nog altijd slikt en spuit: zo ziet hij er wel uit.

Terwijl sportjournalisten blaken van fitheid en gezondheid dankzij alcohol, sigaretten en sterrenrestaurants.

Intussen zijn er duizende Belgen die hun ziekenhuisrekening niet meer kunnen betalen, maar daar besteedt De Morgen geen twee volle pagina's aan. Je zou zo eens kunnen verdacht worden van linkse sympathieën.

Aanvulling:
Gisteren heb ik nog eens overdacht waarom verarming en sociale uitsluiting zoveel minder aandacht krijgen in onze media als doping:
- armoede beantwoordt minder aan de sensatiezucht en doet dus minder kranten verkopen, maakt geen verhitte discussies los aan een cafétoog.

-de schuldvraag ligt totaal anders: beelden en berichten over armoede kunnen ons welgestelden wijzen op onze eigen verantwoordelijkheid, ze kunnen ons een onbehaaglijk gevoel van enige schuld bezorgen. Bij doping bevinden de boosdoeners zich duidelijk aan de overkant en zijn wij de moreel zuiveren, ons kan niets worden aangewreven want wij nemen allerlei middeltjes maar toch zeker geen doping?

Om die redenen is de 'overexposure', het overbelichten van het dopingprobleem in pers en tv-uitzendingen een gemakkelijkheidsoplossing en een vorm van populisme of demagogie: het leidt de aandacht af van wezenlijke vraagstukken zoals de sociale rechtvaardigheid en de (on)menswaardigheid van het bestaan.
De opgave van de media is juist noodzakelijke veranderingen in de geest van het publiek als noodzakelijk te doen aanvaarden zodat een en ander in beweging komt. Morele vraagstukken gaan in de eerste plaats over onszelf: in welke mate en op welke domeinen schieten wij tekort tegenover de moraal die wij in woorden belijden - de christelijke, humanistische of socialistische - en de splinter zien in het oog van de andere is zoals men weet niet de eerlijkste keuze Daarom noem ik Mister Proper Jacques Rogge een hypocriet en farizeeër: hij strijdt rabiaat tegen doping maar gaat met zijn organisatie naar een land waar de mensenrechten aan de lopende band worden geschonden zonder enige voorwaarde op te leggen.
De gadgets die volgend jaar op de Olympische Spelen zullen worden uitgedeeld zijn gemaakt in onmenselijke arbeidsomstandigheden tegen een hongerloon. Het gaat om prioriteiten: wat is voor jou het meest essentiële?

Geschreven door staf de wilde om 14:16 Reageer op dit bericht

Archief

stank

Job

te dom?

underdog

schoolreis naar Nicaragua

katholiek onderwijs

proberen

manipulatie?

Sombeke

Rik van Looy

Meer van boek onder lava