Ten Oosten van Dili ( East Timor )

Hoe een stad als Ermera  bijna van de kaart is verdwenen.
Tony Wheeler van L.Planet vond in zijn notities hoe hij in 1974 via Maubisse en Hatubuilco ( en via Aileu ) ERMERA bereikte." A pleasant little town " met een net en proper Chinees hotel, een restaurant dat verwonderlijk goed eten serveerde en er was zelfs een filmvertoning op het marktplein.
Nu 30 jaar later is Ermera een grijs-grauwe hoop vuil, een modderige hoofdstraat die als het ware van de heuvels is gevallen. Er zijn geen hotels en restaurants meer, en van dat mooie Chinese hotel is zelfs geen spoor meer te bekennen.
De tijd dat East Timor nog Portugees Timor was.. ligt lang achter ons ...

De weg ten zuiden van Dili is in tamelijk goede staat en loopt over Aileu ( met een uitzonderlijk goed restaurant ) , Maubisse en dan- ofwel naar Same en Betano aan de Timor zee- of via Ainaro naar Cassa.
Het stadje ( ? ) Aileu, met de bekende restaurants " ZERY " ( US$ 3-5) waar ze zelfs batata frita serveren, " Rest. 17 de Agosto 1975 " en " Rest. Moris Mesak ". Een frisse pint of een heerlijke Portugese wijn ... hum ...
Maubisse, 70 km ten zuiden van Dili,is het vertrekpunt voor de beklimming van de Mt. Ramelau ( 2963 m ). Vanaf de top - met het beeld van de H. Maagd- heeft men een wijds zicht op zowel de Noord als de Zuid-kust van E.T .
Eten en slapen kan men in de Pousada Maubisse( week-dagen : US$ 34-35 / week-ends US$ 67-78) .
De bus van Dili naar Maubisse doet er 3 u. over en kost US$ 2 .

klik op : http://www.discoverdili.com/beyonddili.html  

               http://www.discoverdili.com/featuretrip.html 

Voor diegenen die dromen van een world-tour, kunnen Jan en Stijn volgen tijdens hun reis - de wereld rond in 10 maanden .
Ze zijn nu al 274 dagen aan het rondhollen en zijn via Mexico-LA- Fiji- NZ. - Australia- Singapore - Maleisia- Thailand- Cambodja- Laos  aangekomen in VIETNAM.
Ook op de vreemdste plekken staat lekker eten centraal. Een wereldreis a la carte !

Klik op  http://www.ujoaroenderboane.be
Smakelijk !

De geisoleerde 2700 km2 kust-enclave Oecussi maakt politiek gezien deel uit van East Timor, maar geografisch en kultureel sluit het volledig aan bij West Timor ( Indonesia ).
Het vroegere Ambeno- nu Oecussi- met als voornaamste stad Pantemakassar- heeft zowat 50.000 inwoners. Deze bevolking behoort tot de Dawan stam, de grootste etnische groep in West Timor.
De curieuze ligging van Oecussi vormt een complex probleem voor de nieuwe natie East Timor.
Vervoer tussen Oecussi en E.T. is moeilijk en zal een nauwe samenwerking vereisen tussen E.T, en Indonesia.
Nota : de fun bestaat erin om er te geraken; hetzij met de Dash 7 van de UN of met de ferry MV Uma Kalada vanuit Dili.
http://www.geocities.com/laineberman/ET03.htm

http://www.insideindonesia.org/edit71/Oecussi.htm 

http://home.no.net/enklaver/borders/other/timor-leste.htm

Foto's van East Timor's steden ( buiten Dili ) vindt ge op : http://www.discoverdili.com/beyonddili.html  

http://www.discoverdili.com/featuretrip.html 

Wagens werden van zowat overal geimporteerd wanneer het internationale contingent ( UN ) East Timor binnen stroomde eind '99. Vandaag zijn  E. Timor's eigen nummerplaten - witte achtergrond met TLS ( = Timor Loro Sae ) - beschikbaar, maar maanden ( nu zelfs jaren ...) na de onafhankelijkheid rijden de meeste wagens nog rond met nummerplaten van Indonesia, een varieteit van de Australische staten ( nl. van de Northen Territories ) , Singapore, Hong Kong en zelfs van verder ...

http://www.discoverdili.com/      
http://www.timormegatours.com 

The second largest town of East Timor, Baucau is 123 km east of Dili and sits at an altitude of 330 m where the seabreeze make it noticebly cooler than the coast.This charmingly raffish colonial town has many Portuguese buildings.
...As  you approach Baucau from Dili the big airport is 7 km before the town.Past the airport a statue marks where the road forks : turning left takes you directly to the colonial-era Old Town, while turning right will take you first to the New Town before dropping down to the Old Town.

Dili to Bacau is a 3-hour bus trip ( US $2 ) along the coast.  ( see : L.P.)

Sleeping and Eating : 
Pousada de Baucau : this establishment is also known as the Hotel Flamboyant, its Portuguese -era name - and an appropriate one, since it's painted a flamboyant shade of pink.
Recently,it has had a major renovation, and although it's not going to win any design awards, it's probably the most interesting and certainly the most CHARMING place to stay in the country. Th 10 new rooms are in a newer block beside the original old pousada building.The new rooms have balconies, an attached bathroom, satellite TV, a fridge and other mod coms....
http://www.virtualtourist.com/hotels/Asia/East-Timor/Baucau   

http://www.discoverdili.com/featuretrip.html

Radio :
Far and away the most important branch of media is radio,with a national broadcaster Radio de Timor Leste ( RTL ) and a host of community stations. The Catholic  Church 's very popular radio station, Radio Timor Kmanek ( RTK ) , is the only community station that was on the air before the 1999 referendum.Since 1999 it has been joined by more than a dozen other stations ...

TV :
The national public TV station is Televisao de Timor  Leste ( TVTL ) which produces a small amount of local content, which it broadcasts along with Australian, British  and Portuguese programming.
Satellite dishes bring in a very wide range of international television broadcasting, specially for the wealthier East Timorese.

Hoogtepunten :
* beklim de heuvel op Cape Fatucama met daarop het Kristus-beeld- geniet van een prachtig zicht over de baai van Dili.
* slenter langs het waterfront, sla het aktieve leven ga, bewonder de Portugese architektuur en kijk aan de overkant naar Atauro eiland.
* luier op het Areia Branca strand- geniet van verse vis in een van de vele strand-restaurants.
*winkel in de "tais market ", waar ge traditionele weefstoffen vindt van over het hele land. ( vergelijk met de Ikat van de Indonesische eilanden Flores en Sumba ).
* woon de zondag-dienst bij in Dili's imposante kathedraal - gebouwd door Soeharto en een jaar later ingezegend door de paus.

Dili is de enige "echte " stad in East Timor. Nergens anders vindt ge zo'n keuze aan hotels en restaurants. Het is  DE  plaats voor : het boeken van een vliegticket, om internationale telefoon-oproepen te doen, geld te wisselen of op internet te gaan.Het is ook de enige plaats met een benzine-station; elders moet ge u behelpen met een ton en overpompen met trechter.

http://www.travelnotes.org/Oceania/east-timor.htm

Momenteel zijn er slechts 2 vertrekpunten naar East Timor : Darwin in Australia en Denpasar op Bali ( Indonesia).
Dili's international airport is klein genoeg om er " fairly relaxed " binnen te komen.De inkom-balie om uw US$ 25 aankomst-tax te betalen is buiten de terminal; men betaalt voor het ophalen van de bagage.Op een mum van tijd zijt ge door " immigration " - douane en buiten is een open air cafe, een wisselkantoor ( waarschijnlijk gesloten...) en wachtende taxis...

Paspoort : een internationale reispas die nog 6 maand geldig is na vertrek volstaat.

Airports & Airlines : Dili is East Timor's enige internationale aankomst - en vertrekpunt, alhoewel niet de grootste luchthaven.
Dili's Nicolau Lobato International Airport ( vroeger : Comoro Airport ) heeft een piste van 1850 m, standaard-lengte voor 737's.
Er is geen radar op Dili ; vluchten opereren enkel tijdens " daylight  hours ".                     BAUCAU's airport ( met een piste van 2500 m ) wordt momenteel enkel door de  UN en voor militaire doeleinden gebruikt. Wel denkt men er aan om deze luchthaven terug open te stellen voor de burgerluchtvaart.
East Timor heeft zelf geen nationale luchtvaartmaatschappij.
Vluchten naar East Timor :
Air North ( vanuit Darwin Australia ) : http://www.airnorth.com.au 

Merpati ( Bali- Indonesia ) : http://www.merpati.co.id 

 * beste reis-tijd : tussen mei en november = droog seizoen. Er is geen toeristen-seizoen, vermits weinig toeristen ( tot nu toe ) East Timor bezoeken.
* East Timor is niet bepaald goedkoop- vergeleken met Indonesie ( en zelfs Australia).
Er zijn ook extremen - vb. een verblijf in MAUBISSE : het enige verblijf heeft kamers vanaf  US $ 67. In andere steden vindt men dan weer logement waar je US$5 of US$10 betaalt.
* de officiele munt is de Amerikaanse dollar. Vroeger hanteerde men de Indonesische rupiah( of course ..) en de Australische dollar.Toen de prijzen veranderden van Austr.$ naar Amerikaanse, werd enkel de munt-eenheid veranderd, maar de prijzen bleven... dezelfde. Iets war vroeger 10 Austr.$ kostte, kost nu .. 10 Amerik. $ !!!( = bijna 2x zo duur )

*ATM's : ANZ bank heeft er in DILI. De Portugese bank ( BNU = Banco Nacional de Ultramarino) en de Indonesische bank Mandari zouden er installeren.

*Klassieke reisroutes :
a) QUICK Taste : 1 week/ Dili- langs de Oostkust en de bergen
b) EXPLORER : 2-3 weken/ heel het land door met inbegrip het enclave-gebied OECUSSI met als stad Pantemakassar. Er naartoe vliegen is mogelijk met het Dash-7 UN vliegtuig, of per Ferry Dili- Oecussi( de MV Uma Kalada heeft  2 afvaarten per week )
http://www.discoverdili.com/tourismactivities.html

A land of amazing variety, of crumbling Portuguese churches, misty mountains,pristine reefs, translucent seas rich with fish, and an inspiring people who wouldn't accept anything less than an independent homeland.
Experience the pleasures and treasurers of the world's newest nation...- this is your ticket to a brand-new journey.
see: Lonely Planet Travel Guide Books- search EAST TIMOR
klik op : http://shop.lonelyplanet.com/ search East Timor

East Timor : zelfs de nieuwste natie en een van de armste landen op deze aardbol heeft een site over toerisme.
Klik op de officiele  website : http://www.turismotimorleste.com/ 

Een gloednieuwe bestemming ... met vriendelijke mensen.

Voor een eerste kennismaking, klik op : http://www.discoverdili.com/tourismactivities.html 

Hoe er geraken ? Vlieg met Air North vanuit DARWIN ( Australia) naar DILI ( East Timor)
Voor flight schedules, klik op:  http://www.airnorth.com.au/ 

1ste editie van Lonely Planet ( LP) over 's werelds NIEUWSTE natie !Is ook de enige gids op de markt over S.E Asia's nieuwste natie- geschreven door Tony WHEELER, met bijdragen van President Xanana GUSMAO en First Lady Kirsty SWORD- Gusmao.
East Timor is een gloednieuwe bestemming, een plaats om PIONIER te zijn !!
Behalve dit fijne gevoel als eerste op de scene te zijn, genieten de weinige bezoekers van de vroegere Portugese koloniale smaken en de kristal-heldere onderwaterwereld, zonder zich zorgen te maken over massa-toerisme.

Klik op : http://shop.lonelyplanet.com/  search east timor

Michelle Bennett ( Victoria, Austr ) en Jocelyn Harewood ( Melbourne, Austr ).
TANK YU TUMAS : aan al dat geweldige volk dat ik op mijn weg door VANUATU mocht ontmoeten.
In een land waar iedereen wil helpen, moet ik ... een massa mensen bedanken.
Vooral " All the wonderful people who laughed and gave me flowers or lopped the tops of coconuts,or helped me over boulders. I had a great time because of you and your fascinating country. Thank you all. "

Klik op : http://www.lonelyplanetimages.com 

http://shop.lonelyplanet.com/ search vanuatu

Dit enige Onderwater Postkantoor vindt ge op VANUATU - op Hideaway Island.
klik op  : http://www.underwaterpost.com/

Eens een wijdverspreide industrie, waarvan vondsten terug gaan tot 500 v Chr, blijven er vandaag slechts 2 geisoleerde dorpen over waar deze keramiek-bakkers te vinden zijn : nl.op SANTO in WUSI en LINDURI ( ZW  Santo).
Deze 2 laatste, door vrouwen gebakken potten staan in het Bislama bekend als LAPITA
In Wusi noemt men ze Groanpots- vlak gemodelleerd zonder " potter's wheel ".
In Linduri worden de lagen klei opgebouwd op een bamboo stellage. Na de vormgeving worden ze verscheidene dagen gedroogd voor dat ze in het vuur ( 700 gr ) gaan.
Om deze geisoleerde dorpen te bereiken , kontakteer de Sanma Provincial Council Office in Luganville ( tel. 36712 ) - zij bereiken de dorpen per HF teleradio.
Een one-way taxi van Luganville tot TASIRIKI (waar de weg eindigt ) kost 7000 Vt (= 47 euro).
Een boot huren van Tasiriki tot Wusi en terug kost 9000 Vt (= 60 Euro).
klik op : http://www.positiveearth.org/bungalows/SANMA/santo.htm 

SOUTHERN RIGHT is een kleine Pinotage en Sauvignon specialist, gelegen in de mooie Hemel-en-Aarde Vallei, achter het oude vissersdorp HERMANUS, slechts 3 km van de koude South Atlantic Ocean ( Kaap de Goede Hoop ).
De Southern Right  ( een terroir rijk aan stenen en klei voor de Pinotage ) is de naam van de walvissen die elk jaar Walker Bay bezoeken tussen mei en december.
Van elke verkochte fles gaat een kleine contributie naar het " Conservation Plan ".