Moerascypres als bonsai .

Taxus Baccata als bonsai

Op een kille zaterdagmorgen ergens in de winterperiode was ik op stap van de ene tuinplanten kwekerij naar het ander tuincentrum op zoek naar een geschikte taxus voor bonsai uit te vormen. Na lang zoeken vond ik een geschikte taxus baccata met een mooi gegroeide voet , schuin opgaand . De struik was ongeveer 1 m hoog met een nogal rechte stam . Het enige wat mij bekoorde was de goed gevormde wortelvoet , met de rest zouden we dan wel zien ! Ik kon die plant voor een schappelijke prijs op de kop tikken . Thuis gekomen , ik kon het niet laten , begon de eerste vormgeving . Naar mijn bescheiden mening werden bruikbare takken over gehouden en al het overtollige werd weggeknipt . De wortelkluit werd van de overtollige aarde ontdaan ( oppassen voor het schenden van de bij taxus , vlezige wortels ) en in een mengsel van potgrond en kiezel ( andere bonsai grond was toen nog niet voorradig ) werd de bonsai in wording in een voorlopige bonsaischaal opgepot . Ondertussen was het al wat laat geworden , mijn zaterdag zat erop , blij gezind met het bekomen resultaat ! De boom kon zo een jaartje groeien . Ondertussen werden de overgebleven takken bedraad en in de juiste positie gezet . Enkele jins (dode wit gebleekte takken ) werden gemaakt en een shari ( gedeeltelijk van schors ontdane stam ) werd op de stam aangebracht vertrekkende vanuit de wortelvoet tot boven in de boom uitmondend op een dode tak ( jin ) . Ik vond de boom ook te hoog en een gedeelte van de stam ( top )werd weggenomen , zo kwam de boom proportioneel beter tot zijn recht . Rechts werd vanuit de bovenste takken een sterk naar omlaag vallende tak gekweekt , zodoende kwam de taxus dichter bij het beoogde doel , namelijk bonsai worden . Weerom mocht de boom voor een lange tijd doorgroeien om zo fijnere vertakking op de gesteltakken te bekomen die dan op hun beurt konden bedraad worden en in de juiste richting gezet worden . Ondertussen kreeg de bonsai in wording een beter passende schaal . Om de tweede reeks vertakking dikker te laten worden werd de boom een jaar gerust gelaten , groeien was de bedoeling er wel oplettend dat de bedrading niet teveel ingroeide ( tijdig verwijderen ) . Na het opnieuw uitdunnen en stilleren werd de spitse top door groeien en knippen afgerond wat een beter resultaat gaf . Nu kan de bonsai nog vele jaren door trimmen ( nijpen van nieuwe groei ) en groeien alleen maar beter worden ! Fijne loofetages moeten nu gevormd worden om de bonsai tot een top niveau te brengen !

* Taxus is een Europese boom ,goed geschikt voor bonsai . Vroeger werden de veerkrachtige takken gebruikt voor pijl en boog . Taxussen kunnen ongelooflijk oud worden maar komen langs hier in het wild groeiend niet veel meer voor . In Lo-Reninge ( België ) staat er nog een zeer oude taxus uit de tijd van Julius Caesar , daarom noemt de boom ook de Caesarboom . Hij is volledig uitgehold door de tijd en is ondersteund om te kunnen overleven . Deze taxus is beschermd in 1939 . Dit ter zijde .Taxus laat zich goed snoeien en loop zeer goed uit op het oude hout ( kale stam en of takken )Taxus is zeer giftig opletten bij kinderen ! Wordt ook nooit aangeplant bij boerderijen waar vee graast .Enkel het rode vlezige omhulsel van de bessen is niet giftig , de bessen zijn wel uiterst giftig! Taxus heeft een bruinrode schors die na verloop van tijd afschilfert , zeer mooi . Taxus is ook een traag groeiende boom en verdraagt kalk in de grond . Mijn taxussen doen het zeer goed met een standplaats in de half schaduw ! Uit alle taxussoorten kan mooie bonsai gevormd worden . Volgende keer beschrijf ik de Taxus Media Hicksii waaruit ik eveneens een mooi exemplaar kon neerzetten . Weliswaar is de Taxus Cuspidata ( Japanse soort ) wel het best geschikt voor bonsai omdat hij een zeer compacte groei heeft . Deze soort is niet courant maar wel in de gespecialiseerde handel te verkrijgen .

Bonsai van Taxus Media Hicksii .

Ook op een kwekerij van tuinplanten vond ik een mooie taxusplant met een dikke stam van ongeveer 10 cm diameter die nogal vlug verdunde naarmate je hoger de stam volgde tussen de massa takken . De plant was ongeveer 80 cm hoog en de kruindiameter bedroeg ongeveer 60 cm. Ik zag dat het loof van deze taxus anders was dan bij de gekende taxus baccata , de plant had groenere en dikkere naalden . Benieuwd vroeg ik de naam aan de plantenkweker van die voor mij gedeeltelijk onbekende taxus en hij voegde er nog aan toe dat de plant zeer dichte en zeer veel nieuwe knoppen maakt bij het snoeien . Dus was dit voor mijn doel , namelijk bonsai maken , een goede aanwinst ! Eerlijk gezegd , ik had de plant gekozen voor de imposante dikke stam aan de wortelvoet maar met die loofpartij wist ik geen raad ! De plant werd opgepot in een grote klassieke zwarte bloempot , zo liet ik de taxus zeker één jaar onaangeroerd groeien in zijn kuip alleen werd mest en regelmatig water toegediend .

Regelmatig werd de plant toch eens onder handen genomen om uit te kijken wat ik daarvan kon maken , helaas lang zonder resultaat . Wat zou ik daarmee aanvangen ? Plots zag ik het zitten , via de wortelvoet werd een voorkant gekozen en werd de kruin zeker voor de helft ingekort en uitgedund . Hoe meer ik aan de boom knipte hoe beter ik zag wat de volgende stap zou worden . Ik had wel een probleem : de stam was taps van 10 cm dik aan de voet naar diameter 3 à 4 cm 30 cm hoger op de stam maar dan was dit plots een dunnere stam van 2,5 cm die tot 80 cm hoogte overal even dik en recht was . Ik heb de stam dan maar afgezaagd op ongeveer 35 à 40 cm hoogte vanaf de voet . Van de bovenkant van de stam heb ik met een bovenfrees machine ( machine gebruikt in de houtbewerking ) twee stammen gemaakt door het middenstuk weg te frezen , zo bekwam ik twee stammetjes in jin die de top van de bonsai werden . Met de hand werden die stukken gefreesd hout nog wat bijgewerkt tot ze een natuurlijk uitzicht kregen en zo een dode top van de bonsai konden worden. Insmeren met Californische pap ( vloeistof op basis van zwavel en kalk gebruikt in de tuinbouw tegen bepaalde aandoeningen ) die de typische grijs/witte kleur geeft aan de dode tak of stam . Drie gesteltakken stonden zo nog aan de stam , één links , één rechts met een stompje omhoog en een vallende tak en één tak op de achterzijde die de diepte aan de boom zou geven . De takken werden dan maar bedraad en in de juiste groeirichting geplaatst . Bij het oppotten werden de bovenste wortels in jins gemaakt , dit gaf nog een zwaardere voet tot gevolg en op de stam werd een shari aangebracht . De bonsai werd na enkele jaren opnieuw in een houten kist gezet om de boom de gelegenheid te geven sterker te groeien en fijnere vertakking te geven , zodoende kan ik twee groei jaren in één groei jaar bekomen .

Volgend jaar gaat de bonsai opnieuw in zijn ronde schaal en krijgt hij met de jaren een nog fijnere afwerking !

De Chinese Iep - Ulmus Parvifolia .

De Ulmus Parvifolia komt bijna in iedere bonsaicollectie voor en is afkomstig uit China , terwijl er ook een Japanse iep bestaat , de Zelkova Nire . De Chinese iep is een relatief goedkope boom bij aanschaf voor toch een mooi exemplaar terwijl de Japanse iep duurder uitvalt. Bij de iep soorten zijn er vorstgevoelige en vorstbestendige soorten , doch ik zou u aanraden de iep niet aan grote vorst bloot te stellen . Tijdens de winter houd ik mijn Ulmus tot max. – 2°C. De verzorging van een Ulmus kent bijna geen problemen , de boom kan veel verdragen en als zo’n exemplaar door uw toedoen het laat afweten , hebt u geen filling voor bonsai en houd u er beter mee op .

Het blad is elliptisch van vorm , getande rand en 1 tot 2 cm groot . Een Ulmus Parvifolia die binnenshuis wordt gehouden behoud zijn blad in de winter , de andere die buitenshuis gehouden worden laten veel blad zelfs alles afvallen in de winter om dan in de volgende lente terug opnieuw in vol blad te staan .Ulmus als binnenhuisbonsai gehouden is wel gevoelig voor spint , regelmatige controle is gewenst en eventuele behandeling nodig . Er worden vele Ulmussen ingevoerd in de typische Chinese grond ( geel / bruine klei) die bij een niet optimale watergift en grondverzorging na enige tijd geen water meer doorlaat en uiteraard fataal is voor de bonsai . Eens die Chinese klei droog , krijgt u die niet vochtig meer genoeg om een bonsai goed te laten gedijen . Het beste grondmengsel is dan ook pure akadama , daar doet de iep het uitstekend in . Laat de scheuten uitgroeien tot een 10 tal blaadjes en knip dan terug tot twee nieuwe blaadjes . Knipt u de twee blaadjes kort af , dan verschijnt er in ieder bladoksel een nieuwe scheut , goed om de fijne vertakking te bekomen . Knipt u de laatste twee blaadjes niet kort weg dan krijgt u maar één scheut . Bijna alle stijlen komen voor bij de Ulmus maar de iepen zijn zeer geschikt voor de opbouw in de klassieke loofetages