Naar de inhoud

Jef TINEL

een Vlaams toondichter (1885 - 1972)
seniorennet.beseniorennet.be

Jef TINEL: Leven, werk, betekenis, partituren en opnames


Op deze blog willen we aandacht schenken aan het leven en het werk van de Vlaamse toondichter Jef Tinel. 
(Further on you can see a short text in English)
Afkomst en opleiding

Deze componist leefde van 1885 tot 1972.
Hij werd geboren in Lessen (Henegouwen) op 11 mei 1885 als oudste zoon van Oscar Tinel (1852-1913).
Oscar was de broer van Edgar Tinel (1854-1912) die de dooppeter was van Jef Tinel.
Oscar Tinel studeerde samen met Edgar aan het Brussels Conservatorium en was koster-organist en onderwijzer.
Later vestigde de familie zich in Maldegem.
Jef Tinel overleed te Gent op 25 mei 1972. Hij was gehuwd met Helena Van Den Bossche, een Maldegemse onderwijzeres, en had twee dochters.

Hij studeerde eerst aan de koster-organistenschool in Sint-Niklaas en daarna bij o.a. Edgar Tinel, Oscar Depuydt en Aloïs De Smet (Lemmensinstituut in Mechelen: orgel, harmonie, contrapunt en fuga) en bij Leo Moeremans (in Gent: compositie).
Studiegenoten waren o.a. Arthur Meulemans, Charles De Koster, Robert Herberigs, Henri-Georges D'Hoedt en Desiré Defauw.
Later behaalde Jef Tinel het diploma van muziekleraar in het middelbaar onderwijs.
Professionele loopbaan
 
Hij begon zijn muzikale carrière als organist van de Sint-Ludgeruskerk in Zele (1908-1911), nadien van de Sint-Barbarakerk in Maldegem (1911-1924)  en daarna van de H. Hartkerk in Sint-Amandsberg bij Gent (1924-1929).
Vanaf 1947 was hij de laatste decennia van zijn leven opnieuw in Gent als organist en koordirigent bij de paters Augustijnen (Sint-Stefanus) in Gent.
Tussen deze periodes in was Jef Tinel muziekhandelaar en leraar in Tielt (1929-1936) en muziekleraar en directeur van de Maldegemse muziekschool (1936-1944), muziekleraar in Eeklo, dirigent van harmonieën, fanfares, koren, organist en pianist.
Hij trad vaak op als dirigent op Vlaamse manifestaties zoals de IJzerbedevaart en het Vlaams-Nationaal Zangfeest. Hij zetelde meermaals als jurylid in tornooien voor koren en harmonieën. 
Componist
Uiteraard componeerde hij.
Bij het grote publiek is hij vooral bekend als toondichter van stap- en strijdliederen zoals 'Wij zijn bereid', 'Stormvogels', 'Vikingenlied', 'Vlaanderens schoonste dag', 'Mijn Vlaanderen' en 'Daar waren drie tamboers'. 
Heel wat van deze liederen werden uitgegeven door en bij Willem Demeyer (Roelanduitgaven), het Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ) en het Davidsfonds.
Hij componeerde verder heel wat kunstliederen, waarvan sommige werden gepubliceerd door Arthur Wilford, Alfons Moortgat en het tijdschrift van Averbode.

Moortgat beschouwde Jef Tinel als een van de meest begaafde vertegenwoordigers van zijn generatie, zeker als componist van liederen en orgelwerken. 

Daarnaast schreef Jef Tinel echter ook grotere werken voor:
-orkest (2 Orkestsuites; Herdenking voor groot orkest; Fantasia voor trompet met orkestbegeleiding);
-toneelmuziek voor koor, soli en orkest (Fra Angelico; De verloren zoon; De verrezene; Sint-Arnoldusspel; Mozes);
-cantates (Lied van Haelewijn voor koor, soli en orkest; Christus' dood en verrijzenis; Jubelcantate voor gelijke stemmen en klavier);
-6 missen voor koor en orgel (2 voor gemengd koor; 1 voor driestemmig mannenkoor en 3 voor gelijke stemmen); 
-Latijnse motetten (met of zonder orgelbegeleiding);
-koorwerken (profaan en religieus, met of zonder begeleiding, gemengde stemmen en gelijke stemmen); 
-kinderliederen;
-werken voor piano en orgel;
-werken voor snarenkwartet ('Sprookjessuite', 'Danssuite', 'Spelende muggen', 'Ballade', 'Nu zoetjes dromen'...);
-voor 2 violen, altviool, 3 cello's en 2 contrabassen ('Dodenzang');
-voor fluit, klarinet, hobo's, hoorn en baspijpen ('De krekel op het kerkhof');
-voor blaasinstrumenten  (Ballade).

Zijn werk kadert in de laatromantiek: klassiek en beheerst zoals Schumann en Mendelssohn maar ook melodieus en volksgebonden zoals Benoit. Een vleugje impressionisme is vaak niet ver weg.
Brieven en getuigenissen van o.a. Alfons Moortgat, Mgr. Jules Van Nuffel, Emiel Hullebroeck, Arthur Wilford en Lieven Duvosel bevestigen het talent van Jef Tinel en loven diens werken. 
Nalatenschap
Op Youtube staat een filmpje over het leven, werk en de betekenis van Jef Tinel, geïllustreerd met origineel beeld- en muziekmateriaal.
(1) Jef Tinel, schets van leven, werk en betekenis - YouTube

We publiceren hier partituren en geluidsbestanden van werken van Jef Tinel.
De partituren worden rechtstreeks overgenomen of overgetypt vanuit de originele handschriften.
Deze blog wordt beheerd door Peter Leys.
Hij is de kleinzoon van Jef Tinel en heeft rechtstreeks toegang tot het familiearchief.
 
We verwijzen hier terloops ook graag naar filmpjes met muziek van Jef Tinel op Youtube  (Jef TINEL (1885-1972): Vlaams toondichter - YouTube)  en Soundcloud (jef tinel resultaten op SoundCloud ). 
In onze 'links'-lijst kan u rechtstreekse verbindingen maken met deze beeld- en geluidsfragmenten.Deels live-uitvoeringen, deels animaties op pc.

In verschillende bibliotheken (o.a. Koor en Stem; ANZ, SVM), op de site 'Orgelkunst' (Bibliotheek · Orgelkunst | Vlaams erfgoedtijdschrift voor orgelcultuur van gisteren, vandaag en morgen. ) en op de internationale muzieksite IMSLP  (Category:Tinel, Jef - IMSLP )zijn partituren van Jef Tinel te vinden en/of te ontlenen.
In het digitaliseringsproject van het ANZ kwamen ook reeds enkele liederen van Jef Tinel aan bod alsook in de Liederendatabank van het Antwerps conservatorium: Vlaamse liederendatabank | Studiecentrum Vlaamse Muziek . 

De uitgeverij Euprint (Heverlee) publiceerde het motet 'O Salutaris hostia' en de 'Missa in honorem sacratissimi Sacramenti'. Beide voor 4-stemmig gemengd koor en orgel. De uitgave werd gedaan onder toezicht van Kurt Bikkembergs. 
In English

Jef Tinel was the son of organist Oscar Tinel (1852-1913), who was the brother of the renowned composer, pianist, and pedagogue Edgar Tinel (1834-1912). Edgar Tinel was Jef Tinel's godfather.

Jef Tinel earned his diploma as a sexton-organist in Sint-Niklaas.

In 1907, he received his laureate diploma in organ, harmony, counterpoint, and fugue from the Lemmens Institute (then located in Mechelen). He studied there with Edgar Tinel and Oscar Depuydt, among others.

He subsequently furthered his composition studies with Léon (Leo) Moeremans (1861-1937), a professor at the Ghent Conservatory.

In 1935, he also obtained his secondary school music teacher diploma.

 Jef Tinel was organist in Zele (Sint-Ludgerus), Maldegem (Sint-Barbara), Sint-Amandsberg (Sacred Heart) from 1907 to 1929, and in Ghent with the Augustinian Fathers (Sint-Stefanus) (1947-1964).

From 1929 to 1936, he was a music teacher and music dealer in Tielt, and from 1936 to 1944, he was a music teacher in Eeklo and director of the music school in Maldegem.

Throughout these periods, he conducted choirs and music societies.

He was a popular conductor at the Flemish National Song Festival and the IJzer Pilgrimage. His composition "Wij zijn bereid" was and still is often sung at Flemish song gatherings.

He served several times on juries for choirs, brass bands and orchestras.

As a composer, he belongs—along with Arthur Meulemans, Jef Van Hoof, Robert Herberigs, Lodewijk De Vocht, and others—to the late Romantic movement, though a touch of impressionism is often not far off. He remained faithful to classical forms while composing with a distinctive and recognizable harmonic color. He did not experiment with new styles (e.g., dodecaphony).

His extensive oeuvre consists of folk songs, art songs, choral works (profane and religious with or without accompaniment), cantatas, theatre music for orchestra, choir and soloists, works for piano and organ, music for string orchestra, symphony orchestra, concert band and smaller ensembles (winds and strings or piano and violin).

Scores: Category:Tinel, Jef - IMSLP   and  Jef TINEL

Waar vinden we partituren van zijn werk? 
1. Links naar partituren op andere sites
2. Bijlagen op deze blog zelf
1. Partituren met link naar andere sites waar de werken gepubliceerd en downloadbaar zijn
Harmonieorkest:
Hou ende trou: Hou ende trou (imslp.org) 
Verzameling werken voor fanfare en harmonieorkest: IMSLP910119-PMLP1431212-Tinel_Jef_Werken_voor_harmonie_en_fanfare.pdf
Houtblazers:
-De krekel op het kerkhof: Krekel
Koorwerken: 
-4 Latijnse motetten voor gemengd koor a capella, uit 1955: 179146.pdf
-Ballade voor gemengd koor en klavier (tekst: Ferdinand Vercnocke): Ballade voor koor en klavier (imslp.org)
-Verzameling 6 Missen voor liturgisch gebruik: IMSLP911136-PMLP1432689-Jef_Tinel_6_Missen_voor_liturgisch_gebruik.pdf
-Gudrun voor gemengd koor, strijkers, orgel, piano en slagwerk: IMSLP952650-PMLP1493419-Tinel_Jef_Gudrun.pdf
-Herderszang voor gemengd koor, strijkers en piano: Herderszang
Liederen:
4 Liederen op teksten van Yvonne Waegemans: 4 Liederen op Tekst van Yvonne Waegemans (Tinel, Jef) - IMSLP
24 Eenstemmige Latijnse motetten voor zangstem met orgelbegeleiding: IMSLP929494-PMLP1459037-Tinel_Jef_24_eenstemmige_Latijnse_motetten_voor_zangstem_en_orgel.pdf
School- en kinderliederen:
  Suite: Allerlei: 178702.pdf
            De lente is daar: 178707.pdf
             Enkele religieuze liederen: 181063.pdf
            Ik zing: 178712.pdf
            Liederen over Limburg (teksten van Willem Gijssels: 1875-1945): JEF TINEL _ SUITE _ LIEDEREN OVER LIMBURG
            Miertjes en andere diertjes: 178714.pdf
            Natuurliedjes: 178705.pdf
            Slaap zacht, hartedief: 178716.pdf
Liedcyclus 'Het geestelijk jaar':  178024.pdf (seniorennet.be)
Orgelmuziek:
Invention à 2 voix: invention-_-2-voix.pdf (nimbu.io)  
Orgelwerkje: Orgelstukje
Twee hymnes voor O.L. Vrouw: Foto op volledige pagina (imslp.org)  
25 Koralen voor orgel (augustus - oktober 1947): IMSLP1058265-PMLP1349840-01._Ik_wil_mij_gansch_U_geven_nu-merged-1.pdf
Orkestmuziek:
Strijkorkest: Verzameling werken voor strijkorkest: IMSLP910939-PMLP1432443-Tinel_Jef_Werken_voor_strijkorkest.pdf
Symfonisch orkest: Verzameling werken voor symfonisch orkest: IMSLP910940-PMLP1432445-Tinel_Jef_Werken_voor_symfonisch_orkest.pdf
 
Pianomuziek:
Drie ballades:
Drie schertsen:
Twee albumblaadjes:
Twee avondliederen voor piano: Foto op volledige pagina (imslp.org)
Twee klavierstukjes: TWEE KLAVIERSTUKJES (imslp.org)
Schoolliederen (geschreven voor het onderwijs)
JEF TINEL _ SUITE ALLERLEI    180881.pdf
Snarenkwartet of snarenensemble
Danssuite: Danssuite
Sprookjessuite: Sprookjessuite
5 Miniatuurtjes voor snaren: Miniatuurtjes
Dodenzang voor strijkers: Dodenzang
2. Overige partituren (op deze blog als bijlage), gerangschikt per genre
Bijlagen

Aanbidding voor orgel

Op 25 juli en 1 augustus speelde organist Stijn Hanssens tijdens de avondmis in de Halse Sint-Martinusbasiliek het orgelstukje 'Aanbidding' van Jef Tinel.

Het is telkens een fijne muzikale ervaring Stijns orgelkunst te mogen beluisteren.
Het strekt hem tot grote eer dat hij in zijn repertoire plaats voorziet voor onze Vlaamse orgelcomponisten.
Dat hij nog lang dat pad moge bewandelen.

ALGEMENE INFO_Jef Tinel jarig

Op 11 mei zou de Vlaamse componist-organist-dirigent-pedagoog Jef (Emiel-Jozef) Tinel 141 jaar worden.
Hij werd geboren op 11 mei 1885 in Lessen en overleed in Gent op 25 mei 1972.
Jef Tinel was de oudste zoon van organist Oscar Tinel (1852-1913) die de oudere broer was van de bekende Vlaamse pedagoog-pianist-componist Edgar Tinel (1854-1912). Edgar Tinel was de dooppeter van Jef.
Jef Tinel behaalde in Sint-Niklaas het diploma van koster-organist en werd aan het Lemmensinstituut in Mechelen laureaat orgel, harmonie, contrapunt en fuga. Bij de Gentse conservatoriumprofessor Léon (Leo) Moeremans (1861-1937) volgde hij privélessen compositie. Daarnaast behaalde hij het pedagogisch diploma van muziekleraar.
Hij doorliep een loopbaan als organist in Zele, Maldegem, Sint-Amandsberg en Gent. Als muziekleraar was hij verbonden aan de middelbare school in Eeklo en hij was de oprichter en eerste directeur van de muziekschool in Maldegem.
Hij dirigeerde koren en harmonieën op verschillende plaatsen in Vlaanderen. Ook tijdens de IJzerbedevaart en het Vlaams-Nationaal Zangfeest trad hij op als dirigent.
Daar dirigeerde hij o.a. zijn eigen strijdlied 'Wij zijn bereid' dat tot vandaag een populaire meezinger is op Vlaamse bijeenkomsten.
Naast dergelijke stap-, strijd- en heimatliederen componeerde hij kunstliederen, profane en geestelijke koormuziek, stukken voor orgel en piano, cantates, toneelmuziek, kamermuziek en werken voor orkest (strijkorkest, symfonisch orkest, fanfare en harmonie).
Zijn taal klinkt laat-romantisch met vleugjes impressionisme, expressionisme, met een klassieke structuur en een eigen harmonische kleur.
Als voorbeeld een orgelwerkje: Fantasia.
Uitgevoerd door Arina Tsytlianok op het Forrestorgel bij de Augustijnen in Gent. Daar was Jef Tinel zelf organist en koorleider van 1947 tot ca1964.

ORGEL EN ORKEST_Pasen!

Zalig paasfeest aan u allen!

Twee paasmuziekstukjes van Jef Tinel:

1. Orgel: 'Ite missa est' (stuk bij de wegzending, speciaal voor Pasen geschreven); live gespeeld door David Lamb.
2. Strijkers, orgel, piano en slagwerk: 'Paasmars' uit de toneelmuziek voor soli, koor en orkest 'De verrezene'. PC-animatie.

1. Jef TINEL (1885 - 1972): 'Ite missa est' (voor Pasen)

2. Jef Tinel (1885-1972): Paasmars uit 'De verrezene'

PIANO_nieuw pianomuziek nieuw

Helaas moeten we vaststellen dat pianisten zelden of nog niet de weg naar het pianowerk van Jef Tinel gevonden hebben.

Nochtans hebben we quasi alle pianostukken van zijn hand uitgetikt en gepubliceerd op deze blog en op de IMSLP-site.

Daarom een digitale animatie van 2 elfenstukjes om een idee te geven van de stijl van Tinels pianomuziek.
Een bescheiden bijdrage, slechts, want Tinels (piano)muziek is veel ruimer, gevarieerder en uitgebreider.

Ontdekken?

Jef TINEL (1885 - 1972): Elfensprookje en Elfendans voor piano

ORGEL_Maria Onbevlekt Ontvangen

8 december: Feest van Maria Onbevlekt Ontvangen: Maria is geboren zonder erfzonde.

Dit feest werd door paus Pius IX ingesteld in 1854.

Dit feest ter ere van O.L. Vrouw past perfect tijdens de advent.

Jef Tinel schreef een orgelwerkje opgedragen aan Maria, onbevlekte maagd.

(2) Jef TINEL (1885 - 1972): Onbevlekte maagd - YouTube

Meer van Jef TINEL

↑ Terug naar de berichten