Naar de inhoud

Jef TINEL

een Vlaams toondichter (1885 - 1972)
akke.beakke.be

ALGEMENE INFO_Jef Tinel jarig

Op 11 mei zou de Vlaamse componist-organist-dirigent-pedagoog Jef (Emiel-Jozef) Tinel 141 jaar worden.
Hij werd geboren op 11 mei 1885 in Lessen en overleed in Gent op 25 mei 1972.
Jef Tinel was de oudste zoon van organist Oscar Tinel (1852-1913) die de oudere broer was van de bekende Vlaamse pedagoog-pianist-componist Edgar Tinel (1854-1912). Edgar Tinel was de dooppeter van Jef.
Jef Tinel behaalde in Sint-Niklaas het diploma van koster-organist en werd aan het Lemmensinstituut in Mechelen laureaat orgel, harmonie, contrapunt en fuga. Bij de Gentse conservatoriumprofessor Léon (Leo) Moeremans (1861-1937) volgde hij privélessen compositie. Daarnaast behaalde hij het pedagogisch diploma van muziekleraar.
Hij doorliep een loopbaan als organist in Zele, Maldegem, Sint-Amandsberg en Gent. Als muziekleraar was hij verbonden aan de middelbare school in Eeklo en hij was de oprichter en eerste directeur van de muziekschool in Maldegem.
Hij dirigeerde koren en harmonieën op verschillende plaatsen in Vlaanderen. Ook tijdens de IJzerbedevaart en het Vlaams-Nationaal Zangfeest trad hij op als dirigent.
Daar dirigeerde hij o.a. zijn eigen strijdlied 'Wij zijn bereid' dat tot vandaag een populaire meezinger is op Vlaamse bijeenkomsten.
Naast dergelijke stap-, strijd- en heimatliederen componeerde hij kunstliederen, profane en geestelijke koormuziek, stukken voor orgel en piano, cantates, toneelmuziek, kamermuziek en werken voor orkest (strijkorkest, symfonisch orkest, fanfare en harmonie).
Zijn taal klinkt laat-romantisch met vleugjes impressionisme, expressionisme, met een klassieke structuur en een eigen harmonische kleur.
Als voorbeeld een orgelwerkje: Fantasia.
Uitgevoerd door Arina Tsytlianok op het Forrestorgel bij de Augustijnen in Gent. Daar was Jef Tinel zelf organist en koorleider van 1947 tot ca1964.

ORGEL EN ORKEST_Pasen!

Zalig paasfeest aan u allen!

Twee paasmuziekstukjes van Jef Tinel:

1. Orgel: 'Ite missa est' (stuk bij de wegzending, speciaal voor Pasen geschreven); live gespeeld door David Lamb.
2. Strijkers, orgel, piano en slagwerk: 'Paasmars' uit de toneelmuziek voor soli, koor en orkest 'De verrezene'. PC-animatie.

1. Jef TINEL (1885 - 1972): 'Ite missa est' (voor Pasen)

2. Jef Tinel (1885-1972): Paasmars uit 'De verrezene'

PIANO_nieuw pianomuziek nieuw

Helaas moeten we vaststellen dat pianisten zelden of nog niet de weg naar het pianowerk van Jef Tinel gevonden hebben.

Nochtans hebben we quasi alle pianostukken van zijn hand uitgetikt en gepubliceerd op deze blog en op de IMSLP-site.

Daarom een digitale animatie van 2 elfenstukjes om een idee te geven van de stijl van Tinels pianomuziek.
Een bescheiden bijdrage, slechts, want Tinels (piano)muziek is veel ruimer, gevarieerder en uitgebreider.

Ontdekken?

Jef TINEL (1885 - 1972): Elfensprookje en Elfendans voor piano

ORGEL_Maria Onbevlekt Ontvangen

8 december: Feest van Maria Onbevlekt Ontvangen: Maria is geboren zonder erfzonde.

Dit feest werd door paus Pius IX ingesteld in 1854.

Dit feest ter ere van O.L. Vrouw past perfect tijdens de advent.

Jef Tinel schreef een orgelwerkje opgedragen aan Maria, onbevlekte maagd.

(2) Jef TINEL (1885 - 1972): Onbevlekte maagd - YouTube

ORKEST EN PIANO_11 november

11 november: dag van herdenken.
Daarom dit orkestwerk 'Herdenking' van Jef Tinel (1885-1972).
Bij gebrek aan een live-opname moeten we ons (voorlopig?) tevreden stellen met een computeranimatie.


https://www.youtube.com/watch?v=CR4VVyswN14&list=RDCR4VVyswN14&start_radio=1

Beluister en bekijk ook dit filmpje: een pianowerkje: Le sang versé pour la patrie

Jef TINEL (1885 - 1972): Le sang versé pour la patrie

ORGEL_Editie orgelwerken

Ter gelegenheid van de 140ste geboortedag van Jef Tinel (1885-1972) stelden we een anthologie samen met orgelwerken van Tinel.
In de link kan u de pdf van deze bundel vinden.
Om ook buitenlandse organisten aan te spreken hebben we een Engelse inleiding toegevoegd.
Hopelijk vinden langs deze weg heel wat uitvoerende musici de weg naar deze muziek.

LIED_Jef Tinel en Willem Gijssels

In het Journaal was gisteren veel te doen over de sluiting van de Konijnepijp of Scheldetunnel die enkele maanden dichtgaat voor het verkeer.
In het bericht meldde men dat de tunnel geopend was in 1933.
Welnu, voor deze gelegenheid schreef dichter Willem Gijssels (1875-1945) een gedicht.
Op de gedichten van deze dichter (150 jaar geleden geboren en 80 jaar geleden overleden) componeerden heel wat Vlaamse toondichters muziek: Renaat Veremans, Jef Van Hoof, August De Boeck, Emiel Hullebroeck...
Ook Jef Tinel (1885 - 1972, precies 10 jaar jonger dan Gijssels) componeerde op diens teksten.
Bijvoorbeeld een aantal heimatliederen over Limburg. Hierbij de partituren.
En ook in de bundel met 5 religieuze liederen zijn er 2 gedichten van Willem Gijssels die door Tinel op muziek gezet zijn ('Gethsemane' en 'Heilig')
Tevens hierbij de bundel.
Kwestie van dichter Willem Gijssels ook even weer in herinnering te brengen.
Wat een tunnel al kan doen....

ORGEL_Bestanden op YouTube

Jef Tinel schreef 6 missen:

-3 voor gelijke stemmen en orgel;

-1 voor 3-stemmig mannenkoor en orgel;

-2 voor gemengd koor en orgel.

Zijn eerste grote werk was in 1915: de Missa in honorem sacratissimi Sacramenti voor gemengd koor en orgel.

Zijn laatste grote compositie was in 1960: de Missa Salve Regina.

Deze laatste mis kan met op fonoplaat beluisteren en op YouTube.

Van de eerste mis is er enkel een opname van het Gloria beschikbaar op YouTube.

Dries Leys (1929-2024) was een schoonzoon van Jef Tinel en kreeg van hem muziekonderricht. Hij dirigeerde o.a. het Augustinuskoor in Gent (bij de paters Augustijnen waar Jef Tinel op dat moment organist was) en het Jef Tinelkoor in Gent. Dries Leys bespeelde meer dan 60 jaar het orgel tijdens de liturgische diensten in de Gentse Christus-Koningkerk. Hij speelde uiteraard vaak werken van Jef Tinel. Hij maakte tevens een transcripte voor orgel van enkele onderdelen van de 2 missen voor gemengd koor en orgel:

- Et incarnatus est (Credo) uit de Sacramentsmis;

- Agnus Dei uit de Sacramentsmis;

JefTINEL (1885 - 1972): Et incarnatus est

Jef TINEL (1885 - 1972): Agnus Dei

- Kyrie uit de Missa Salve Regina;

- Et incarnatus est (Credo) uit de Missa Salve Regina;

- Agnus Dei uit de Missa Salve Regina.

Jef TINEL (1885 - 1972): Kyrie - YouTube

Jef TINEL (1885 - 1972): Et incarnatus est 

Jef TINEL (1885 - 1972): Agnus Dei

Hierbij een klankbeeld.

ORGEL_Jef Tinel op YouTube

Op YouTube verschenen recent enkele orgelwerken van Jef Tinel live uitgevoerd.

Hierbij enkele voorbeelden.

Vinden jullie ook dat deze werkjes een plaats verdienen in de programmatie van de orgelconcerten die we deze zomer overal zien en beluisteren?

-Jubilate, door David Lamb: Jef TINEL(1885-1972): Jubilate

-Moderato, door David Lamb: Jef TINEL (1885-1972): 'Moderato'

-Klein voorspel, door Karen Scheldeman: Jef TINEL (1885 - 1972): 'Klein voorspel' of 'Moderato'  (een ander Moderato dan hierboven vermeld)

-Haelewijnfantasie, door Ad Van de Wege: Jef TINEL (1885 - 1972): 'Haelewijnfantasie' voor orgel

-Fantasia, door Aryna Tsytlianok: Jef TINEL (1885 - 1972): 'Fantasia' voor orgel

-Andante, door Aryna Tsytlianok: Jef TINEL(1885 - 1972): 'Andante' voor orgel

-Plechtig, door Jan Noordzij: 'Plechtig' van Jef Tinel (1885-1972) - Organist: Jan Noordzij

-O Gloriosa, door Jan Noordzij: 'O gloriosa' van Jef Tinel (1885-1972) - Organist: Jan Noordzij

-Aanbidding, door Rien Schalkwijk: Aanbidding | Adoration (+ link to free sheet music) | Jef Tinel (1885-1972) | By Rien

-Aanbidding, door Frank Mellink: AANBIDDING, Jef Tinel

-In stille aanbidding, door Ad Van de Wege: Jef Tinel Maldegem

-Ave maris stella, door Antoine Tronquo: Jef TINEL (1885 - 1972) 'Ave maris stella' voor orgel

..... wordt hopelijk nog veel aangevuld......

BIOGRAFIE_Verjaardag

Op 11 mei is het precies 140 jaar geleden dat Jef TINEL (1885-1972) geboren werd in Lessen.
Zijn vader was organist Oscar Tinel (1852-1913) die op zijn beurt de broer was van componist Edgar Tinel (1854-1912).
Jef studeerde aan de kosterschool in Sint-Niklaas, aan het Lemmensinstituut in Mechelen (waar nonkel Edgar leraar en directeur was) en bij Leo Moeremans (professor compositie aan het Gentse conservatorium). Hij behaalde ook het diploma van muziekleraar in het middelbaar onderwijs.
Jef Tinel was organist in Zele, Maldegem, Sint-Amandsberg en Gent (bij de Augustijnen die vandaag de paus leveren). Hij gaf les in Eeklo en Maldegem en werd directeur van de Maldegemse muziekschool. Hij zetelde in jury's voor koor- en harmoniewedstrijden.
Verschillende koren en muziekmaatschappijen werden door hem gedirigeerd, net zoals de massa van Zangfeesten en IJzerbedevaarten. Zijn strijdlied 'Wij zijn bereid' werd en blijft vaak gezongen tijdens bijeenkomsten van de Vlaamse Beweging.
Naast dit lied componeerde Jef Tinel veel andere volks- en kunstliederen, profane en religieuze koorwerken, cantates, piano- en orgelstukken en suites en werken voor harmonie of fanfare, symfonisch orkest, strijkorkest en andere kleinere bezettingen.
Zijn composities hebben een eigen klank- en harmoniekleur, blijven streng klassiek met natuurlijk een laat-romantische invloed en hier en daar een knipoog naar het impressionisme. Tinel was geen vernieuwer of experimenteerde niet. Bach was zijn muzikale God maar ook Benoit en Van Hoof droegen zijn bewondering weg.
Na een lange ziekte overleed Jef Tinel in Gent op 25 mei 1972. Op het Campo Santo (Sint-Amandsberg) vind je zijn graf.
In Gent en Maldegem zijn straten naar hem genoemd.
Op de site IMSLP en bij Orgelkunst vind je partituren, net zoals in de bibliotheken van het ANZ en Koor en Stem.
Gaëlle Deldime en later Frank Leys schreven een monografie over Jef Tinel. Sterk en rijk gedocumenteerd.
In de bijgevoegde YouTubereportage kan je enkele fragmenten van zijn werken beluisteren.
Moge deze verjaardag een aanleiding zijn voor musici om Tinels werken te (her)ontdekken en aan het publiek voor te stellen....

Jef Tinel, schets van leven, werk en betekenis - YouTube

Meer van Jef TINEL

↑ Terug naar de berichten