Op deze blog willen we aandacht schenken aan het leven en het werk van de Vlaamse toondichter Jef Tinel.
(Further on you can see a short text in English)
Afkomst en opleiding
Deze componist leefde van 1885 tot 1972.
Hij werd geboren in Lessen (Henegouwen) op 11 mei 1885 als oudste zoon van Oscar Tinel (1852-1913).
Oscar was de broer van Edgar Tinel (1854-1912) die de dooppeter was van Jef Tinel.
Oscar Tinel studeerde samen met Edgar aan het Brussels Conservatorium en was koster-organist en onderwijzer.
Later vestigde de familie zich in Maldegem.
Jef Tinel overleed te Gent op 25 mei 1972. Hij was gehuwd met Helena Van Den Bossche, een Maldegemse onderwijzeres, en had twee dochters.
Hij studeerde eerst aan de koster-organistenschool in Sint-Niklaas en daarna bij o.a. Edgar Tinel, Oscar Depuydt en Aloïs De Smet (Lemmensinstituut in Mechelen: orgel, harmonie, contrapunt en fuga) en bij Leo Moeremans (in Gent: compositie).
Studiegenoten waren o.a. Arthur Meulemans, Charles De Koster, Robert Herberigs, Henri-Georges D'Hoedt en Desiré Defauw.
Later behaalde Jef Tinel het diploma van muziekleraar in het middelbaar onderwijs.
Professionele loopbaan
Hij begon zijn muzikale carrière als organist van de Sint-Ludgeruskerk in Zele (1908-1911), nadien van de Sint-Barbarakerk in Maldegem (1911-1924) en daarna van de H. Hartkerk in Sint-Amandsberg bij Gent (1924-1929).
Vanaf 1947 was hij de laatste decennia van zijn leven opnieuw in Gent als organist en koordirigent bij de paters Augustijnen (Sint-Stefanus) in Gent.
Tussen deze periodes in was Jef Tinel muziekhandelaar en leraar in Tielt (1929-1936) en muziekleraar en directeur van de Maldegemse muziekschool (1936-1944), muziekleraar in Eeklo, dirigent van harmonieën, fanfares, koren, organist en pianist.
Hij trad vaak op als dirigent op Vlaamse manifestaties zoals de IJzerbedevaart en het Vlaams-Nationaal Zangfeest. Hij zetelde meermaals als jurylid in tornooien voor koren en harmonieën.
Componist
Uiteraard componeerde hij.
Bij het grote publiek is hij vooral bekend als toondichter van stap- en strijdliederen zoals 'Wij zijn bereid', 'Stormvogels', 'Vikingenlied', 'Vlaanderens schoonste dag', 'Mijn Vlaanderen' en 'Daar waren drie tamboers'.
Heel wat van deze liederen werden uitgegeven door en bij Willem Demeyer (Roelanduitgaven), het Algemeen Nederlands Zangverbond (ANZ) en het Davidsfonds.
Hij componeerde verder heel wat kunstliederen, waarvan sommige werden gepubliceerd door Arthur Wilford, Alfons Moortgat en het tijdschrift van Averbode.
Moortgat beschouwde Jef Tinel als een van de meest begaafde vertegenwoordigers van zijn generatie, zeker als componist van liederen en orgelwerken.
Daarnaast schreef Jef Tinel echter ook grotere werken voor:
-orkest (2 Orkestsuites; Herdenking voor groot orkest; Fantasia voor trompet met orkestbegeleiding);
-toneelmuziek voor koor, soli en orkest (Fra Angelico; De verloren zoon; De verrezene; Sint-Arnoldusspel; Mozes);
-cantates (Lied van Haelewijn voor koor, soli en orkest; Christus' dood en verrijzenis; Jubelcantate voor gelijke stemmen en klavier);
-6 missen voor koor en orgel (2 voor gemengd koor; 1 voor driestemmig mannenkoor en 3 voor gelijke stemmen);
-Latijnse motetten (met of zonder orgelbegeleiding);
-koorwerken (profaan en religieus, met of zonder begeleiding, gemengde stemmen en gelijke stemmen);
-kinderliederen;
-werken voor piano en orgel;
-werken voor snarenkwartet ('Sprookjessuite', 'Danssuite', 'Spelende muggen', 'Ballade', 'Nu zoetjes dromen'...);
-voor 2 violen, altviool, 3 cello's en 2 contrabassen ('Dodenzang');
-voor fluit, klarinet, hobo's, hoorn en baspijpen ('De krekel op het kerkhof');
-voor blaasinstrumenten (Ballade).
Zijn werk kadert in de laatromantiek: klassiek en beheerst zoals Schumann en Mendelssohn maar ook melodieus en volksgebonden zoals Benoit. Een vleugje impressionisme is vaak niet ver weg.
Brieven en getuigenissen van o.a. Alfons Moortgat, Mgr. Jules Van Nuffel, Emiel Hullebroeck, Arthur Wilford en Lieven Duvosel bevestigen het talent van Jef Tinel en loven diens werken.
Nalatenschap
De partituren worden rechtstreeks overgenomen of overgetypt vanuit de originele handschriften.
Deze blog wordt beheerd door Peter Leys.
Hij is de kleinzoon van Jef Tinel en heeft rechtstreeks toegang tot het familiearchief.
De uitgeverij Euprint (Heverlee) publiceerde het motet 'O Salutaris hostia' en de 'Missa in honorem sacratissimi Sacramenti'. Beide voor 4-stemmig gemengd koor en orgel. De uitgave werd gedaan onder toezicht van Kurt Bikkembergs.
In English
Jef Tinel was the son of organist Oscar Tinel (1852-1913), who was the brother of the renowned composer, pianist, and pedagogue Edgar Tinel (1834-1912). Edgar Tinel was Jef Tinel's godfather.
Jef Tinel earned his diploma as a sexton-organist in Sint-Niklaas.
In 1907, he received his laureate diploma in organ, harmony, counterpoint, and fugue from the Lemmens Institute (then located in Mechelen). He studied there with Edgar Tinel and Oscar Depuydt, among others.
He subsequently furthered his composition studies with Léon (Leo) Moeremans (1861-1937), a professor at the Ghent Conservatory.
In 1935, he also obtained his secondary school music teacher diploma.
Jef Tinel was organist in Zele (Sint-Ludgerus), Maldegem (Sint-Barbara), Sint-Amandsberg (Sacred Heart) from 1907 to 1929, and in Ghent with the Augustinian Fathers (Sint-Stefanus) (1947-1964).
From 1929 to 1936, he was a music teacher and music dealer in Tielt, and from 1936 to 1944, he was a music teacher in Eeklo and director of the music school in Maldegem.
Throughout these periods, he conducted choirs and music societies.
He was a popular conductor at the Flemish National Song Festival and the IJzer Pilgrimage. His composition "Wij zijn bereid" was and still is often sung at Flemish song gatherings.
He served several times on juries for choirs, brass bands and orchestras.
As a composer, he belongs—along with Arthur Meulemans, Jef Van Hoof, Robert Herberigs, Lodewijk De Vocht, and others—to the late Romantic movement, though a touch of impressionism is often not far off. He remained faithful to classical forms while composing with a distinctive and recognizable harmonic color. He did not experiment with new styles (e.g., dodecaphony).
His extensive oeuvre consists of folk songs, art songs, choral works (profane and religious with or without accompaniment), cantatas, theatre music for orchestra, choir and soloists, works for piano and organ, music for string orchestra, symphony orchestra, concert band and smaller ensembles (winds and strings or piano and violin).
Scores: Category:Tinel, Jef - IMSLP and Jef TINEL
Waar vinden we partituren van zijn werk?
1. Links naar partituren op andere sites
2. Bijlagen op deze blog zelf
1. Partituren met link naar andere sites waar de werken gepubliceerd en downloadbaar zijn
Harmonieorkest:
Houtblazers:
-De krekel op het kerkhof: Krekel
Koorwerken:
-4 Latijnse motetten voor gemengd koor a capella, uit 1955:
179146.pdf
-Herderszang voor gemengd koor, strijkers en piano:
Herderszang
Liederen:
School- en kinderliederen:
Orgelmuziek:
Orkestmuziek:
Pianomuziek:
Drie ballades:
Drie schertsen:
Twee albumblaadjes:
Schoolliederen (geschreven voor het onderwijs)
Snarenkwartet of snarenensemble
2. Overige partituren (op deze blog als bijlage), gerangschikt per genre
LIED-Kerstmis