Vrijdag 26 juni 2009

MacD

Weinig mensen haten winkelen meer dan ik. Dat is althans mijn stellige overtuiging.

We moesten naar Denpasar, de grote stad, voor aankopen allerhande.

De straten hebben hier wel namen, maar de nummering laat wel eens te wensen over. Het nummer 4 van ons huis bijvoorbeeld, is door de vorige eigenaar zelf gekozen, net zoals het huisnummer van zijn restaurant in Ubud op Jalan Bisma 9X.

Zijn overbuur in Jalan Bisma heeft nummer 324 of iets dergelijks en zijn directe buur iets in de 50. Knappe postbode die daar wijs uit raakt. Het is hier meer een kwestie van ons-kent-ons.

Die postbode moet weten wie je bent, doordat hij even een praatje heeft gemaakt, of een glaasje water bij je heeft gedronken, en dan rijdt hij de volgende keer linea recta van het postkantoor naar je huis.

Dat was vroeger toch ook zo met namen van personen? Je heette niet Louisa Verschueren maar Wiske van lange Jef van achter de Molen.Of zo iets.

Die X in Jalan Bisma X heeft me trouwens op het idee gebracht om, bij het aanvragen van een postbus in Ubud, te kiezen voor Postbus X. Dat lijkt me leuk staan op ons briefhoofd en het is bovendien makkelijk te onthouden.

Maar we gingen dus winkelen in Denpasar.

Na een tijdje begonnen we toch honger te krijgen. Gelukkig een bordje 'McDonald's 200m -pijltje naar rechts-'. Precies op die plek moesten we zijn voor een Electrolux wasmachine. Terwijl de chauffeur de auto parkeerde vroeg ik, in mijn vloeiend Bahasa Indonesia aan de parkeerwachter waar de Mac was: 'Pak, di mana Mc Donald's?' De man bekeek me of ik van Mars kwam. Hij herhaalde een paar keer mijn, nochtans duidelijk gearticuleerde en traag uitgesproken vraag. Een beetje vertwijfeld sprak hij een jonge vrouw aan die voorbijkwam en loodste haar naar me toe. Ik herhaalde mijn vraag . Na een korte aarzeling riep ze uit: "oh! Makdon'aaald!!!' . Klemtoon op de laatste lettergreep en met een lang uitgehaalde 'aaaaaa'. Het mannetje herhaalde dat ook een aantal keer en bekeek met met een licht verwijtende blik. 'Had dat dan gelijk gezegd! Makdon'aaald, maar natuurlijk dat is daar!!! Die toeristen kunnen niet eens de meest elementaire dingen correct uitspreken! Kasiaaan.'

Ik had ooit een gelijkaardige ervaring in Shanghai waar ik voor zaken logeerde in het Portman Ritz-Carlton Hotel. Door schade en schande heb ik daar geleerd dat je niks opschiet met het correct uitspreken van die naam. Zeg gewoon op z'n Vlaams 'Potteman' en ze brengen je via de kortste weg naar het hotel. Ze horen namelijk aan je accent dat je al jaren in China woont. De chauffeur begint dan ook gelijk een lange uiteenzetting in een ratelend Shanghainees. Gewoon af en toe instemmend 'hmm' mompelen en bij vragende zinnen even kort en hard lachen en neen knikken helpt dan.

Het is uiteindelijk nog Kentucky Fried Chicken geworden in Denpasar.

Vraag me niet hoe je dat uitspreekt.

Geschreven door koetjing om 12:55 Stuur door Reageer op dit bericht

Reageer op dit bericht

Donderdag 25 juni 2009

Parasolletjes.

De Balinezen beschouwen zichzelf als een gezegend volk, een uitverkoren volk. Religie is dan ook alomtegenwoordig. Tot in huis toe.

Elk huis heeft een tempeltje en op alle belangrijke plaatsen van huis en tuin worden dagelijks offertjes gebracht. Bij de toegangspoort, de slaapkamers, de keuken, de waterpomp, de paadjes door de tuin, bij het zwembad,...

Het Balinees geloof in de krachten van de onzichtbare wereld schrijft voor dat de offertjes worden gemaakt in een geest van dankbaarheid en liefdevolle aandacht voor het detail.

Wij, ketters die we zijn, kopen een voorraad van die offertjes, ook wel ‘canang sari’ genoemd, eenmaal per week bij een ambachtelijk producentje.

Made legt die offertjes niet zomaar achteloos ergens neer. O nee! Ze knielt eerst in stilte neer en ademt een tijdje rustig, in voorbereiding op het gebed. Vervolgens wast ze gezicht en handen in de rook van de wierookstokjes (dupa) die ze bij zich draagt. Dan bidt ze met lege handen een mantra, palmen naar boven. Daarna volgen sierlijke bewegingen (mudra) met een bloemblaadje tussen wijs- en middenvinger en daarna met bloemblaadjes in verschillende kleuren, om te bidden tot de drie gedaanten van God: Schepper, Behoeder en Vernietiger. Brahma, Vishnu en Shiva.

De parasolletjes die traditiegetrouw ons huistempeltje flankeren, waren volledig versleten en zaten vol met mieren. Wat ik aan den lijve mocht ondervinden trouwens. Nog nooit zo snel bij een kraan geweest. Tijd voor nieuwe exemplaren dus, door Esther en Made gekocht en op de brommer naar huis gebracht.

Omdat wij buitenlanders zijn, moesten we de kleuren wit en geel (goud) gebruiken. Vraag me niet waarom. Alles heeft hier wel een diepere en vaak moeilijk te doorgronden betekenis. Fel oranje en fluorescent wit werd het. Met veel franjetjes en lintjes en kitscherige frutseltjes. Dat is wat Made mooi vond. Esther iets minder maar Made spreekt, vanzelfsprekend, beter Bahasa Indonesia.

Bij nader inzien zijn het toch wel weer leuke accenten in de zee van groen die ons omringt.

Geschreven door koetjing om 03:34 Reageer op dit bericht Stuur door

Maandag 22 juni 2009

Is het bijna klaar?

Er wordt naarstig (een ouderwets woord, ik weet het , maar ook een mooi woord dat precies weergeeft wat ik bedoel, dus het moet maar) doorgewerkt, en neen, klaar zijn we nog lang niet met het project. De architect blijft geloven dat we de deadline van 1 oktober 2009 zullen halen. We gooien er elke maand Rp 200.000 aan offertjes tegenaan, dus daar kan het niet aan liggen. Op de bovenste foto: volgend jaar wonen we dus hier. Om bang van te worden. Op de onderste foto: we beginnen aan de verdieping van het gastenverblijf.

Esther is intussen druk bezig met vrijwilligerswerk bij ‘Yayasan Widya Guna’ in Bedulu, zo’n kwartier achterop de brommer (ocek) van bij ons thuis. Ze geeft er drie keer per week een combinatie van Engelse les en ‘drama class’. De kinderen oefenen een toneelvoorstelling in van Sneeuwwitje, in het Engels en inclusief liedjes en dansjes. Het gaat om weeskinderen en mentaal- of geestelijk gehandicapte kinderen die op deze manier een steuntje in de rug krijgen. Balinezen zijn nl. erg hard voor kinderen met een handicap. Ze worden normaal verborgen gehouden voor de buitenwereld en mogen bijvoorbeeld niet naar de tempel. Hun handicap wordt gezien als een negatieve boodschap van de goden. Esther’s blog met de beschrijving van haar avonturen in Indonesië vind je hier: http://estherweemaes.waarbenjij.nu en dit is de website van het project waar ze werkt: http://members.ziggo.nl/grijnenberg/

De twee meisjes op de foto poseren bij de toegangspoort tot ‘Yayasan Widya Guna’.

Naast haar vrijwilligerswerk volgt ze ook lessen in Balinese dans. De lerares is een klein, iel vrouwtje dat de bewegingen gracieus toont, alsof het niks is. Wanneer het dan Esther’s beurt is, verandert het lieftallige, delicate wezentje in een vastberaden guru met handen als bankschroeven die onwillige lichaamsdelen, mysterieuze glimlach op het gezicht, in de juiste hoek plooit. Wanneer je een voorstelling bekijkt ziet het er allemaal o zo makkelijk en vanzelfsprekend uit. We weten nu dat dat niet zo is.

Balinese danseres

Geschreven door koetjing om 10:44 Reageer op dit bericht Stuur door

Zaterdag 13 juni 2009

Passiflora edulis forma flavicarpa

De tuinmuur aan de straatkant is volledig begroeid met een sterk woekerende klimplant.

Aan de voet ervan vonden we de laatste dagen steeds meer gele vruchten met een wat appelachtige schil.

Made, onze pembantu (hulp in de huishouding), vertelde dat de vrucht in het Bahasa Indonesia 'Markisa' heet en dat ze een zoetzure smaak heeft. Na enig 'gegoogle' kwamen we bij de Passiflora edulis forma flavicarpa, de gele passievrucht terecht. Het blijkt een van oorsprong Brazilaanse tropische vrucht, de Maracuya, te zijn. Iets zoeter dan zijn paarse broertje dat in Europa in de supermarkt te krijgen is, en ook een stuk groter. Op de foto: geel en paars broederlijk naast elkaar.

Onze kok zal weer creatief aan de slag kunnen met een ingrediënt uit eigen tuin!

Een fris welkomstdrankje op basis van gele passievruchtjuice? Geroosterde eend met passievrucht- en mangosaus? Een slaatje met een frisse passievrucht- en soyasaus dressing...?

Ik denk maar hardop.

En dan schijnen zowel de bladeren als de vruchten nog eens allerhande geneeskrachtige werkingen te hebben.

Het was weer een leerzame en vruchtbare ;-) dag.

eigen oogst

passievruchtpassiflorabalisabandariubud

Geschreven door koetjing om 09:19 Reageer op dit bericht Stuur door

Zaterdag 6 juni 2009

Een koninklijke crematie

Rond 10 uur in de morgen, viel de electriciteit (weer eens) uit. Navraag leerde dat het ditmaal niet enkel bij ons was. De hele buurt zat zonder stroom.

Wat bleek? Het was de dag van de crematie van de koning van Peliatan en dat ging gepaard met een optocht door de straten van Peliatan en Ubud. De kist van de koning lag in een hoge toren die op een staketsel, gemaakt van bamboestokken, stond en door tientallen mannen uit het dorp werd gedragen. Omdat die toren zo hoog was moesten alle electriciteitskabels tijdelijk worden verwijderd om de doorgang mogelijk te maken.

Naast de toren werden ook nog twee enorme zwarte stieren, gemaakt in papier maché, meegesjouwd in de stoet. Behalve de koning zouden ook nog twee van zijn, eerder overleden familieleden, worden gecremeerd. Op regelmatige afstanden: mannen die de menigte en de dragers met tuinslangen besproeiden. Het was tamelijk warm op het middaguur, vandaar. Het hele gebeuren zette Ubud danig op z'n kop en de gamelans, trommels en bellen waren tot bij ons thuis te horen. Rond 15:30u begonnen de ventilatoren weer te draaien. De stroom was terug. We konden weer douchen, koken en skypen.

Religie is belangrijk in Bali. Dat is nog maar eens gebleken.

Geschreven door koetjing om 12:36 Reageer op dit bericht Stuur door

Dinsdag 19 mei 2009

Inpakstrategie

Na een lange reis ben je blij dat je koffers allemaal op de lopende band liggen in de luchthaven van bestemming.

Je denkt dat je alle hindernissen met verve hebt genomen en dat alleen nog het vinden van een taxi als uitdaging overblijft. Think again!

Je hobbelt met het volgeladen karretje richting 'Exit' en dan denk je 'Verdorie ja! Ik moet nog voorbij de douane!'.

Vaak hangen er dan groen of rood oplichtende bordjes met respectievelijk 'Nothing to declare' en 'Goods to declare' en kies je als brave toerist voor het groene bordje. Heb je niet te veel koffers en zie je er een beetje betrouwbaar uit dan kan je zo richting taxi's.

Of je niets hebt aan te geven: voedingsprodukten, alcohol, sigaretten, ...?

'Neen hoor, alleen personal stuff' zeg je dan, toch een beetje onzeker want je weet maar nooit wat in dit land allemaal mag en niet mag.

Toch willen ze dan dat je een koffer openmaakt om er dan naar hartelust en met merkbaar genoegen in te kunnen graaien.

Alles wat er schoon uitziet beschouwen ze automatisch als nieuw en dus in aanmerking komend voor gepeperde invoerrechten.

Je mag dan weer palaveren en zoeken naar krasjes of tekenen van gebruik om de douanier ervan te overtuigen dat je die haardroger echt al jaren hebt.

Om in Indonesië, en waarschijnlijk in heel wat van de omliggende landen, dit stresserend intermezzo zo snel mogelijk achter de rug te hebben volstaat een eenvoudige strategie. Ten minste als er een vrouwelijke medereiziger aanwezig is.

Primo: Laat haar het woord voeren bij de inspectie van de koffers.

Secundo: Zorg er bij het inpakken van de koffers voor dat er bovenaan steeds een heleboel lingerie ligt.

Gooi daarom nooit oude slipjes en bh's weg. Bewaar die, speciaal voor dit soort gelegenheden.

Tertio: Zodra de koffer opengaat zorg je er, als woordvoerster voor niet te dicht in de buurt van de koffer te staan en negeer je straal elke hint om de inhoud van de koffer te beroeren. Je kijkt de beambte ook zo direct mogelijk aan. Je zal merken dat zijn enthousiasme om in de koffer te graaien tot dichtbij het nulpunt daalt op het moment dat hij de bh's en slipjes in het oog krijgt. Die werken als zovele stopborden en gevarendriehoeken op 's mans schaamtegevoel dat hij de koffer nog nauwelijks een blik waardig keurt, zeker niet wanneer de vermoedelijke eigenares van die niemendalletjes hem diep in de ogen blijft kijken.

Je zal merken dat het werkt.

p.s. Reis je als man alleen, vervang dan in de boven beschreven strategie enkele details:

- ga juist heel dicht bij de beambte staan.

- vervang de niemendalletjes door een laag, schijnbaar ongewassen, want verkreukte, onderbroeken.

Geschreven door koetjing om 04:21 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag 10 mei 2009

Een Balinees rijbewijs

Je hebt dan eindelijk je verblijfsvergunning (KITAS)! Je bent gepokt en gemazeld door de Indonesische bureaucratie en je hebt het gehaald! Dan is de voor de hand liggende volgende stap: het afhalen van een Balinees rijbewijs (SIM).

Je bent zo vooruitziend geweest om in je vaderland een internationaal rijbewijs aan te vragen dus dat wordt een akkefietje van niks. Even binnenspringen bij 'Kepolisian Kota Besar' (Poltabes) in Denpasar wanneer je toch in de stad bent voor boodschappen lijkt dan een goed plan. Daarmee toon je dus aan er nog niets van begrepen te hebben. Ondanks je KITAS en je mondje Bahasa Indonesia.

In Indonesië is iets administratiefs per definitie NOOIT eenvoudig. Dat kan eenvoudigweg niet. Administratie is iets duisters, geheimzinnigs, ondoorgrondelijks.

Ambtenaren zijn moderne alchemisten die in hun kantoortjes, achter hun loketten en met hun pc's allerlei mysterieuze dingen uitspoken waar wij, de buitenstaanders geen enkel besef van hebben. En: er zijn altijd veel mensen bij betrokken. Die alles door elkaar moeten laten nalezen, paraferen, afstempelen, aanvullen, ondertekenen, corrigeren, kopiëren enz.

Zelden is een handeling, hoe triviaal ook, gratis. De molen blijft alleen draaien als je er op tijd en stond een paar tienduizend Rupiah insteekt. Gelukkig lijkt dat meer dan het is, maar toch blijft het frustrerend. Voor een groentje.

Het is niet haalbaar in Indonesië te wonen en je over dit soort praktijken te blijven opwinden. Je moet meebuigen, als bamboe in de wind of je breekt vroeg of laat. Dit systeem zorgt natuurlijk voor een boel jobs. Iets wat je in Europa zelf zou afhandelen, via het internet bijvoorbeeld, wordt in Indonesië 'afgehandeld', en dat mag je bijna letterlijk nemen, door een batterij ambtenaren. Het kost tijd maar dat is geen argument. "Jam karet" zeggen de Indonesiërs. Vrij vertaald: "De tijd is rekbaar, elastisch". Karet betekent rubber. Wie maalt er in godsnaam om een uurtje vertraging?

Terug naar het Balinees rijbewijs. Wat heb je nodig om het aan te vragen?

1. KITAS; je verblijfsvergunning; 2. Je internationaal paspooort; 3. Het rijbewijs uit je vaderland; 4. Een registratiecertificaat uitgereikt door de politiediensten van je woonplaats.

En dan kan de molen beginnen draaien.

Stap 1 Ga naar het politiekantoor in Denpasar, Loket II, boven de garages en toon je documentatie. Je krijgt een stempel op je registratiecertificaat die bewijst dat het certificaat geldig is;

Stap 2 Ga naar de dokter - aan de overkant van de parkeerplaats. Betaal 25.000 Rp om je bloeddruk te laten meten en je ogen te laten checken. Je krijgt een dokterscertificaat;

Stap 3 Ga het kantoortje van Anisa Private Management binnen, naast het dokterskabinet, en betaal 85.000 Rp voor een 'Indonesian Drivers Certificate;

Stap 4 Ga opnieuw naar Loket II en toon je, inmiddels aangegroeide documentatie. Je kijgt een aanvraagformulier waarmee je voorlopig niets doet;

Stap 5 Ga naar Loket I (Loket Bank) in het hoofdgebouw, overhandig je papieren en betaal 75.000 Rp. Je krijgt een ontvangstbewijs en je documenten worden in een blauw mapje geniet;

Stap 6 Ga (vrolijk fluitend) terug naar Loket II waar je een testformulier krijgt, in het Engels opgesteld; Stap 7 Beantwoord de vragen in het kamertje naast Loket II. De leukste vraag is nummer 15:

"If you are involved in a accident where there is a fatal what do you do?" a. Leave the scene and change your number plate and your identity so the police cannot find you b. Take the body to your house and hide it c. Report the accident to the police

Stap 8 Breng je ingevulde test naar één van de politiemannen die vooraan in het lokaaltje zitten;

Stap 9 Ga met je blauwe mapje en je test opnieuw naar Loket II. Men zal je vragen het aanvraagformulier uit Stap 4 in te vullen. Het is in het Indonesisch opgesteld maar je krijgt hulp bij het invullen. Je krijgt een stempel op de test en een betalingsbewijs;

Stap 10 Ga naar buiten, over de parkeerplaats, voorbij het kantoortje van de dokter en Anisa en loop 500 meter door tot bij het testterrein. Geef je folder af, ga zitten en wacht tot je geroepen wordt; Stap 11 Je wordt geroepen voor een practische rijtest op een circuitje, uitgezet op het terrein van het politiekantoor. Je hoeft dus niet op de openbare weg. De test duurt 5 minuten maar pas op dat je de afgeleefde koppeling niet laat knarsen tijdens je testrit. Het resultaat van de test wordt genoteerd in je blauwe mapje;

Stap 12 Ga terug naar het hoofdgebouw en zoek 'Loket Koreksi SIM'. Geef je mapje af en wacht. Vergeet niet dat jam karet is;

Stap 13 Zodra je naam genoemd wordt, ga je naar het loket en je krijgt je mapje terug samen met een nummer. Ga daarmee het aangrenzende kamerje binnen waar 6 politiemannen achter computers zitten. Zodra je geroepen wordt ga je naar de poltieman toe en bevestig je alle gegevens die hij in zijn database invult. Deze gegevens komen op je rijbewijs dus controleer alles nauwkeurig om later misverstanden te vermijden;

Stap 14 Je krijgt je mapje terug en gaat ermee naar een klein, aangrenzend kamertje. Daar staan 3 computers, uitgerust voor het nemen van vingerafdrukken en foto's. Doe gewoon zoals je hebt gezien in Amerikaanse films en ga daarna naar buiten, neem plaats en wacht;

Stap 15 De politieman achter Loket 'Produksi SIM' zal je naam omroepen. Je loopt naar het loket, geeft je blauwe mapje af en hij overhandigt je Balinees rijbewijs. Zo eenvoudig is dat.

Zorg wel dat je er 's morgens op tijd bent.

Ze sluiten om 12:00.

Naar: een Engelstalige tekst op livinginindonesiaforum.org

Geschreven door koetjing om 02:27 Reageer op dit bericht Stuur door

Zaterdag 9 mei 2009

Bali traffic.

Het verkeer in Bali verloopt ongetwijfeld chaotisch. Zo chaotisch dat ik me afvraag of het wel verstandig is er, als niet Balinees, zelf te gaan rijden. Je hoort daarenboven allerhande cowboyverhalen over westerlingen die in een, al dan niet, uitgelokte aanrijding terechtkomen en door de politie, gesteund door talrijke getuigenverklaringen, als de veroorzaker van de aanrijding worden aangewezen.

Je houdt je hart vast als de bromfietsen je links en rechts inhalen, temeer omdat op zo'n bromfiets complete gezinnen zich verplaatsen. De pater familias aan het stuur, dat spreekt vanzelf. Zijn echtgenote is passagier.

Voor de bestuurder staat kind1 dat zich aan het stuur vasthoudt. Tussen vader en moeder in zit kind3, meestal een baby. Achter mama zit kind2. Vaak zijn zowel kind2 als kind3 aan de moeder vastgebonden met een sarong of een reep stof. De filosofie hierachter was me eerst niet erg duidelijk. Nu ik mensen heb zien slapen op de meest onmogelijke plaatsen en in de meest onmogelijke houdingen, begrijp ik dat het vastbinden een anti-inslaap beveiliging is, eerder dan een veiligheidsgordel. Welk traject moeder, verbonden met kind2+3 , aflegt ingeval van een aanrijding is me ook niet duidelijk. Is de gecombineerde schade groter bij één projectiel met een grotere massa of bij 3 aparte projectielen? De praktijk heeft ongetwijfeld uitgewezen dat het vastbinden een toegevoegde waarde biedt. Er zijn natuurlijk allerhande variaties mogelijk op het thema zoals mag blijken uit de foto hiernaast. Wat wel opvalt is het verschil in benadering van een verkeerssituatie door een Balinees en een Westerling. Een Balinese bromfietser, die net wat gegeten heeft bij een bakso-car (mobiel restaurantje), komt zonder uit te kijken de weg op, in de overtuiging dat de andere weggebruikers hem wel hebben gezien en hun snelheid aan hem zullen aanpassen. Niemand wordt agressief door dit soort weggedrag. Je hoort geen claxons, je ziet geen opgestoken middelvingers. Iedereen vindt dit normaal. Vaak dragen enkel de volwassenen een helm, de kinderen niet. Krijgen enkel de volwassenen een boete bij het niet-dragen van een helm? Vermoedelijk wel. Het heeft voor de Balinezen weinig te maken met veiligheid denk ik. Eerder met de angst voor het boekje van pak polisi. Een ander fenomeen in het straatbeeld zijn de krantenverkopers aan het stoplicht. Ze gaan de stilstaande auto's langs en proberen, vooral aan buitenlanders hun krantje te slijten. Een taxichauffeur, die wist dat we uit België kwamen, gaf ons ooit te raad op de vraag "Where are you from?" altijd in alle eerlijklheid te antwoorden: "from Belgium". Ofwel wist die krantenverkoper dan niet waar België lag en liet hij je met rust, ofwel wist hij het wel en had hij geen Belgische krant. Liet hij je ook met rust. Groot was dan ook onze verbazing toen na ons routine antwoord: "...from Belgium" , de krantenverkoper niet tereurgesteld afdroop, maar na enig zoeken een exemplaar van 'Le Soir' en één van 'Het Nieuwsblad' tevoorschijn toverde. Alleen al daarvoor hadden we die twee kranten moeten kopen. We waren echter zo van onze à propos dat het licht op groen sprong en de taxi vertrok voor we konden reageren. Ik zweer bij deze dat, wanneer dit zich nog eens mocht voordoen, ik de twee kranten koop. En zonder tawarren (afdingen).

Geschreven door koetjing om 04:05 Reageer op dit bericht Stuur door

Vrijdag 8 mei 2009

I Made Swastika

Zou U in een taxi stappen wanneer de chauffeur trots een visitekaartje had gegeven waarop stond:

'I Made Swastika" - English speaking driver"?

In Bali, gewoon doen. Waarom? Dat is een enigszins ingewikkeld verhaal. Hier komt het. 'I' schrijf je in Bali voor de naam van een man, 'Ni' voor de naam van een vrouw. Waarom deze aanduiding? Omdat mannen en vrouwen dezelfde voornamen hebben en de 'I' en 'Ni' aangeven of het om een vrouw dan wel een man gaat. Tot hiertoe is het simpel nietwaar? 'I Made' is dus een man of jongen die 'Made' (spreek uit ma-dé) heet. Zoals in India heb je ook hier een kastensysteem. Er zijn 4 kasten, waarvan je de leden kunt herkennen aan hun naam:

de Brahmana, priesters

Ida Bagus of Bagus (de goede) voor een man
Ida Ayu of Dayu (de mooie) voor een vrouw

de Ksatria, vorsten en krijgers

Anak Agung, Agung, Dewa voor een man
Anak Agung, Agung, Dewi, Dewayu voor een vrouw
Cokorda, Dewa Agung voor leden van het koningshuis

deze kaste heeft vaak de volgende tweede namen:

- Raka - oudere zus of broer - Oka - kind - Rai - jongere zuster of broer - Anom - jonge vrouw - Ngurah - een aanduiding van gezag

de Wesia, kooplieden en ambtenaren

Gusti - heer, voor mannen en vrouwen
Dewa voor een man
Desak voor een vrouw

de Sudra, de laagste kaste, 90-95% van de bevolking 1. Wayan, Putu, Gede voor het eerst geboren, mannelijk kind Wayan, Putu, Iluh voor het eerstgeboren, vrouwelijk kind 2. Made, Kadek voor het als tweede geboren, mannelijk kind Made, Kadek, Nengah voor het als tweede geboren, vrouwelijk kind 3. Nyoman, Komang voor het als derde geboren kind 4. Ketut voor het als vierde geboren kind Het als vijfde geboren kind krijgt opnieuw de naam Wayan, Putu, Gede of Iluh.

Er zijn dus heel veel Wayans en Mades in Bali. Onze chauffeur is dus een man uit de Sudra kaste, het tweede kind in het gezin. Swastika kan in dit geval de familienaam zijn of een gekozen naam. De swastika is een symbool dat al lang gebruikt werd in het Hindoeïsme. Het heeft niets te maken met het de Nazisymbool.

I Made Swastika ben ik niet nog tegengekomen. Zijn oudere broer wel.

Geschreven door koetjing om 02:40 Reageer op dit bericht Stuur door

Donderdag 7 mei 2009

Crematie

Komang, de tuinman, liet ons weten dat hij het hele weekend zou werken omdat hij de week erna Upacara (ceremonie) had en dan graag een dag vrij wilde. Die ene dag werden er in de praktijk twee maar dat doet er nu niet toe. Via Made, de huishoudster, vernamen we dat de ceremonie in kwestie de crematie was van Komang's grootvader, 87 jaar en de week ervoor overleden. Ik vroeg Komang of we de crematie mochten bijwonen en dat was geen probleem, in tegendeel, we waren welkom.

Voor ons, buitenlanders, zijn er geen specifieke kledingsvoorschriften. De Balinezen dragen een sarong, zowel de mannen als de vrouwen. We huurden een auto en gingen om elf uur richting Blahbatuh, het dorp waar de crematie zou plaatsvinden. We = Saar, Willy, Made en ik. Made voor de gelegenheid in traditionele klederdracht. Bij een zijstraat met een tijdelijk verkeersbord: "Hati hati, ada Upacara" ("Voorzichtig, we hebben een ceremonie"), stopte de chauffeur. We zagen al op een afstand een kleurig bouwsel, verderop in de straat. Onze delegatie ging richting bouwsel waar een groot aantal mensen was verzameld. Komang, ook in traditionele kledij, stond ons al op te wachten. Hij leidde ons door een gangetje naar het huis van zijn grootvader. Er werden onmiddellijk stoelen aangedragen en we kregen een flesje Sprite en een stukje brood. Zoals alle Balinese huizen bestond ook dit huis uit een aantal aparte gebouwen en balés. In één van die balés lag het lichaam van de overledene in een kist met een wit doek erover en omringd door allerlei offergaven. Op mijn vraag hoe het lichaam in de warmte zo lang thuis kon blijven kreeg ik het korte antwoord: "Formol".

Op enige afstand zaten een man en een vrouw, voor mijn oren, op een verschrikkelijke manier te zingen en te declameren, de vrouw zong, de man declameerde. Het klonk griezelig en dreigend. Op de Balinezen maakte het geen enkele indruk. Ze liepen door elkaar, groetten links of rechts iemand, maakten een grapje of rookten een sigaret. Het leek eerder een receptie dan een begrafenis. Na drie kwartier stopte het gezang en begon men de balustrade van de balé waarin de overledene lag af te breken.De mensen stroomden toe en kregen takken met bloemen of offergaven uit de balé, waarna ze weer naar buiten gingen en zich , als een processie, voor de kleurige toren opstelden. Het was een bizar defilé, zowel kleine kinderen als ouderlingen met een wandelstok, die voorbijliepen met bloemen, gevlochten mandjes, een gebraden speenvarken of eend, aan een stok geregen, iets wat leek op een rituele speer of een tros bananen. Op het laatst werd de kist op de schouders getild en naar buiten gedragen. De muziek van het gamelanorkest werd alsmaar luider. De kist werd met man en macht helemaal bovenin de toren gehesen en daar, zo goed als mogelijk, vastgemaakt met witte repen stof. De priester en een aantal mannen bleven bovenop de toren, zo'n vijf meter boven de grond. Dan zette de stoet zich in beweging, mobiel gamelanorkest incluis. De overledene bracht een laatste bezoek aan zijn dorp. Op de kruispunten werd de toren een aantal malen rondgedraaid met alle gevolgen van dien voor het verkeer. Zo hoopt men de geest van de overledene in verwarring te brengen zodat hij de weg naar huis niet meer terug kan vinden. De Balinezen blijven daar rustig onder; je hoort geen enkele auto claxonneren.

Morgen is het misschien jouw Upacara. We sloten als laatsten aan bij de stoet die richting kerkhof ging. We passeerden kleurig versierde zerken met Chinese opschriften. In tegenstelling tot de Hindoes worden de Chinezen gewoon begraven. Op de plaats van crematie aangekomen zagen we een groot beeld van een zwarte stier op een staketsel van bamboe. De bovenzijde van de rug was een deksel dat kon opengemaakt worden. Met man en macht werd de kist uit de toren gehaald en naar de stier gebracht. Het lichaam pastte in de buikholte van de stier en het deksel ging er opnieuw op. Intussen werd de versierde toren in brand gestoken. De rouwkransen, gemaakt van papieren bloemen belandden ook op de brandstapel.

Het fikte flink en ik verwachtte dat de stier boven het vuur zou worden getild. Dat was niet zo. Ik rilde, ondanks de warmte ,heel even toen ik de gasflessen in het oog kreeg, een eindje van de stier, half verborgen tussen de struiken. Van onder de struiken liepen bruine slangen naar iets wat leek op twee gigantische hogedrukreinigers. De muziek zwol weer aan toen de hogedrukreinigers vuur spuwden en de stier in brand staken. Het bleken vlammenwerpers te zijn. Ook in Bali heeft de tijd niet stil gestaan en is de klassieke brandstapel vervangen door tuigen die mij, orang bulé (witte man), onwillekeurig doen denken aan stervende mensen in bunkers aan de Atlantische kust of naakte mannen met baarden in Auschwitz. Tien jaar geleden duurde een crematie drie tot vier uur. Nu is de klus geklaard in een uurtje. Het zal wel een vooruitgang zijn zeker? Want tijd is geld? Ik vond het macaber. De stier was in een mum van tijd verdwenen. De kleur van de rookwolken veranderde haast onophoudelijk. Na enkele minuten bleef enkel nog de basis over. Die bestond uit dikke, groene bananenboomstammen, evenwijdig naast elkaar met een ruimte ertussen van ongeveer zeventig centimeter. Daartussen vielen de botten van de verbrande overledene, de zwart geblakerde schedel duidelijk zichtbaar .

Willy heeft van het hele gebeuren niets gezien; ze zat op de grond, veilig verscholen achter de ruggen van de toeschouwers. Te rillen vermoed ik. De 'begrafenisondernemers', in dit geval twee jonge mannen met een doek om het hoofd gebonden tegen de hitte, legden een stuk golfplaat op de stammen zodat een oven ontstond, open aan de beide uiteinden. Er werd regelmatig in gepookt met lange bamboestokken en met een zekere regelmaat tilde één van hen de golfplaat een eindje op en gluurde naar binnen, de hand als een dakje boven de ogen. Over wat hij precies controleerde denk ik liever niet na.

Toen de gasbranders uitgingen namen we afscheid van de familie. We hoorden dat de ceremonie nog zou doorgaan tot 's avonds en dat een deel van de as dan zou worden uitgestrooid in zee bij Sanur. Een ander gedeelte wordt bewaard in de huistempel.

Op de terugweg vertelden we Willy dat wij ook wilden gecremeerd worden. Ze bekeek ons, een beetje ongelovig, en zei dat, als haar vader zo zou worden gecremeerd, ze achter hem in de vlammen zou springen.

Ze wist niet dat het in Bali, tot begin vorige eeuw, de gewoonte was dat de vrouwen van de koning hem achterna sprongen in het vuur bij zijn crematie.

Romeo and Juliet(s) Bali style.

Geschreven door koetjing om 03:40 Reageer op dit bericht Stuur door

Woensdag 6 mei 2009

Lombok

We brachten een blitzbezoek aan Lombok, het zustereiland van Bali. Een vluchtje van een halfuur tussen Denpasar en Mataram, het vliegveld van Lombok, vlakbij de stad Senggigi. Merpati zet op deze lijn een CN-235 in, een door Spanje en Indonesië samen ontwikkeld, militair transportvliegtuig. Een aantal van deze toestellen is blijkbaar omgebouwd voor commercieel passagiersvervoer. Saar maakte zich al meteen zorgen over het feit dat er maar één van de twee schroeven draaide toen we instapten. "... en of die piloot dat wel wist?" vroeg ze. Toen er dan ook nog volop damp kwam uit de roosters in het plafond werd ze er niet rustiger op. Op geringe hoogte vliegen, in een relatief klein toestel (40 passagiers) staat natuurlijk garant voor een 'bumpy flight'. De landing was ook vrij heftig dus "...vliegen we nooit meer in zo'n toestel!!" Enfin, we waren 'veilig' geland en de chauffeur van het hotel stond ons netjes op te wachten. Het contrast met Bali was meteen duidelijk. Veel minder verkeer en nauwelijks hindoesymbolen (Lombok is overwegend moslim). De weg langs de kust is uitstekend en elke baai is opnieuw decor voor een Bountyreclame. In het straatbeeld zie je auto's, bromfietsen en karretjes, getrokken door kleine paardjes, broederlijk naast elkaar. Het ziet er authentieker uit dan Bali en lijkt toeristisch minder ontwikkeld.

Het hotel waar we logeerden is eigendom van de 'Bluebird'-groep, dé taximaatschappij van Indonesië en ligt op een halfuurtje van de luchthaven, net voorbij Senggigi. 's Avonds kregen we het bezoek van familie die een vakantiehuis hebben in Senggigi en naar ons hotel kwamen voor een gezellig diner met het geluid van de golven op de achtergrond.

Joost, de architect, had ons uitgenodigd om één van zijn realisaties, 'Qunci Pool Villas', te komen bekijken, vooral met het oog op materiaalkeuze. (foto rechts: receptie Qunci Pool Villas)

Er was de avond van ons bezoek een grote modeshow gepland en het was er een drukte van belang: diskjockeys, modellen, decorbouwers en bloemisten liepen er door elkaar. Joost leidde ons rond op het terrein van 8000m² met 24 villa's, een spa en restaurant. Erg mooi allemaal. Een mix van moderne architectuur met lokale invloeden en materialen. Genoeg inspiratie voor ons eigen projectje. (foto links: bad gehakt uit één rots)

Na dit werkbezoek volgde een tegenvisite aan de familie in Senggigi. Er stond een lekkere rijsttafel voor ons klaar en na afloop homemade Irish Coffee. Op doktersbevel hielden we onze vochthuishouding op peil middels enkele frisse Bintangs. Gezondheid is immers het allerbelangrijkste. In dit warme klimaat kun je niet voorzichtig genoeg zijn.

Toch?

Geschreven door koetjing om 04:07 Reageer op dit bericht Stuur door

Maandag 4 mei 2009

Protestantse kerk

Onder zachte dwang hierbij een duidelijkere foto van de Protestantse Kerk, op een boogscheut van ons huis.

Featuring: Komang, de tuinman.

Geschreven door koetjing om 02:54 Reageer op dit bericht Stuur door

Maandag 4 mei 2009

TOTO en Dirty Duck

We bezochten de showroom van de firma TOTO in Ubud. Onze gasten en wijzelf willen natuurlijk op een comfortabele manier handjes wassen, douchen en grote- of kleine boodschappen doen. Er zijn boeiender dingen dan een wastafel kiezen maar het wordt toch weer even spannend als je 9 toiletten in één keer mag bestellen.

Daarna brachten we een bezoekje aan het hotel waar we in 1996 hebben gelogeerd met Oma Tua Pau, een tante van Saar en oma van Willy. Ze was toen 84 jaar en had nog nooit buiten Indonesië gereisd. Ze had zelfs geen identiteitspapieren.Het was dan ook een hele onderneming om voor haar een paspoort en een Belgisch visum te krijgen. Dat lukte na een tripje Denpasar-Jakarta-Denpasar en een interventie van de ere-consul in Kuta. Het hotel , Ulun Ubud, was nauwelijks veranderd in al die jaren. Jammer genoeg de pisang-goreng (gebakken banaan) wel. Stephan en Esther waren daar dol op. Lekker, met geraspte kokos en honing. Een paar dagen voor we vertrokken was de kokos op, daarna de honing. Op het laatst was pisang-goreng niet meer beschikbaar. Zo lekker dus.

We hadden een auto gehuurd voor 5 uur en moesten nog lunchen. De chauffeur van de (kraaknette) taxi stelde voor ons naar het restaurant Bebek Bengil te brengen. Bebek Bengil is Balinees voor 'Dirty Duck'. Op hun website volgende verklaring voor deze naam:

"Many people have asked us how we got the name 'Bebek Bengil', well here's the story... When we were building the restaurant, we thought long and hard about a name. Many good suggestions came from our friends, but none seemed just right. We knew we wanted a Balinese name that translated well into English. However, for a long time the metaphor eluded us. One tropical monsoon morning, when the restaurant was very close to being finished (we had the concrete floor down, and the tables in , a flock of ducks from the rice field across the road (yes, there were rice fields all around us then) ran quacking and squawking into the restaurant and across the floor and tables. They left muddy webbed footprints all over the place. They were our first guests - those dirty ducks !"

Het is een bekend restaurant waar Mick Jagger, Sting en president Bush op de gastenlijst staan. Toen we binnenkwamen bleek dat nu net het restaurant te zijn waar we een keer met Oma Tua hadden gegeten, en dat ons altijd was bijgebleven. Omdat ze tot tweemaal toe wat ik bestelde niet hadden en ook de witte wijn op was, beperkte ik me tot een biertje. Willy vroeg, ongegeneerd als altijd, een bordje en bestek erbij. We aten met z'n drieën de bestelde nasi -campur en gado-gado volledig op.

Ik betwijfel of we op de gastenlijst zullen komen.

Geschreven door koetjing om 02:49 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag 3 mei 2009

Protestantse kerk

Vorige zondag hoorde ik in de verte gezangen die me merkwaardig bekend voorkwamen. Saar en Willy werden erbij geroepen. Na enkele tellen kwam er een glimlach op Willy's gezicht. "Kerkliederen!" zei ze.

Ik stuurde Willy en Made er op de motor op uit om te zoeken waar dat gezang vandaan kwam. Wat bleek? In onze straat is er een Protestantse Kerk. Je kan de achterkant van het kerkgebouw zien vanuit onze tuin (zie foto)! De totale kristenpopulatie op Bali is 5% van de bevolking. Gelovige mensen zullen hier al snel de hand van God in zien. Ik, als overtuigd agnost, zag hierin een aangenaam toeval. Willy en Saar zijn namelijk gelovig en kunnen zo de zondagochtenden met gelijkgestemden doorbrengen en , en passant, hun zielenheil veilig stellen. Hopelijk doen ze ook een gebedje voor mij. Misschien is het nog niet te laat ;-)

Vandaag werden ze om beurten, in vol ornaat, achter op de brommer naar de kerk gebracht door Made.

Saar natuurlijk zonder helm. Haar kapsel moest eens in de war raken! Dat er fikse boetes worden uitgedeeld voor dit vergrijp was natuurlijk van ondergeschikt belang; Saar was flink bang geweest en had zich aan haar vastgeklemd als een drenkeling liet Made weten.

Toch enigszins in verwarring door deze religieuze uittocht en de stilte die erop volgde heb ik onze (katholieke?) kerkhaan diep in de ogen gekeken en hebben we ons samen voor het huisaltaartje geïnstalleerd, wachtend op een moment van verlichting.

Gezien dat niet kwam heb ik me dan maar bezig gehouden met het bestellen van het zondags ontbijt. Muffins, koffiekoeken, stokbrood en cinnamon rolls, thuisgeleverd door de mensen van Bali Buddha. Ze hadden wel moeite om ons huis te vinden en het kostte 3 telefoontjes om de koerierster hier te krijgen.

De kerkgangers konden zo ook de lichamelijke noden lenigen na de redding van hun zieltjes.

Geschreven door koetjing om 14:43 Reageer op dit bericht Stuur door

Zaterdag 2 mei 2009

Swimming in the pool

Bijna een halve eeuw geleden was er in mijn geboortedorp geen zwembad en was schoolzwemmen nog niet uitgevonden. Het dichtstbijzijnde zwembad was in Antwerpen, 11 km op de fiets, enkele reis. Na afloop terug naar huis fietsen was een hele opgave; je benen voelden als lood. Het "Stedelijke Zwemdok" heette het, en het rook er sterk naar chloor en de muffe geur van natte kleren. In het ondiepe gedeelte leerde je jezelf zwemmen. Iedereen ontwikkelde op die manier een eigen stijl; de ene al efficiënter dan de ander. Omdat ik als baby, door een operatie, lang met één been in het gips heb gezeten, ontwikkelde ik sterke armspieren door me noodgedwongen op te trekken aan de spijlen van de box. Mijn zwemstijl bestond dan ook uit een schoolslagbeweging met de armen en een wat onduidelijk gezwabber met de benen. Ik dacht dus in alle ernst dat ik het wel goed deed, tot op het moment dat de kinderen zwemles hadden en me met enkele krachtige beenslagen ter plaatse lieten. Jaren heb ik zo aangemodderd. Zwemmen was niet leuk en het deed pijn in m'n rug en nek.

Gijs Kerkhoven, de vader van Inge, Saar's hartsvriendin uit de middelbare school, was tot zijn pensionering directeur van het zwembad van Hoogeveen. Hij zwemt, dacht ik, nog vrijwel dagelijks en heeft me eens, tijdens een etentje, proberen te overtuigen van het heilzame van zwemmen, ook voor mensen met rugproblemen. Dat is me bijgebleven en ik ben blijven oefenen om de schoolslag onder de knie te krijgen.

Nu, in Ubud begin ik de indruk te krijgen dat het gaat lukken. Er komt coördinatie in de bewegingen en de pijn in nek en rug is weg. Ik probeer per dag 500 meter te zwemmen: 3 keer 10 baantjes van 15 meter en dan nog 4 om de 500 meter vol te maken. Na elke 10 baantjes ga ik even uitrusten door op m'n rug te drijven. Alleen ogen en neus (en waarschijnlijk ook buik, maar dat kan ik zelf niet zien) boven water. Het zwembad is zo gemaakt dat het lijkt of je op het einde de sawah zal inzwemmen. De zwaluwen komen achter mij aangevlogen, scheren rakelings over mijn hoofd en raken even met hun buik het water voor ze verder vliegen, net zoals de platte keien die we vroeger over het water lieten stuiteren. Zodra ik op de rug in het water lig is de rust compleet. Alleen het gebons van mijn hart in m'n trommelvliezen, de warmte van het water en de schijnbare gewichtsloosheid. Een foetuservaring. Wanneer ik mijn ogen opendoe zie ik de kroon van vijf palmbomen en spelende zwaluwen die vlak boven mijn neus voorbij flitsen. Als Made dan net de offertjes heeft neergezet, komt daar nog de geur van wierook bij. Hoe 'zen' wil je het hebben?

Neen hoor, zwemmen wordt mijn sport! Dank je wel Gijs.

Geschreven door koetjing om 07:28 Reageer op dit bericht Stuur door

Donderdag 30 april 2009

Inpakstrategie

Na een lange reis ben je blij dat je koffers allemaal op de lopende band liggen in de luchthaven van bestemming. Je denkt dat je alle hindernissen met verve hebt genomen en dat alleen nog het vinden van een taxi als uitdaging overblijft. Think again!

Je hobbelt met het volgeladen karretje richting 'Exit' en dan denk je 'Shit, ik moet nog voorbij de douane!'. Vaak hangen er dan groen of rood oplichtende bordjes met respectievelijk 'Nothing to declare' en 'Goods to declare' en kies je als brave toerist voor het groene bordje. Heb je niet te veel koffers en zie je er een beetje betrouwbaar uit dan kan je zo richting taxi's.

In Denpasar zijn de rode en groene bordjes nergens te bespeuren. In de plaats daarvan een legertje geüniformeerde en streng kijkende ambtenaren die jou en je karretje bekijken met dollartekens in de hebzuchtige ogen. Of je niets hebt aan te geven: voedingsprodukten, alcohol, sigaretten, ...? 'Neen hoor, alleen personal stuff' zeg je dan, toch een beetje onzeker want je weet maar nooit wat in dit land allemaal mag en niet mag. Toch willen ze dan dat je een koffer openmaakt om er dan naar hartelust en met merkbaar genoegen in te kunnen graaien. Alles wat er schoon uitziet beschouwen ze automatisch als nieuw en dus in aanmerking komend voor gepeperde invoerrechten. Je mag dan weer palaveren en zoeken naar krasjes of tekenen van gebruik om de douanier ervan te overtuigen dat je die haardroger echt al jaren hebt.

Primo: Laat haar het woord voeren bij de inspectie van de koffers.

Secundo: Zorg er bij het inpakken van de koffers voor dat er bovenaan steeds een heleboel lingerie ligt. Gooi daarom nooit oude slipjes en bh's weg. Bewaar die, speciaal voor dit soort gelegenheden.

Tertio: Zodra de koffer opengaat zorg je er, als woordvoerster voor niet te dicht in de buurt van de koffer te staan en negeer je straal elke hint om de inhoud van de koffer te beroeren. Je kijkt de beambte ook zo direct mogelijk aan. Je zal merken dat zijn enthousiasme om in de koffer te graaien tot dichtbij het nulpunt daalt op het moment dat hij de bh's en slipjes in het oog krijgt. Die werken als zovele stopborden en gevarendriehoeken op 's mans schaamtegevoel dat hij de koffer nog nauwelijks een blik waardig keurt, zeker niet wanneer de vermoedelijke eigenares van die niemendalletjes hem diep in de ogen blijft kijken.

Je zal merken dat het werkt.

p.s. Reis je als man alleen, vervang dan in de boven beschreven strategie enkele details:- ga juist heel dicht bij de beambte staan. - vervang de niemendalletjes door een laag, schijnbaar ongewassen, want verkreukte, onderbroeken.

Geschreven door koetjing om 09:30 Reageer op dit bericht Stuur door

Woensdag 29 april 2009

Terug in Ubud

We zijn weer 'thuis' of wat daar, tot begin april 2010, voor zal doorgaan.

Het is moeilijk voor te stellen wat er gedurende dat jaar allemaal zal moeten veranderen. Dat die veranderingen er niet vanzelf komen is hier, meer dan waar ook, een zekerheid.

Maar we waren immers op zoek naar nieuwe uitdagingen? Geen gebrek daaraan. Het houdt onze geesten jong en flexibel zullen we maar denken.

Bij het inchecken in op Schiphol bleken we zo'n 30 kg overvracht te hebben. De dame achter de balie stond oogluikend 10 kilo extra toe, waarbij gelukkig

Saar's grote tas met handdoeken en haar telescopische bezemstelen. Jammer voor Esther voldeed haar koffer net aan de gewichtseisen om te worden nagestuurd. Expected time of arrival: Vrijdag. Nog drie daagjes geduld dus. De douane liet bij aankomst twee stuks bagage openmaken, waaronder (natuurlijk) de intussen beruchte tas met handdoeken. Die had Saar thuis al voorgewassen. De schuchtere poging van de douanebeamte om invoerrechten op te leggen werd dan ook met vastberaden charme en in onvervalst Ambonees-Maleis gecountered. In de andere koffer lagen de nieuwe kledingstukken helemaal onderaan zodat we ook daar goed wegkwamen. De ambtelijke toon werd vriendelijk en Ibu (mevrouw) moest uitleggen waar ze vandaan kwam, hoeveel kinderen ze had, waar ze naartoe ging en of dat daar haar dochter was.

We kwamen ongeschonden door de douane en werden opgewacht door de chauffeur van onze vrienden Gerty en Raymond die in Sanur wonen. Hij had een bordje met onze, correct geschreven, namen en het logo van Villa Sabandari. Waarom heb ik het sterke vermoeden dat Gerty hier iets mee te maken heeft?

Niet veel later zaten we in de taxi, op weg naar Ubud.

Na een minuut of tien een paniekerige kreet van Saar: 'We hebben de telescopische bezemstelen niet bij! We moeten terug!!'

Opnieuw door he drukke verkeer naar de luchthaven. Ik had duistere gedachten waarin die verdomde stelen een prominente rol speelden en het had heus niets met dweilen te maken.

In mijn keurigste Bahasa Indonesia legde ik uit dat we een pakje vergeten waren en toonde het bagageticketje.

Onder begeleiding van een politieman mocht ik, via een dienstingang opnieuw naar de aankomsthal. In het kantoortje van de verloren voorwerpen stonden de stelen me al op te wachten. De verantwoordelijke was zichtbaar opgelucht dat die rare dingen zo snel de deur uit waren.

We konden opnieuw richting Ubud.

Tijdens onze eerste avond, is de electriciteit twee maal uitgevallen. De eerste keer waren Esther en ik aan het genieten van een verfrissende duik in het zwembad, alle lichten in huis en tuin aan. Van het ene op het andere moment moesten we, in het pikkedonker, op zoek naar een zaklantaarn en waxinelichtjes.

Het had wel iets avontuurlijks en gezelligs. Toen het de tweede keer gebeurde was het alleen maar balen.

Alvast een agendapunt voor de bespreking met de architect, volgende week maandag.

Er wordt intussen met man en macht doorgewerkt aan de bouw.

Persoonlijk hoor ik liever het geluid van ruisende rijsthalmen en het repeterend geroep van de gecko's dan het geschreeuw van bouwvakkers, het draaien van een betonmolen en het knerpend verwijderen van spijkers uit bekisting.

De dag na aankomst hebben we tot 's middags geslapen om te bekomen van de lange reis.

Esther heeft onmiddellijk de toon gezet door om kwart voor twaalf de bouwvakkers opgewekt 'Selamat pagi!' ('Goede morgen') te wensen. Dat werd op veel gepraat en gelach onthaald waarbij de woorden 'pagi' en 'siang' (middag) niet van de lucht waren.

Het internet werkt niet, vermoedelijk omdat Rudy de telefoonlijn heeft laten afsluiten tijdens onze afwezigheid. Ik ga zo even met Esther de stad in om een basisvoorraad in te slaan bij de Bintang supermarkt en dan gelijk even naar de internet provider; de taxi is besteld en is tot vanavond 21:30 ter beschikking.

Geschreven door koetjing om 13:14 Reageer op dit bericht Stuur door

Zondag 19 april 2009

Upacara en meer

'Upacara' betekent 'Ceremonie'. Elk half jaar zijn er grote feestelijkheden in de tempels over heel Bali. De voorbereidingen worden volop getroffen en je ziet veel mooi geklede dames met allerhande interessants op het hoofd in het straatbeeld. Ik vermoed dat je hier geen status ontleent aan de cilinderinhoud van je auto, maar aan de hoogte van de toren met offergaven die je vrouw, op het hoofd, naar de tempel draagt.

Made kwam vragen of een man een kokosnoot uit één van onze bomen mocht halen. Het was voor Upacara.

Saar en Willy, zakenvrouwen als ze zijn, roken een business opportunity. Ze waren akkoord om een kokosnoot te geven op voorwaarde dat Bapak (Mijnheer) er nog vier extra uit de boom haalde. Bapak bleek uit het dorp vlakbij te komen. Hij zei dat ze vroeger, voor de grond geleased was, altijd hier hun kokosnoten kwamen halen voor de ceremonies. Ik voelde een onprettige gedachte in me opkomen waarin bananen een hoofdrol speelden maar schudde die snel van me af. De man zag er eerlijk en betrouwbaar uit.

Hij klom razendsnel de boom in en leverde de gevraagde 4 kelapa muda's. Komang en Made krijgen er straks elk één mee naar huis. Dit is onze versie van maaltijdcheques. We hadden die dag weer een auto gecharterd voor 8 uur om naar de bank te gaan en wat boodschappen te doen. Daarna zouden we gaan sightseeën. Joost ontmoette ons in het bankkantoor zoals afgesproken. Volgens hem kunnen buitenlanders zonder werkvergunning geen rekening openen in Indonesië dus zouden we de rekeningen op Willy's naam openen en volmacht geven aan onszelf en Joost. Op die manier kon hij de betalingen doen die nodig zijn voor de bouw tijdens onze afwezigheid. We kregen een VIP ontvangst en mochten naar een kantoortje op de eerste verdieping waar we werden ontvangen door iemand die zich voorstelde met "Happy". Voor ik kon antwoorden "Yes, you too?" zei ze zelf "...and what is your name Bapak?". Ze bleek dus Happy te heten en we legden haar uit wat de bedoeling was. Willy bleek niet te beschikken over de juiste papieren om een rekening te openen. Het goede nieuws was dat buitenlanders onder bepaalde voorwaarden wel een rekening konden openen. Hoewel we niet aan die voorwaarden voldeden bleek, na enig aandringen van onze kant, één telefoontje voldoende om de regels, voor ons specifieke geval, wat ruimer te interpreteren. En, neen, er kwam geen geld onder tafel aan te pas. Mijn gekende vriendelijke uitstraling was voldoende. Twee uur later beschikten we over een Euro en een Rupiah rekening, een pasje om geld uit de ATM te halen en instructies voor online bankier

en. Na een bezoek aan de Bintang supermarkt en Bali Buddha voor lekker brood, vroegen we de chauffeur de resterende tijd te besteden aan sightseeing in de buurt van Ubud. Hij bracht ons naar het dorpje Tegenungan om een waterval te bekijken.

Zoals blijkt uit de foto van het toegangsticket moet je bereid zijn creatief met taal om te springen, wil je alles begrijpen. Je moet ook weten dat de Indonesiërs de 'v' en de 'f' vaak als 'p' uitspreken.

Voor wie hier niet vertrouwd mee is, een kleine toelichting bij de tekst op het ticket (klik de foto voor een grotere versie) :

- avaible = available

- joged = ik heb geen flauw idee

- prog = frog

- impormationt = information

- office ticket = ticket office

We kregen ook nog een herhaling van de 'bambi ogen routine'. Ditmaal kwam het schattige meisje waaiertjes aanbieden. Ik was trots op mezelf omdat ik de prijs van 15.000 naar 7.000 rupiah had getaward (tawar = afbieden). Later, toen we aan het instappen waren, werd hetzelfde waaiertje aan Willy aangeboden voor 1000 rupiah. Weg was mijn pas verworven reputatie als keihard onderhandelaar. Ik hoorde Willy achter mij in de auto iets mompelen in het Maleis en onderdrukt lachen.

Al bij al was het een leuke dag.

Geschreven door koetjing om 11:56 Reageer op dit bericht Stuur door

Dinsdag 14 april 2009

Engelse les

De dag na Willy's aankomst in Bali zijn we begonnen met Engelse les.

Ik gebruik een 'Lonely Planet' gidsje dat eigenlijk bedoeld is voor Engelstalige reizigers in Indonesië. Het bevat eenvoudige basiszinnetjes, handig gegroepeerd per thema. We nemen elke dag een aantal bladzijden door die Willy dan moet instuderen. Hierbij een foto van Willy, druk aan de studie.

Vaak heeft ze één of andere smoes om het begin van de les uit te stellen. Ze moet dan nodig afwassen of strijken of ze wilde net douchen.

Het is zeker niet mijn bedoeling streng te zijn. Toch hoorde ik Willy gisteren iets mompelen in het Bahasa Indonesia waarin ik het woord 'militair' meende te herkennen.

Ik heb het vast verkeerd gehoord.

Nou ja, ze doet erg haar best en dat is het voornaamste.

Als ze iets niet weet roept ze Saar's hulp in, alsof ik lucht ben en dat niet kan horen.

De uitspraak kost haar het meeste moeite.

En daar moet je mee oppassen.

Ze slaagde er maar niet in het woordje 'seat' correct uit te spreken.

Het klonk steeds opnieuw als 'sheet' of soms zelfs als 'shit'.

Ze zal later maar tegen een klant zeggen "Please take a shit Madam."

Ik liet haar de Maleise woordjes 'sibuk' (druk) en 'silakan' (a.u.b.) uitspreken.

Die begin -s klonk perfect.

Zodra ze ervan overtuigd was dat ze het kon is ze blijven oefenen: "sibuk, sibuk, sibuk, SEAT.", "silakan, sibuk, silakan, SEAT."

Nu lukt het al aardig.

Andere probleemgevallen zijn :

- 'change' wat ze onveranderlijk als 'chains' uitspreekt.

- 'excuse me' wat 'escuse me' wordt.

Het komt wel goed.

Geschreven door koetjing om 11:24 Reageer op dit bericht Stuur door

Woensdag 25 maart 2009

Het leven zoals het is: Ubud

Het regenseizoen was aangebroken en we werden in de vroege ochtend gewekt door een bulderende donderslag en daarna een tropische stortbui. Gezellig slapen is dat en het geeft bovendien groene rijstvelden en mooie wolkenluchten.

We zijn bestolen! Er staan flink wat kokospalmen in onze tuin. Sommigen dragen jonge kokosnoten ofte kelapa muda. Van die jonge kokosnoten wordt eerst een kapje afgeslagen met een hakmes zodat je de klappermelk kan drinken. Daarna wordt de kokosnoot verder opengemaakt en wordt het kapje omgetoverd tot een lepeltje waarmee je het jonge vruchtvlees uit de noot kan schrapen. Saar had daar wel zin in en vroeg aan Komang, de tuinman of hij in de boom wilde klimmen om er een kokosnoot uit te halen.

Hij bleek dat niet te kunnen wat hem op een meewarig lachje van Willy trakteerde. In Allang kunnen alle jongens dat namelijk. Komang dus naar de buren om de hulp in te roepen van zijn vriend die daar tuinman is. Die bleek dat wel te kunnen. Kost: 10.000 Rupiah. Voor die prijs haalde hij dan wel al de noten uit de boom. Hoewel de vraagprijs €0.77 is en zo'n boom een metertje of tien hoog, vond Willy dat schandalig duur. Bovendien kan je kelapa muda maar één dag bewaren en hadden we geen zin om elk 5 kokosnoten te eten. De deal ging dus niet door. Saar's oog viel toen op de kleine bananenplantage die achter de muur is ontstaan, op het stuk grond waar we voor onszelf gaan bouwen. Ze vroeg aan Komang of hij een tros rijpe bananen wilde gaan halen. Dat bleek onmogelijk. De rijpe trossen waren meegenomen door onbekenden, gestolen dus. Het zou gebeurd zijn voor wij in de villa aankwamen. Potverdorie! En dan maar offertjes brengen en ceremonies bijwonen. Telkens ik vanaf nu een trotse Balinese zal zien lopen met een stapel offers op haar hoofd zal ik aan onze bananen moeten denken. Potverdorie nog 's an toe zeg!

Geschreven door koetjing om 08:59 Reageer op dit bericht Stuur door

Reageer op dit bericht

Meer van .