50 tinten aubergine

lievelingsboeken van afgelopen week:



een rasschrijver! daarvan geniet ik het meest: zo gewoon, vlot, onderhoudend, grappig, vliedend, schijnbaar ongekunsteld schrijven. af en toe is karl ove ook heel diepzinnig: omdat de diepzinnige fragmenten ingebed zijn in het voortkabbelend gebabbel, vallen zij des te meer op. herkenbaar: in de dagelijkse stroom van gebeurtenissen, conversaties enz... zegt iemand plots, zonder het zelf te willen, iets ongelooflijk grappig, dromerig, diepzinnig, hilarisch, metafysisch, bovennatuurlijk, paranormaal  enz...

natuurlijk kan ik ook genieten  van wat ik noem  hoogstaande literaire taal, met veel kronkels en additieven. maar soms veel vermoeiender om te lezen. eist veel meer concentratie, veel meer traagheid. maar ik wil meezweven op gevleugelde woorden, op lichtheid, als een donsveertje in de wind.

knausgaard is ook heel noordelijk: hij leeft voor de helft van de tijd in een donkere omgeving (6 maanden dag, 6 maanden nacht), zijn eetpatroon is herkenbaar (acht boterhammen), zijn hang naar drank ook. en hij schrijft 's nachts....

Deze notities zonder titel komen uit het boek mumyōshō en zijn geschreven in de japanse 12^de eeuw. het zijn gesprekken omtrent dichters en gedichten. kamo no chōmei (鴨 長明, 1153 of 1155–1216), auteur, dichter en essayist) geeft goede raad aan dichters die zich in het schrijven van de tanka willen bekwamen.

vreemd, deze tekst op de cover:

il arrive aussi qu'une dame récemment entrée au palais, ou au contraire rompue à tous ses usages, vous adresse, en guise de ce qu'elles appellent "une équivoque", un ou deux vers d'un poème que vous n'avez jamais entendu. si on comprend ce qu'elle veut dire, on lui répondra comme on veut. mais si le sens reste obscur, on peut répondre par un simple "vous n'y songez pas..." pareille réponse est adaptée à tous les cas. elle convient aussi bien pour le cas où la dame vous exprime son amour que pour celui où elle vous fait des reproches ou se plaint de vous. si vous le dites sur un ton de fâcherie, vous semblerez avoir cédé à un mouvement d'humeur, mais vous pourrez toujours tourner le reproche en un spirituel badinage.

 kamo no chômei,  des procédés pour le cas où une femme vous adresse un poème, notes sans titre, vers 1212.

de laatste vrucht van marleen. een overdaad aan kijk- en leesgenot! ik schrijf eerstdaags een recensie voor de auteur.
en er zit een echt spiegeltje in dit boek!




mijn recente aankoop!

maar… o, wat een plezier was het om te lezen! als de letters hun juiste klank hadden gekregen en zich tot woorden vormden die ik kende van mijn eigen mond en die van de anderen, als de samenstelling van de woorden alle verklaringen van de wereld voortbracht en verhalen die bij elkaar mijn hoofd van binnenuit bekleedden alsof dat benige gewelf de muren vormde van het museum en de bibliotheek van de universiteit van kopenhagen… (p.26)

Het moet je maar overkomen, dat je grootvader Lieven Colardyn heette. Dat deze man, een architect, in het interbellum een excentrieke kubistische villa ontwierp, een der stoutmoedigste bouwkundige kunstenaarsidealen in België.

Het moet je maar overkomen, dat je grootvader stierf enkele maanden vóór je geboorte.
 

Het moet je maar overkomen, dat je zussen voor je vijftigste verjaardag in datzelfde huis in Tiegem een feestje organiseerden, waarbij je schliderijen en beeldhouwwerken zouden worden tentoongesteld naast kunstwerken van je grootvader. Dat je daar gedichten zou voordragen en je oudste zus de gedichten van Lieven Colardyn…

Het moet je maar overkomen, dat het op die bewuste dag, 13 oktober 2013, pijpenstelen regende. Dat het stormde. Bomen en struiken zwiepten gevaarljk van links naar rechts, bladeren en takken zwabberden door de lucht, de tuin van Villa Zonnekracht* was gevaarlijk gebied...

*

Toch reisde ik stoutmoedig naar Tiegem, want het hele verhaal rond de familie van kunstenaar Hans Claus intrigeerde me en de affiche op de uitnodiging (ontworpen door Ilse Kerkove) prikkelde mijn verbeelding...

De Tiegemberg in Tiegem, waar Villa Zonnekracht werd gebouwd, is bijna de Vlaamse Ardennen, op de grens tussen Oost- en Westvlaanderen. ik slaagde erin door het grote raam toch een foto van de tuin te nemen, met een doorkijkje: een glooiende heuvel, een stormhemel die geen spatje zon toeliet, de einders mistig. Toch een mooi fotooke, vind ik.



Dit is de vreemd kubistische (?) ingangsdeur van de villa. Deze foto leende ik van de nieuwssite van Anzegem.* 



Alsook deze foto. Villa Zonnekracht is nu een permanent museum, waar schilderijen en beeldhouwwerken van Lieven Colardyn worden tentoongesteld. Eigenlijk had ik graag een foto van de villa zelf gepu, maar de enige foto die ik heb gevonden op internet is beschermd.

Een eigen foto. Beelden van Hans Claus vormden een mini-zuilengang aan het begin.

Soms was het moeilijk het onderscheid te malen tussen de kunstwerken van Hans en de kunstwerken van Lieven. Maar dit is duidelijk geen schilderij van Hans. Oeps! koestert deze mooie dame met het lange haar daadwerkelijk een doodskop?

In een apart zaaltje hingen 'politieke kunstwerken', waaronder een dubbelportret van Osama Bin Laden. Mooie baard!

Aan de muur een monumentaal wandtapijt waarop een massa donker gekleurde mensen in de rij staan, hoogstwaarschijnlijk bij een voedselbedeling. Opeengepakt als sardienen in een blikje. Een aanklacht.

Detail.

Hans Claus heeft 4 zussen. Hij is de jongste (niet van de zussen, wel van het gezin). Deze leuke zus (in zwart en rood) zong een liedje van George Brassens, Elle est à toi cette chanson...

En deze dame droeg krachtig gedichten voor van haar grootvader Lieven Colardyn.
Ik was helemaal weg van haar cognackleurige ribfluwelen pantalon!

Het koor met de mooie naam Acantus fleurde het (natte) gezelschap op met een keur aan Vlaamse, Italiaanse en Engelse liedjes. De jongeman in het midden en de jongedame aan de piano zongen samen If I needed you, een track uit de film The broken circle breakdown. Zo mooi, ik kreeg er zowaar kippenvel van.

Lieven Colardyn maakte dit beeld en droeg het op aan Vlaanderen, dat in zijn tijd nog worstelde met zijn 'profilering'. Een mooie vrouw als symbool voor Vlaanderen... Tof! Ineens moest ik denken aan het schilderij De Vrijheid leidt het volk (La Liberté guidant le peuple) van de  Franse schilder Eugène Delacroix, waarbij ook een naakte dame symbool staat voor heropstanding. Maar de Française is wel wat dynamischer....

Nog een prachtig beeld en een mooie foto, al zeg ik het zelf. Dit lijkt me dan weer Egyptisch, zo mysterieus en statig. Alhoewel Egyptische beelden in de verte staren en niet naar de hemel.

Dit is Hans Claus, de feesteling. Hans publiceerde reeds 7 dichtbundels.
Het supersterkgedicht Wolf hieronder komt uit de bundel Overwicht, opgedragen aan zijn moeder.


Wolf

Op het einde lacht een wolf je toe.
En heel het bos krijgt rillingen
omwille van het sprookje dat verstilt.

Dat het van harige monsters zou afhangen
dat de wereld moegedraaid een laatste wending neemt,
zo van ik om jou en jij om mij, wie had dat gedacht?

Och, het draait op het einde hoe dan ook om een vruchteloze
poging lief te hebben, grootmoeder zijn voor een gulzig beest
dat loert naar alles wat in ons aan liefs beweegt, het is een beeld

goed aan mij besteed. Met klasse,
in een laatste blijk van eerbied voor het leven
lach ik, wolf geworden grootmoeder zijnde, de jager in the face


Tegelijk wil ik hier ook vermelden dat Hans zich engageert voor het lot van de gevangenen. Hij is directeur van de gevangenis van Oudenaarde en wil het gevangeniswezen hervormen naar Scandinaafs model. Bewonderenswaardig!

*

Een vriendelijke meneer gaf ons achteraf een lift naar Oudenaarde. Hij bleek een operazanger te zijn. Hij vertelde ons over een operazanger die oefende in kopstand: kwestie van zijn hele lichaam te betrekken in de muziek!

Leuk verhaal.

Nog een kiekje van het prachtige Gothische stadhuis....

En met deze foto wil ik dit bericht afsluiten. In Oudenaarde helpen ze de mensen zo een gasboete te ontwijken...


* Deze villa, Tiegemberg 56,  werd ontworpen in enge samenspraak tussen bouwheer Lieven Colardyn (1894-1962) maar ook beeldhouwer en kunstschilder én de jonge architect Lucien De Munnynck. De werken duurden, in twee bouwfases, toch vijf jaar. In de villa, die nu onbewoond is, zijn veel beeldhouwwerken en schilderijen tentoongesteld van Colardyn. Een enig museum !

* http://www.nieuwsblad.be/article/detail.aspx?articleid=BLPCO_20120916_001

je zou het niet zeggen: al meer dan 15 dagen herfst! in mijn tuin bloeit (nog steeds) een crèmekleurige met zachtroze-hartjes hibiscus, struiken en bomen beginnen nu maar pas te verkleuren. ondanks mistige ochtenden en avondkilte loop ik in zomerkleren rond. zwarte winterjassen en dikke pulls, bweeeeeek! moet er niet aan denken! ik wil kleur, kleur en nog eens kleur!

omdat het zo fijn nazomert, wandelen we graag in parken en tuinen. eeuwigdurend vakantiegevoel, heerlijk! en een weelde aan plantjes en bloemen om te ontdekken...



deze boom heeft toch al een kleurig randje....




maar het schattig ezeltje in de wei trekt er zich niks van aan en graast onverstoorbaar verder...



deze zachtglooiende plek is pas gemaaid...



dit lijken wel krokusjes! maar ik vrees dat dit de uiterst giftige herfsttijlloos is.

de herfsttijloos bevat op basis van drooggewicht zowel in de knol als in de bloemen en zaden 0,3-1,2 % colchicine, een sterk vergif.  

op wikipedia vind ik dit:

'Er was een tijd dat kinderspeelgoed vooral door de natuur werd aangereikt. In de zaaddozen van de herfsttijloos rammelen de zaden. Kinderen plukten deze zaaddozen wel. Het werd dan een levensgevaarlijk rammelaartje. Sommige kinderen aten de zaden en overschreden de dodelijke dosis colchicine. De dodelijke dosis wordt geschat op circa 20mg. Eén zaad bevat ongeveer 4 mg colchicine.'

toch een supermooi bloemke...



kamperfoelie wordt ook wel 'geitenblad' genoemd. dat komt overeen met het franse 'chèvre-feuille', het duitse 'geißblatt' en het italiaanse 'caprifoglio'.  de bloemen hebben vooral 's avonds een sterke zoete geur.



en dit is waarempel het bergamotkruid, het plantje wiens etherische olie aan earl grey tea zijn typische smaak geeft.



 we vonden ook chocoreiplantjes...



en de warmgele goudsbloem, een wondehelend en ontstekingsremmend kruid.



tja, het is dan toch herfst. we struikelden bijna over de stekelige bolsters van de paardekastanje!


zo. dus toch weer herbegonnen met bloggen.

dit is een vrolijk bericht, want na deze prachtzomer wil ik de hele winter opgewekt zijn.

alsof ik in het zonnetje loop, op de kade van een kleine vissershaven aan de adriatische rivièra...

dichteressen wyszlawa szymborska en julia hartwig

oef! ondanks de hitte probeer ik toch elke dag wat zinnigs te doen. de verleiding is groot om met het zoemende geluid van een ventilator op de achtergrond uren naar radio klara te luisteren, of aan een ijsje likkend de krant te lezen en niks anders dan de krant, of gewoon te niksen en te niksen en te niksen...toch heb ik vandaag besloten om dit blogbericht af te ronden. was er al aan begonnen eind juli, af is af.

.

al een decennium lang organiseert schilder en dichter jos de decker een poëzie- en kunstenfestival in de mansfeldhoeve, oudenaakse straat, 4 te elingen. een deelgemeente van pepingen, in het pajottenland. een kwartiertje rijden van bij mij.

ook dit jaar*  waren er tal van geprogrammeerde activiteiten, o. a.  een kunstexpositie en een poëziewandelroute. op 21 juli begon om 14 uur de POOLSE DAG, met om 19 uur een poëzieavond omtrent poolse dichters, door drie sprekers dichters-vertalers en waarop ook roel richelieu van londersele zou voorlezen uit eigen werk.

mijn vriendin a. en ik daar naartoe, ondanks de verzengende zon... het viel ons onmiddellijk op dat binnen de muren van de grote schuur waar de poolse avond doorging, de temperatuur aangenaam koel was. de bouwheren van vroeger wisten wel hoe ze moesten bouwen om hitte en kou de baas te blijven.

op de website van het pools instituut, dienst cultuur van de ambassade van de republiek polen in brussel* vond ik volgende tekst:
(ingekort!)
 
Poolse poëzie doet bij weinig mensen in België een belletje rinkelen, ondanks haar rijke traditie en een bekroning met de Nobelprijs in 1980 en 1996... De thema's van de Poolse poëzie worden gekenmerkt door het verdwijnen van de Poolse staat op het einde van de 18de eeuw, de gruwelen van de Tweede Wereldoorlog en het leven onder een communistisch bewind na 1945. Volgens de Poolse dichter Czesław Miłosz, Nobelprijswinnaar in 1980, zijn de Poolse dichters verbonden door een historisch bewustzijn dat zich voedt met de tragedies van een gemeenschap.

Na 1945 werd poëzie het uithangbord van ’s lands literaire leven met als hoogtepunt de twee Nobelprijzen. De trauma’s van de Tweede Wereldoorlog lagen nog vers in het geheugen.  Bovendien kwam er een communistisch regime dat censuur en zijn visie op het artistieke leven aan schrijvers opdrong. Desondanks behield de Poolse poëzie al die tijd zijn vitaliteit en volgens Tadeusz Różewicz, bekend Pools dichter, stond de Poolse poëzie zelfs “na de dood weer midden in het leven.

Aan de ene kant is er de taalkundige poëzie, die de mogelijkheden van de taal als communicatiemiddel exploreert en waarbij de nadruk op de taal zelf ligt. Aan de andere kant wordt poëzie opgevat als het vermogen om de menselijke ervaring in taal te vangen.

de leidraad op de avond was de bloemlezing “na de dood stond ik midden in het leven",  over de kopstukken van de naoorloge poolse poëzie, samengesteld door rené smeets, kris van heuckelom en maarten tengbergen en uitgegeven bij P.

op de webpagina van P. lees ik het volgende:

Peetvader van de erudiete cultuurpoëzie Milosz, ironicus Zbigniew Herbert, publiekslieveling Szymborska en antitraditionalist Tadeusz Rozewicz vertegenwoordigen 'de oude garde', die in het eerste kwart van de 20^ste eeuw het levenslicht zag. Ook Julia Hartwig behoort tot die generatie, alhoewel ze lange tijd in hun schaduw bleef staan.

De 'Nieuwe Golf' biedt zich aan met Stanislaw Baranczak, Adam Zagajewski, Ryszard Krynicki en Ewa Lipska. Zij ontmaskeren in hun gedichten de holle communistische 'newspeak'. De andere 'jongeling' Janusz Szuber maakte pas in de jaren negentig zijn spraakmakend debuut.*

ach, ach, heel mooi allemaal, maar desondanks wil ik luisteren, kijken en lezen...

.

ik fotografeerde dit gedicht, opgehangen aan een buitenmuur. het is van czesław miłosz.



dit is jos dedecker. zijn hemd was gestreept, dus niet full roze, maar dat zie je niet op de foto.



dit is prof. dr. kris van heuckelom. een nog jonge man, die met vuur poolse gedichten voorlas, in het pools natuurlijk. wij wilden enkele verzen nazeggen, maar na enige tellen waren onze kaken verkrampt...



dichter johan van cauwenberge las de poolse gedichten in het nederlands.

tussendoor las johan ook nog eigen gedichten voor. ik had eerljk gezegd nog nooit van deze dichter gehoord (wat niets zegt over hem, maar wel over mij), maar ik merkte dat hij toch al heel wat bundels had gepubliceerd.

ik hield erg veel van zijn natuurgedichten. 

roel richelieu van londerzele was de speciale gast.

leuke man, maar geen leuke foto: in het midden van zijn gezicht heeft roel een neus staan, geen micro, haha!

dit is dus al veel beter. bij de voordracht van zijn gedichten bedacht ik eensklaps: bestaat er zoiets als vlaamse poëzie? ik bedoel, stel dat vlaamse dichters naar het buitenland gaan voorlezen, krijgen hun gedichten dan eigenschappen toegedicht die als specifiek vlaams worden beschouwd?

ik merkte wel op dat roels gedichten korter waren, meer ingedicht. misschien ook vierkanter.  ik bedoel: ik zag echte gedichten verschijnen in mijn hoofdje...

terwijl poolse gedichten zomaar bij mij binnenvloeiden… omdat de verzen meer op spreektaal leken? eenvoudiger waren? omdat het zingen was, wat de dichters deden?  maar toch ook langere gedichten.....

lappen tekst!

aan het eind heb ik het over de sprokkelkoningin, het veredelde sprokkelvrouwtje van weleer, een figuur beladen met een geweldige symboliek. lees hierover het artikel van Irmgard Busch, Sprokkelen en Takkewijven, verschenen in symforosa nr 12 (een tijdschrift voor vrouwen).

dit kwakkelweer brengt mij

in een toestand van wolken

nog aangenaam ook

wonen in een hibiscus syriacus

of in een hangpetunia

is een droom

zachtroze sluiers

een hemel van cyclaam

de protuberantie van meeldraden en stampers hinderen tegelijk

alsof zij middelpuntvliedend zijn

niet centrifugaal maar centripetaal

mooi weliswaar maar bang

de regen is alom

het diepste water is het water onderwater

zij hangt van het water en druipt zwaar in het halfrond

lobelia’s lijken vertrapt

variërend van lichtblauw tot koningsblauw

wacht maar tot de tropen komen

the deep blue sky and the bayou (wij krijgen

de helft van het huis, de deur wordt vooraf opgestuurd)

pakjes op onweer

stortregens in de keuken

de bakken

meeuwen, zij vormen het echte gevaar

daarom houden wij het op een bed

waarop alles gespreid

alles verzorgd tot in de donkerste puntjes van de oneindigheid

daar ben ik niet zo zeker van

niet van het heelal

het alomvattende water

het regent hier overal, overal leugens

nachtblauw is de nacht en ademloos de rozen

zij bloeien in schoonheid, een witte roos is de max

verrukkelijk en dan rabarber

verpulverd. de pottentuin neemt plaats

het is drukkend en bedrukt

wij genieten ongebreideld van het water

de zon en de vlierbessen

het hout drogen we daarna

alles komt terug, de tijd is een cirkel

wij zijn als hout, gerimpeld, geduldig

taai weliswaar maar niet ontegensprekelijk

tegenspreken kan, tegenspreken is nodig

tegenspreken is pijnlijk

de dagen vervliegen in gouden zuchten

het is weer zover

het hout droogt zienderogen

stapels groeien op stapels

ik breek de takken middendoor en doe een schietgebed

begroet de vlier en hak hem in stukken

gebruik hem als mulch

bodembedekker

in deze bodemloze tuin

deze tombe

ik moet mij verontschuldigen

alle begin is moeilijk

nog even en ik ben bezig

met de terugkeer van de sprokkelkoningin

zij is het mooist in roze, haar totemdier de specht

Een mantra is een korte zin die steeds herhaald wordt tijdens meditaties.

De mantra is van boeddhistische herkomst en is bedoeld om de aandacht van onszelf af te wenden en op die manier los te komen van onze gedachten en zorgen.

helende gezangen, dus.

toen ik thuis kwam, beluisterde ik voor het slapengaan onderstaand liedje.

het is een liefdeslied, deels in het arabisch en deels in het hindoe.

niets is helender dan de liefde....

© Tessa Posthuma de Boer

Als poëzie in essentie over het doorbreken van verwachtingen gaat, is Mustafa Stitou denkelijk een ideale dichter. Nadat hij met zijn derde bundel Varkensroze ansichten zowel de VSB-Poëzieprijs als de Jan Campertprijs in de wacht sleepte, bleef het tien jaar tamelijk stil tot in mei 2013 de bundel Tempel verscheen. In een interview met Het Parool zei: Stitou daarover. “Blijkbaar heb ik niet de drang om elke drie, vier jaar een bundel te publiceren. [. . .] Het is niet automatisch zo dat het innen van een prijs je vleugels geeft. Ik ben van mezelf vrij perfectionistisch en vaak nogal onzeker over wat ik opschrijf. Zo'n prijs helpt je daar echt niet als bij toverslag vanaf.”

Michèle Métail werd in 1950 in Parijs geboren. Ze studeerde Duits en Chinees en sloot zich later aan bij de roemruchte OuliPo-groep – een aantal zeer uiteenlopende schrijvers die als gemeenschappelijk uitgangspunt hadden dat ze literatuur schreven vanuit zelf opgelegde beperkingen. 

Métail mag dan haar werk inkaderen aan de hand van vooraf zelf gekozen spelregels, het is aan de andere kant juist vrij van de traditionele restricties. Poëzie overstijgt bij Métail de grenzen van papier en taal.

Métail is befaamd om haar optredens die soms uren kunnen duren. Tijdens zo’n performance wikkelt ze bijvoorbeeld een rol papier af als was het een boekrol en leest het gedicht met veel uiteenlopende stemmen; fluisterzacht, lallend, of hard en ernstig. De poëzie van Métail is een meesterproef in beheersing door de taal tot het uiterste af te bakenen en toch levend te houden.

(zie introductie op de webpagina van PI. heb de tekst ingekort).

winterontbladerd
verheft hij zich daar
tussen drie hoeken
schaduw op muren
waar middenhouts
trapsgewijze takken
als aan de toppen
een knop gespleten
dag, volgende dag
ontluikt het ontluiken

12 april 2000: kastanjeboom op de binnenplaats
 
over het vergeten,
een gat gegraven
in uitgeholde holte
opgediept geheugen
ontdaan van evidentie
en de merktekens
die de tijd achterlaat
door het uitvegen
neerzetten weghalen
bouwplaats, voorbij
 
20 april 2000: Potsdamer Platz
 
in rijen aan het werk
bij de dam, omsloten
gebied, perceel van
lijnrecht lijnenspel
springt uit het groen
massief van schaduw
kolonie aan de rand     
lopend opgemeten
in grenzen besloten
droom, afgesloten
 
30 april 2000: Laubenkolonie,
volkstuinen van Spandauer Damm
 
met muurklap, ommuurd
windt zich de wingerd
maagdelijk op latwerk
ter bedekking, veranda
waar een halfverlaten
leunstoel strak naar
het straatbeeld gericht
verbrokkeld, het beeld
van slijtage zo echt
en volledig versleten
 
9 mei 2000: Potsdam. Villa te koop
 
slechts een noodkreet
naar de wijdopen straat
de handen een roep
in de vorm van woede
een streven, hopen
radeloos oplaaien
van waaruit, gebaar
naar miniemste gemis
onhoorbaar beluisterd
oorverdovend en zwijgt
 
29 mei 2000: ‘Der Rufer’, (De roeper)
Standbeeld van Gerhard Marcks. Strasse des 17. Juni
 
motief van symmetrie
in de vergezichten
stedelijke doorbraak
monumentaal al
as en rechtlijnig
geruit keurslijf van de
parade, stucwerken
allee met onverwacht
zoet de triomf van
lindebloesemgeur
 
18 juni 2000: Karl Marx Allee
 
 
hoog in de chaos
fel opspattend water
een neerstromen in
schuim druipend
van rotswanden
bij de hellende brug
een mist van miezer
verdampend vocht
snikhete lucht boven
zonovergoten straat
 
3 juli 2000: de waterval in Viktoriapark
 
scanderend, dreunend
tegen lichamen, geluid
in lage tonen, ritme
op de beweging van
herhalen, versterkt
door een pulseren
doen en overdoen
dit, het leven de lust
van de wereld, vreemd
ontspoord project
 
8 juli 2000: Love Parade. Tiergarten
 
 
verstrooid te zien
hoe de blik, kort
naar het westen
vlak bij het raam
in volgrijze hemel
glinsterend vliegtuig
als aan de overkant
opduikt de zware
vlucht van een gans
peddelend in lome lucht
 
11 augustus 2000: door het raam van het kantoor
 
bogen en roosvensters
een zuilengang, leeg
achtergelaten ruïne
op een duif na, drek
de verwitte lijnen
van de bestemming
op een dood spoor
uitgerangeerd het
gevloerde station
vergeefs eindpunt
 
13 augustus 2000: Portikus Anhalter Bahnhof
Zuilengang van het voormalige Anhalter Bahnhof
 
 
raaf van nesthoogte
tot vliegen gegooid
de uitgevlogen klok
zelfs als er buiten
vliegende blaadjes
van een bladerdak
geel al, vergelend
zo gauw de herfst
en zes uur ’s avonds
bij carillonklanken
 
15 oktober 2000: Haus der Kulturen
der Welt. Het carillon
 
breekbaar in dit licht
waar loodgrijs slinkt
eentonig wegebbend
grijs van na regen
op oneffen klinkers
de herinnerde straat
van onlangse zomer
het melkachtig licht
afwezig opgedroogd
niets, geen contrast
 
28 oktober 2000: in de straten van Charlottenburg
 
weerschijn van kristal
nacht, het koepeldak
vlammend van goud
sindsdien bespookt
walging, rondwarende
geschiedenis herkauwt
wanneer een teken
de mars in gang zet
zij het wankelend
zo langzaam vooruit
 
9 november 2000: demonstratie tegen racisme
voor de synagoge. Oranienburgerstrasse
 
nacht zwart scherm
de uitgeputte reis
klingelt zich voort in
omwonende straten
de stad uitgeleverd
in afgezaagde foto’s
na de bocht vagere
gezichten, mid-nacht
zelfs van de lichten
wanneer ze doven
 
13 december 2000: terugweg met de tram uit Pankow
 
niet zo seizoenlijke
kersenbomen gezien
in rijen naast elkaar
als brugleuningen
in bloei, bloesems
te vroeg naar buiten
bevroren gestokt
behalve de vlokken
grens zonder graden
nul verwelkt van kou
 
16 december 2000: 79 bloeiende kersenbomen
onder de Bösebrücke. Norwegerstrasse
 
op affiches het leven
aangeplakt plezier
zo simpel, zo lieflijk
voorbijrazende metro
houdt stil en slaat
een andere gang in
langgerekte klanken
als een accordeon
de kwellende stem
alleen eenzaamheid
 
10 januari 2001: een Russische muzikant
op het metrostation Heidebergplatz
 
stofgrijs poeder
mineraalachtig
in dunne laagjes
de grove korrels
ruw knarsend
op lagen asfalt
of straatklinkers
stappen in ijzel
verloren gelopen
na de strooiauto
 
24 januari 2001: Storkwinkel in de sneeuw
 
laat, uit het oosten
sneeuw bedekt de
getrokken lijnen van
te volgen rijstroken
straten onzichtbaar
geworden borden
waar te keren, uren
uit de klok gegleden
vrij noch verboden
te denken aan zomer
 
25 maart 2001: Overgang naar zomertijd.
Sneeuwstorm. Rathenauerplatz

Het leuke aan een blog is dat je soms door een bezoeker uitgenodigd wordt een kijkje te nemen op zijn of haar blog. Menigmaal (oeps, antiek woord, ben ik al onder invloed van onderstaande lectuur?) ontdek ik tot mijn verrassing wonderlijke pagina's...

Op zijn blog http://www.bloggen.be/thuishaven publiceert André gedichten van mij tot nu toe totaal onbekende dichteressen!

Ik presenteer in dit bericht enkele van deze dames. Zij schreven o.a. sonneten alsof het niets was. Klein detail: alledrie geboren eind negentiende eeuw in Nederland, afkomstig uit gegoede milieus. Zij doen mij blozen, zo goed kenden zij de wetten van klank, metrum en ritme, zo vloeiend schreven zij hun zieleroerselen neer. Emoties worden lichamelijk vertaald (fel kloppende harten, moe gekuste lippen, gretig drinkende mondjes...). De natuur is een en al tederheid! Toch is weemoed een centraal thema, de dames dromen en dorsten naar geluk...

Het klopt allemaal, wat zij schrijven... Zij zingen!

1. H Moulijn-Haitsma Mulier

Hester Henriette Jacoba Moulijn-Haitsma Mulier (1877-1948) studeerde te Utrecht en was actief in de vrouwenbeweging. Naast eigen werk vertaalde zij gedichten van Shakespeare. Zij vertaalde ook werk van Rudolf Steiner. In 1902 huwt zij met de grafisch kunstenaar Simon Moulijn.

Leven

Ach, er zijn dagen dat ik alles haat,
de lichte zon, de groen omwaasde boom,
de volle beek in de bebloemde zoom,
dat heel de wereld mij onbevredigd laat.

Dan voel ik aan mijn hart, hoe fel het leeft,
en toch in koele klop draagt haar lust tot de dood,
ik haat de weelde om smarten, die zij bood,
zo fel ben ik van de ogenlust doorleefd.

Dan voel ik mij doorvlamd van heet verzet,
die stelt mij mijn natuur als hoogste wet,
nooit mag ik de wereld nemen om te leven.

Maar ik moet leven enkel om haar schoon,
in spiegelend dromen om haar terug te geven,
op zulk een dag doet dromen mij aan als hoon.

2. Marie Agathe Boddaert

Jonkvrouw Marie Agatha Boddaert (1844 Middelburg- 1914 Den Haag) stamt uit een oud adellijk geslacht. Pseudoniem(en)/naamsvariant(en):Rudolph Curtius, Luctor Op de foto's hieronder ziet u haar begrafenis, een foto van Marie in mooie jurk en een foto van de oudere schrijvende dichteres.

Lenteboomgaard

Hier is jonge aarde één wijde bloesemhalle,
bomen en bomen zover de ogen reiken,
doen takje aan takje in gulle blijheid prijken,
met bloesemsneeuw, de sneeuwigste sneeuw van alle.

Is het niet of uit de de zonhemel neer kwam strijken,
een vlucht van vlindertjes, zo neergevallen,
in dromerig verpozen, duizendtallen,
van vlerkjes fijn, die vleugelbloempjes blijken?

Al mondjes het leven drinkend in de lucht,
gretig intens, en het goudlicht neergezegen,
liefkoost en koestert ze. Ritseling van vlucht,

van een kleine vogel even, dan bewegen,
noch ritselen meer, al stilte, al teerheid, zacht
om ons van het leven een mysterieuze macht.

Annie Salomons, eigenlijk Anna Maria Francisca van Wageningen-Salomons (1885- 1980).

Sappho

Ik weet niets dan deze ene zang,
van het hart dat zocht, en nimmer vond,
en van een altijd droeve mond,
die dorstte, heel het leven lang.

Ik weet alleen dit ene lied,
van trouw, die leeg en bitter is,
van schrille vreugd en staag gemis,
en onvrede, martelend als verdriet.

Mijn stem was jong en sterk, en stout,
zong zich de grootste wereld in,
mijn hart werd moe, mijn hart werd oud,
en zingt nog als in het eerste begin.

Ik zocht de liefde in het stille dal,
op steile bergen, in het feestelijk groen,
ik zocht de liefde overal,
en derf nog steeds haar zuivere zoen.