als je goed kijkt, zie je pipo in de tuin

een zalige kerst

en een gelukkig nieuwjaar 2010!

de eerste sneeuw is reeds verdwenen, de korte maar heftige winterprik van een paar dagen voor kerst behoort al tot de verleden tijd. maar ik vond het heerlijk bij mijn ronkend kacheltje te zitten en dromend naar al dat wit buiten te staren....

ondertussen heb ik mijn oude dichtbundels overgetypt en ik plaats ze bij deze op mijn blog. foei! in mijn eerste bundel zette ik nog een punt na elke titel... ach, in mijn vroegere gedichten was ik zeker niet consequent bij het gebruiken van leestekens... maar geen nood: nu heb ik de gedichten altijd bij me. vond het wel een vreemde ervaring mijn vroeger werk over te typen..

blij ben ik dat ik me dit jaar heel bewust bevrijd heb van wat ik 'invloeden' (maatschappelijke, literaire, spirituele, ideologische...) noem. ik wou me losmaken van de zienswijzen door anderen opgedrongen en opnieuw op zoek gaan naar mezelf.

ik zeg tegen iedereen dat ik in niets meer geloof. alhoewel deze attitude misschien bij sommigen als beangstigend overkomt, voel ik mij heel licht...

hieronder drie wintergedichten, 1 uit elk van mijn bundels.

3 november

 

 

 

het is ijskoud in deze kamer.

ik ga een eindje

in de mist wandelen.

 

mijn gevoelens van ongenoegen

doen verdwijnen door twee sneetjes brood te eten

van het merk wonder.

 

wat gouda kaas, een potje fruit,

en een hap hollandse verkade chocola

met vulling van hazelnoten, rozijnen en amandelen.

 

een gedicht maken.

ontdekken: het voorzichtige leven

hou oud te worden met deze twee

konijnzachte knieën.

SNEEUW

 

 

 

1

 

weerkaatsing van witte landschappen

schittering van ijskristal in azuurblauwe zon

 

een traag vermoeden van vuur in grotten

de dampende geur van ademend wild

 

ijzige herinneringen

 

 

 

 

2

 

het langzaam neerdwarrelen van koele vlokjes

motsneeuw in de wijdte van wintermouwen

 

verkrimping die niets anders is dan vriendelijk

toedekken van wat zich nors en korzelig

 

verbergt in koele woestijnen van winter

de zachte, behoedzame belofte

 

aan nabuurschap

BLAUW VAN DE KOU

(of: de vaart in de winter)

 

hier moet je staan om het blauw

van de kou te zien, krokant laagje sneeuw

op het dek op de daken. traagzame traagheid

van water, het gedrein van een trein

in de witheid van ijs. dit landschap

is blauwer dan blauw, het licht kruipt

over de schalies over de schotsen scheef.

 

het niest en het niest in de neus

van de trein en het kikkert koud rond

het schip. het rent en het rent naar

de punt van de reling, raakt rakelings

de boeg. toch is alles in deze ruimte rond.

ik gooi het blauw als anker uit,

het komt blauw van de kou terug.

ik snel en ik spring, ik duizel van ijs,

ik kaats en weerkaats op de rand.

  

1.

het jaar 2009 is bijna ten einde. ondanks het verrukkelijke sneeuwtapijt (eindelijk een witte kerst?), de glitterlichtjes in mijn huiskamer, mijn ronkend oeroud godin-kacheltje (dat ik net nog een beetje opgepookt heb, lekker ouderwets) en de pittige kou buiten voel ik me vreemd te moede: een nieuw woord gonst door mijn hoofdje, het woord hybride, ik sta ermee op en ga ermee slapen.

ik las een paar dagen geleden dat we nog nooit zo'n hybride tijd hadden meegemaakt als nu. door de globalisering ligt werkeljk bijna alles (?) binnen ons bereik. maar wat betekent hybride? als je op google dit woord intikt, kom je bij sites terecht waarbij men het heeft over hybride wagens, auto's dus, of ook wel bij tuinsites waarbij prachtige hybride bloemen- en plantensoorten (als aarbeien, tomaten, hamamelis, belladonna..) worden voorgesteld en geloofd om hun veranderende eigenschappen, bekomen door kruising van soorten.

hybride komt van het oudgrieks en betekent eigenlijk nauwe vermenging van ongelijksoortige zaken. hybride betekent dus gemixt. er bestaan hybride aandrijfsystemen, hybride hypotheken, hybride fokvarkens enz. enz. hybride is dus een fusie van systemen en eigenschappen, om te komen tot iets nieuws en beters... ik denk ook aan de term fusion, in de keuken, waarbij gerechten en ingedriënten uit de hele wereld worden samengesmolten tot een schitterend nieuw geheel. mmmmm...

maar het gevoel dat ik al een hele tijd meedraag en mijn eigen particuliere doelstelling van de laatste maanden (jaren?) is juist die extreme mix proberen uit te schakelen en te streven naar soberheid. omdat ik in mijn leven te veel mix heb en te weinig eenvoud. ik vond en vind mijn leven tot nu toe ontzettend veelzijdig, te veelzijdig. ben dit jaar dus ook enorm bezig geweest met loslaten, omdat ik heel naïef (en misschien zelfs romantisch) naar een vorm van eenheid en harmonie streef.


2.

maar toch: is mijn streven naar zgn. zuiverheid en authenticiteit niet een beetje belachelijk? is mijn hybride levens- en denkwijze nu echt een reden tot paniek? ach, zelfs politiek vind ik mezelf niet helemaal zuiver: alhoewel ik van mezelf denk dat ik een groenlinkse instelling heb, betrap ik mezelf op hopen kritische bedenkingen op dit soort uitgangspunt en vind ik vertegenwoordigers van andere partijen soms schatjes. de nauwe vermenging van ongelijksoortige zaken (ideeën) is een politiek feit. het resultaat van de top in kopenhagen zegt genoeg. dit overmoedig megagebeuren (dat ongetwijfeld tonnen euro's gekost heeft) eindigt zoals ik het had vermoed: met een hybride opstellling van de grootmachten als amerika en china en zonder zuivere concrete doelstellingen.

ik schreef onlangs nog naar anne, mijn groene vriendin, toen we het hadden over de non-believers: de waarheid ligt altijd een beetje in het midden en de natuur is vrij, wie zijn wij om de natuur te willen bedwingen? trouwens, de groene revolutie zal er een van de basis zijn of zal niet zijn; de grootmachten kunnen beslissen wat ze willen, het zijn de kleine mensen die het leven groen zullen maken of niet. sober leven doe je zelf, niet in opdracht. zuinigheid is een basisgegeven en overdaad schaadt.

ach, ik moet eerlijk bekennen dat ik het niet weet: is het zo dat wij allen op straat moeten komen, megarellen moeten veroorzaken om de groten ervan te overtuigen een andere taal te spreken? moeten we de chinezen, het topgroeiland dat duidelijk niet in het verhaal meewil, muilkorven???? mooie woorden allemaal, maar hoe gaan jij en ik daarbij te werk? dat is mij een volkomen raadsel. ik heb trouwens al een hele tijd geleden voor mezelf beslist, dat ik liever een gedichtenbundel lees dan mee te stappen in een betoging. het gevoel van machtige samenhorigheid dat je krijgt als je meeloopt in zo'n massa heb ik niet nodig: wil me eigenlijk niet meer binden. nu ik eindeljk een beetje vrijheid en rust heb, zou ik wel knettergek zijn om me weer te engageren in een 'massamovement'. en natuurlijk ben ik ook wat te oud geworden voor dat soort verhalen....


3.

het woord hybride is wonderlijk genoeg ook verwant met het begrip hybris, overmoed. in het oudgriekse klassieke oertoneel een van de basisthema's. ik surfte op het woord hybris en oeps! ik kwam per ongeluk bij de romeinse dichter catullus* terecht, die in zijn beroemde imitatie van een gedicht van sappho* het begrip 'gelijk aan god' nuanceert (zie vers 2) , want hij was zich sterk bewust dat zich gelijkstellen aan de goden gevaarlijk was. ik plak hieronder de twee schitterende liefdesgedichten: catullus neemt bijna letterlijk de versie van sappho over (naar het schijnt was hij echt verliefd op de beroemde lesbische dichteres) maar voegt er een veelbesproken strofe aan toe, die me toch weer aan het denken zet: ijdelheid en nietsdoen zouden de oorzaak van alle kwaad zijn...

Sappho

Fragment 31

4.

besluit: laten we het leven gewoon liefhebben zoals het zich aandient. niet overmoedig denken en willen dat veel ineens zal en kan veranderen.

en genieten van kleine verrukkelijke momenten: een heerlijke kop zwarte thee drinken met een kruidenmix van kaneel, cacao en caramel en daarna in de gouden ketting op de grote markt in halle snoepen van een bord italiaanse ham met rucola, gedroogde tomaatjes en mozarella. tegelijk nippen van een heerlijk glaasje witte wijn, even een oester meepikken van ahids bord. 's avonds lekker in bed verbouwereerd een verrukkelijk historisch boekje lezen met als titel: mémoires d'un eunuque dans la cité interdite van de chinese historicus dan shi, specialist van de qing-dynastie, de keizerlijke familie die aan de macht was net voor de revolutie van 1912..

en vanmorgen, terwijl het buiten weer zachtjes is beginnen sneeuwen, dit stukje schrijven en deze momenten uit mijn superhybride (westers, oosters, grieks, italiaans, oesterlijks, groen, hals enz) leventje proberen te bewaren voor altijd...

* Vertaling zie: http://www.textkit.com/greek-latin-forum/viewtopic.php?f=28&t=8465

* Published in Love Shook My Senses. Lesbian Love Poems, ed. Gillian Spraggs, London, The Women’s Press, 1998. A slightly different version was published previously in What Lesbians Do In Books ed. Elaine Hobby and Chris White, London, the Women's Press, 1991

* DAN SHI, MEMOIRES D'UN EUNUQUE DANS LA CITE INTERDITE, Editions Philippe Picquier, 1995, MAS DE VERT, 13200 Arles

1.

 

woeps! eindelijk een beetje slaapcomfort! het wegdek van de auguste de maeghtlaan, mijn straat, is nu volledig gerenoveerd. twee weken lang, van 21 uur 's avonds tot 5 uur in de ochtend, werden wij uit onze slaap gehouden door het enerverend geluid van motoren, drilboren, het gutsen en storten van asfalt op de baan, het geroep en getier van de werklui... met alle respect voor die stoere kikkers (je moet het maar doen, 's nachts, in weer en wind, met de voortdurende stank van het warme asfalt in je neus, banen herstellen en witte strepen trekken), maar zelf heb ik de indruk uit een draaiende mallemolen ontsnapt te zijn.

ben dus mijn getergde zenuwen weer de baas. ik zal geen reuzeplasticbox met berlijnse bollen of berlinerbollen zoals ze genoemd worden in de reclamefolder van carrefour (3.75 euro per 6 stuks, 4 +2 gratis) meer ondersteboven op de grond laten vallen tijdens mijn boodschappensessie in de GB. ik heb geen vreemde droombeelden meer, midden op de dag (mijn lieve moeder die me drie heel jonge oranje poesjes schenkt en/ of een ongelooflijk wederintreden van mezelf in de halse politiek, waarbij ik plots naast yves leterme in de zetel zit)....

 

mijn hoofd is niet langer een vreemd aquarium met springvissen en luchtbellen en plastic zeewier en nepkoraal, maar mijn eigen hoofd zoals het altijd is geweest: vol woorden en zinnen en gedachten en flitsende emotionele esbattementen.

 

2.

daarnet een mail gekregen van rose vandewalle, over de uitgave van een nieuwe dichtbundel: 

‘Langs beide oevers van de Maas’, een bundel die verscheen in het kader van ‘De scheiding der Limburgen’, 175 jaar geleden. Vlaamse en Nederlandse dichters (zoals Emma Crebolder, Frits Criens, Richard Steegmans, Quirien van Haelen, Fred Papenhove, Joris Iven, Leo Vroman, Henk van Zuiden) laten hun poëtisch licht schijnen over de provincie(s). Samenstelling: Hannie Rouweler

bij een uitgeverij met de toffe naam 'kleinnood & grootzeer'*

 

rose vandewalle is al jarenlang, samen met françois vermeulen, de gedegen redactrice van het internettijdschrift voor poëzie genaamd stroom, dat jammer genoeg met het decembernummer 35 aan zijn laatste uitgave toe is. rose vandewalle behoort ook tot een vriendinnengroepje van talentvolle schrijfsters uit het antwerpse milieu, vrouwen die mekaar door dik en dun steunen en solidair en geduldig elkaars pennenvruchten lezen en waarderen. af en toe heb ik het geluk met deze dames te kunnen afspreken: ik ontmoet ze op een boekvoorstelling, een vernissage, een poëzieavond, een etentje....

 

wij hebben het dikwijls over het door mannen overheerste literaire wereldje, waar je (net zoals in andere sectoren van de samenleving) als vrouw heel hard moet vechten om aan je trekken te komen... haha, ondertussen hebben wij onze feministische militante stellingname bijgesteld, want ach ja, achter elke man schuilt een sterke, liefhebbende vrouw, maar mannen zijn soms toch ook wel erg lief...

3.

in het laatste nummer van stroom lees ik met genoegen een behoorlijk gestoffeerde bijdrage* van rose over de in juli 2009 overleden antwerpse dichter marcel van maele. waarom krijg ik, altijd als ik deze woorden en zinnen lees en herlees, het beeld van een penseeltrek, breed geborsteld bij de aanvang en licht uitlopend naar het einde toe, of van een inktvlek die op een zachte ondergrond (een tissue, een  tafelkleedje) openvloeit tot een onwaarschijnlijk mooi motief????

vroeger zou ik hebben gezegd: dit komt omdat deze tekst op gracieuze wijze door een vrouw geschreven is. nu kijk ik naar de structuur, de opbouw van items, de argumenten en punten en ja: rose begint haar ding op een originele manier, ze valt pardoes met de deur (of misschien, om in vrouwelijke termen te spreken: met de fraaie draperie, de schitterende vitrage, de stijlvolle ornamentiek) in huis en refereert reeds in de titel naar een cyclus gedichten van mvm, verschenen in de poëziekrant eind 2008.

daarna, over enige waarderende paragrafen betreffende de mooie uitvaart van mvm heen en na een citaat komende uit de prachtige begrafenisrede door roger m.j. de neef, komt rose vandewalle tot haar punt: het mooie gedicht 'zon van de nacht', dat marcel schreef voor zijn vrouw carine en dat eindigt met de versregels 'als ik verzink in uw gedachten/ hou me dan vast/ vanbinnen'….

 

carine lampens ontmoette mvm toen zij 30 was. een jonge vrouw die verliefd wordt op een man, meer dan twintig jaar ouder. een vertrouwd beeld, de soort relatie die maatschappelijk volledig wordt aanvaard. vooral: marcel is een succesvol dichter en beeldend kunstenaar uit de antwerpse artistieke scène - en misschien wel, in zijn persoonlijke entourage, een charmante man.

maar ik wil hier geen cynisch esbattement opstarten over liefdesgeschiedenissen, amourettes en andere affaires (voorgaande benamingen over de liefde zijn al oneerbiedig genoeg, ik heb mij trouwens het recht ontzegd om ook nog maar 1 opmerking te maken over het privé-leven van anderen, ondertussen zijn wij vreedzaam geworden, gelijkmoedig, zacht en sereen...) want die piste is te dwaas om ook maar woorden aan te verspillen.

 

marcel was al slechtziend toen hij carine ontmoette, op het einde van ziin leven was hij volledig blind. carine stond hem al die jaren bij (daarvoor verdient zij niet alleen mooie liefdesgedichten, maar een standbeeld!) en vertelt in een vertederend betoog aan rose hoe marcel, ondanks zijn zware handicap, koppig zichzelf bleef en verder werkte aan zijn artistiek project. zijn beperking loste hij op door beroep te doen op andere mechanismen, zoals het inspreken van zijn teksten op bandrecorder. ik heb ze beiden eens bezig gezien, tijdens een optreden in de zaal KAVA en schreef hierover een badinerend stukje:

 

In het zaaltje was het om vijftien uur poëzievoordracht met onder andere Marcel van Maele en Joke van Leeuwen. Marcel van Maele, daar heb ik in zijn (en mijn) jonge jaren nog mee bovenop een Leuvense kachel (die natuurlijk niet aan was) gezeten, in een of andere artiestenkroeg. Hij vertelde me toen over de oorlog in Korea, waar hij aan deelgenomen had.

Nu was Marcel van Maele ondertussen blind geworden, maar hij was nog steeds artistiek bezig. Ook gedichten schrijven deed hij, hij las ze voor met een cassette en oordopjes. Ik denk dat hij zijn gedichten bij voorbaat op cassette zet en ze dan afspeelt tijdens de voordracht en ze tegelijk luidop zegt. Een ingewikkelde manier van doen, maar toch heb ik bewondering voor Marcel, dat hij blind zijnde nog zoveel energie wil steken in kunst. Zijn gedichten gingen over de plicht die de jicht zou zijn van het geweten, over waarden en waardinnen en over de duivel die op het raam zou roffelen en ook heeft hij gedichten over heksen. Originele gedichten, zeg ik, ze deden me een beetje aan sprookjes denken. Maar ik vind dat Marcel iets zou moeten doen aan de vreemde fluistertoon waarop hij spreekt, dat fluisteren van hem maakt van zijn gedichten fluitstergedichten en dat is jammer voor zo’n groot dichter, dat hij zo fluistert. 

 

oorspronkelijk had ik fluiten geschreven i.p.v. fluisteren, nu vind ik de toon van mijn zin een beetje oneerbiedig (alhoewel marcel werkelijk een beetje fluitend voordroeg) en ach, ik wil niet verder afdwalen. terug naar rose en haar (t)issue. ik kan rose volledig bijtreden in haar keuze van citaten over mvm, waarbij ze werkelijk to the point een verfijnde (karakter)schets maakt van marcel, als kunstenaar en als mens. hoe hij burgerlijke gehoorzaamheid hekelt, zgn. logische verbanden minacht en hoe zijn verbeelding hem over de verbittering en het zelfgenoegzaam fatalisme heen helpt - al bij al heel lovenswaardig - en ik heb het hier ook over rose, die deze attitude schitterend belicht. zelf ben ik in de wolken over de in deze bijdrage opgenomen poëtische pastiche van guido gezelle, bevlogen en bevangen, waarin marcel de zoetgevooisde poëzie van gezelle op charmante wijze parodieert. als toetje refereert rose dan nog naar een gedicht over james ensor en zijn uitbeelding van de menselijke maskarade en dat ragfijn eindigt op deze versregels:

 

 

 

Onder een grijze lucht die grauwer wordt

een schijn van licht dat langzaam donkert

en de vreugde onder een vlies van blauw

verdriet en lauwe dauw 

 

 

 

rose weet blijkbaar als geen ander dat een commentaar over een dichter als mvm op deze wijze afronden veelzeggender is dan om het even welke schitterende retorische eindzin. zij beëindigt haar tekst met een elegante penseeltrek, die uitloopt op een heel fijne, bijna transparante, ogenschijnlijk op niets uitlopende punt.

 

wat dan volgt is de zachte witruimte.

 

subliem.

 

 

* http://www.kleinood-en-grootzeer.com/
* http://users.telenet.be/francois.vermeulen1/Stroom.htm
* 'Dat men met volle handen geen vlinders vangen kan'

woeps! heb een tijdje op de homepage van karen maitland* vertoefd. toffe dame, die karen. zij heeft een eigen website, waarop zij haar boeken presenteert ( o.a. de splinternieuwe The Mandrake's Tale en The Falcons of Ice and Fire).en ook vertelt over haar grote passie voor middeleeuwse mythen en legenden. zij werkt aan een index met uitleg over middeleeuwse begrippen, woorden, uitdrukkingen, omschrijvingen en daar horen ook recepten bij!

waw! eigenlijk een fantastisch concept: bij elk boek een recept... onlangs las ik dat iemand een literaire wijnbar had geopend,. bij elke exclusieve wijnsoort zocht de barkeeper een boek uit (in de aanwezige rijk gevulde boekenvoorraad in het café) voor zijn klanten....a. zegt dat met zo'n concept geen geld te verdienen valt en zeker niet in halle. natuurlijk, natuurlijk.... maar toch vind ik het een knalidee: een gerecht uitzoeken dat past bij mijn hoofdkussenboek (= het boek dat ik net bezig ben met lezen) en het dan ook klaarmaken. zo wordt het plezier totaaaaal...deze week plaatste karen een recept dat zij comfort food for cold days - and every day noemt en dat volgens mij perfect past bij het gezelschap van leugenaars ....zie vorig bericht....

de titel van het recept is in oud engels en voor ons onverstaanbaar, maar het is gewoon een eenvoudig receptje voor hutsepot. ik geef hier de oorspronkelijk engelse versie en daarna de eigen vertaling:

Lange wortys de chare

 

- A form of pottage. Pottage was the main meal eaten in the Middle Ages by wealthy and poor alike. There were lots of variations depending on whether it was a flesh (meat-day) or Lenten and fish day.

 

 

* 1lb shin beef

* 2 leeks

* 2 onions

* 2 stick celery

* Quarter of firm cabbage

* Salt & pepper

* Beef or vegetable stock

* 4 oz stale white breadcrumbs

* Few strands of saffron

Cut meat into small pieces. Add the meat to 2 pints of stock, bring to the boil, cover and stew until tender.

Meanwhile chop vegetables into large pieces and boil in separate pan for ten minutes. When beef is ready add the vegetables together with a little of the water they were cooked in. Continue simmer until vegetables are soft. Add breadcrumbs, saffron and seasonings, bring back to the boil and cook for 2 - 3 minutes before serving.

 

 

 

Lange wortys de chare

 

- Een soort stoofschotel of hutsepot. Hutsepot was de voornaamste maaltijd in de middeleeuwen, zowel bij de armen als de rijken. Er waren vele varianten, naargelang het een vleesdag was, een vastendag of een visdag.

 

 

* 1 pond (= 453 g) rundsvlees (schenkel)

 

* 2 preistengels

 

* 2 uien

 

* 2 selderijstelen

 

* Een kwart stevige kool

 

* Zout en peper

 

* Vlees- of groentebouillon

 

* 4 ounces (1 ounce = 28,35 g) oudbakken brood

 

* Enkele lijntjes saffraan     

 

Snijdt het vlees in kleine brokken. Giet er twee pinten (1 pint  = 0,568 l) boullion over, breng tot het kookpunt, bedek en stoof het vlees tot het zacht wordt.

Ondertussen de groenten hakken in grote stukken en gedurende 10 minuten koken in een afzonderlijke pot. Als het vlees gaar is, de groenten bijvoegen met een beetje kookvocht, verder laten stoven op een klein vuurtje tot de groenten gaar zijn. Broodkruimels, saffraan en kruiden toevoegen, opnieuw tot het kookpunt brengen (2 tot 3 minuten). Opdienen.

 

 

 * http://www.karenmaitland.com/

bezig zijn met taal is een bastion tegen verveling en een middel om gelukkig te zijn met mezelf, zonder bijkomende stimuli. louter geestelijk en emotioneel genot, dat dan nog intenser wordt als ik dan per toeval iemand ontmoet die ook bezorgd is om bijvoorbeeld.... de puntkomma.  ik ga danprompt op zoek naar alle aspecten van dit fenomeen, lees teksten na louter en alleen, haha, om mij af te vragen waarom de puntkomma daar staat en wat de gevolgen daarvan zijn betreffende tekstbegrip en -interpretatie... nog beter: ik ben er elke dag meer van overetuigd een juist gebruik van leestekens een tekst levendiger maakt en waarachtiger overkomt.

een komma, een punt, een dubbele punt: iedereen weet waar en wanneeer zo'n leesteken kan worden gebruikt. een komma gebruik je om even te pauseren, een punt gebruik je aan het einde van een zin. een dubbele punt kondigt aan dat je uitleg gaat geven of een opsomming maakt. maar een puntkomma? is een puntkomma een mengvorm van een punt en een komma, of is een puntkomma een dubbele punt afgezwakt door een komma, of nog wat anders????

na een mini-zoektocht op internet kwam ik tot het besluit, dat het weer allemaal niet zo helder en duidelijk is en dat een kommapunt soms gewoon door een komma, een punt, een dubbele punt of een gedachtenstreepje kan vervangen worden...  yeah, daar gaan we weer....

hieronder in vogelvlucht mijn notities, met voorbeelden...

* Een kommapunt is een combi van een (dubbele) punt met een komma. Gebruik je dus om even adem te halen, want wat daarna komt is een hele rits woorden, opsommingen, uitleg, bedenkingen..

* Een kommapunt gebruik je tussen samengekoppelde zinnen, ze geeft dan een langere pauze aan dan de komma. in dit geval kan er meestal evengoed een punt staan.

Over de tuin hangt een late, vale klaarte; het licht schijnt uit de dingen zelf te stralen.

* Een kommapunt gebruik je tussen gelijkwaardige bijzinnen:

We vermoeden dat die avond de botsing komen zou; dat geen macht op aarde de twee broeders nog beletten kon, elkaar te vernietigen; dat we allen laf zouden zijn.

* Er is veel onzekerheid bij het gebruik van de kommapunt. dikwijls zijn samengekoppelde zinnen slechts door een komma gescheiden

Kom mee naar de kermis, het is daar prettig.

* Gebruik echter een kommapunt, als er reeds komma's staan in de samengekoppelde zinnen:

Wat hij ook doet, alles slaat hem tegen; hij is een echte ongeluksvogel.

* Een puntkomma gebruikt worden om zowel enige scheiding aan te geven als de delen enigszins bij elkaar te betrekken. Het nadeel van veelvuldig gebruik van de puntkomma is dat een tekst erg drammerig over kan komen en een voordeel is dat door gematigd gebruik ervan een tekst wat meer gaat leven en eventueel kilheid verliest.

Iedereen is welkom op mijn verjaardag; ik hoop echter dat mijn neef Piet wegblijft.

* De puntkomma wordt ook gebruikt in puntsgewijze opsommingen.

mijn finaal besluit: ik denk dat een kommapunt een uiteindelijkheid, een soort eindpunt bij een opsomming of een uitleg accentueert.


en nu genoeg theorie (heel even waande ik me weer een slimme docente!). ik wil dit bericht eindigen met een voorbeeld uit de wereld van de poëzie; een fragment uit een gedicht van elma van haren, uit haar nieuwe bundel flitsleemte*. de aandachtige lezer zal de puntkomma wel hebben opgemerkt. deze puntkomma geeft overduidelijk een scheiding aan, evenals een link naar... en een uiteindelijkheid...

de dichteres maneuvreert ons handig van een fait-divers (de brand) naar een indiansummerdroombeeld (de late vlinder op de tafelrand). en uiteindelijk, in het laatste vers, flitst zij ons de ruimte in (nog nooit lag het leven zo opgelegd) na een ingenieuze opsomming van (ik heb het nageteld) minstens 10 items.

de puntkomma vervangt hier een zee van woorden en verdicht de tekst tot een spannende scène, mooi... 

het zijn okerdonkere dagen met diepblauwe luchten,
de was in één middag droog, de verwarming kan uit.
het zijn de hoogtijdagen vol hoop en genade,
euforisch kloppend in een uitwaaierend najaar.
terwijl in een belendend pand de rookwolken uitslaan en
de vlammende brand wordt geblust door een uitzinnige brandweer,
wordt deze kop op de razende voet gevolgd via
moderne communicatie; arcadisch verbeeld door
een vlinder hier op de rand van de tafel, waaraan wij
koffiedrinken midden op een te warme dag eind november.
nog nooit lag het leven zo opengelegd.

* elma van haren, flitsleemte, uitg. de harmonie, 2009

Foto: Pascal Vyncke, SeniorenNet.be

zaterdag in leuven een afspraak met een groepje oudleerlingen van een brusselse school waar ik bijna een jaar lang (van 10-10-69 tot 30-06-70, ik was toen 23, zalige leeftijd)...heb lesgegeven: het koninklijk atheneum van sint-pieters-woluwe. de eerste oudleerlingen die ik in de tiense straat ontmoette waren twee schattige tweelingzussen, de zusjes van keymeulen.

pittige verzorgde dametjes van midden in de vijftig, alletwee met hetzelfde kapsel en nog altijd dezelfde leuke manier van lachen en bewegen. terwijl we stonden te wachten op de anderen, kwamen de tongen los en de eerste verhalen wasemden door de lucht: wie van de school ze nog kenden, waar ze woonden, wat ze deden, of ze getrouwd waren of werkten of niet werkten en of ze allang dood waren...  oef!  zoveel oudleerlingen en collega's waren al echt dood, ik vond dit wel een beetje schokkend, heel eng. er was zelfs een verhaal over de moord op jacqueline, hun klasgenote die nota bene door haar eigen echtgenoot om het leven was gebracht en ook het verhaal over ines, die clocharde was geworden trof mij recht in het hart!

maar toen we allen (we waren met zevenen!) aan tafel zaten en genoten van ons koninckske werden nog meer namen genoemd en ach, ook succesverhalen werden uit de mouw geschud. zoals het verhaal van de schitterende claude perignon*, die de grote baas was geworden van thomas cook reizen en nu overgestapt was naar tui. geert was een keurige landmeter geworden en de vriendelijke en warmhartige ludo, was nu docent aan een hogeschool voor journalistiek in hasselt. hij had trouwens in de krant gestaan omdat hij nog elke dag naar zijn werk fietste...

en ach, in die tijden waren het nog echte winters, met heel veel sneeuw. getuige daarven de anekdotes van de guitige huguette van dormael, die van wal stak met een hilarisch verhaal van toen zij en nog enkele andere sloebers voor de grap een sneeuwman midden in de klas hadden gemaakt. ook was er het verhaal over de leerkracht, die net met een pak examens onder de arm van achter de hoek kwam aangedrenteld en die ze per abuis met sneeuwballen hadden bekogeld en alhoewel er sneeuw achter zijn bril zat was die niet afgevallen! huguette had trouwens iets met sneeuw, vond ik, want was haar zoon ivan niet naar de noordpool getrokken, heel stoer en avontuurlijk en op zijn eentje????

haha, de stemming zat er goed in, mijn oudleerlingen (die eigenlijk maar enkele jaren jonger waren dan ikzelf, ik gaf toen nederlands in laatste jaar middelbaar!) haalden herinneringen op en ik had het gevoel dat er iets moois aan het groeien was daar in dat cafeetje in leuven... ik moest jammer genoeg reeds om zeven uur weg, de dames en heren bestelden juist een lekkere steak en alhoewel ik zin had om mee te eten heb ik het maar niet gedaan: had al met n. die middag frietjes met stoofvlees gegeten. deze winter wil ik het absoluut sober houden, gedaan met het  bourgondische slempen, ik wil ayurvedische thee drinken en mijn yogaoefeningen doen....!   

ik wil hier besluiten en met een leuke opmerking van de zusjes van keymeulen én met een gedicht dat ik in die jaren geschreven heb*, ik weet niet meer of het omtrent dIe school in sint- pieters-woluwe ging of omtrent het atheneum van etterbeek, maar ik vind het toepasselijk voor hoe ik me toen voelde..

1. opmerking: naar het schijnt was ik toen te mager, ik droeg mini-rokjes en laarzen en gebreide mutsjes en vlechten, ik was de hippie-juf, waw....

2. gedicht

10 maart

ik heb vandaag

goede lessen gegeven

mijn kamer opgeruimd

afgestoft (de boekenrekken, het tuintafeltje, de plinten ..

gestofzuigerd (de matten)

een groene appel gegeten

gedichten gelezen van Henry Wadswordth Longfellow

(My last Youth: refrein: and the thoughts of youth are long, long thoughts...)

en van Ernest Dowson (1867-1900)

(Non sum qualis eram bonae regno cyranae...)

onbeschrijfelijke zevertitel.

strofe I.

then falls thy shadow, cyrana!

the night is thine: and I am sick and desolate of an old

passion, yea hungry for the lips of my desire:

I have been faithful to thee, cyrana! In my fashion.

wat aan mijn lessen geknoeid

wat in de brief van Jaak gelezen (ik zoek nu reeds

fragmenten voor ons boek)

een gedicht van Jan Emiel Daele ontdekt in Vlaanderen Vandaag.

een gedicht van Raymond Hereman ontdekt in het Declamatorium van de Nederlandse poëzie .

de naam Ebenezer Z. ontdekt in dezelfde dichbundel als hierboven, Oxford University Press.

met mijn zus de rosse buurt ontdekt in Etterbeek.

(we zochten een eethuisje, vonden het niet, probeerden een paar straten, een vrouw met wind in de haren toonde ons de weg, eindelijk vonden we de kazernen, sloegen linksaf, en eensklaps waren daar de rode en paarse lichten van de dancings, de eethuisjes en de kaberdoezen van de kazernebuurt, een klein soho voor eenzame soldaten, landdienaars of hoe je ze ook noemen wil. ook zagen we hoekige, verlegen diensters, anders de vriendelijkse meisjes ter wereld).

* Krantenbericht van 15 JANUARI 2009, Het Nieuwsblad: Claude Pérignon van Thomas Cook naar TUI

BRUSSEL - Claude Pérignon, kwaliteitsdirecteur en woordvoerder van Thomas Cook België, verlaat de touroperator. Hij maakt de overstap naar TUI Plc. Pérignon verlaat Thomas Cook Belgium per eind februari. Daarna start hij als director European Affairs bij TUI Plc, de internationale groep, zo bevestigt hij berichtgeving hierover van Info travel. Hij zal er instaan voor gesprekken met de Europese autoriteiten over toerismedossiers.

* nicole van overstraeten, de dagen van de winter, uitgeverij dilbeekse cahiers, 1989,  p.37

Heb ik nu een writer's block of heb ik het niet? De afgelopen weken al eens 's morgens opgestaan met in mijn hoofd een aanzet tot een verhaal, een gedicht of gewoon zin in bloggen. En toch niet in staat tot tokkelen, dit om allerlei redenen. Ik stel me altijd dezelfde vragen: is dit bloggedoe geen tijdverlies, zit ik wel goed bij seniorennet, beperk ik mij niet beter tot het echte werk???? Of ga ik nu eindelijk eens een echte website ontwikkelen, met al mijn publicaties online?   

Feit is dat ik hier nu, op deze blog, aarzelend weliswaar, ben herbegonnen. Misschien omdat ik op dit ogenblik een aardig, of liever, subliem boek lees, Goed Oud van Diana Athill*. Deze 92-jarige oud-redactrice van de Londense uitgeverij Andre Deutch (en in die hoedanigheid nauw samenwerkte met literaire kanonnen als Philip Roth, Norman Mailer, John Updike, Simone de Beauvoir, Jean Reys en V.S. Naipul) schrijft op frisse, eerlijke wijze haar mémoires, met de focus op de gevoeligheden van het oud worden.

En alhoewel ik nog niet eens in de helft ben, moet ik al besluiten: dit boek is tegelijk een troostend luchtig chocoladeschuimpje en een smeuïge vette dame blanche met kruidige chocoladesaus. Voor mij en bijna al mijn vriendinnen, die zoals ik een drukke loopbaan achter de rug hebben, minnaars en echtgenoten hebben gehad, vrolijk hun interesses en persoonlijkheid hebben ontwikkeld, houden van kunst en cultuur, van topmuziek (Diana houdt van J. S. Bach) en van topliteratuur (zie hierboven). Nog beter: ook voor dames die in hun leven een fantastische relatie hebben durven aangaan met een man van een andere huidskleur en een andere cultuur (in Diana's geval de Jamaïcaanse theaterschrijver Barry Record) is dit boek een aanrader. 

Zonder schroom vertelt Diana Athill, zelf afkomstig uit de hogere Londense burgerkringen, over haar liefde voor een zwarte man, die niet, zoals men zou denken, alleen maar een soort assertief exotisme uitstraalde, maar integendeel overbeschaafd was en verfijnd tot in de toppen van zijn zwarte tenen....

* ATHILL, DIANA, GOED OUD, UITG. NIJGH & VAN DITMAR, juni 2009

 

 

 

 

 

 

 

het zit me erg hoog: onder het mom van democratisering, cultuur voor en door het volk, blijven een categorie mensen (waartoe ik behoor, ik besef dat nu ten volle!) compleet in de kou staan. mensen die willen genieten van bepaalde vormen van literatuur en theater, waar volgens de inrichtende macht 'toch niemand op afkomt'. william shakespeare in halle: dat moet ik nog eens zien gebeuren!

 

ook voor het komende seizoen komen wij niet aan onze trekken: maar amper twee echte theatervoorstellingen zijn gepland, foei! wel veel muziek (ook my tribute to the diva, over, van en met leah thys is een muziekoptreden) en comedy. toch laten praktisch alle programmatitels me ijskoud...

 

moeten we weer eens besluiten dat 'het altijd zo is geweest' en 'altijd zo zal zijn'? zaak is: een paar dagen geleden stuitte ik op enkele dagboekaantekeningen (onder de verzameltitel: 'halse kroniekjes') van twee jaar geleden. in de eerste zeg ik ongeveer hetzelfde als hierboven (verval ik in herhaling?), de tweede is een toemaatje...

 

Vrijdag 10 augustus 2007

 

Het nieuwe programmaboekje van het CC ’t Vondel voor het seizoen 2007-2008 oogt prettig - maar owee wie van theater en/of literatuur houdt: dit keer komen zij beslist niet aan hun trekken!

 

In het voorwoord worden ons ‘verrassingen, warme en ontroerende momenten, sfeer, gezelligheid en feest’ beloofd, maar is dat niet een beetje een sullig vooruitzicht? Moet cultuur worden herleid tot ontspanning, tot louter hoempapa-toestanden en billengeklets?

 

Of zouden beleidsmakers ook moeten proberen het Halse publiek andere waarden bij te brengen, bijvoorbeeld het besef van de schoonheid en de kracht van het woord? De existentiële dimensie van de taal, uitgedrukt in de ontroerende, onthutsende en ontluisterende vormen die theater en literatuur kunnen aanreiken?

 

Maar 5 theatervoorstellingen zijn geprogrammeerd, tegenover meer dan dertig muziekprojecten!  Ook geen spoor van literatuur!  Ach, het argument zal weer zijn: wij willen wel goede literaire voorstellingen plannen, maar er komt geen volk op af!  En nog gelijk hebben ze ook: de twee schitterende literaire projecten (Tom Lanoye en Antje Krog, en Koningsblauw) verleden jaar kregen maar weinig respons.

 

Maar geen nood: wij hebben hier thuis reeds een lidkaart gekocht voor het nieuwe seizoen van de KVS en ook plannen we filmvoorstellingen en concerten in Brussel.

 

En deze winter lezen wij ons te pletter!

 

 

Zaterdag 11 augustus 2007

 

In Brazilie kunnen homokoppels mekaars pensioen erven als een van beiden sterft.

Hier in Belgie, dit benepen, doch welvarende Belgie, kunnen dames meestal het pensioentje van hun overleden echtgenoot erven, maar andersom is niet altijd mogelijk. 

 

Men zegt altijd dat ondanks de emancipatie vrouwen nog altijd achtergesteld zijn, maar het omgekeerde is dikwijls waar!

ach, als het cultuuraanbod pover is, de winter saai en koud, kunnen wij natuurljk gaan schrijven en schilderen. zoals ijslanders doen, weet ik uit goede bron. halle een ijsland...

mijn 'vakantiejob' als suppoost bij de tentoonstelling in de oude post in halle is me een supergenoegen. telkens weer, bij iedere shift, dompel ik me onder in de sublieme videopresentatie 'Grossmut begatte mich' [Edelmoedigheid verenigt zich met mij], de droomonderwaterwereld van pipilotti. de song van chris isaak, wicked game, jengelt uren daarna nog door mijn hoofdje. een week lang, 's morgens bij het opstaan, in de badkamer, bij het ontbijt, is het dit liedje waar ik de dag mee begin, haha...

ik heb de uitgever van Apricots Along The Street, een prachitg kunstboek met foto's en beelden van pipilottis werk, een mail gestuurd met de vraag of ik uit dit boek mocht sampelen voor op mijn blog, maar kreeg gewoon geen antwoord. mijn vorig bericht omtrent pipilotti, voor even opnieuw als kladversie opgeslagen, heb ik dan maar weer tevoorschijn gehaald en toegevoegd aan mijn blog, tant pis... in mijn moleskine notaboekje staan tientallen gedichten van pipilotti, ijverig overgepend tijdens mijn shift. want zij is dus ook .... dichteres!

hieronder wil ik een gedicht, dat ik zelf de titel you are heb gegeven, publiceren als citaat...  pipilotti charmeert, verleidt, heeft lief op een door en door vrouwelijke wijze. haar videoinstallaties zijn daar een schitterend voorbeeld van, maar vermits ik me ook (en vooral) toespits op tekstmateriaal, poëzie dus, wil ik hier een poëtische structuur duiden, waar pipilloti gretig gebruik van maakt in haar gedichten: namelijk de vergelijking, een syntactisch (= structureel) en semantisch  (= inhoudelijk, betekenisdragend) eenvoudig en loepzuiver taalmiddel, met een cascade aan effecten.

in het gedicht hieronder vergelijkt pipiloti haar geliefde vrolijk en een beetje brutaal met originele objecten en begrippen, zonder eigenlijk van het verbindingswoordje als of zoals gebruik te maken. het resultaat is een tegelijk kinderlijke en sublieme liefdesboodschap, waarbij zij uiteindelijk (zoals in de goeie ouwe klassieke tijd) droomt van eenwording met haar geliefde...



you are a butterflower
you are a mammal (een zoogdier!)
you are a molecule
you are woman mouse (minnie mouse?)
you are a mouse
you are different from me
you are nothing
you are the king
you are pollen (stuifmeel, plantensperma???)
you are full of pain (auw!)
you are the cerebrum cerebellum (grote en kleine hersenen, mmmm)
you are with toes at he end (haha...)
you are a good friend




zij zegt : jij bent een boterbloem, of: jij bent een molecule, of : jij bent de kleine hersenen....

als iemand dit laatste tegen mij zou zeggen, zou ik me FANTASTISCH voelen: de kleine hersenen, daarmee worden beweging, houdig en evenwicht geassocieerd...

waw! ben dus een danseres!

een boterbloem zijn, zo geel en fragiel en mooi: twee keer waw!

of een molecule, zo schattig klein en helemaal zelfstandig, zo lief... 

 
* 2001 - Apricots Along The Street. Scalo: Zurich/Berlin/New York, ISBN 3-908247-50-0
* http://e-klas.net/ns/nlvade1.htm
* Een molecule is de kleinste eenheid van een autonoom geheel dat al zijn chemische eigenschappen behoudt.

hieronder een tweede reeks huishoudgedichten. een stream of consciousness à la james joyce. maar dit keer polijste ik mijn gedichten tot richels, zoompjes en plooitjes...

richels

 

 

richels poets je zo

je maakt met je wijsvinger

een leuk teutje in een poetsdoek

je wrijft dan zorgvuldig met zachte rukjes

het vuil weg. heel nauwkeurig aandringen

eens voelen. dan verrukt kijken naar het resultaat

een blinkende crèmekleurige richel op zijn mooist

lichtjes glanzend, mooi afgelijnd en perfect schoon

 

een huis met propere richels is de max. het toppunt

 

vandaag poets ik dus

voorzichtig en zonder enige vorm

van schroom de richels aan de raampjes

van de sjieke negentiende-eeuwse spiegeldeuren

in het salon, de richels aan de plinten, de richels

aan de houten lijstjes rond mijn devedeleer-schilderijen

ook de bovenrand van de kastjes wil ik nog eens overdoen

 

want stof, zegt de sjamaan

brengt het kwaad in huis en de slechte geesten

als je de toiletklep per toeval laat openstaan, dringen

kwade geesten je huis binnen, langs alle gaatjes in de huiskamer

langs afvoeropeningen in de keuken, gaatjes waarlangs broodnodige

warmte onder de grond verdwijnt enzovoorts enzovoorts

gaatjes, zij zijn voorwaar de valkuilen van dit bestaan

 

zoompje

 

 

je jeans hangt reeds drie dagen over de leuning

van de keukenstoel het is een chocoladebruine honderd procent

zachtkatoenen lee cooper work master LC10 ZP W 32''L34'' niet zo nieuw

hier en daar wat slijtageplekjes maar toch nog de moeite waard

bij het wassen zag ik dat het zoompje aan de rechterbroekspijp loshing

moest ik dus repareren eerst het zwart lintje prutsend verwijderen

sommige draadjes zaten nog stevig vast andere niet

het was vingerwerk met behulp van een klein antiek schaartje

zo vind je er geen meer kon ik dan toch alle draadjes

wegpulken en het zoompje openstrijken

 

foei in het zoomplooitje plakte nog wat stof zelfs het zeepsop

in de wasmachine was hier klaarblijkelijk niet tegen opgewassen

stof bevindt zich overal in de hemel op de aarde en op alle plaatsen

stel je voor wij lopen allemaal rond met vieze stofrandjes

in de zoompjes van onze dure calvin kleins armani's

en lacroix's wegen dat zoiets doet niet te doen

 

tja toen moest ik het zoompje opnieuw omplooien en vastmaken

maar owee de rand was schiftig ik bedoel er hingen overal ongelijke draadjes

zo kon ik niet naaien eerst wat bijknippen de stof was taai terwijl ik knipte beet ik

tot bloedens toe op mijn lippen surfileren maar gek woord eigenlijk

je moet met schuine steekjes in aangepaste kleur van draad zijde

als het kan regelmatig om het randje naaien zodat de draadjes

worden tegengehouden als de twee surfileertoertjes

zijn afgelopen met een gekruiste steek

het zoompje opnieuw vastmaken

het duurde een uurtje

of zo

oef nu nog strijken

 

 

 

 

doeken

 

ben gisteren

     met doeken bezig geweest

heb ze geplooid, heb ze gevouwen

     de zomen langs de binnenkant gedraaid

voor ik met plooien begon, voor ik het rechterhoekje

     tegen het linkerhoekje aan de bovenkant van de doek hield

beide hoeken tussen duim, wijsvinger en middenvinger

     de doek eerst in de lengte daarna met behulp

van de buitenrand van mijn rechterhand

     doormidden gevouwen. daarna

weer de hoekjes bij elkaar

     weer eens alles

doormidden

 

tot ik een vierkant pakje

     in handen hield, dat ik voorzichtig

op het stapeltje reeds gevouwen doeken legde

buiten zorgde vijf centimeter verrassingssneeuw

     samen met de zon, voor onnoemelijk veel licht