Januari

We hebben januari steeds een onaangename maand gevonden...Eigenlijk is ie er maar later bijgekomen, want aanvankelijk hadden de Romeinen maar tien maanden en het nieuwe jaar begon steeds met de maand maart...Het zou de tweede Romeinse Koning Numa Pomilius (716-673)( 1) geweest zijn die twee maanden aan de kalender toevoegde, maar het was wel wachten tot in 456 om januari als eerste en februari als tweede man te kennen. Om het "makkelijk" te maken veranderden de Romeinen de namen van de maaden niet en bleven ze spreken over de zevende maand als september ( septem: zeven) en zo voort octo: acht, novem: negen en decem :tien... Januari zou afgeleid zijn van Janus de bewaker van poorten en toegangen en februari komt dan weer van februa: het boete doen...Een zuivering als het ware na de donkere winter. Eigenlijk is januari de officiële naam in de volksmond gebruikten ze andere namen: louwmaand, ijsmaand, wolfsmaan of harde maand. Meest gebruikt was louwmaand...Louw komt van het middelnederlandse werkwoord louwen of te looien...De huiden van de gevelde dieren in de herfst waren in januri klaar om verder tot leer te worden bewerkt...Vandaag de dag is het echter vorstmaand geworden ...We weten niet welke geleerde het nodig vond om het mooie,oude woord te vervangen...Nu de aarde opwarmt mag ie strakkies alweer een ander woord gaan zoeken...Al het voorgaande is uiteraard niet de reden waarom we de eerste maand minder leuk vonden om eens niets erger te schrijven...We vonden het steeds niet prettig als de feestdagen voorbij waren...Na kerst lukte het soms nog wel, want ouwejaar kwam er aan, maar na nieuwjaar was het hek van de dam...We werden overvallen met een soort "spleen" dat het niet mooi meer was. Het werd alleen maar erger toen we op kostschool waren. Met Drie Koningen was het weer zo ver. Met een koffer vol vers ondergoed en een beetje snoep trokken we op weg. De dagen gingen met moeite open, het was bitter koud en niets om de eenzaamheid en ongezelligheid te breken. Steevast werd in diezelfde januarimaand een vier daagse retraite gehouden...en dat was helemaal niet leuk...Viermaal per dag zat vanop de katheder in de studiezaal een rood aanlopende Jezuiët ons de levieten te lezen. We deden blijkbaar niets goeds en wij daarentegen vonden dat we niets verkeerds deden. Voeg daarbij dat we nog geregeld de kapel in moesten voor een gedialogeerde mis ( wat is me dat..) (2) en als er nog tijd over was, dan moest er "geestelijk" gelezen worden. Meestal biografieën over heiligen: Pater Damiaan, pater Lievens, pater Verbiest, pater Desmedt...We lazen ooit het boek " De engel der Slaven". Een braaf meisken, dochter van een rijke vader, die zijn zwate slaven onheus behandelde, kwam de ongelukkigen ter hulp...etc...Het boek was zo krammikkig dat de kaft los liet en die losse kaft gebruikten we dan om de romans die we dan lazen veilig te maken. We lazen dan Graham Greene, Elsschot, Walschap, Streuvels, Buysse...Toch bleef die lange maand januari duren...Met lichtmis kwam er klaarte in het leven en geen mens die zal geloven dat zo'n kerkelijk feest een invloed op ons had...en toch is het waar...Straks kwam de lente...en Gorter had gelijk: " Een nieuwe lente,een nieuw geluid..." Om te eindigen, de maand januari laat tot vandaag de dag nog een vies spoor in ons gemoed na...
(1) Hoewel we in de 5de latijnse "De Viris illustribus " van Cornelius Nepos ( geschiedschrijver uit de eerste eeuw en tijdgenoot van Caius Julii Caesar en Marcus Aurelius Cicero) lazen weten we weinig over Numa Pompilius
(2) Bij een gedialogeerde mis zegden alle aanwezigen alle gebeden luidop samen met de celebrant...Ze dialogeerden als het ware...








