Het weer van de dag VOLKSHEILGE - OUDE VOLKSGEBRUIKEN-
16-12-2008
Wat betekent donder in december ?
Of schoon het zeer zelden voorkomt, het kan altijd wel eens gebeuren dat het in december plots eens begint te donderen, en heeft dit dan enige betekenis ? Ik laat een weerspreuk het antwoord brengen :
" Donder in decembermaand, belooft veel wind in 't jaar aanstaand. "
Voor de eerstvolgende weerheilige is het wachten tot 21 december wanneer Sint-Tomas op bezoek komt, dus blijft ik nog enkele dagen doorgaan met de weerspreuken die betrekking hebben op deze maand en wat ik voor morgen ga meebrengen is vandaag nog een vraagteken, dus...tot morgen dan maar ?
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden ?
16 December 2007 was een vrij zonnige dag met een maximum temperatuur van 3,3° om 14u32 waargenomen. - 's Morgens om 8u24 noteerde men toen min 2,9° als laagste temperatuur voor deze dag. De warmste 16de december sinds de waarnemingen van Ukkel in 1833 was deze van 1989 met 16,7°. - De koudste 16de december ooit kwam in 1890 voor met min 12,8° !
Gisteren had ik het over rijm en wind, vandaag heb ik twee weerspreuken meegebracht die ons ietsje wijzer maken over de regen in de winter en in feiten hebben die spreuken goed nieuws in petto, uiteraard op voorwaarde dat de regen er komt.
" Plenst in de winter veel regen neer, dan krijgen we mooi zomerweer. "
Als dat geen mooi vooruitzicht is, weg met die sneeuw hoe mooi de landschappen ook moge zijn en geef ons regen, veel regen zou ik zeggen !!! En veel regen bezorgt ons niet alleen een mooie zomer, maar 't heeft nog andere voordelen, lees eens :
" Als het regent in de winter, is het goed planten in de zomer. "
Ik geloof niet dat er nu nog iemand op sneeuw zal roepen, of toch ? Het menu voor morgen moet ik straks nog samenstellen, laat het morgen een verrassing zijn ! Tot morgen dan maar ?
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden ?
15 December 2007 was een dag met drie kwart zon en enkele uren bewolking. Om 13u20 werd de maximum temperatuur opgeschreven en die liet 3,4° noteren. 's Morgens om 9u02 werd de minimum temperatuur waarghenomen en die bedroeg toen min 0,4° ! De warmste 15de december sinds de waarnemingen van Ukkel was deze van 1942 met 14,3°. - De koudste 15de december ooit kwam in 1899 voor met min 14,3° !
Rijm, wind, ijzel, vorst en sneeuw we moge ons rond deze tijd aan alles verwachten, keuze te over maar weinig dat echt deugd ! Voor vandaag ben ik in mijn verzameling gedoken en op zoek gegaan naar rijm en ik heb 't volgende gevonden :
" Rijm met wint uit 't oosten zal voor u troosten. Rijm met wind uit 't westen doet de sterren bersten. "
Zo zijn we weeral een weet rijker geworden, tenzij ik u niets nieuw kwam vertellen ? Voor morgen ga ik eens kijken naar de betekenis van regen in deze maand en daar hoop ik u morgen dan weer een en ander over te vertellen, tot dan ?
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden ?
14 December 2007 was een bewolkte droge dag met een maximum temperatuur van 3,4° die om 14u13 waargenomen werd in het weerstation van Kapelle o/d Bos. - 's Morgens om 9u24 exact noteerde men in datzelfde station min 0,6° als laagste temperatuur voor deze dag. De warmste 14de december sinds de waarnemingen van Ukkel was deze van 1948 met 13,6°. - De koudste 14de december ooit kwam in 1899 voor met min15,7° !
Vandaag is het de feestdag van Sinte-Lucia maar ook een beetje "onze" feestdag en met "onze" bedoel ik dan deze van mijn echtgenote en mezelf. Precies vandaag dobberen wij 50 jaar rond in ons huwelijksbootje. U hebt het al begrepen dacht ik, de tekst die u vandaag leest heb ik al enkele dagen eerder geprogrammeerd omdat ik u vandaag niet "in de kou" wil laten staan. Zoals ik gisteren al zei, blijf ik ook vandaag nog even stil staan bij de weerspreuken rond Sinte-Lucia, u toch nog eens zeggen dat deze spreuken dateren van vóór de Gregoriaanse kalenderhervorming toen deze feestdag nog op 23 december viel. Vandaag kloppen deze spreuken dus niet, en zo omzeil ik dan weer enkele "boze" mailtjes. Wat heb ik vandaag voor u mee ? Wel een eerste spreuk vertelt ons dit :
" Als Sinte-Lucie komt, lengen de dagen een vlooiensprong. "
En wat gedacht van deze mooie :
" De eerste dag lengen ze een luizenwentel, de tweede een vlooiensprong. "
Of nog anders gezegd :
" Met Sinte-Lucij, lengen de dagen een hanegeschrei. "
De uitdrukkingen waarin de tijdsbepaling van een "luizenwentel", een "vlooiensprong" en een "haneschrede" voorkomen, dateren uit de tijd toen de uurwerken nog niet uitgevonden waren. De eerste klok werd in 1370 in Frankrijk vervaardigd. Voor die tijd gebruikten onze voorouders de zonnewijzer, en werd de tijd bepaald naar gelang de stand van de schaduw welke een door de zon beschenen staafje op de wijzerplaat wierp. Na de winterzonnestand bemerkte men dat de schaduw zich lichtjes verplaatste; op Sinte-Lucie bedroeg de afstand deze van een vlooiensprong en vergrootte om o.a. met kerstmis op een haneschrede te komen. Alzo stelde men vast dat de dagen langzamerhand verlengden. Voorgaande is een typisch bewijs dat de weerspreuken op een zeer hoge ouderdom kunnen bogen. Wat er voor morgen op het menu staat weet ik vandaag echt nog niet, dat zien we morgen dan wel weer.
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden ?
13 December 2007 was een bewolkte dag met een maximum temperatuur van 4,2° die om 's nachts om 1u49 waargenomen werd ! De grillen van de natuur zeker ? 's Morgens om 8u42 noteerde men het koudste moment van deze dag en dat bedroeg min 0,1° ! De warmste 13de december sinds de waarnemingen van Ukkel in 1833 was deze van 1938 met 13,8°. - De koudste 13de december ooit kwam in 1899 voor met min 13,7° !
Voor vandaag heb ik gekozen voor een volgens mij erg mooie weerspreuk die dateert van vóór de Gregoriaanse kalenderhervorming. Ik geef daar direct een woordje meer uitleg over, laat ons misschien eerst eens kijken wat die weerspreuk ons te vertellen heeft :
" Lucia maakt de langste nacht, half juni maakt de langste dag, half maart en september vrank maken dag en nacht even lank. "
Morgen is Sinte Lucia onze gaste, alleen komt ze morgen niet met de langste nacht af zoals de weerspreuk het ons vertelt. Eerder zei ik u al dat deze weerspreuk dateert van vóór de Gregoriaanse kalenderhervorming en toen klopte deze weerspreuk wel want....toen viel Sinte-Lucia tien dagen later n.l. op 23 december, of twee dagen na de winterzonnestilstand. En ja, toen maakte Lucia de langste nacht wel en toen klopte ook de volgende weerspreuk :
" Sinte-Lucij, 't kortste van de tij. "
Voor de Gregoriaanse kalenderhervorming begonnen op de feestdag van Sinte-Lucia de dagen weer te lengen, en zo zegt een oud rijmpje :
" Sinte-Lucije, laat de dagen dijen. "
Morgen hoop ik samen met u nog naar enkele mooie spreuken te moge kijken, allemaal nog rond Sinte-Lucia en dan vertel ik u ook nog iets over de uurwerken uit vroeger jaren. Reden genoeg dacht ik om hier morgen terug te zijn, tot dan ?
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden ?
12 December 2007 was nog eens dag met twee gezichten, in de voormiddag erg vriendelijk met zon en in de namiddag eerder triest met bewolking. Om 14u31 werd die dag de maximum temperatuur waargenomen en die bedroeg toen 4,8°. - 's Morgens om 8u42 om precies te zijn, noteerde men min 2,7° als zijnde de laagste temperatuur van deze dag. De warmste 12de december sinds de waarnemingen van Ukkel was deze van 2000 met 13,5°. - De koudste 12de december ooit kwam in 1844 voor met min13,3° !
Morgen vrijdag is het uitkijken naar de wind en hopen dat deze niet uit het Noorden zal blazen !!!! Om exact 17u37 is het morgen volle maan en mocht dan de wind uit het noorden komen dan zijn we er aan voor vier maanden winter, leest u maar :
" Blaast de noorderwind met decembermaan, dan houdt de winter vier maanden aan. "
En wees gerust met "decembermaan" wordt wel degelijk de 1ste volle maan bedoeld ! Alles op zijn tijd zou ik zo zeggen, maar vier maanden winter is van 't goede wel wat teveel dacht ik. Ik stel voor dat we met ons allen duimen voor gelijk welke wind zolang die maar niet uit het noorden blaast !!! Morgen en mogelijk ook nog overmorgen , bekijk ik de weerspreuken rond Sinte-Lucia die ons op 13 december een bezoekje brengt ! Voor u dienaar is 13 december een zeer speciale dag, dan tobberen mijn echtgenote en ik precies een halve eeuw rond in ons huwelijksbootje !!! Afspraak morgen ?
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden ?
11 December 2007 was nog maar eens een bewolkte dag met de nodige buien ! De maximum temperatuur bedroeg 8,2° en die werd om 13u13 waargenomen. - 's Avonds om 23u50 werd de minimum temperatuur genoteerd en die liet min 0,4° opschrijven. Lichte nachtvorst was een feit. De warmste 11de december sinds de waarnemingen van Ukkel in 1833 was deze van 1978 met 14,8°. - De koudste 11de december ooit kwam in 1844 voor met min 11,1° !
Zoals ik gisteren beloofde ging ik voor vandaag eens te raden in de Kempen en daar schijnen ze alles te weten over ijzelluchten in de winter.
" Zoveel ijzellochten in de winter, zoveel koren in de oogst. "
De boer, hij zal die ijzellochten graag zien hangen !
En nu ik het toch over ijzel heb, geef ik graag nog een tweede weerspreuk mee :
" Geen ijzel zo stout, die drie dagen aan de bomen houdt."
Laat dit een troost zijn ! Morgen vertel ik u iets over de volle maan in december en ik verzeker u dat die erg belangrijk is, ik raad u aan van zeker te komen kijken !!!! Tot morgen dan maar ?
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden ?
10 December 2007 was een bewolkte dag met een maximum temperatuur van 8,7° die om 15u16 waargenomen werd in het weerstation van Kapelle o/d Bos. In dat zelfde station schreef men 's nachts om 3u54 de minimum temperatuur op en die liet 6,9° noteren. De warmste 10de december sinds de waarnemingen van Ukkel was deze van 1915 met 15°. - De koudste 10de december ooit kwam in 1879 voor met min 12,2° !
Wat weten ze in het Antwerpse over koude en sneeuw ?
We hebben de jongste dagen weer enkele weerheiligen de revue zien passeren, tijd nu om terug aan te pikken bij de weerspeuken die betrekking hebben tot de verschillende weertypes in deze maand. Zo vond ik de volgende spreuk die vooral in het Antwerpse gekend lijkt te zijn :
" Brengt december koude en sneeuw in 't land, dan wast het koren zelfs in 't zand. "
Morgen trek ik nog eens naar onze Kempen waar ze alles weten over eventuele ijzelluchten. En wilt u daar alles over weten ? Ook dat kan u morgen hier weer lezen ! Tot morgen ?
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden .
9 December 2007 was een dag met twee gezichten, in de voormiddag was het zonnig en in de namiddag was het bewolkt en van de zon geen spoor meer te vinden. De maximum temperatuur bedroeg 9,9° en die werd 's nachts om 1u24 waargenomen ! In de late namiddag, om 17u06 om precies te zijn, schreef men 6,8° op als laagste temperatuur voor deze dag. De warmste 9de december sinds de waarnemingen van Ukkel was deze van 1915 met 14,3°. - De koudste 9de december ooit kwam in 1879 voor met maar liefst min 17,7° !!! Deze erg lage temperatuur is nog lang geen record, de laagste temperatuur in België ooit waargenomen was min 21,1° en dat gebeurde op 25 januari 1881.
Met Sinte-Leocadie krijgen we morgen een weerheilge op bezoek die net als Sinte-Barbara (4 december) ons de vriezeman van 't lijf kan jagen. Meestal is het op haar naamfeest slecht weer en hoe dat komt laat ik u door een weerspreuk zelf vertellen :
" Sint - Leocadie, houdt heur water nie. "
Daarmee is alles duidelijk gezegd dacht ik. Maar....op haar naamdag kan het slechte weer wel op allerhande manieren bezworen worden. Het beste is met een vuurpot naar 't een of ander kapelleke te gaan en hem daar volledig laten uitbranden, terwijl men de nodige Vaderons en Weesgegroetjes bidt. Daarna ontsteekt men thuis een keerske ter ere van de goede heilige. Nog een ander middelke, men mag ook op gloeiende kolen berenkruid en lavendel verbranden, of het keerske dwars op een spil steken en het aldus aan de twee uiteinde doen branden. hoe vlugger het opgebrand is, hoe vlugger het weder omslaat. Dit laatste middeltje lijkt zelfs een krachtig middel te zijn tegen de geweldige buien en ook tegen onweer ! Een erg oud rijmpje leert ons :
" Brand berenkruid en lavendel tegen de mot, voor Sint-Leocadia ontsteek de kaars en brand de pot. "
Voor alles is er een weg, en waar een wil is, is een weg ! Mijn taak voor vandaag is weeral volbracht, kassa kassa en tot morgen ?
Welk weer was het vandaag, nu precies 1 jaar geleden ?
8 December 2007 was een bewolkte dag met regen en een maximum temperatuur van 7,5° die om ietsje na middernacht waargenomen werd, met andere woorden, het was 's nachts warmer dan tijdens de dag ! - De minium temperatuur bedroeg 4,3° en die werd om 8u33 genoteerd ! De warmste 8ste december sinds de waarnemingen van Ukkel in 1833 was deze van 2000 met 14,1°. - De koudste 8ste december ooit kwam in 1871 voor met min 17,3° !!!!!!