Vertellen en voorlezen

Een vreemde titel misschien?
Wat ik wil zeggen is dat we  de ‘leefkwaliteit’ van de gemeenschappelijke ruimtes in RVT’s (WTC) kunnen verhogen door ons te inspireren op de interactiviteit die we kunnen meemaken in het poëziefestival - de Poëziezomer - met kunst in Watou (gedichten achter verlichte panelen met voordracht, videoinstallaties enz). In Technopolis (Mechelen) kunnen we allerlei interactieve opstellingen voor klein en groot ervaren. Musea hebben in hun publiekswerking interactieve mogelijkheden ingebouwd, op de eerste plaats voor kinderen met atelier.

In al deze gevallen kunnen we al onze zintuigen gebruiken: zien, proeven, tasten, luisteren.

We kunnen deze digitale, interactieve mogelijkheden ook geleidelijk aan benutten voor ouderen, animatoren en bezoekers. Dit vraagt tijd en geld. Deze voor een deel digitale wereld is  een uitdaging voor directies, personeelsleden, vrijwilligers en de raden van bestuur van RVT’s.

Binnenkort staat de interactieve televisie voor de deur. Eerder al kwamen dvd’s en de home cinema. Misschien komt dit alles te vlug op ons af om het rustig en zinvol te integreren in de leefkwaliteit in de voorzieningen voor ouderen. Laat ons er af en toe over bezinnen en kleine stappen zetten in die richting. 

Bij een bezoek aan een RVT in Brugge, kreeg ik van de animator een tekst  die een resident had gezongen.

Ik denk dat deze tekst niet volledig is. Misschien kan je aanvullen en commentaar geven?

Het lied was populair, zeker in het  Brugse, in de jaren dertig – veertig.

Kostuumpje van papier

Laatst kwam eens een boer van buiten

Bij een winkelier gegaan

En kocht daar voor drie – vier kluiten

Gans een nieuw kostuumpje aan

Zo vertrok hij fier te lande

Maar gekomen bij het vuur

Schoot zijn kostuumpje heel in brande

’t Was een kostuumpje an papier.

Refrein : (samen)
 

Rikke, takke, rikke, takke, rik tak tik  

Alles gaat nu vlug en snel

Rikke, takke, rikke, takke, rik tak tik

Alles gaat met de mechaniek (2 x).

Een nieuw museum BELvue vanaf 20 juli 2005 in Brussel. Dit is een initiatief van de Koning Boudewijnstichting, als deelname aan de festiviteiten van 175e verjaardag van België. In afwachting van een echt bezoek, kan je dit museum via internet bezoeken http://www.belvue.be/
Surf  zeker eerst naar het BELvue MUSEUM met daarin naar Het Parcours http://www.belvue.be/belvue_parcours.php?la=nl
Je krijgt een samenvatting met afbeeldingen en tekst van de bezienswaardigheden van de twaalf zalen.
Paleizenplein 7 1000 Brussel  Tel.: +32 (0)2-545 08 00  info@belvue.be

Er is ook een educatieve dienst, die enkel melding maakt van leerlingen, van scholen. Zoals in andere musea zal er wel een bredere publiekswerking zijn, met daarin liefst ook aandacht voor senioren en ouderen. Niet enkel voor de toegankelijkheid maar ook voor de ‘herkenbaarheid’ en de ‘verstaanbaarheid’ van de uitleg in de folders en de catalogen voor het grote publiek en vooral in de pancartes met uitleg.

Toemaatje

Wat herdenken de Belgen op 21 juli?
a De Belgische revolutie met de opstand na De Stomme van Portici.
b Leopold betreedt België, na een overtocht uit Engeland (Dover - Calais).
C Leopold legt de grondwettelijk eed af en aanvaardt koningsschap.

correctie
a was op 25 augustus 1830 en dagen erna; 175 jaar België slaat op de onafhankelijkheid die uitgeroepen werd in 1830, weliswaar zonder koning;
b dit gebeurde via Dover (16 juli), Calais (17 juli) en De Panne (zondag 17 juli 1831);
c 21 juli 1831 ‘Ik zweer dat ik de grondwet en de wetten van het Belgische volk zal naleven.’ Daarop volgt het verzoek van de Gerlache, voorzitter van het Congres: “Sire! Bestijg de troon! Dus op 21 juli 1831 legt Leopold I de grondwettelijk eed af en bestijgt de troon.

Er zijn feestelijke herdenkingen om 175 jaar België te vieren, samen met 25 jaar Vlaanderen. Er zijn concerten, tentoonstellingen, banketten (misschien herinner je je de rel omtrent het weigeren op een banket van de natuurlijke dochter van de koning, Delphine, en de furieuze reactie van haar moeder  daarop).

175 jaar: herdenken – herinneren
Zoals wij onze persoonlijke herinneringen hebben, zo heeft een natie de hare. Ze zal dit vorm geven in monumenten, feestdagen, plechtigheden. Dit versterkt het natiegevoel in de hoop dat wij ons meer en beter Belg voelen, Vlaming enz. Bij deze herdenkingen verwijst men naar historische gebeurtenissen. Verloopt dit altijd wel zo juist? Neen, want absolute zekerheden bestaan niet. Hier ook is er sprake van evolutie, van accentverschuivingen. Doordat de geschiedeniswetenschap evolueert, krijgen we een juister beeld over hoe alles precies verliep, bijvoorbeeld omtrent de Belgische opstand tegen het Nederlandse bewind (1815 – 1830) en de onafhankelijkheid.
We gaan hier geen geschiedenisles neerschrijven. Belangrijk is te weten dat elke natie naast de historische kern ook goedbedoelde verzinsels gebruikt bij deze herdenkingen. Na een tijdje verdwijnen ze helemaal of gedeeltelijk onder druk van de historische kritiek. Natuurlijk blijven die verzinsels voor een deel hangen, ook bij ons, want we kunnen ons niet verdiepen in de nieuwste historische kritiek.

België werd onafhankelijk, kreeg een moderne grondwet en een ‘ouderwetse’ koning maar boerde – alles in acht genomen – toch goed, ook dank zij de bemoeienissen van Leopold I. België was een van de rijkste landen ter wereld toen de Eerste Wereldoorlog uitbrak.

Historische kritiek is zeker nodig bij nationale en internationale herdenkingen (60 jaar einde WO II; holocaust; atoombom). Dit is veel minder het geval bij het ophalen van eigen herinneringen. Al zal je daar soms de historische kritiek krijgen van toehoorders: Neen, dat was een jaar vroeger; of…dit is niet juist. De historische juistheid bij persoonlijke herinneringen is minder belangrijk. Het plezier van het te vertellen, van te luisteren, van te communiceren is belangrijker.

De auteur Willem Elsschot (schuilnaam van De Ridder ) schreef romans en gedichten. Alfons – Jozef De Riddder (1882 – 1960) had een eigen reclamebureau tot aan zijn dood. Hij was een geboren en getogen Antwerpenaar. Je kent vast en zeker Lijm (1924) ook door de Vlaamse film van Robbe De Hert met als hoofdacteurs Mike Verdrengh en Koen De Bauw.
Zijn beste werk vind ik Het Dwaallicht (1946), drie matrozen die ’s nachts in Antwerpen op zoek gaan naar Maria Van Dam. Dit is tevens de naam van de boot waarmee de fotograaf en  BV van de televisie, Michel Hendryckx ,door Frankrijk vaarde tijdens  het feuilleton 'Het Bourgondisch Complot' op Canvas.
De Ridder ( Elsschot) verdiende zijn boterham als reclamemaker. Tussen 1949 en 1959 schreef hij negen mosterdverzen : Geen MOSTAARD is zoo fijn (zie hieronder) - Zoek Noord of Zuid, zoek Oost of West - Lofzang op de mostaard – Mostaardpraatje - In de school De wereld is groot - Wedstrijd in Zwitserland - Grote mannen - Lofzang van de Mosterd.

Geen MOSTAARD is zoo fijn
als die van FERDINAND TIERENTEYN
Alle lekkerbekken weten :
er is geen smakelijk eten
als er geen mostaard wordt bijgedaan
Dan pas is men voldaan
Maar wat ik U nog zeggen wil :
in mostaard is er veel verschil.
Die van Tierenteyn FERDINAND
is de beste van heel het land.

Verder actief zijn door op te zoeken in http://www.tierenteyn.be/GESCHIEDENIS/mosterd%20en%20cultuur.htm Surf naar Wikipedia, typ Willem Elsschot en ga naar Google – “Maria van Dam”. Je merkt literatuur zit in boten en in mostaard.

Tip:
Maak zelf gelegenheidsgedichten, liefst op rijm. Dit belooft veel plezier en houdt de feest fit. Grote dichters deden het voor je: Gezelle, Elsschot. Krijg je geen roem, je krijgt fun en fit.

Zin voor een actieve uitstap in eigen streek? Ga naar Ename naar de Sint-Laurentiuskerk. Deze kerk dateert van rond het jaar 1000 en werd gebouwd door Herman van Verdun, een leenman van de Ottoonse keizer van het Heilig Roomse Rijk. In de jaren ’90 begon de restauratie.
Deze kerk is een van de weinige voorbeelden in Vlaanderen van de Romaans-Ottoonse kerkbouw. Ottoons verwijst naar keizer Otto die aan de belangrijke kerken, zoals die van Ename, verplichtte twee koren te bouwen. Het gewone koor voor de priester en een koor voor de keizer. Beide koren bevonden zich aan de twee uiteinden van de kerk. Het Ottoonse - keizerlijke koor werd nagenoeg nooit gebruikt, daar ze enkel diende voor keizerlijk bezoek.

Belangrijke vormkenmerken. Vierkante zuilen; vlakke zoldering, blinde nissen. Zoals in vele kerken zijn er achteraf belangrijke veranderingen gebeurd. De ramen werden groter gemaakt, het koor werd verplaatst. De restauratiewerken in de negentiger jaren  werden zeer grondig en deskundig uitgevoerd. Onder de verschillende kalklagen ontdekte men restanten van fresco's en muurschilderingen. We zien bijvoorbeeld duidelijk een tranende Christus.
Deze schilderingen waren uitzonderlijk, gezien het klimaat. Dit wijst op het belang van deze kerk en deze gemeente. Belangrijke frescoschilders uit Italië werden naar hier gebracht. Men gebruikte vooral Doornikse kalksteen. De biechtstoelen dateren van na het Concilie van Trente.

Daarna moet je vast en zeker het interactief museum bezoeken en de site van Ename in openlucht. Trek voor dit alles een dikke halve tot een volle dag uit.Alles kan je voorbereiden via internet.

Op 25 km. van Limoges in de Haute - Vienne ligt Oradour-sur-Glane Village martyr. Een bezoek aan dit dorp en aan het Centre de la mémoire bevelen wij aan. Dit dorpje werd totaal vernietigd door Duitsers op 10 juni 1944. Oradour-sur-Glane werd omsingeld en alle mensen die de Duitsers er vonden werden vermoord: 642 in het totaal. Zoveel mogelijk heeft men dit dorp gelaten zoals het was na deze massamoord, als getuige.
In het museum is er een audiovisueel traject met het verloop van de Tweede Wereldoorlog en de geweldsontwikkeling als gevolg van de nazi-ideologie. Op het einde van het traject is er een filmvoorstelling van een tiental minuten.
De talrijke bezoekers wandelen in volkomen stilte in dit martelaarsdorp. Alles is er gebleven, niets is veranderd sinds die aanslag. De bezoekers kijken met veel schroom en denken na: Waarom Oradour? Waarom al dit geweld? Hoe was dit mogelijk? Waarom al die onschuldige slachtoffers? Men stapt in de parochiekerk waar honderden vrouwen en kinderen werden opgesloten en levend verbrand. Men is ontroerd en beschaamd. Deze beelden komen terecht in ons collectief geheugen. Surf naar
http://www.oradour.org en ook http://www.oradour.info/

Ken je Wikipedia? De moeite waard om deze gratis, vrije en digitale encyclopedie te leren kennen. Oefening: BARBIE opzoeken in een Wikipedia

° Surf naar http://nl.wikipedia.org/wiki/Hoofdpagina

° Zoek op barbie: typ dit woord in het zoekveld links en klik op OK. Je komt terecht op de pagina http://nl.wikipedia.org/wiki/Barbie Terwijl je leest zie je links (koppelingen) naar andere pagina’s. Surf naar enkele interne links die je brengen op andere bladzijden van Wikipedia. Onderaan: externe links buiten Wikipedia www.barbie.nl : webpagina’s buiten Wikipedia. Indien je deze encyclopedie nog dikwijls wenst te gebruiken: plaats dit adres bij je favorieten op de adressenbalk op je browser.

Deze digitale encyclopedie is goed voor een eerste, vlugge kennismaking met het onderwerp. Je krijgt teksten en basisafbeeldingen. Met Google krijg je vaak te veel informatie. In Wikipedia vind je (te) veel interne links (koppelingen): andere pagina’s in de encyclopedie. Ze zijn niet altijd zo interessant omdat ze te algemeen zijn: data, landen, algemene begrippen.  De externe links zijn vaak interessant. De versie in het Engels is zeer uitgebreid.

In 2005 is Jules Verne 100 jaar geleden gestorven. Vandaar veel media aandacht. Welk twee boeken schreef Jules Verne? Antwoord onderaan. De drie musketiers - De Reis rond de wereld in zeventig dagen - Les Misérables - Veertig duizend mijlen onder de zee

Je kent Jules Verne minstens bij naam. Misschien las je een van zijn boeken. Maar zeker ken je zijn werk via films of via het attractiepark Euro Disney (nabij Parijs) met een speciale aandacht voor Verne. Nantes en Amiens zijn verbonden met Jules Verne (Centre International Jules Verne – Maison Jules Verne Amiens). Een ideetje om te bezoeken als je in de omgeving bent. Verne is een symbool van de tijdsgeest van die tijd: geloof in de vooruitgang; geloof in menselijk kunnen. Hij reisde nogal wat en had een uitstekend archief met eigen aantekeningen en knipsels. Hij las iedere dag vijftien kranten, hij bezat zowat 20 000 kaarten. Hij genoot op het einde van zijn leven wereldfaam en was welstellend.

De drie belangrijkste verhaaltjes (mythes) van Jules Verne zijn

1 Hij is in de eerste plaats een jeugdauteur. Niet waar, hij schreef in de eerste plaats voor volwassenen. Maar gezien de inhoud geen gevaar betekende voor de jeugd en de uitgaven tevens doorspekt waren van avontuur, ontdekkingen en exploraties, wetenschap, techniek en niet vergeten de aantrekkelijke illustraties, was Jules Verne de meest gelezen auteur van jeugdboeken van de negentiende eeuw. Er zijn wel heel wat bewerkingen voor de jeugd op de markt.

2 Verne kreeg nationale literaire erkenning (Académie Française). Neen. Hij werd niet gevraagd binnen te treden tot deze uitgelezen club van ‘onsterfelijken’.

3 Hij is een wat vergeten Franse auteur. Niet waar. Tot op vandaag is hij wereldwijd de meest gelezen Franse auteur. Dus voor Victor Hugo (Les Misérables) en Alexandre Dumas (De Drie Musketiers).

Jules Verne lag aan de wieg van de wetenschapsroman, met aandacht voor de ontdekkingen van zijn tijd zoals de stoommachine, de luchtballon, de telefoon en de extrapolaties van deze ontdekkingen.

Antwoord: Verne schreef De Reis rond de wereld in zeventig dagen - Veertig duizend mijlen onder de zee