De mening van... 't Pallieterke

"Een groot deel van de Wetstraat is bang van de N-VA”

"Als de electorale opmars van de N-VA in 2014 voortgaat, kan dat voor nog meer politieke opschudding zorgen"

Het voorbije weekend verscheen een interessante opiniebijdrage van Carl Devos, Politicoloog UGent, in De Standaard, over het huidige politieke reilen en zeilen.

Enkele citaten:

• Di Rupo I is sterker, beter dan ze lijkt, maar (voorlopig) niet goed genoeg. De kracht van het regeren die tegenover die van de verandering moet staan, overtuigt niet. Het gedwongen tripartiete verstandshuwelijk kan geen gemeenschappelijk enthousiasmerend project bedenken.
• Is de manier waarop wij besturen, met een politiek en sociaal-economisch model dat volgestouwd is met veto's en overlegrondes, wel nog geschikt om gezwind te reageren in deze heel ingewikkelde wereld? Moet onze politiek niet lean and mean zijn? Sneller? Meer uitgesproken keuzes maken? Minder afgevlakt? Minder ‘gezever'?
• De aanpak van Dexia, of het uitblijven van fundamentele oplossingen voor pakweg de pensioenen, mobiliteit, justitie of de fiscus, ondermijnen het vertrouwen in ons politiek bestel, waarmee de klassieke partijen zo onlosmakelijk verbonden zijn.
• Het verlangen naar een verlosser die het roer radicaal omgooit is groot. Veel van die geloofsovertuigingen willen verschillende kanten uit, ze vinden elkaar in de nood aan verandering.
• De post-2010 N-VA, veel zelfzekerder dan die van voor 2010, biedt nu een alternatieve politieke methode aan. Zoals De Wever momenteel illustreert in Antwerpen, de eerste echte lakmoesproef voor zijn kracht van verandering. Hij speelt het spel van de compromisvorming veel harder. Hij schuwt de polarisering niet en laat veel minder ruimte tussen het vergelijk en zijn eigen programma dan traditionele partijen.
• De N-VA zelf haalde op eigen kracht in 2003 in slechts één kieskring de kiesdrempel, in 2007 was ze volgens onderzoek van de KU Leuven goed voor 2 procent van de kiezers. In 2009 was dat al 11 procent meer, in 2010 werd ze de grootste partij van het land. Een ongeziene electorale opmars. Als die zich voortzet over ruim anderhalf jaar, kan de crisis die door het politieke bedrijf trekt wel eens voor nog grotere opschudding zorgen
• Sinds 2010, versterkt door de verkiezingen van 2012, domineert de N-VA het denken en doen van de Wetstraat. Zonder de N-VA was een begrotingsakkoord wellicht al 12 scenario's geleden gevonden. De N-VA is niet de eerste succesvolle uitdager van het politieke systeem – bij de regionale verkiezingen van 2004 haalde het Vlaams Blok ruim 24 procent – maar nog nooit was die zo sterk en bedreigend.
• De regering-Di Rupo wordt verweten dat ze niet slaagt in wat ze onmogelijk kan: dat allemaal fundamenteel omkeren. Herman Van Rompuy (CD&V) kon het onmachtig niets doen van zijn regering poëtisch nog verheffen tot ‘rustige vastheid', de koorddansers van Di Rupo komen daar niet mee weg.
• Tussen 2007 en 2014 zal er nooit politieke rust die naam waardig geweest zijn. Dat veroorzaakt veel stress en onrust. De economische crisis maakt het Di Rupo I extra moeilijk, maar net in die barre tijden kunnen de mannen zich van de jongens onderscheiden, kan getoond worden hoe het consensusmodel de toekomst hoopvol maakt. Dat lukt maar niet. Velen stellen zich dan ook de vraag: kunnen deze klassieke partijen het eigenlijk wel nog? Redden we het nog met hun compromissen?
• Dat nogal wat kiezers denken dat alleen de N-VA verandering en perspectief kan bieden, heeft veel te maken met het defaitisme en het onvermogen van de traditionele sterkhouders van de pax politica. Zij moeten dringend het geweer van schouder veranderen.

Het begrotingsakkoord: en opnieuw, en opnieuw, en opnieuw…

En opnieuw worden de problemen voor ons uitgeschoven. En opnieuw GEEN structurele maatregelen. En opnieuw is de regering euforisch over het bereikte akkoord. En opnieuw wordt de burger zand in de ogen gestrooid… Terwijl de belastingdruk nergens zo hoog is als in België. Terwijl het overheidsbeslag meer dan 50% van het BBP bedraagt.

Di Rupo en zijn federale regering zijn niet de oplossing van ons probleem, zij ZÍJN het probleem.

Waarom lukt het niet ?

De analyse van de Belgische ziekte (zie verder het uittreksel) die Guy Verhofstadt (Open VLD) in zijn beruchte burgermanifesten maakte was correct, de remedies van zijn regering(en) waren rampzalig. Om het op zijn Toscaans te zeggen: Parole, parole, parole,…

Guy Verhofstadt (OpenVld)

Uittreksel uit het Derde Burgermanifest (1994):

“Onder druk van allerlei belangengroepen is in de loop der jaren het overheidsbeslag (het deel dat de staat neemt van alles wat we samen produceren en creëren) opgelopen tot meer dan vijftig procent. In de praktijk bleek dat uit de aanhoudend stijgende fiscale en sociale lasten, uit de steeds hoger wordende bijdragen en de almaar oplopende belastingen. Dat alles resulteerde op zijn beurt in de huidige, ondraaglijk hoge loonkosten.

België heeft echter een open economie die volledig afhankelijk is van de export en daarom des te meer rekening moet houden met de concurrentie van andere landen. Die concurrenten vinden we zowel in als buiten Europa, met name in die landen waar het overheidsbeslag lang niet zo hoog is en de loonkosten bijgevolg aanzienlijk lager zijn.

Door de invoering van minimumlonen, loonindexeringen, loonschalen en syndicale premies, alsook door de arbeidsduurreglementering, de mogelijkheid tot loopbaanonderbreking, tot vervroegde vrijwillige en gedwongen pensionering, door de invoering van ondernemingsraden, veiligheidscomités, vestigingswetten en noem maar op, is onze arbeidsmarkt in zo'n strak keurslijf gedwongen dat ze, samen met de al te hoge loonkosten, werkgelegenheid uitstoot in plaats van creëert.

Een vermindering van de zware fiscale en sociale lasten, met andere woorden een vermindering van het overheidsbeslag, is nodig om de hoge loonkosten te doen dalen. en dat willen de zuilen en de belangengroepen niet. Zij ontlenen daaraan juist hun voorrechten en hun macht. Hun leden bevolken de overheidsadministratie, zetelen in de overheidsbedrijven, beheren de ziekteverzekering, de ziekenhuizen en werklozenkassen. Hun leden besturen de treinen, bestellen de post en zorgen ervoor dat de telefoon werkt. Ieder voorstel tot inkrimping of tot efficiëntere organisatie van de overheidssector wordt dan ook met argwaan bekeken en wordt ervaren als een onaanvaardbare aanslag op hun voorrechten.”

Inderdaad Guy Verhofstadt, ons land kan beter. Veel beter... 

Addertje

Uit voormeld interview blijkt echter tevens de rancune maar ook de arrogantie van de roden tegenover Bart De Wever. De “kameraden” kunnen het duidelijk niet verkroppen dat zij hebben verloren van Bart De Wever, de (zogenaamde) “populist”.

Maar laat het duidelijk zijn: Antwerpen is NIET van de socialisten. Antwerpen is van de ANTWERPENAREN. En – of je dat nu graag hebt of niet - een meerderheid van de Antwerpenaren heeft rechts gestemd. Tot spijt van wie het benijdt…

Onderstaande citaten uit voormeld interview tonen duidelijk het misprijzen, de minachting, het denigrerende van Robert Voorhamme (en bij uitbreiding van de ganse socialistische familie) tegenover Bart De Wever en de N-VA, niettegenstaande de overwinning van deze laatste …

• De Wever verkoos een rechtse coalitie om de kracht van verandering te realiseren.
• We wisten niet of het kon, maar we wilden op zijn minst proberen om tot een evenwichtige coalitie te komen [met groen]. Dat was toch een honorabel standpunt? Maar De Wever kreeg een paniekkramp.'
• Ik vroeg naar zijn bereidheid om te praten als Groen thuis bleef. De Wever durfde niet te antwoorden, hij moest nadenken. Daarom gingen we akkoord met een communicatiestop. Eindelijk kregen we hem in beweging. Hij moest wel, alles zat geblokkeerd.'
• Op de eerste dag kon De Wever dat niet maken. Dan was het antwoord geweest: “Probeer ons maar uit elkaar te spelen. U zult bij ons uitkomen.” Hij zweeg en voerde allerlei toneelstukjes op tot er iets gebeurde dat hem goed uitkwam.
• De Wever staat voor een sociaal beleid waarbij de schuldvraag zwaarder doorweegt dan de solidariteit. Armoedebestrijding betekent voor hem het organiseren van huisbezoeken waarbij jacht wordt gemaakt op fraudeurs. Zo brengt hij de filosofie van Theodore Dalrymple in de praktijk: de armen hebben het aan zichzelf te wijten. Ik vind dat keihard, koud en kil.
• Wij gingen uit van een nek-aan-nekrace, gezien de wolk waarop De Wever zich bevond en het gebrek aan kritische zin van de media.
• Heel wat mensen toonden zich erg tevreden over het bestuur. Maar het aura rond De Wever veegde dit allemaal van tafel.
• Ik heb voor de verkiezingen meer dan eens gewaarschuwd dat De Wever enkel op zijn aura werkte, zodra het over de inhoud ging werd het gênant. Ook daar waren de media niet bepaald behulpzaam
• De mensen erkenden ons goed bestuur. De Wever speelde daar uitstekend op in door dat te bevestigen. Hij wist heel goed dat zware kritiek hem ongeloofwaardig maakte.
• De Wever won omdat hij nu eenmaal in een staat van genade verkeert. Tegen die emotie konden wij niet op. Tegenwoordig hebben mensen het gevoel dat het inhoudelijk allemaal niet veel uitmaakt. Ze schatten het risico van verandering niet hoog in. Bijgevolg kiezen ze de meest spectaculaire figuur. 
• Patrick [Janssens] was vergroeid met de stad, hij was de stad. Antwerpen was zijn kind. Dat heeft De Wever hem afgenomen.'
• De twee [Janssens en De Wever] hebben een fysieke afkeer voor elkaar. Dat bleek al in 2006. De Wever zat toen in het onderhandelingsteam van CD&V. Van zijn gezicht viel de aversie af te lezen. Hij haat socialisten.'
• De toon van onderhandelingen wordt gezet op de avond van de verkiezingen. De mars, die goed was voorbereid, etaleerde een strategie van take over. Het verklaart ook de weerzin van Patrick voor De Wever. We zagen het samen op televisie, in zijn kantoor op het Schoon Verdiep. Het was echt choquerend, een koude douche met een gure wind erbovenop. Dat moet het voor iedereen zijn geweest die met onze ogen naar de stad kijkt. Patrick zweeg. Met de tanden op elkaar.

Addertje

 Elio Di Rupo (PS)

“België heeft nood aan een daadkrachtige regering. Aan het hoofd staat echter een angsthaas die nog steeds denkt dat er tijd, ruimte en geld is om klassieke politieke spelletjes te spelen. De rekening daarvoor zullen we met z’n allen gepresenteerd krijgen.”

« Belg? Van Vlaanderen? Die separatistische regio? vraagt een Parisien. Imago van Vlaanderen in buitenland verdraagt vaak enige bijsturing. »

Bedenking :

5.

Met enige hulp van de Europese crisis vergelijkt Bart De Wever de 'culturele' grens in België met deze die in Europa de – zogezegde onverantwoordelijke en verkwistende - zuiderse landen scheidt van de ernstige landen in het noorden, die de moed hadden om tijdig onpopulaire maatregelen te nemen om de toekomst te vrijwaren. Dit argument slaat wel in bij de Vlaamse publieke opinie wanneer men het bekijkt vanuit de situatie van Griekenland, dat zichzelf in de problemen nestelde waarin het zich nu bevindt. Maar waar de pers en bepaalde partijen Angela Merkel nu belagen met alle mogelijke lelijke namen omdat zij geen blanco cheque wil ondertekenen. Veel Vlamingen verdragen het inderdaad niet meer om telkens het verwijt te krijgen dat zij enkel hun rijkdom voor zich willen houden en solidariteit met het zuiden van het land weigeren. En dat kritiek op het economische en sociale beleid daartoe enkel een voorwendsel zouden zijn.

6.

Laten we niet vergeten dat het succes van De Wever ook te wijten is aan het feit dat hij een groot deel van de stemmen heeft aangetrokken die eerder naar het Vlaams Blok/Vlaams Belang gingen. Gezien haar xenofobe karakter was er een cordon sanitair rond het VB. De verkozenen werden als het ware 'bevroren' en de stemmen voor het VB waren in feite verloren stemmen. Dus, veel kiezers die voor het VB stemden – en die niet allen racisten zijn van extreemrechts, verre van zelfs – brachten liever hun proteststem over naar de N-VA om aldus nuttig te stemmen. Hierdoor verliezen de  klassieke Vlaamse partijen een politieke 'rente'. Want vermits het Vlaams Blok werd geïsoleerd, was vaak een tripartite noodzakelijk om een Vlaamse meerderheid in de Kamer te hebben wat voor deze partijen dus bijna een waarborg was om continu aan de regering deel te nemen. Deze partijen hebben onvoldoende begrepen dat het VB niet enkel de koorts was maar ook de thermometer. En zij hebben onvoldoende gedaan om te overtuigen en hun electoraat opnieuw voor zich te winnen.

7.

Er is in Vlaanderen plaats voor een grote centrum-rechtse partij, een partij die zegt dat degenen die werken meer moeten verdienen dan degenen die van een uitkering leven. Die zegt dat er niet alleen rechten zijn maar ook plichten. Een partij met het imago van de CDU in Duitsland of de UMP in Frankrijk. Het is op deze basis dat Yves Leterme zijn alliantie met de N-VA had gesloten, die op dat moment een kleine partij was dat iets extra bracht. De VLD van Guy Verhofstadt had ook de ambitie om de grote volkspartij in Vlaanderen te worden. Maar CD&V en VLD hebben nooit duidelijk willen zeggen dat zij (centrum)rechtse partijen waren en hebben te veel een “links” imago gecultiveerd. CD&V wegens haar syndicale (ACV) en linkse (ACW) vleugel. De VLD met haar progressieve standpunten in ethische aangelegenheden. Het resultaat is dat de N-VA de populaire partij aan het worden is. De partij trekt alleen veel voormalige christen-democratische kiezers aan, maar dreigt ook de VLD plat te walsen vermits haar economisch en sociaal programma het meest liberale van alle Nederlandstalige partijen is. Bart De Wever is zeer populair bij ondernemers en zelfstandigen die niet enkel het Belgische beleid bekritiseren, maar meer en meer gevoelig zijn voor de manie van reglementeringen door de regering en de Vlaamse overheid.

Besluit

Het electoraat van N-VA is divers en verschillende kiezers willen verschillende zaken: meer liberale economie, minder bureaucratische rompslomp en lasten voor de ondernemingen, meer Vlaamse autonomie, meer actieve politici voor de verdediging van het Nederlands en het stopzetten van de Franstalige “olievlek” rond Brussel, enz. Het is ook treffend om vast te stellen dat de meerderheid van de N-VA-kiezers niet willen van een belangrijk punt van het partijprogramma, namelijk de splitsing van België.  Alle peilingen zijn daar om dit aan te tonen. De beste manier om de argumenten van dhr. De Wever tegen België te counteren is dus niet door hem in een hoek te zetten en te negeren. Het is om aan de kiezers – in het Noorden en het Zuiden van het land - aan te tonen dat België een meerwaarde heeft en een meerwaarde ís. Dit gebeurt door te luisteren, een open geest, een weigering van het schema “zij tegen ons”, het respect, de dialoog. Dat is helemaal het tegenovergestelde van de simplismen en het amalgaam waarmee onze Europese leiders zich blijken tevreden te stellen, inclusief Elio Di Rupo.

Nawoord van de redactie:  

• Het is spijtig dat Doornaert in haar analyse niet aangeeft welke de “meerwaarde” van België vandaag nog mag zijn... voor de Vlamingen. We waren zo benieuwd. Een gemiste kans… ?
• Doornaert start haar analyse voornamelijk in 2007. Nochtans werd de voedingsbodem voor het huidige “nationalistisch” stemgedrag – lees: de roep van de Vlaming naar respect voor de eigen taal, cultuur, economie (wat is daar in godsnaam verkeerd aan ??) – al gelegd in de jaren, ja decennia voordien. Laten wij niet vergeten dat de huidige ingewikkelde institutionele structuren het gevolg zijn van jaren gebricoleer en compromissen waarbij de Vlamingen telkens opnieuw werden in de luren gelegd. Op economisch vlak hebben de paarse regeringen Verhofstadt schuldig verzuim gepleegd door het budgettaire huishouden niet op orde te zetten en door de hoge staatsschuld niet terug te dringen op een ogenblik dat de middelen nochtans voorhanden waren.

De wil naar onafhankelijkheid vanwege Catalonië, Schotland, Vlaanderen (of Wallonië) lijkt misschien een dwaasheid voor veel Europeanen. Maar dat maakt deel uit van de vrijheid van meningsuiting. Partijen die, op een democratische wijze, voor deze onafhankelijkheid ijveren zijn daarom niet noodzakelijk extreemrechtse partijen. Ze gelijk stellen met xenofobe partijen, extreemrechtse partijen, populisten, is een amalgaam maken wat fout is op intellectueel vlak en gevaarlijk op politiek vlak. Dat is nochtans wat sommige Europese leiders, waaronder Elio Di Rupo, deden na de top vorige week in Brussel. En het toppunt van simplisme is het feit dat zij het groeiende succes van verschillende van deze radicale partijen toeschrijven aan “de economische crisis”. Dat is spijtig want deze verschillende fenomenen noodzaken veel meer genuanceerde analyses.

Met betrekking tot het succes van de N-VA van de Bart De Wever in de recente gemeenteraads- en provincieraadsverkiezingen, had een aantal Europese vrienden me gevraagd hoe ik dat kon verklaren. Ik heb geprobeerd om hen zo eerlijk mogelijk te antwoorden, door hen uit te leggen welke percepties en gevoelens er leven in Vlaanderen. Percepties en gevoelens die ik niet noodzakelijk deel maar die je moet kennen en proberen te begrijpen om er nadien een antwoord op te kunnen geven. Ziehier mijn “lijst” die niet beweert volledig te zijn.

1.

Bart De Wever blijft oogsten wat de Franstalige politieke partijen hebben gezaaid na de verkiezingen van 2007 door te weigeren om ernstig te onderhandelen  met Yves Leterme en de Vlaamse traditionele partijen.  Op dat moment was de N-VA slechts de vijfde partij in Vlaanderen! Ze hebben niet willen inzien dat het aanvaarden van bepaalde oude Vlaamse eisen, zoals de splitsing van Brussel-Halle-Vilvoorde, een conditio sine qua non was om de communautaire relaties te bekoelen.

Resultaat van de bittere tegenslag van formateur en Eerste Minister Yves Leterme: Vlaamse woede, teleurstelling van de kiezers tegenover de CD&V en de andere 'zachte' partijen, en een stemmenverschuiving naar de N-VA in de opeenvolgende verkiezingen, met de overwinning van de N-VA tijdens de verkiezingen van 2010. Na de langdurige crisis en onder impuls van Elio di Rupo die zich uiteindelijk bewust werd van de geestesgesteldheid in het noorden van het land, werden de koppig vastgehouden blokkades opgeheven. Maar de Vlaamse kiezers hebben het de Vlaamse partijen in de regering niet vergeven. Velen hebben er een andere les uit getrokken: het is dank zij Bart De Wever dat de andere Vlaamse partijen deze keer voet bij stuk hebben gehouden en een einde hebben gemaakt aan de Franstalige onverzettelijkheid. Dus om Vlaanderen te doen respecteren, moet de N-VA worden versterkt.

2.

Zelfs als Elio Di Rupo wordt beschouwd als een aardige man in Vlaanderen, mag niet worden voorbijgegaan aan het onbegrip of de irritatie van vele Vlamingen dat zo’n intelligente en gecultiveerde man, die bovendien nationale ambities heeft, slechts erbarmelijke noties heeft van het Nederlands. De taal van de meerderheid van de Belgen. Zij zien het als het zoveelste teken van minachting vanwege vele Walen voor hun taal en gemeenschap. En ze zijn van oordeel dat men niet kan beweren voorstander te zijn van het voortbestaan van het federale België en tegelijkertijd de taal van de meerderheid van de Belgen niet te kennen.

3.

Wat wordt beschouwd als een gebrek aan respect voor de taal en de Vlaamse cultuur wekt nog meer onbegrip en woede op  door de massieve budgettaire transfers sedert jaren van Vlaanderen naar Wallonië. Vandaar het gevoel: we zijn enkel goed om te betalen, maar voor het overige worden wij veracht.

4.

Zo komen wij bij de economische situatie  van Wallonië en de transfers. De meeste Vlamingen vinden het normaal dat er een solidariteit is tussen de verschillende landsdelen. Wat hen echter verontrust en irriteert is dat de transfers naar Wallonië lijken te verdwijnen in een bodemloze put. De perceptie blijft bestaan dat, behalve in de Waals-Brabant, men geen dynamisch beleid ziet dat gericht is op de modernisering van de politieke, syndicale en sociale gewoonten en dat een dynamische omgeving schept voor werkgelegenheidscreatie. De indruk blijft bestaan dat de PS de transfers gebruikt voor zeer genereuze sociale uitkeringen die de mensen plaatst in een 'cultuur' van werkloosheid en van afhankelijkheid, waardoor de Waalse economie nog meer verlamt. Er heerst dan het gevoel in Vlaanderen dat men wel wil betalen om Wallonië terug recht te helpen maar niet om een oude politiek verder te zetten die duidelijk niet werkt en die in feite meer lijkt op een politiek van cliëntelisme van de PS. Vandaar het wervend argument van De Wever (en niet alleen van hem) dat, indien Wallonië een fundamenteel verschillend economisch en sociaal beleid wil volgen dan dat van Vlaanderen, het de verantwoordelijkheden en de kosten moet dragen. Solidariteit kan niet enkel van een kant komen.