Zandvliet, Berendrecht, Lillo, Wilmarsdonk waren de polderdorpen ten noorden van Antwerpen tot tegen de Nederlandse grens, die van in de jaren '50 en '60 van vorige eeuw aangehecht werden en onteigend in verband met de havenuitbreiding. Daar zijn drama's gebeurd, mensenlevens verwoest, maar de economische vooruitgang kent geen medelijden. Om die reden kan Antwerpen beweren een grensgemeente te zijn. Het district Bezali (Berendrecht, Zandvliet en Lillo) dat in de prachtige televisiereeks "Terug naar Oosterdonk" waarheidsgetrouw tot leven kwam, heet aan de overkant Woensdrecht, Putte, enz. Men kan nu ook de bezitters van de pronkerigste Feestzaal der Lage Landen betitelen als "de boerkes van 't stad", wat ze beslist grag zullen horen.
Een veeteelt- en landbouwverhaal, weggeplukt met dank aan het onvolprezen "Nieuwsblad".
ZANDVLIET - Schaapherder Ludo Van Alphen heeft zijn krulletjes gemeen met de dieren die hij liefdevol grootbrengt. Hij is hun leider: de schapen weten dat hij voor hen lekker eten zoekt. Zijn bord wordt helaas kleiner, want de vzw Natuurpunt neemt het beheer over van 42 hectare groen havengebied. Maaimachines vervangen er de grazende schapen.
Hij kan er 's nachts niet van slapen. Elke dag moet Ludo Van Alphen (52) honderden magen voeden. Ze kennen zijn stap en als ze zijn krullenbol aan de staldeuren zien, is het meteen een geblèr van jewelste. Zevenhonderd schapen en zo'n veertig koeien heeft Ludo. Hij brengt de beesten op een ecologische manier groot en verkoopt hun vlees.
'Ik werk hier zonder sproeistoffen, pesticiden, kunstmest of sojaproducten. Voor de teelt van soja kappen ze massaal bomen, wat schadelijk is voor het milieu. Wij zaaien voor de wintermaanden gras en klaver, in dat laatste zit ook veel eiwit. Klaver is trouwens goed voor de bodemstructuur: de diepe wortels draineren en dooraderen de grond zodat de bodem zuurstofrijk wordt', vertelt Ludo.
'Schapen fokken is in feite verlieslatend. Je hebt maar één of twee lammeren per jaar. Terwijl een varken meerdere worpen heeft, vaak met een nest tot twaalf biggen. Het is spijtig dat iemand die landbouw en natuur verenigt en zijn nek durft uitsteken, nu het deksel op de neus krijgt. De overheid wil een gezonde, biologische en recreatieve landbouw, maar als je in dat plaatje past dan stel je vast dat het elk jaar moeilijker werken is.'
Als kleine jongen zag Ludo Van Alphen hoe de schaapherders met hun kudde over de Kalmthoutse heide trokken. Hij is van opleiding orthopedagoog en werkte in de gehandicaptenzorg. In 1984 werd hij professioneel schapenhouder. 'In mijn humanioratijd kwam iemand uit Antwerpen schapen hoeden op de Kalmthoutse hei. Wa komt die van 't Stad hier op onze hei doen?, vroeg ik me eerst af. Later zijn we bevriend geraakt. Eerst hadden we 20 schapen, uiteindelijk bijna 300. Je kunt niet van de ene dag op de andere schapenhouder worden. Je leert de stiel langzaam.'
Ludo komt op zijn boerderij handen tekort. 'Hier kan minstens twee man fulltime werken, maar ik kan ze niet betalen. Regelmatig krijg ik e-mails van mensen die met de kudde willen meestappen. Iets wat ik zelf ook graag zou willen doen, maar waar ik geen tijd meer voor heb', zucht hij.
Herders spreken over de wachting, en stappen in hun gebied zo'n 12kilometer rond met de kudde. 'De term schaapwachter is een betere omschrijving. Je wacht immers tot ze het stuk hebben afgegrazen. Met die beesten is trouwens onze beschaving begonnen. Door dieren te domesticeren en er in alle respect en bewondering mee samen te werken. Zoiets leer je niet op de landbouwschool. Er zijn ongeschreven wetten. Het is iets instinctief. Zelfs bij primitieve stammen in Afrika werken de herders zo.'
Van Alphen bouwde in Zandvliet twee grote stallen. 'Er staan nog 120 schapen van mij op de hei, in een groot afgesloten gebied. Als het kan dan is het voor een schaap gezonder buiten. Het mag sneeuwen en vriezen, met hun wollen jas kunnen ze daar tegen. Die dieren zien meer af in de zomer als ze een dikke vacht hebben.'
Daarom worden zijn beestjes jaarlijks in mei geschoren. 'Door een Australiër die hier alle kuddes afgaat. Dat is hard werken: van 's morgens 7uur tot 's avonds 18uur. Ik doe dan niet anders dan de schapen halen en binnenbrengen. Ze worden dan aan hun achterpoten aangegeven zodat die man in twee minuten een heel schaap kan scheren. Op één uur doet hij er dertig!'
De wol brengt vrijwel niets op. De overblijvende Vlaamse textielindustrie gebruikt kunstvezels. 'Spaanse en Zuid-Franse wol halen wel een goede prijs, bijna vier keer zo hoog, omdat die wol een fijnere structuur heeft.' Dankzij Ludo blijft het ras van het Vlaams kuddeschaap zuiver en beschermd. Jaren geleden is hij beginnen fokken.
'Eén ram dekt zo'n 100 schapen op drie weken tijd. De maand juli, als de schapen bronstig staan, moet die ram zwaar presteren. Hij zal een bronstig schaap tot vijf keer per dag dekken, andere vrouwtjes verdringen zich dan en wachten hun beurt af.'
De herder uit Zandvliet heeft ook koeien, mooie Lakenvelders, zo genoemd omdat ze een wit vlak als een laken om de rug hebben. De koeien zijn ook een bedreigd ras dat Ludo behoedt voor uitsterven.
Een kudde schapen bestaat uit zo'n 100 dieren en er is altijd één leidster. 'Dat schaap geeft de richting aan. Het weet waar er lekker eten is en de anderen volgen. Schapen zijn echte kuddedieren. Ze hebben geen medelijden met elkaar. Als ze allemaal tegelijk eten krijgen en eentje door het gewoel eronder raakt, dan duwen ze dat beestje plat.'
'Je moet de leidster kennen. Zij weet waar het beste eten te vinden is. Als de leidster naar u luistert dan, kan je gaan waar je wil. Dat is het verschil tussen leiden en drijven. Leiden is moeilijker, je moet de schapen ervan overtuigen dat ze denken: als we hem volgen, komen we bij goed eten. Drijven is makkelijker.' Voor het drijven kan Ludo zijn drie honden gebruiken. Zo heeft hij een Ardeense bouvier die goed is voor de lijnbewaking. Wat wil zeggen dat de hond op één lijn heen en weer loopt en dat de schapen weten dat ze niet over die lijn mogen.
De grote angst van Ludo Van Alphen is dat de blauwtongziekte opnieuw toeslaat. Voor één derde van de schapen is dat virus dodelijk. In juni zou er voor het eerst een vaccin beschikbaar zijn. 'Mogelijk is dat net iets te laat want de blauwtongziekte breekt vooral uit in de warme vakantiemaanden. Het gemuteerde virus wordt via een inlandse mug overgebracht, het is oorspronkelijk afkomstig uit Afrika', legt hij uit. 'Die ziekte is verschrikkelijk. De schapen krijgen schuim op hun mond, hun hoeven zwellen op, ze hebben diarree... ' De laatste keer decimeerde de ziekte zijn schapenkudde van 1.200 naar 700 stuks.
De schapen van Ludo begrazen stukken natuurgebied in de haven. Plaatsen die opnieuw zijn veranderd in rijke natuurgebieden. Via een openbare aanbesteding, georganiseerd door het Havenbedrijf, is een concessie van 42 hectare inmiddels toegewezen aan de vzw Natuurpunt.
De schapen verdwijnen, want Natuurpunt gaat er maaien met machines en wil van de 42 hectare een duinlandschap maken om er de typische kustvegetatie een kans te geven. 'Het systeem van openbare aanbestedingen werkt voor kleine bedrijfjes als dat van mij niet. Ik blijf hopen op een goede samenwerking met alle partijen', zegt Ludo diplomatisch, want hij heeft zijn schaapjes nog lang niet op het droge.
Jean-Charles Verwaest

9 reacties op dit bericht
Waarom kopen we geen kameel en verhuizen we naar de woestijn om te gaan wandelen.
samsung galaxy s5 kw super
Laatste reactie op dit onderwerp
Ter afsluiting wil ik nog even meegeven, dat hondeneigenaars zelf vragende partij waren( honden aan de leiband ). Dat we" incidenten " zoals deze in de toekomst willen voorkomen. En het voor andere gebruikes, kinderen, wandelaars, fietsers, joggers, gebruikers van de fit - o - meter. veilig willen houden. Ik ben er van overtuigd dat dit met wederzijds respect en begrip kan bereikt worden.
Met dank
walter Maes
Wandelen in het park
@ walter & @ gilbert
in het park zie ik nog zelden of zelfs niet meer de fietsende parkwachter, waar is hij gebleven ? de laatste keer dat we een praatje gemaakt hebben had hij zijn schepper niet meer, op pensioen en geen vervanging ?
@ gilbert
het zit zo Gilbert dat wanneer die jogster over bv je hond zou gevallen zijn en zich lelijk bezeerd had, het wel een dure grap had kunnen worden en je hebt nu eenmaal mensen die schrik hebben van honden, zelfs al heeft zich nooit iets voorgedaan of een voorval opblazen
ik ben eens in het bos aangevallen door een schepper zomaar kwam hij out of the blue en scheurde mijn kleding kapot, ik ben niet beginnen krijsen maar rustig toegesproken, ik heb daar niet veel tamtam over gemaakt en de eigenaars hebben mijn kleren vergoed, geen haar op mijn hoofd die er aan dacht mij door dat voorval schrik van een hond te laten krijgen maar niet iedereen denkt daar zo over
mijn vorig hondje die ik 16 jaar heb mogen houden (waarvan 4 jaar met suikerziekte 2x spuiten per dag) liep van de eerste dag zonder lijn aan mijn been, bos, park, stad (nooit aangeleerd) de parkwachter van Brasschaat konden we altijd verschalken... sorry Walter
maar mijn huidig hondje een look alike van mijn vorig en ook gered van het asiel laat ik nooit loslopen na bijna 2 jaar vertouw ik hem nog niet, niet dat hij zou bijten dat niet maar hij voelt zich geroepen om iedere hond een goede dag te gaan zeggen en soms zijn eigenaars daar niet mee gediend of denkt de andere hond dat zijn baasje zou kunnen aangevallen worden en dan zou die andere hond wel durven bijten, maak het maar mee dat je hond voor je ogen wordt doodgebeten, mijn vorig is 2 x zomaar, zonder aanleiding door een bouvier in de rug gebeten, telkens was mijn man zo vlug 'buitenkant linkervoet ' riep hij dan en ffkes kaiet kaiet en de bouvier was weg voor hetzelfde geld had hij ons ook kunnen aanvallen. Sindsdien wou ze met andere honden niks meer te maken hebben
maar wij vermijden het park tijdens het week-end dat is voor de joggers, fietsers, de kinderen, de wandelaars zonder honden, in de week is het voor ons denken we dan
ik weet niet vanwaar je bent maar aan de rechteroever van de Schelde waar ooit dat prachtige Noordkasteel was (er is nog een overschotje dat ook nog zal verdwijnen voor de Lange Wapper) kan men rustig wandelen en de hond kan daar zeker loslopend zijn hartje ophalen er is niks mooier dan een spelende hond in zijn onschuld te zien ravotten
een lassie is natuurlijk een dot van een hond, jij wéét dat, ik wéét dat maar vele niet en daar moet je rekening mee houden
stond er vorige week niet in de krant dat er een hond uit een raam gesprongen was en een klein aan de lijn lopend hondje had doodgebeten ? ik geloof dat het in deurne was
mensdom en dierenrijk,
Alles wat niet verboden is, is toegelaten. Dat is niet veel meer, ik zal de eerste
zijn om mijn voeten recht te zetten als er een fatsoenlijk bestuur is door mensen met verantwoordelijkheidszin.
Wat de honden bezitters betreft ben ik van mening dat men bepaalde rassen
gewoon moet verbieden. Aan de hond herkent men zijn baasje, en dat is maar al te waar.Als ik bv. een scheper, een reu zou hebben zou ik die nooit laten loslopen, er is erg veel verschil in honden en om onderscheid te maken zijn de wettenmakers veel te dom.
Als ik s'avonds van het werk thuiskom zit ze al te wachten in de gang, iets later neemt ze haar band van de deurklink en komt vragen om buiten te gaan , als ze in het park kan romdlopen is ze dolblij en ik ook.
@ Gilbert
Het voorval " dodelijk bijtincident " waaruit mijn tussenkomst voortkwam is het resultaat van wat er al even zat aan te komen. Ik begrijp niet goed dat u als dierenliefhebber aan het feit voorbij gaat dat er een maltezer is doodgebeten door een loslopende hond, waarvan de eigenaar aanwezig was. De spanningen tussen de hondeneigenaars zijn reeds langer bekend bij het gemeentebestuur(2003). Het verzoek om strengere kontroles op loslopende honden is van een deel van de hondeneigenaars zelf gekomen. Daar een deel van de betreffende bossen ook speelbos is, wat wil zeggen dat kinderen overal in dat bos mogen gaan en staan waar ze willen, lijkt het mij toch niet onverstandig de honden zeker daar aan de leiband te houden.
Het politiereglement is hier trouwens heel duidelijk in, honden moeten aan de leiband altijd, overal. Het gemeentebestuur laat de hondeneigenaars niet aan hun lot over, zij krijgen een hondenweide van 8000 vierkante meter. Het is natuurlijk zo, vooral in dit geval,
als je je nek uitsteekt voor een probleem, dat er mensen zijn die langs de andere kant een teleurstelling oplopen. Ik ben mij daar terdege van bewust. Daarom zijn er wetten en reglementen. Mijn vraag en het daar uit vloeiende voorstel is zonder enig verzet door alle partijen aangenomen. Tot slot, ik heb gevraagd om éérst via het gemeenteblad de hondeneigenaars in te lichten over de stregere controles. Dit om te voorkomen dat er "onnodig" boetes worden uitgeschreven.
vingerken opsteken.
Ik heb dus een lassie teefje van vijf jaar, ze was bijna en jaar toen ik ze uit een dierenasiel haalde.Ik woon vlakbij het park en elke dag gaat ze met mij wandelen, ik laat ze altijd loslopen. Op zekere dag loopt ze rond in het park zo tussen de struiken als er twee jogers, man en vrouw komen aangejoogd.
Enkele meters voor de vrouw komt mijne hond op het pad en ze verschiet zo erg dat ze heel het park bijeenkrijst, ik blijf er kalm bij, die vent begint van zijn horen te maken en vraagt of ik da niet gezien heb op TV van die gevaarlijke honden... Ik andwoord kalm, sorry ik kijk gene TV, nog steeds kwaad vraagt hij, en in de gazet daar stond ook een artikel over...., sorry zei ik maar ik kan niet lezen. Nu werd de joger erg kwaad en zei dat hij naar de flikken ging.
Waarschijnlijk is hij met zijn trees recht naar de flikken gejoogd want op
weg naar huis werd ik aangesproken door twee flikkenwijven.Een van hen vraagt mij waarom ik mijne lassie laat loslopen, ik zeg maar madam dat is gene blindenhond hoor, jamaar zegt ze alle honden moeten aan de leiband.
Ik vraag haar en hoeveel kost dat als ze niet aan de leiband loopt? Ha zegt ze
50 euro, ik zeg amaai dat gaat een kostelijken hond worden. Mijn paske had ik ook niet bij...
Dit was een paar jaar geleden, sindsdien heb ik nog slechts een keer een boet gehad dus samen 100 euro en dat heb ik er graag voor over.
Op mijn wandelingen kom ik dikwijls mensen tegen die hun hond laten loslopen, zij kennen hun beestje en hebben er alle vertrouwen in, echte
dierenvbrienden.
Stand-in
Vriendelijke groet,
Nicole
Met dank
Walter Maes