Zandsculptuurfestival

   Het verhaal van Graaf Boudewijn en de beer in zand verteld.  Het huzarenstukje van onze Boudewijn met de IJzeren Arm moogt u gerust met een korreltje zand, euh pardon, zout nemen.  Aan de beer te zien was het absoluut een oud geval.  Hij had maar één tand meer, al de rest was van ouderdom uitgevallen.  Op die manier is het al heel wat gemakkelijker om zo een kolossaal groot maar tandeloos, klauwloos, blind en doof beest met een speer aan het spit te steken.

2 maart 1127.  De moord op graaf Karel de Goede in de Sint-Donaaskathedraal.  Het was voor de Bruggelingen het teken om hun stad beter te beveiligen.  Al in 1128 werden nieuwe grachten gegraven en de eerste omwalling van de binnenstad was een feit.

Dit is de Garenmarkt zoals ze er deze avond omstreeks halfnegen bij lag.  Er was een onwezenlijk licht aanwezig, zowel van de lucht als van de verlichting.  Hier op deze plek moet de zetel van de Bank Dujardin in de negentiende eeuw gevestigd geweest zijn.  Het probleem is dat we weinig kunnen vergelijken met de situatie vroeger.  Waar zich nu de school KHBO en ernaast het rusthuis de seniorie Ten Eeckhoute zich bevinden, daar waren het privéhuis met daarbij de grote tuin van de Dujardins en ernaast de bank.  Eén ding is zeker: het moet iets impressionants geweest zijn waarbij deze nog authentieke ingang een belangrijke rol speelde.

Niets aan het begin deed mij vermoeden dat deze fotovraag het zo lang zou uitzingen.  Nog altijd weet niemand waar dit is.  Het is - biechtewaar - in het centrum van Brugge.  Dat het een gangetje of steegje ergens tussen veel huizen in is, dat heeft u ondertussen al begrepen.  Hoe u er moet geraken?  Wel, via dit poortje!  Heeft er iemand nu al een idee waar dit is?

Op 18 september 1849 overleed Felix Guillaume Dujardin.  Let op hoe die familienaam op het familiegraf tot twee keer toe gegraveerd werd: Du Jardin.
Van die 18de september 1849 af ging het met het familiebedrijf langzaam maar zeker de verkeerde kant uit.  Felix' weduwe en zijn drie zonen (jawel: die fameuze derde generatie) zetten de zaak verder tot de bank in 1874 definitief failliet ging.  Dat is des te opmerkelijker daar de economie in andere Vlaamse steden juist met rasse schreden vooruitging. 
1874 werd dankzij dat faillissement een zwart jaar voor Brugge en de hele streek.  Alle onroerend goed, alle industrie van de familie Dujardin werden mee de dieperik ingesleurd.  Honderden mensen hadden op slag geen werk meer.  Vele grote maar ook vele kleine spaarders werden de dupe.  Zo is er het opmerkelijke geval van de Breidelcommissie die al in 1867 geld verzamelde om in Brugge een monument te plaatsen die onze helden van 1302 zou eren.  Dat bijeengespaarde geld stond allemaal op de Bank Dujardin.  In 1874 kon men gelijk opnieuw beginnen met sparen want er was niks meer.  Pas op 11 juli 1887, dertien jaar later werd het standbeeld van Jan Breidel en Pieter de Coninck op de Markt plechtig onthuld.  Men had eindelijk de nodige Belgische franken bijeengespaard en men was eindelijk tot een compromis geraakt over wie het beeld mocht maken, waar het zou staan, enzovoort, enz. ...

Dit is het grafmonument van de familie Dujardin dat in de schaduw van het kerkje van Ver-Assebroek ligt.
Het werd dit jaar gerestaureerd.
De eerste generatie waar ik het over wil hebben betreft Jacques Dujardin.  Hij was een gewone wisselagent en makelaar maar werkte zich geleidelijk op en startte de Bank Dujardin.
De tweede generatie betreft Felix Dujardin.  Dankzij hem groeide de bank uit tot een van de belangrijkste lokale banken.  Zonder overdrijven was de bank voor West-Vlaanderen hét financiële centrum.
In 1834 werd op de Garenmarkt het Hof van Cuba door de Dujardins aangekocht en omgevormd tot een privé-woonst met daarbij een bankgebouw.  Felix Dujardin liet het niet bij het bankwezen alleen.  Hij had ook een wolweverij in de Witte Leertouwerstraat en een katoenspinnerij in de Nijverheidsstraat.  Op die manier werden een paar honderd mensen tewerkgesteld.
De Dujardins werden dankzij Felix ook de grootste grootgrondbezitter van Assebroek.

Vandaag wil ik u een klassiek verhaal vertellen.  Het gebeurde vroeger en het gebeurt nu nog altijd.  De eerste generatie wordt commerçant en begint van (bijna) niets en bouwt een zakenimperium uit.  De tweede generatie bestendigt dit imperium of breidt het nog gevoelig uit.  De derde generatie laat dat imperium plots als een kaartenhuis instorten, door ruzie, door incompetentie, door het te verbrassen of door een combinatie van die drie mogelijkheden.
Datzelfde klassieke verhaal gebeurde met de familie Dujardin.  Het jammere van heel de zaak is dat Brugge en veel Bruggelingen mee de dieperik ingetrokken werden door het bankroet van de bank die die derde generatie Dujardins naar de knoppen hielp.

Constant Permeke was naast schilder ook beeldhouwer.  Dit expressionistische beeld, Niobe, is van hem en dateert uit 1946.  Te zien vanaf de Vismarkt en Steenhouwersdijk.

Dit is nu eens echt een vrouw die op grote voet leeft.  Maar ze heeft niet alleen grote voeten.  Heeft u op de vorige foto's haar kolenschoppen van handen al eens bekeken?
Deze voeten behoren toe aan Niobe, de dochter van Tantalus en de gemalin van Amphion, koning van Thebe.  Zij had 14 kinderen en zij voelde zich verheven boven Latona die slechts twee kinderen had.  Als straf voor haar overmoed doodden die twee kinderen van Latona al Niobe's kinderen.  Niobe versteende van smart.
Dit is Griekse Mythologie die als inspiratiebron diende voor dit beeld.

Aan de overkant van de Steenhouwersdijk, aan de achterzijde van het landhuis van het Brugse Vrije, ligt dit grote bronzen beeld poedelnaakt voor iedereen te kijk.  Eén keer kreeg ze flink wat concurrentie hier op deze plaats toen voor de fotosessie van Spencer Tunick bootjes vol naakte vrouwen in het reitje voor haar gedropt werden.  Alhoewel bibberend van de kou in de kille ochtendregen kon de pret niet op bij  de bootjes bloot.  Dit in sterke tegenstelling tot dit beeld, Niobe voorstellend, die dag in dag uit haar tranen vergiet omdat men al haar zeven zonen en zeven dochters vermoord heeft.

Hier woont iemand met een boodschap.  Hij of zij draagt zijn/haar boodschap uit via het venster.

Naast gedeelten van de crypte zijn van de vroegere kapel alleen nog deze bakstenen tuitgevel met daarbij de halfronde traptoren overgebleven. 
Langs deze straatkant (kant Philipstockstraat) bevonden zich nog tot in 1983 twee 18de eeuwse kleine huisjes die voorbeelden waren van wat men noemt spontane architectuur.  Dat was in die periode een algemeen verschijnsel om huisjes tegen kerken of kapellen aan te plakken.  Op tekeningen en schilderijen van de verdwenen Sint-Donaaskathedraal zien we dat bijvoorbeeld ook.  Ondanks plaatselijk protest verdwenen de twee huisjes onder de sloophamer.

Neen, nog altijd niet geraden.  En toch is het allemaal goed en wel te zien voor Jan en alleman in het centrum van Brugge.  Gisteren beloofde ik, mocht nog altijd niemand weten waar dit is, om me 180 graden om te draaien en de andere kant te tonen.  Ziehier het resultaat.
Weet u nu waar ik sta?

Terugkerend naar 't Keerske inspecteren we eens de kelder, amper twee meter diep, gelegen onder de kapel.  Hier bevinden zich de resten van de crypte 'Sint-Katharina in de Krog'.  In de tekst van het nochtans uitgebreid Open Monumentendagboekje vindt men het niet nodig die benaming verder uit te leggen.  Zelf heb ik er ook het raden naar.  Wat er wel vermeld wordt is dat tijdens de middeleeuwen die ruimte o.a. door pottenbakkers en pijl- en boogmakers gebruikt werd enerzijds als verkoopruimte anderzijds als vergaderzaal.  Let vooral op de rommel: een ladder, een kapotte bidbank.  Neen,  in elke kelder ligt er rommel, let daarom vooral op deze Doornikse zuil, bekroond met een kapiteel versierd met bladeren.  Er staan twee van die zuilen in de crypte en ze zouden 13de eeuws of eventueel nog ouder zijn.

Zelfde tafereel als het voorgaande.  De laatste noten van het allerlaatste lied sterven weg.  Kort daarop davert, galmt en zindert de Markt van het stampen op de grond, van het joelen en het goedkeurend fluiten en van het minutenlange applaus van het opeengepakte publiek

Een klein tussendoortje.  De Markt blijft de uitgelezen plek voor straatmuzikanten om het beste van zichzelf te geven en ondertussen te hopen dat het toevallig voorbijkomende publiek hen leuk vindt en blijft staan.  De muziek van deze man klonk vanmiddag niet slecht en toch is er van de talrijke passanten niemand blijven staan.   Maar gelukkig is er iemand  bij gaan zitten.  Hij heeft er sinds vandaag een vurige fan bijgekregen.

Binnenzicht van de kapel.  Ze is amper 7,75 meter breed en 11,56 m lang.  Voor de voetballers onder u: dat is iets breder dan een doel en iets verder dan de penaltystip.  Niet groot dus.  Maar wel relatief hoog.  In tegenstelling tot de meeste (christelijke) kerken en kapellen is deze kapel nagenoeg onversierd.

Het gebouwtje van de keersgieters in Brugge die er van de 16de tot de 18de eeuw hun gildehuis hadden.  Eind de 18de eeuw kwamen de Fransen aan het bewind maar gelukkig werden het huis en de bijhorende kapel niet gesloopt.  Ze kregen wel een totaal andere bestemming.  Van 1792 tot 1866 was dit de woning van herbergiers en de kapel was omgevormd tot een herberg.   Daarna kwam het in handen van  bakkers die het een eeuw lang gebruikten als magazijn.  Na die periode werd het de bibliotheek en vergaderruimte van de Koninklijke Gidsenbond.  In 1993 werd alles grondig gerestaureerd en de bestemming die het nadien kreeg en tot nu nog altijd heeft is opnieuw religieus gericht.  De Verenigde Protestantse Kerk heeft er zijn stek gevonden en elke zondag om 10 uur houden zij er hun eredienst.

Uitleg hierbij hoef ik niet te geven.  U kunt ook lezen, vermoed ik?  Alleen die oprichtingsdatum heeft iemand willen veranderen in 1180 maar het is wel degelijk 1080.  Ach, honderd jaar ouder of niet, eigenlijk maakt het niet uit want, met uitzondering misschien van enkele onderdelen in de kelder, is van die oorspronkelijke dubbelkapel niets maar dan ook niets meer terug te vinden.  Nu is hier een protestantse kerk in ondergebracht maar de benaming 'keerske' blijft nog altijd bestaan in Brugge.  Het wordt wel helemaal anders uitgesproken dan het officieel geschreven word.  Het klinkt meer als 't kèirstje want het is genoemd naar deze oorspronkelijke kapel van de keersgieters en ook dat wordt hier uitgesproken als de kèirs(e)gieters.  Vergelijk het met de wijk op Assebroek het Peerdeke.   Dat ziet er geschreven ook zo stom uit want die wijk noemt 't Pèrretje.