Predikherenhof

Een gedeelte van de westelijke vleugel van het klooster, de gehele pandgang aan de noordelijke zijde en een deel van de kloostergang aan de oostelijke zijde werd jammerlijk afgebroken en ook een deel van de kloosterhof werd ingenomen.  Dit alles om plaats te maken voor het appartementsgebouw rechts  (Predikherenrei 2).  In een periode waarin in Brugge om het eender wat afgebroken kon worden, ongeacht de historische waarde, en om het eender welk schreeuwlelijk batiment ervoor in de plaats kon komen (ik heb het dus over de jaren 1960-1980), in die periode is dit appartementsgebouw hier gekomen.

We zijn nog niet helemaal uitverteld en uitgetoond over het vroegere domein van de Predikheren, meer bepaald het gedeelte ervan dat nu aan een opknapbeurt is en waar het Justitiehuis zal in ondergebracht worden.  Dit is de binnentuin van het oude predikherenklooster.  Wat op het ogenblik niet om aan te zien is wordt binnenkort een binnentuintje om van te snoepen, genre de binnentuin van hof Lanchals, maar dan met een klassiekere structuur.

Aan dezelfde kant van de Sint Annakerk bevindt er zich naast een hondentoilet ook een mannentoilet.  En een vrouwentoilet? vraagt u.  Geen idee.  Vraagt u dat eens aan het stadsbestuur of, beter nog, vraagt u dat eens aan Agnes Versluys of aan Annick Lambrecht.  Die zijn van die zaken meer op de hoogte dan ik.

Wie A zegt moet B zeggen.  Eerst die foto's tonen met opschriften die verwijzen naar een hondentoilet  ergens rond de kerk.  Zou daar aan de Sint Annakerk eigenlijk wel een hondentoilet zijn?  Jazeker!  En kijk: zelfs hier is er geen hondenpoep te bespeuren.  Zijn hier wel honden?

Carlos Dejaegher is duidelijk iemand zijn stad kent, zelfs details ontgaan hem niet.  Dat stukje muur met die tekst in krijt was voldoende voor hem om te weten dat we ons in de Korte St.-Annastraat bevinden.  Iets verderop op die muur staat nog eens in krijt het woord hondentoilet en daarbij een pijl wijst in de richting van de kerk.  Eerlijk gezegd: die foto dateert van gisteren en hondenpoep heb ik hier niet gevonden in dit Korte St-Annastraatje.

durft u toch nog tieren dat Brugge niet bruist?
als avond aan avond een halfwassen dame
bloed zweet en tranen spuwt over ons samen,
tot het klamme tot bloedens toe ons erin luist.

uit: 't Zand memoires p. 65, van Str. Dwil

Een zicht op de binnentuin, gezien vanuit de pandgang van de vorige foto.  Momenteel is dat nog een wildernis.  Bedoeling is om die binnentuin volledig opnieuw aan te leggen in een sobere vorm zoals het de voormalige binnentuin van het Dominicanen- of Predikherenklooster paste.

  Dit is het tweede gedeelte van de pandgang van het oude Predikherenklooster dat zich bevindt in de voormalige rijkswachtkazerne en dat godzijdank nog bewaard gebleven is en op het ogenblik de broodnodige restauratie krijgt waar het recht op heeft.  Die blinde muur doet vermoeden dat een gedeelte van de pandgang verdwenen is, en dat vermoeden is juist.  Achter deze muur bevindt zich het appartementsgebouw van de Predikherenrei 2.  Toch is er nog een derde gedeelte van de pandgang bewaard gebleven.  Maar later meer daarover.  We concentreren ons voorlopig op de voormalige Rijkswachtkazerne die op het ogenblik gerestaureerd wordt en waar later het Justitiehuis zich zal in vestigen.

Bij de restauratie van het gebouw, gelegen langs de Predikherenrei 3, is het geen overbodige luxe om de gelijkvloerse verdieping hier en daar te onderstutten.

 Vooral de splitsing na de Franse Revolutie in verschillende bouwpercelen (waarvan dit gedeelte naar de rijkswacht ging) is er de oorzaak van dat in het voormalige kloosterpand van de Predikheren talrijke verbouwingen hebben plaatsgehad die de 17de en 18de eeuwse situatie grondig hebben verstoord.  Toch zijn er nog duidelijk restanten van het oude klooster zichtbaar.  Dit gedeelte van de pandgang bevat nog oorspronkelijke gewelven en ook de linkermuur is nog van het oude klooster.  In een latere fase worden alle gewelven opnieuw wit bepleisterd want ook dat was oorspronkelijk zo.

Ik ga vandaag een beetje verder doorbomen over het oude rijkswachtgebouw langs de Predikherenrei dat, als alles zoals voorzien verloopt, vanaf volgend jaar het Justitiehuis herbergt dat voorlopig zijn onderkomen heeft in het huis ernaast.  U beseft het misschien niet goed maar in het centrum van Brugge zijn er enkele grootse projecten aan de gang.  Eerst en vooral werd een grote lap braakliggend grond tussen de Koningin Elisabetlaan, de Sint-Claradreef, de Sint-Clarastraat en de Vlamingdam volgebouwd met vooral appartementsgebouwen.  Dan is er het grootse project van het Europacollege op het domein tussen de Verversdijk, de Kandelaarstraat en de Boomgaardstraat.  En dan is er ook dit niet te onderschatten project tussen de Potterierei en de Langestraat in, meer bepaald op de gronden van het voormalige Dominicanen- of Predikherenklooster.  Dit gedeelte ervan, dat in 1891 tot een neogotisch gebouw verbouwd werd, was van 1797 tot 1998 in gebruik door de gendarmerie, de rijkswacht.

Al wandelend doorheen de Brugse binnenstad komt men soms de vreemdste dingen tegen.  Zoals dit hier bijvoorbeeld.  Weet u waar dit opschrift op deze muur te lezen valt?

... dat was de titel van de nieuwe aflevering van de misdaadreeks Aspe op VTM.  Ik heb iets gezien wat ik nog niet wist.  Voor de rondvaarten op de Brugse Reien zijn er 5 bedrijven (en niet drie zoals in Aspe).  Er werd vooral gefilmd bij Gruuthuse, op de hoek van de Nieuwstraat met de Dijver.  Daar werd trouwens het eerste en enige lijk van de aflevering aangetroffen: in dit boothuis, ondersteboven opgehangen aan het gewelf.  En dat wist ik dus niet: dat daarbinnen gewelven zijn.

Heeft u gisteren ook naar de Aspe-aflevering op VTM gekeken?  Deze keer heb ik me minder geïrriteerd gevoeld.  Dat ze in deze aflevering, de bootjesbussiness bijvoorbeeld de familie Goeminne verbasteren tot de famielie Ghoé-Mienne ach, tot daar dan.  Het zij die Antwerpenaars die Aspe bevolken vergeven.  Ik heb trouwens veel bijgeleerd gisterenavond.  Dat het souvenirswinkeltje in de Katelijnestraat Souvenir Palace op de rand van het failliet staat bijvoorbeeld en dat de uitbater het gedaan heeft.  Wat gedaan?  Een moord natuurlijk!  Want in elke Aspe zit op zijn minst één moord.  Ik gokte vanaf het begin op de zoon.  Dat zag er me een louche type uit, temeer daar ik hem nog ken uit de soap Thuis.  Daarin speelt hij Renzo Fierens, ook al een niet te vertrouwen broekventje.  Uiteindelijk was het toch vader die moeder vermoord had en toen het uitkwam mocht hij zijn winkeltje definitief sluiten om zelf opgesloten te zitten in 't cachot.  Tiens,  vandaag was zijn souvenirsshop aan de Ankerplaats al opnieuw open?  Hier klopt iets niet!

Onze streek beleeft dezer dagen de grootste (gelukkig voor ons vreedzame) militaire manoeuvres ooit maar in het centrum van Brugge valt daar totaal niks van te merken.  Hier op het binnenpleintje van het Oud Sint-Jan kabbelt alles vredig verder, zeker bij avond en bij nacht.  De toeristen zijn verdwenen voor enkele uren.   Alles straalt een zalige rust uit.  Ooit woonden hier broeders en tot voor kort nog zusters in het klooster hiernaast.   Zij zijn allemaal definitief verdwenen.  Deze twee elkaar omarmende broeders zijn de laatste stille getuigen.  Het zijn de chroniqueurs van een aangekondigde dood, om maar eens naar een boektitel te refereren.  Waar ooit paters en nonnen een zo belangrijke rol in het maatschappelijke en caricatieve leven van Brugge bekleedden zijn zij aan het begin van de 21ste eeuw op sterven na dood.

Twee antwoorden kwamen binnen en beide waren ze relevant.  Freak Adel dacht dat het het opschrift "Hier was 't, de Zuydpoort" in de Blinde Ezelstraat betreft.  Carlos Dejaegher dacht dat het opschrift in de Hoogstraat te zien is.  Sorry, Freak Adel, maar de stenen rond het opschrift zijn in de Blinde Ezelstraat anders.  Het is wel degelijk "Hier was 't, d' Oost Poort" en dat is te zien in de Hoogstraat, heel dicht bij de Burg.  Beide opschriften verwijzen naar poorten die op die plaatsen stonden in de 12de eeuwse omwalling rond Brugge.

Hier was 't: quizvraag nummer 75.
Waar is 't?
En nu ga ik nog eens Aspe kijken.

Voor de ongelovige Thomassen die niet willen geloven dat men in de oude rijkswachtgebouwen langsheen de Predikherenrei bezig is met aanpassingswerken, en die zelf de moeite niet willen nemen om het allemaal eens ter plekke te bekijken, ziehier een eerste bewijs.  Iedere Bruggeling herkent de gevel van het oude rijkswachtgebouw (hoop ik toch).  Bovenin staat het jaartal 1891.

Dit witgeschilderde gebouw langs de Predikherenrei huisvest nog tot eind dit jaar het Justitiehuis.  Daarvoor waren het de mannen van de BOB-afdeling van de rijkswacht die het huis betrokken en dat heeft het gebouw zichtbaar geen deugd gedaan.  Neen, dat laatste was een grapje.  Hoe dan ook: eenmaal het Justitiehuis verhuist naar zijn nieuwe stek (volgend jaar waarschijnlijk al) wordt dit vervallen, in lang niet meer opgekalefaterd en historisch onbelangrijke gebouw met de grond gelijkgemaakt.  In de plaats ervan zou er een nieuw gebouw opgetrokken worden dat onderdeel wordt van het nieuwe rijksarchief.  Ik schrijf zou want dat is allemaal nog toekomstmuziek.