Wandel - pad ?

Bij het horen van de zandberg denken wij Bruggelingen misschien vooral aan de Zandberghoeve in Oedelem maar niks is minder waar!  De Zandberg ligt naast het station van Brugge en geraakt er maar niet weg.  Het afbreken van dit koperkleurig bergmassief vergt nu al meer tijd dan het plaatsen en verfraaien ervan.  Begrijpe wie het kan.  Maar ondertussen blijft dit stukje Vesten voor de Bruggeling nog altijd ontoegankelijk.

Natuurlijk bent u allemaal winnaars.  Zowel Stijn Dejaegher uit het verre Australië als Freak Adel, als Bart, Studax en Frederik Cloetens kwamen met de juiste oplossing.  (en waarschijnlijk nog enkele anderen die niet meer gereageerd hebben omdat ze zagen dat anderen hen voor waren).  Dit ding, een flitspaal waar sommigen zo kwaad op kunnen zijn dat ze het ter plekke in brand steken of beschieten, staat  als u van 't Zand de Unesco-rotonde passeert juist op de hoek waar de bussen naar rechts afslaan naar het station dat hier op deze foto van tussen de bomen komt piepen.  Rechtsbeneden is men de Buiten Begijnenrei aan het uitbaggeren.
Maar wie heeft er uiteindelijk gewonnen?  Ja, wie was de eerste?  Frederik Cloetens!  Hij mailde mij gisterenavond exact om 21 uur 41 minuten en 41 seconden het juiste antwoord door.  Tweede was Studax die om 22 uur 10 ook juist was maar zijn reactie verkeerd plaatste bij mijn bericht over Jules Fonteyne.  Een eervolle vermelding gaat naar Stijn Dejaegher die de grote handicap heeft om aan de andere kant van de wereld te wonen maar het toch ook lekker wist!  Stijn, u begrijpt dat ik moeilijk de quizvraag 's morgens vroeg om 08 uur Belgische tijd plaatsen kan. 

Dit huis hier links vooraan is het huis langs de Coupure waar Jules Fonteyne een groot deel van zijn leven woonde en werkte.

Langs de Coupure, meer bepaald het gedeelte naar de Predikherenbrug toe, staat een huis met deze gedenkplaat.  Met die tekenstift of graveernaald bedoelt men de teken- en grafische kunst van de man die bijvoorbeeld illustraties leverde voor boeken van onder andere Stijn Streuvels.  Maar hiermee doet men de man oneer aan om enkel dat te vermelden.  Hij was ook schilder en ontwerper van - ik noem maar wat -  glasramen voor diverse kerken en kapellen.

Een tweede foto van deze plaats in Brugge waar tussen het drukke verkeer in dit lieflijk kastje opgesteld staat.  Het is aan u om te vertellen waar.
O ja, er stond een nummer op de paal maar die heb ik eventjes geschrap.  't Was esthetisch niet mooi.

Het ziekenhuis heeft een groot domein en op dat domein staat her en der moderne kunst opgesteld.  Het meest in het oog springende kunstwerk is uiteraard deze 'Open Poort' van Paul Perneel (geb. 1954, Brugge; woont en werkt nu in Jabbeke).  Verlaat u regelmatig Brugge via het spoorwegviaduct in de richting van de autostrade Oostende-Brussel, dan heeft u dit indrukwekkende 13 meter hoge ding zeker al eens gezien.  Vroeger was er hier een bakstenen muur die als het ware symbool stond voor het wegstoppen en opsluiten van psychiatrische patiënten.  Sinds 1989 is er geen muur meer maar wel deze 'Open Poort'.  Doorbraak tot het Zelf noemt de artiest het ook.  Symbolischer voor de nieuwe psychiatrische aanpak kan bijna niet.  De kunstenaar koos voor twee soorten materiaal.  De blauwe granietsteen verwijst naar het tijdloze, het diepere zelf dat zich moeilijk blootgeeft.  Hij plaatste die reuzenblokken zeer uitgekiend op elkaar en omringde ze met metalen constructiebuizen die het vergankelijke voorstellen als uitdrukking van het handelend denken.  Het geheel van steen en stellage wijst op een steeds zoeken naar evenwicht tussen het zelf en de omringende wereld.  De opening in de muur laat de buitenwereld binnen en de binnenwereld naar buiten komen.

Diezelfde gang als op de vorige foto, maar nu in de andere richting bekeken.

Tot slot wil ik u vanavond nog even laten genieten van een der prachtigste gangen die het psychiatrisch ziekenhuis Onze-Lieve-Vrouw te Sint-Michiels Brugge voor ons in petto heeft.

Een heel simpele vraag: "Waar in het centrum van Brugge heb ik dit nestkastje gefotografeerd?"

Het 'oude' gedeelte van het Psychiatrisch Ziekenhuis Onze-Lieve-Vrouw bevat lange rechte gangen met kruiswelven die kriskras door elkaar lopen en waar bezoekers maar ook menig psychiatrisch patiënt hopeloos in verloren loopt op zoek naar de cafetaria bijvoorbeeld.

Een ziekenhuis dat de naam draagt van Onze-Lieve-Vrouw zonder OLV-beeld is natuurlijk niet denkbaar.  Boven de hoofdingang prijkt deze Maria met kind.
Het ziekenhuis zelf heeft een internetsite waar o.a. meer te lezen valt over de historische achtergrond en over het kunstpatrimonium dat zich in de gebouwen en op het domein bevindt.

De hoofdingang van het psychiatrisch ziekenhuis waar in 1910 vierhonderd vijftig vrouwelijk patiënten naar verhuisden, vooral vanuit het Sint-Juliaanskrankzinnigengesticht.  De mannen zelf bleven nog in Sint-Juliaan tot in 1931 toen ook zij verhuisden, maar dan wel naar Beernem, naar de Broeders van Liefde.
Sedert de tweede helft van de 20ste eeuw werd het psychiatrisch ziekenhuis Onze-Lieve-Vrouw nog verder uitgebreid met gebouwen, vooral met paviljoentjes, dit alles om de patiënten een betere behandeling en meer privé te geven.  Zo komt het dat honderd jaar na de oprichting, ondanks de uitbreiding aan gebouwen, er minder patiënten verblijven.  In 2005 waren er dat bijvoorbeeld 412.  Tegenwoordig bestaan de patiënten al lang niet meer uit vrouwen alleen.  Ook mannen worden hier opgevangen en elk (m/v) krijgt een aparte behandeling in een der vier opgesplitste klinieken hier:
-verslaafdenzorg
-psychosezorg
-persoonlijkheidsstoornissen
-ouderenpsychiatrie en depressies

Opdrachtgever voor het bouwen van dit psychiatrisch ziekenhuis was de congregatie van de zusters van Bermhertigheid Jesu.  Centraal moest de kapel staan met links en rechts een vleugel met daarbij verschillende dwarsvleugels.  Op die manier ontstonden verschillende binnentuintjes.  De gebouwen zijn opgetrokken in een licht geelrode soort baksteen en vooral deze voorgevels zijn een prima voorbeeld van (Brugse) neogotiek: grote en kleine bouwvolumes, trapgevels, getrapte dakkapellen, gekanteelde gevelranden, spitstorentjes en vensternissen met fijn maaswerk.  Het geheel is een plezier voor het oog.

Vandaag kleur ik nog eens buiten de lijntjes van de binnenstad.  Vanaf de trein als men het station van Brugge binnenrijdt heeft men een prachtig uitzicht op dit Psychiatrisch Ziekenhuis Onze-Lieve-Vrouw dat net buiten het centrum valt en gelegen is daar waar de deelgemeente Sint-Michiels begint.
Vandaar dat men vertelt over iemand die hier opgenomen is:
Hij ligt in de Onze-Lieve-Vrouw(-kliniek) of
Zij ligt in Sint-Michiels.
Over het Sint-Juliaanskranzinnigengesticht dat gelegen was in de Boeveriestraat heb ik eens een berichtje geplaatst.  Op een bepaald ogenblik vond men dat dit gesticht niet meer voldeed naar de normen van die tijd en tussen 1906 en 1910 werd deze nieuwe instelling net buiten de stadspoorten gebouwd.
De architect van dienst was Jules Coomans (1871-1937)

Het is Studax die deze keer met de bloemen gaat lopen.  Hij wist uiteindelijk dat dit de Noordstraat is, die straat die loopt van de parking achter de academie (voluit: stedelijke academie voor kunstonderwijs) naar de Wijngaardstraat.  Langs deze straat bevindt zich dus deze electriciteitscabine, maar ook het godshuis Devos dat op deze foto te zien is links juist voorbij deze poort.
Van jongsaf aan ben ik sterk geïnteresseerd geweest in kaarten, cartografie en dus logischerwijs later ook in de routeplanners die op internet staan maar ook in aparte pakketten als programma's verkocht worden.  Route 66 (versie 2006) is een van de gekendste en werkt op straatniveau en zelfs op huisnummer.  Dit gezegd zijnde zou men denken dat dit programma het van het is.  Niks is minder waar.  Leuk aan dergelijke routeplanners (en vooral ook de reden waarom men zich zoiets aanschaft) is dat het u de kortste weg van de ene plaats naar de andere aanwijst.  Tegenwoordig gebeurt dit dankzij zo een programma als Route 66 zelfs op huisnummerniveau.  Ik kan mij uren amuseren met zo een programma.  En dan komen natuurlijk de mankementen uit.  Laat u het programma de kortste weg zoeken van een plaats gelijk waar buiten Brugge naar een adres in de omgeving van de Arsenaalstraat, Sulferbergstraat, Colettijnenstraat en Colettijnenhof dan blijkt dat Route 66 nog nooit gehoord heeft van een Katelijnestraat.  Neen, het programma stuurt de argeloze automobilist-routeplanner via het station Oostmeers in,  rechtsaf Zonnekemeers, rechtsaf het Walplein en dan deze Noordstraat in.  En wat blijkt dan?  Dat deze weg perfect te volgen is tot men strandt op dit paaltje dat hier al sinds jaar en dag in het midden van de weg voor auto's verdere doorgang belet!
Daarom deze gouden raad van nonkel Bruggeblog: vertrouw nooit een routeplanner voor de volle honderd procent, maar gebruik ze eventueel als een handig hulpmiddel.
Dit gezegd zijnde moet ik eerlijk bekennen de laatste dagen een beetje lui geweest te zijn en daarom heb ik nog geen nieuwe fotovraag voor u in petto.  't Zal voor morgenavond zijn, vrees ik.

Een laatste 'sfeerbeeld' van de Centrale Begraafplaats, dé plaats in Brugge bij uitstek waar de tijd stil blijft staan.

Eveneens begraven op het 'Brugs Kerkhof' was deze Louis Reckelbus een kunstenaar die te Brugge lessen volgde maar toch hoofdzakelijk autodidact was.  Hij werd 'om den brode' ambtenaar bij de posterijen.  Tijdens WO I week hij uit naar Engeland (St. Yves in Cornwall) naar een huis van Emile Claus die onderdak bood voor nog verschillende andere collega's-kunstenaars.   Louis Reckelbus specialiseerde zich als aquarellist.  Om een idee te hebben van wat Reckelbus maakte, kijk eens hier.  In 1930 werd hij aangesteld tot conservator van het Stedelijk Museum van Schone Kunsten te Brugge, dat noemde toen nog zo.  Ook op grote buitenlandse tentoonstellingen was hij een gegeerd jurylid.
Deze brede rechtstaande grafplaat met bronzen portretmedaillon en palmtak ter nagedachtenis van de man komt uit het kunstatelier De Wispelaere.

Aan het graf van Jean Rudd zien we alle attributen waarmee aangeduid wordt wat de man van beroep was en dat hij ook vrijmetselaar was: de passer, de winkelhaak en het schietlood.  Alles gevat in een lauwerkrans met ereteken van ridder in de Leopoldsorde.

Daar ben ik weer met mijn snapshots van dode Bruggelingen.  Geen nood: vanaf morgen begeef ik me opnieuw meer onder de levende Bruggelingen.  Tot zover moet u het stellen met kerkhofkiekjes.
Dit hier het graf van Jean Brunon Rudd, geboren in Brugge op 13 december 1792 en ook in Brugge gestorven op 22 februari 1870.  Als stadsarchitect van 1830 tot 1870 was hij de voorganger van Louis Delacenserie.
Hij was een zoon van een Engelse schrijnwerker en schopte het tot directeur van de Brugse Academie.  Hij was de eerste persoon die nauwkeurige opmetingen maakte en publiceerde van bekende Brugse monumenten uit de gotiek en de renaissance.  Zelf heeft hij enkele gebouwen in neoclassicistische stijl op zijn kerfstok waaronder een deel huizen in de Geldmuntstraat en het huis Sint-Amandsstraat 46.
Hij was ook lid van de vrijmetselaarsloge "La Réunion des Amis du Nord" te Brugge.