Braambergstraat 34 (5)

Uit de bijbel
Ezechiël 1:5-10:
"En uit het midden ervan was wat geleek op vier levende schepselen, en zo zagen zij eruit: zij hadden de gelijkenis van de aardse mens.  En elkeen had vier gezichten, en elkeen van hen vier vleugels.  En hun voeten waren rechte voeten, en de zool van hun voeten was als de voetzool van een kalf; en ze glansden als met de gloed van gepolijst koper.  En er waren mensenhanden onder hun vleugels aan hun vier zijden, en die vier hadden hun gezichten en hun vleugels.  Hun vleugels waren met elkaar verbonden.  Zij wendden zich niet wanneer zij gingen; zij gingen steeds recht vooruit.  En wat de gelijkenis van hun gezichten aangaat, die vier hadden een mensengezicht met een leeuwegezicht rechts, en de vier hadden een stieregezicht lins; die vier hadden ook een arendsgezicht."
Dit is de evangelist Marcus, vergezeld van zijn leeuw.

In de boogvelden boven de vensters beneden en de toegangsdeur worden de vier evangelisten uitgebeeld.  Nu ga ik eens met een geleerd woord zwaaien: tetramorf.  De tetramorf is volgens Van Dale de viervormige figuur of gestalte bestaande uit of gebaseerd op de in Ezechiël genoemde attributen of symbolen van de vier Evangelisten.  In de oudste tijden gebruikte men daar andere symbolen voor maar sinds men zich ging baseren op Ezechiëls visioenen kennen we deze "nieuwe" iconografie.  Onlangs toonde ik een huis in de Noordzandstraat waar de vier evangelisten enkel uitgebeeld worden door hun attributen.  Hier treffen we én de figuur van de evangelisten én hun attributen aan.  Dit is Matteus met het onafscheidelijke boek en de engel.

Eerst en vooral wil ik opmerken dat al het beeldhouwwerk dat in de gevel terug te vinden is in 1897 hersteld of herkapt is, maar altijd met het origineel voor ogen.
Het bovenste gedeelte van de gevel nu.  Wat zien we daarin?  Eerst en vooral natuurlijk een zwanenfiguur, het verwijst naar de naam van het huis.  Dan het getal 1664, het jaartal van ontstaan van deze gevel.  En dan, in de halronde boogvelden van de vier bovenste vensters vier reliëfs met de gekende voorstelling van de vier jaargetijden.

In de Braambergstraat staat een huis.  In de Braambergstraat staat een huis.  Jàà, zit u te denken, er staat in die Braambergstraat wel meer dan een, tientallen zelfs.  Maar ik heb het vandaag speciaal over het huis 'de Zwaan', dat tegenwoordig ook gekend is onder huisnummer 34 of ook nog als het huis waar de bakermat van 'orthopedie De Pretre' in gevestigd is.  Dit huis is, net zoals honderden andere in de Brugse binnenstad, een beschermd monument.  Waarom?  Dat is niet moeilijk om uit te leggen.  Omdat de voorgevel een volutegevel is uit 1664 met afwisselend witte natuursteen en rode baksteen, iets wat typisch is voor de barok.

Met opzet heb ik eens een fotovraag genomen van een straatje waar, als men er niet moet zijn of niet aan het zoeken is om zijn auto kwijt te raken, men nooit komt.  Marnix Knockaert vond uiteindelijk de oplossing omdat ik de straat toonde met aan het einde nog juist zichtbaar de vervallen poortingang tot het huis 'de zeven torens' in de Hoogstraat.  Dit is dus de Kelkstraat, een van die smalle straten van Brugge waar overdag nauwelijk zon binnenvalt, en 's avonds en 's nachts al helemaal niet (da's nogal logisch!).  Smal is de straat zeker voor zwaar verkeer en dat valt te bemerken aan de verkeersborden aan de gevel waar precies aan geknabbeld werd.

Vandaag heb ik een blogbaaldag gehad.  U, langs uw kant, heeft misschien wel een werkbaaldag gehad, of een schoolbaaldag.  In deze donkere tijd van het jaar kan men dat wel eens voorhebben.  Dat men zich bij de minste inspanning zo moe voelt, zo lusteloos, en dat zelfs denken vermoeit.  Zolang het maar bij die ene dag blijft is dat allemaal normaal.  Danzij mijn blogbaaldag staat hier vandaag nog niet veel over Brugge.  Geen nood, voor morgen beloof ik beterschap!
O ja,  nog tot slot een mededeling.  Vlakbij de Katelijnebrug heeft men sinds een week een fopspeen (een 'tutte'), ik vermoed per ongeluk, achtergelaten.  De rechtmatige eigenaar mag er nog altijd om komen.  Ik zou niet graag hebben dat het een duimzuigertje wordt.

Al zeg ik het zelf, vandaag met deze foto maak ik het de Bruggekenners helemaal gemakkelijk.  Het zal voor de rapste onder u zijn, vermoed ik.  Waar in binnenstad Brugge is dit?

U kent het ongetwijfeld ook.  U ziet op een schilderij in de hoek een ezel staan met daarop opnieuw een schilderij  waarop hetzelfde geschilderd is als op het grote doek en op dat kleine schilderij staat dan nog eens opnieuw een ezel met daarop een schilderij met daarop weerom hetzelfde geschilderd, enz, enz, ...
Of u ziet in een spiegel een weerspiegeling door een andere spiegel die er rechttegenover staat. De spiegel weerspiegelt de spiegel die weerspiegelt wat weerspiegelt enzoverder...
Of u heeft net als ik zo een Russisch houten popje in huis, een matroesjka.  In dat popje zit een popje en daarin zit een popje waarin weer een popje zit enzovoor, enzovoort.
Een dergelijk verschijnsel maken we mee op de Markt.  Vlak voor de stadshallen en halletoren staat door toedoen van de serviceclub Kiwanis ten behoeve van de blinden een maquette ervan en op die maquette wordt zelf nog eens die maquette uitgebeeld die voor de stadshallen staat en op zijn beurt staat nog eens een maquette uitgebeeld op die maquette.
Dat laatste is niet waar natuurlijk, maar het had gekund!

Van dichtbij bekeken, onze Sint-Lodewijk, voor iedereen te bewonderen boven een poort in de Dweersstraat.  Dit  beeld is nog maar eens een schoolvoorbeeld van wat de luchtpollutie veroorzaakt aan gebouwen en beelden van ons Brugs kunstatrimonium.   Binnen nu en een jaar (2007) kan dit manneke gerust doorgaan voor een Moor waartegen hij indertijd wilde strijden, ware het niet dat hij in het echt nog voor de strijd begon aan de pest bezweek, en ware het niet dat hij hier zijn koningskroontje nog opheeft en in zijn rechterarm een staf draagt met daarop duidelijk te zien de Franse lelie.

Op en rond het Zilverpand zijn er nog enkele verwijzingen naar de vroegere aanwezigheid van het Sint-Lodewijkscollege in dit gedeelte van de binnenstad.   Sinds 1972 verhuisde de school naar de Magdalenastraat op Sint-Andries maar, zoals ik daarstraks al vermeldde, is de stempel die de school op de binnenstad drukte nog niet helemaal verdwenen.  In de Dweersstraat bijvoorbeeld is nog een oude toegangspoort tot het college te zien met daarboven het beeld van koning Lodewijk IX van Frankrijk (1226-1270).  Indertijd  werd deze man door paus Bonifatius VIII heilig verklaard, vandaar de 'Sint' Lodewijk.  Deze man was deelnemer aan twee kruistochten maar bij zijn tweede kruistocht kwam hij aan in Tunis en kort daarna overleed hij waarschijnlijk aan pest of tyfus.
Er moet indertijd wat verwarring geweest zijn betreffende de patroonheilige van dit college dat ontstond in 1818 en van oorsprong eigenlijk de heilige Aloysius als patroonheilige had.  Naar het schijnt heeft het beeld van die heilige Aloysius nog boven de grote poort van de Zilverstraat gestaan (van 1884 tot ...).  Maar dit beeld hier van Sint Lodewijk dat in 1910 geplaatst werd had indertijd honderd frank gekost en het was een geschenk van de moeder van Mgr. Sentroul, een dame die naast het college woonde.  Echt het fijne weet ik hier niet van af, maar feit is dat sindsdien de grote verwarring gebeurde en dat allemaal door toedoen van principaal Reynaert die dit beeld van 'Saint Louis de France' heeft laten plaatsen.

Ja, de vorige twee foto's konden eventueel gelijk waar gefotografeerd zijn maar met deze derde foto zet ik u misschien op het goeie spoor.  Waar in de binnenstad van Brugge stond ik toen ik dit fotografeerde en een ernstige poging deed om geen auto's op deze foto te krijgen?

Uitzicht op dat gedeelte van het Concertgebouw dat, dankzij zijn structuur en rode kleur,  door sommige Bruggelingen smalend  de  Pizzahut genoemd wordt.  Deze foto is van Marc Willems, genomen vanuit verdieping 7 waar wel een borstwering maar geen vensters zijn en toen hij deze foto nam ging het alarm af.   Rondom is er een koord gespannen  en als iemand zich daar voorbij bevindt, treedt het automatisch alarm in werking.

Weerspiegelingen zijn altijd een droom voor een fotograaf.   
Op de achtergrond ziet u de gebouwen van het Oud Sint-Jan.

Het windmolenpark in het havengebied van Brugge, te zien vanuit het Concertgebouw.  Het best neemt u een verrekijker of een camera met zoomfunctie mee.  In het eerste geval kunt u onmiddellijk heerlijk genieten, in het tweede geval doet u dat later thuis.

Ons bezoek naar de bovenste verdiepingen van het Concertgebouw is gelukkig nooit voor niks.  Van hier boven krijgen we altijd een leuk uitzicht op Brugge voorgeschoteld.  Een uitzicht op een nat 't Zand bijvoorbeeld dat nog ligt te blinken.  En pas van hieruit merk je die schubvorm op die verwerkt zit tussen die witte tegeltjes.

Stapt u met gemengde, maar vooral verontwaardigde gevoelens, Forum + buiten waar nog tot in maart de tentoonstelling van de Duitser Detlef Beer doorgaat, weet dan dat u lang niet de enige bent.  Kunst kan en mag men niet met elkaar vergelijken maar we doen het automatisch toch bij het zien van wat die Detlef na een volle week werken bovenin de lantaarntoren van ons Concertgebouw aan 'betonpasta' of plaaster op de tegels die daar liggen gekwakt heeft.  Mijn kleinkinderen zouden voor identiek hetzelfde werk op school een onvoldoende krijgen.  Allez kom, misschien nog juist een voldoende voor hun inzet en het idee.
Als je dan vanuit die forumzalen naar buiten kijkt, zie je voor je al die gebouwen die volgestouwd zitten met de meest verfijnde kunst uit voorgaande eeuwen.  Op zo een moment vraag je je echt af wat je hier boven je tijd staat te verprutsen en waarom je niet daar beneden bent waar al die fijne kunst uitgestald ligt.
Kortom: als Detlef Beer hét schoolvoorbeeld voor moderne kunst in Brugge is, dan mag voor 109.950 van de 110.000 Bruggelingen deze stad nog eeuwen voortkabbelen op haar ouderwetse imago.  U kunt waarschijnlijk raden wie die overige 50 zijn.

Een tweede foto die u al iets meer toont van de plaats in Brugge die we zoeken.   Waar is dit te zien.

Dat Sinterklaas een kindervriend is eerste klasse is met dit fotootje van deze namiddag op de Burg nog maar eens overduidelijk bewezen.
Marc Willems heeft me vandaag opmerkzaam gemaakt op de geschiedkundige theorie dat in oorsprong in onze streken de Noordse God Wodan de rol speelde die door de invloed van het christendom door Sint Nicolaas van Myrna werd overgenomen.  Opvallend zijn alleszins de vele gelijkenissen die beide figuren voor ons betekenden (Wodan) en betekenen (Sinterklaas).   Wodan bijvoorbeeld geeft geschenken door het joelgat en onze Sint Niklaas door de schoorsteen.  Nog opmerkelijker: Wodan is de beschermer van de schoenmakers en wat doen we de avond voor 6 december?  Ja juist, ons schoentje zetten voor Sinterklaas.  En waarom bestaan er de zwarte pieten?  Die witte mannen die zich zo nodig met zwarte schoensmeer moeten insmeren om zich daarna volledig ten dienste te stellen van de Sint?  Wodan was een godheid en hij had om zich heen ook een schare zwarte krijgers.  Samen joegen zij op een afschuwelijk monster, namelijk op de wolf Fenrir die de zon wilde verslinden.  Wil uitgerekend nu in dit jaargetijde waarin Sinterklaas ten tonele verschijnt die zon alle moeite van de wereld hebben om stand te bieden tegen de eeuwige duisternis!