Stoofstraatje (10de en nu allerlaatste)

Dit is de bijbehorende tekst die ik aantref in het boek "De Zinnelijke Middeleeuwen" (Davidsfonds, 1998, ISBN 90 6152-696-5):
"Interieur van een badstoof.  Naakte paartjes genieten in de badkuipen van mekaars gezelschap, van hapjes vlees en fruit en de nodige wijn.  In de zijkamer wacht het bed."

   Gisteren heb ik in de stadsbibliotheek van Brugge wat zitten bladeren in een boek, in 1998 uitgegeven door het Davidsfonds, en dat boek heeft de appetijtelijke titel "De Zinnelijke Middeleeuwen" meegekregen.  Op de kaft treffen we de foto aan die hangt in het kastje in het Stoofstraatje waar dagelijks duizenden toeristen passeren.  Ook binnenin het boek, zoals u trouwens op de foto kunt zien, treffen we het aan.  Het is een kopie van een blad uit een oud middeleeuws boek uit ca. 1470 en dat boek bevindt zich momenteel in de Staatsbibliotheek van Berlijn.  Wat heeft dit met Brugge te maken?  Het antwoord daarop krijgt u in mijn twee volgende artikels.

Speciaal voor de nieuwe fotovraag ben ik vandaag een hele dag in de binnenstad van Brugge op zoek geweest naar iets om u mee te verrassen.  Tientallen Brugse beertjes heb ik gefotografeerd, honderden Maria- en andere heiligenbeeldjes, en daarnaast nog eens honderden etalages waar de kerststemming zo van afspatte.  Uiteindelijk heb ik toch maar voor dit fotootje gekozen.  Weet u waar ik stond toen mijn digitaal fototoestel dit op zijn geheugenkaartje plaatste.  Hm, even kijken ...  waar was ik eigenlijk?  Na zo een lange, slopende dag zou ik het bijna zelf niet meer weten!

Ik heb een klein vermoeden dat het huis dat we zochten voor quizvraag 110 thans onderdeel is van het Tolhuis, tenminste van de provinciale bibliotheek die daar nu in gevestigd is.  Verbeter me als het niet waar is.

Als het echt om Brugse gevels gaat, dan is Marnix Knockaert 'outstanding'.  Dat bewijst deze man vandaag opnieuw.  Lees maar eens zijn commentaar deze namiddag:
"'t Kan eigenlijk ook de Spanjaardstraat zijn, helemaal vooraan. Naast de vroegere jeugdbibliotheek, op de rechterkant dus als je richting Augustijnenbrug wandelt en rechtover de dienstingang van de vroegere Generale Bank."
De foto's die u zag toonden de Spanjaardstraat, meer bepaald het huis met huisnummer 2.

  Door een studie is gebleken dat men hier in het administratief centrum van 't stad, genaamd het 'Brugse Vrije' (what's in a name?) de centen van de Bruggeling gewoonweg in het water gooit.  Energiebeleid?  Nooit van gehoord!  Spaarlampenactie?  Negentig procent van de '5 euro kortingsbon krijgende' Belgen heeft er ook nog nooit van gehoord, maar hier blijkbaar niemand!  Erger nog: men verwarmt op deze plek des winters dit gebouw met plezier met deuren en vensters open.  Waardoor de eurocenten van de spaarzame, brave, belastingbetalende Bruggeling letterlijk in het water gegooid worden.  Gelooft u mij niet?  Lees dan maar eens hier.

Wat het geweld van weer en wind kan aanrichten aan één tegel!  Deze tegel ligt hier aan de Eiermarkt echt nog geen maanden en de gele kleur van de tekst en de vlinder als symbool van de 'tegen zinloos geweld actie' is al voor een deel vergaan.  Van een klein stil protest gesproken.  Volgend jaar kunnen we deze tekst zelfs niet meer lezen.

In Brugge is er op de Eiermarkt een tegel geplaatst tussen alle andere tegels waarmee dat marktje geplaveid is.  Het is een 'zinloosgeweldtegel' en wil een stil protest zijn tegen alle vormen van zinloos geweld.  Aanleiding tot dit stil protest is de moord op Joe Van Holsbeeck op 12 april van dit jaar 2006 in het Centraal Station van Brussel.  Deze moord werd in de media omschreven als de 'MP3-moord' omdat Joe vermoord werd omdat hij zijn MP3-speler niet onmiddellijk wilde afgeven.

Om, tot slot, dit Vestibulepleinavontuur vanavond af te sluiten, wil ik u nog even tonen via welke weg met hindernissen de toeristen tegenwoordig 's avonds en in de vooravond de weg terugzoeken moeten naar de plek waar hun bus hen hopelijk opwacht.  Eerst moeten ze baggeren door de plassen die de paden van het Minnewaterpark blank zetten en daarna moeten ze nog deze brug over vooraleer ze het o zo donkere Vestibuleplein bereiken.  Elke (voor-)avond leef ik sterk mee met de fysiek minderbedeelde Bruggebezoekers die zich dit dagje Brugge nog lang zullen heugen (om er waarschijnlijk later nooit meer terug te keren).

U ziet weer een stukje meer van de plaats die we zoeken.  Als u weet waar dit is, als u de naam van de straat kent en eventueel het huisnummer of de naam van het gebouw, het is uiterst welkom.  U verdient er eeuwige roem mee hier op Bruggeblog als u ons de juiste oplossing geeft.  Zoekt u het alstjeblieft niet in Gent, Antwerpen, Brussel of ik weet niet waar nog in ons dierbaar Belgenland, ...  Neen, dit is enkel en alleenlijk maar te zien in het hartje van ons bekoorlijke 'Bruhhe' (Brugge, voor de niet West-Vlamingen).

Deze foto is van gisterenavond kwart voor acht (19u45).  Ik had mijn statief mee en hield een uiterst lange sluitertijd aan.  Voor de grap had ik gisteren ook nog een foto genomen in automatische stand maar dat fotootje bespaar ik u: het is volledig zwart met uitzondering van een handvolletje witte stipjes.  U moet namelijk weten dat op dat ogenblik de schamele verlichting die deze luifel sowieso al bezit gewoonweg gedoofd was.  Men verwacht op dat naar Brugse normen tielijk uur misschien geen toeristen meer die nog terugkeren moeten naar hun bus?  Wat is het resultaat van deze besparingsactie op de elektriciteitskosten, denkt u?  Dat dit een verzamelplaats wordt voor locale jongeren die dit terrein op dit uur als hun ideale schuilplek beschouwen.  Op deze foto ziet u de schimmen van enkelen van hen.  Toen deze foto klaar was stonden die twee gasten al naast me en ze vroegen me wat ik hier stond te doen.  Ze vonden me nogal 'raar'.  Had ik hen betrapt misschien?  Hadden ze een bankje beklad misschien?
Bruges-la-morte.  Brugge na zes uur des winters is blijkbaar van stadswege nog altijd morsdood, zelfs op plekken als dit.

Onder de luifel op het Vestibuleplein is er een zitbank al vrolijk beklad.  Hoe is dàt nu mogelijk, vraagt u zich af?  Wel, het simpele antwoord krijgt u in mijn volgende artikel.

Deze foto dateert van deze namiddag om 17.15 uur (kwart na vijf).  Het is al december en de duisternis valt zoals u zien kunt erg vroeg in.  Op dat ogenblik keren er nog veel toeristen van hun dagtripje Brugge terug naar hun bus.  Die is er blijkbaar nog niet, of zijzelf zijn een beetje vroeger teruggekeerd, kwestie van zeker niet te laat te zijn en daarom moeten ze schuilen voor de regen onder deze schamel verlichte luifel.  Om toch nog enigszins een beetje sfeer te creëren hebben er rechts in beeld enkelen wat kaarsen aangestoken.

Een vooraanzicht van de 'luifel op ons vestibuleplein' overdag, wanneer het nog klaar is. De 'luifel op ons vestibuleplein'!  Vraag aan duizend Bruggelingen wat daarmee bedoeld wordt en misschien twee van hen zullen weten wat het is.  De ene zal bij 't stad werken en de tweede is gids.

Vestibuleplein.  Een prachtig woord hé!  Men heeft dat woord uitgevonden voor deze plek in Brugge langsheen de Bargeweg waar alle toeristen die per autocar Brugge bezoeken meestal op deze plaats toekomen en bijna altijd van hier uit terug vertrekken.  In de aanloop naar 'Brugge, Culturele Hoofdstad van Europa, 2002' (let op de hoofdletters!) stak men dit plein in een modern, nieuw kleedje.  Het aantal architecten dat samen tot dit resultaat kwam kan ik niet op mijn ene hand tellen.  Het plein is als het ware Brugges visitekaartje voor de bustoerist geworden, en dit is de 'luifel' waaronder die arme toerist schuilen kan voor weer en wind tot zijn bus hem opnieuw ophalen zal.  Het is dezer dagen geen overbodige luxe.  Over die luifel wil ik het vanavond eens hebben.

Hetzelfde schilderij van daarstraks, maar meer van dichtbij en wat scherper voor u in beeld gebracht.  En ook hier liggen kersen voor de aanwezigen klaar.

In het kantwinkeltje in de Stoofstraat hangt dit recente schilderij van de Wenduinenaar A. Dierickx.  Het mag duidelijk zijn dat hij wat afgekeken heeft van dit hier.

Ik wil toch nog eens doorbomen over dit Stoofstraatje, een der smalste straatjes van Brugge waar de toeristen dezer dagen goedgemutst doorheen wandelen.
Het schijnt dat alle gidsen hier hun publiek vertellen dat  het woord 'stoof'  ontleend werd  aan het  Hoogduitse  'Stube' wat  staat voor  kamer of gelegenheid (vgl. Weinstube).  En in dit straatje waren vroeger verschillende bad-gelegenheden waar tegelijkertijd met het nemen van een bad eventueel ook nog gegeten en gedronken kon worden en soms ook nog wat anders  ...
Toch heb ik  bij deze uitleg  mijn bedenkingen.  Ik pols mijn 'Etymologisch  Woordenboek' , uitgegeven door Het Spectrum:
"stoof  mnl. stôve 'badvertrek, warm  bad, verwarmd vertrek, droogoven', vgl. mnd. stôve, oe . stofa 'badvertrek' (ne. stove 'kachel'), ohd. stuba (nhd. stube), on. stofa 'verwarmbaar vertrek'.  Men  kan  stoof verbinden met stuiven en stoom, en uitgaan van de oude badmethode waarbij water op heet gemaakte stenen werd gegoten en de badruimte zich met warme stoom vulde; dan < germ. stubôn-.  Men kan ook uitgaan van vulg. lat. extupa 'kamer voor stoombad' < afl. van extupâre, dat bij gr. tûphein 'dampen' gevormd zou zijn, en waarvan fra. étuve 'kachel, badvertrek' wordt afgeleid."
Dus dat Duitse Stube en onze stoof hebben eerder een gemeenschappelijke germaanse oorsprong.  Dat de betekenis van het Stoofstraatje afgeleid is van een der betekenissen die de Duitsers er aan geven vind ik eerder een rare conclusie.
(voor alle duidelijkheid: mnd = middelnederlands, oe = oudengels, ohd = oudhoogduits, nhd = nieuwhoogduits, vulg. lat = vulgairlatijn, gr.= grieks, germ = germaans)

Vandaag had men een speciaal weertje voor ons in petto.  Het was niet echt koud, maar er stond voortdurend een strakke wind klaar en er was regelmatig een regenbui voor ons voorzien.   Uiteindelijk zien we dat ons moedertje natuur, ondanks die te warme temperaturen, langzaam maar zeker, naar haar normale kale wintertooi toesluipt.