Quizvraag 115

Een tijd geleden merkte ik op dat de gedenksteen die vroeger op de grond tussen de kasseien in het poortgebouw lag sinds de nieuwe bestrating niet teruggekeerd was.  Dat is ondertussen wel gebeurd.  De gedenksteen voor kanunnik Rodolphe Hoornaert heeft men waarschijnlijk eerst opgeknapt en nu heeft men het ingemetseld in de muur van het poortgebouw, naast die grote Christusfiguur aan het kruis.  Voor wie de Latijnse taal niet zo goed bij machte is, geef ik een vertaling van het opschrift:
"Christus.
Sta stil, bezoeker, en stort een gebed voor de zielsrust van eerwaarde heer Rodolphe Louis Hoornaert, die gedurende 46 jaar in deze Wijngaard voor Christus en de Kerk heeft gewerkt en naar de Meester is teruggekeerd op 30 oktober 1969 om zijn beloning te onvangen.  Hij ruste in vrede."
De verdienste van deze Rodolphe Hoornaert, neef en opvolger van de laatste pastoor van het oude begijnhof, Kanunnik Hector Hoornaert, was vooral dat hij een zieltogend begijnhof aan het begin van de 20ste eeuw nieuw leven kon inblazen door er in 1927 een nieuwe gemeenschap te stichten met een eigen naam die pas veel later (in 1962) geïncorporeerd werd in de Orde van de Benedictijnen.  De zusters kregen de naam Benedictinessen van de Wijngaard en hun kloosterhuis heet Monasterium "De Wijngaard".

De twee leraressen die met deze klas mee waren moesten aan de ingang van het begijnhof hun uiterste best doen om deze rumoerige bende kalm te krijgen, maar het lukte.  Ik kan me heel goed voorstellen dat er hier dikwijls groepen binnenstormen (zonder begeleiding bijvoorbeeld) waarbij dat niet lukt.

Wat we hier zien is een internationaal gebaar dat de bezoeker, die vanuit de vier windstreken naar hier overgewaaid is, moet aanmanen om op deze plek in alle rust en stilte rond te lummelen.  Voordien waren er bordjes waarop te lezen stond: "Stilte - Silence" maar blijkbaar was dat niet voldoende om de dagelijkse luidruchtige Babelse spraakverwarring die hier heerste te doen verstommen.

Sinds kort heeft men in het Begijnhof nieuwe borden en bordjes geplaatst.  Ze zijn groen geschilderd en de tekst en figuren zijn in het wit.  De borden willen er vooral de bezoekers op wijzen dat dit een begijnhof is en geen speelplein.  Dat men hier niet moet roepen en tieren, trekken en sleuren, maar dat men  een "waardige en ingetogen houding" moet aannemen.

Sint Joris behoorde waarschijnlijk tot het leger van Diocletianus en werd in 303 gemarteld.  Volgens de legende zou hij een draak gedood hebben in de omstreken van Lasia in Cappadocië.  Hij wordt vereerd als patroon van de ridders.  De strijd met de draak werd hier pas in de 11de eeuw aan zijn levensbeschrijving toegevoegd.  Hij wordt voorgesteld als een jonge geharnaste ridder en draag of een lans of een zwaard.  En hij bevecht een draak die een prinses als prooi ontvangen had.

Die oplossing kon u al lezen in de reacties van Marnix Knockaert op de vorige quizfoto.  Marnix, blijkbaar onze wandelende gevelencyclopedie, wist te vertellen dat we om dit te zien in het Genthof moeten zijn, meer bepaald twee huizen naast de bakkerij uit de straat.  En het tafereel dat u zag is de uitbeelding van Sint Joris in zijn strijd met de draak.  Het huis dateert van 1676, en dat kunt u aflezen van de andere boogvelden , tussen de engelenkopjes in.

Dit was vanmiddag het culminatiepunt in het zuiden van de zon, het hoogste punt dat het bereikte.  Helemaal perfect acher de bol stond ze nog niet maar het scheelde echt maar een haartje.  U moet er niet meer aan twijfelen: binnen enkele dagen staat de zon op de middag als zij haar hoogste punt bereikt heeft pal achter deze bol boven huize Boechoute aan.  Geen milimetertje te veel naar links of rechts of naar boven of naar onderen, neen, PAL daarachter.

Die meridiaanlijn op de Markt en de wereldbol die bovenaan het huis Boechoute op de hoek van de Markt met de Sint-Amandsstraat staat blijft vooral Marc Willems begeesteren.  Vandaag was het erg mistig weer en ook op het middaguur kon de zon met moeite door de mist doorbreken.  Fijn, dacht Marc, dat is dan ideaal om eens uit te testen of die wereldbol bovenop dat huis met die desbetreffende meridiaanlijn die op de Markt via de koperen knoppen uitgetekend staat wel perfect opgesteld staat.  We naderen namelijk stilaan de winterwende en dan staat de zon hier op de middag op zijn allerlaagste punt.  Als alles indertijd toen men deze wereldbol bovenop het huis plaatste juist gemeten was, dan zou op de dag van de winterwende de zon op het werkelijke middaguur precies achter die bol moeten staan.  Normaal gezien als de zon vrolijk aan de hemel staat te stralen is zoiets met een camera moeilijk te fotograferen maar op een dag zoals vandaag met veel mist was dit perfect mogelijk.  En dat heeft Marc Willems vanmiddag omtrent 12u45 uitstekend gedaan.
Op deze foto moest de zon nog eventjes klimmen.  De zon stond tussen het windvaantje en de bol in.

Ik heb nog maar eens een andere plaats in Brugge voor u uitgezocht.  U passeert er misschien dagelijks maar als u niet opkijkt, dan ziet u het niet hé!  Het is trouwens altijd interessanter het drukke verkeer in de gaten te houden, kwestie van geen 'farçen' tegen te komen.  Het is en blijft een moeilijke klus: én een heer (of dame) in 't verkeer zijn én tegelijk de gevels van de huizen bekijken, dat is niet eenvoudig.  Maar in dit geval kunt u gewoon op een bankje gaan zitten en alles rustig gadeslaan.  Allez, ik heb al genoeg verteld, het is nu aan u.  Waar in het centrum van Brugge is dit te zien?

Nu we toch bij de oude verbodsborden voor fietsen aanbeland zijn, langs de Dijver, aan de ingang tot het Groeningemuseum kan je dit stokoude bordje zien.  Die ingang is nog het poortgebouw van een voor de rest verdwenen proosdij van de Onze-Lieve-Vrouw uit 1749.

Nu we toch nog wat rondslenteren in de Sint-Niklaasstraat, een straat die de Oude Burg met de Steenstraat verbindt maar aan de kant van de Steenstraat zodanig versmalt dat er geen wagen meer door kan.  Dit was de straat die u opgeven moest als oplossing van de quizvraag (maar Marnix Knockaert was weer iedereen te slim af).  In deze straat kunt u nog dit oud verkeersbord aan een muur zien hangen.

Foto: Marc Willems

Dit uithangbord zal er echt niks aan veranderen.  Sint Niklaas is alweer naar Spanje vertrokken en vanaf nu heeft de kerstman vrij spel.

Het is zo dat hier bij Bruggeblog de quizvraag niet zo streng verloop als vele quizzen op radio en televisie.  Daar is het meestal zo dat het eerste antwoord telt.  Hier mag men al eens missen en daarna corrigeren.  Dat is wat Marnix Knockaert gedaan heeft.  Want het huis dat we zochten was inderdaad een klein hotelletje in de Sint-Niklaasstraat.  Het luistert naar de toepasselijke naam Sint Niklaas.  Er zijn slechts drie kamers beschikbaar, maar vanuit de twee bovenste kamer kan men naar het schijnt uitkijken op de Halletoren en de Onze-Lieve-Vrouwkerk.  De uitbaters zijn geen gewone Bruggelingen: het is het Australisch/Nieuw-Zeelandse koppel Shaun en Kim Clarke.  In 2004 restaureerde de architect Koen Vandeweghe dit herenhuis en het werd omgevormd tot een Bed and Breakfast hotel.  Het is het huis links op deze foto.

Dat het gebouw 'Ter Buerse' een heel oud gebouw is, dat staat buiten kijf.  Maar door de eeuwen heen heeft men aan dat gebouw nogal wat wijzigingen aangebracht, vooral aan de voorgevel.  Pas in 1947 werd die voorgevel in zijn oorspronkelijke, gotische toestand met schermgevel hersteld.  Wat u op deze foto ziet staat op een gevelsteen die men nog van voordien bewaard heeft en opnieuw in de gevel inwerkte.  Waar dat onderste jaartal (1276) voor staat, wel, dat zal waarschijnlijk het jaar zijn waarin het 1ste huis Ter Buerse hier gebouwd werd.  Dit wat er nu staat is het tweede huis dat gebouwd werd in 1453 (vandaar dat tweede jaartal).  En dan hebben we die vreemde letters: een grote letter S en daarin y.h.u.  Aan die grote letter hangen dan nog eens twee hoefijzers.  Die hoefijzers hebben niets te maken met smeedkunst.  Ze zijn bedoeld als afweermiddel en verwijzen misschien naar geluk en voorspoed in de handelsactiviteiten van de bewoners.  Wat nu die betekenis van die letters betreft: daar is men nog altijd niet helemaal uit.  Men vermoedt dat het Salva Yhesu betekent  (Jezus, bescherm of red dit huis).

Op het eind van het jaar is het een steeds terugkerend verschijnsel geworden in kranten en tijdschriften.  Jan, Pier en Pol worden ge'pol'st naar de voor hen meest beklijvende momenten van het afgelopen jaar.  Mocht men mij vragen wat de grootste verrassing van 2006 voor mij was dan had ik onmiddellijk mijn antwoord klaar.  De grootste verrassing voor mij was het feit dat de lokale radio  VBRO (da's joen radio, gelukkig niet die van mien) haar onderkomen  vond in dit gebouw langs de Vlamingstraat dat bol staat van geschiedenis.  Ter Buerse!  Met ontzag kijk ik op naar dit gebouw.  De familie Van der Buerse was al in 1257 in Brugge aanwezig en baatte de herberg "Ter Buerse" uit en fungeerde als makelaars die niet alleen logies en voedsel aan de talrijke vreemde kooplui gaven, maar uiteindelijk ook tussenpersonen werden bij hun handelsverrichtingen en financiële transacties.  Op het pleintje voor de Buerse werden zaken geregeld en informatie uitgewisseld.  Na een tijd ontstonden hier prijsbepalingen en zelfs wisselkoersen.  De kooplui gingen hier dus naar "de beurs".  Deze naam, hier ontstaan, is tegenwoordig internationaal de omschrijving geworden van een plaats waar verhandeld wordt en wisselkoersen gehanteerd worden.  Als er in dit gebouw dan toch in 2006 een radiostation moest neerstrijken, dan zou ik hier eerder KLARA verwachten, maar VBRO?  Klara is synoniem voor cultuur, Klara kent haar klassiekers.  Jaah, ik weet het, VBRO kent ook haar klassiekers, maar jammer genoeg reiken die nooit veel verder dan de meezingers van Willy Lustenhouwer of Benny Scott.

Ik heb altijd gedacht dat het aan mij lag.  De weinige keren dat ik mijn radiotoestel op de plaatselijke zender VBRO (Vrije Brugse Radio Omroep) afstemde hield ik het bijna nooit langer dan vijf minuten vol.  Eén keer kwam ik tot twaalf minuten maar ik herinner mij die dag nog alsof het gisteren was.  Ik weet namelijk dat ik achteraf evenveel minuten in de badkamer boven de toiletpot gehangen heb.  Toevallig surfte ik enkele dagen geleden over het wereldwijde web maar kwam uitgerekend opnieuw op de site van dat Vermaledijde Brugse Radio Obstakel VBRO terecht. Ze brachten er deze week een (nu al op hun site verdwenen) verslag van hun exclusieve kerstfeest voor de steunende leden.  Het artikel stond vol krom taalgebruik en lachwekkend commentaar.  Het hardst heb ik gelachen met hoe zij hun kerstman bestempelden als een 'levensluchtig man'.  Hahaha, levensluchtig, die was goed... want levenslucht is adem, asem.  Een levensluchtig iemand is dus iemand vol met adem, whoeaa... prachtige woordspeling!  Aan de man zijn bolle figuur te zien zal ik geenszins ontkennen dat hij levens'luchtig' moet rondgedarteld hebben,  hihi ...  Of bedoelde men misschien 'levenslustig' en hadden we weer maar eens met een van de vele lapsussen op de site te maken?
Ach, ik geef die veebeeiroërs het voordeel van de twijfel, want.... hèhèhè, wa's me da lachen, een levensluchtige kerstman was er te zien op hun kerstfeest!  Ik wou echt dat ik er bij was, dat ik eindelijk na al die jaren van zuurpruimerij nog eens kon schuddebuiken van het lachen om die grappige, rondborstige Sinterklaaskloon.
Als u nu op de site van VBRO kijkt krijgt u nu al de besneeuwde nieuwjaarsgroeten voor 2007 om uw oren gesmeten.  Staat hun tijdsklok soms 14 dagen vooruit?

Elk jaar koop ik de kalender die de 'mannen van de brandweer van Brugge' mij aanbieden.  Voor wie het weten wil: 4 euro kost  hun kalender van 2007 en al in augustus kwam er iemand van het korps bij ons aanbellen om hem te slijten.  Nog geen minuut later stond de man met vijf euro extra in zijn portefeuille en een kalender lichter al bij onze buren aan te bellen.
Het zal zowat 15 jaar geleden geweest zijn toen ik op een zaterdagmorgen vroeg thuiskwam van een korte nachtdienst.  Ik ging onmiddelijk naar boven naar onze slaapkamer onder de dakpannen om nog enkele uurtje bij te slapen om er voor de rest van het weekend tegenaan te kunnen.  Het moet zowat 10 uur 's morgens geweest zijn toen ik gewekt werd door heftig geroep en toen ik de slaapkamerdeur opende kwam er één dikke, donkere rookwalm mij tegemoet.  Wat was er gebeurd?  Op de verdieping daaronder had de zoon zijn (tweedehands) televisietoestel op zijn kamer onbeheerd aan laten staan en was naar beneden gelopen.  Dat TV-toestel was om een onverklaarbare reden ontploft en begon vuur te vatten.  Gelukkig was niet lang daarna een van de dochters vanuit haar kamer toevallig voorbijgelopen en had zij alarm geslagen.  Kort daarna stormde mijn vrouw van beneden snel naar de eerste verdieping om de stekker van het televisietoestel uit het stopcontact te halen.  En niet veel later stonden de brandweermannen al bij ons binnen om de rest van de brand te blussen.  Al die minuten lang zat ikzelf daarboven opgesloten op dat zolderkamertje en durfde niet naar beneden te komen want elke keer als ik de deur opentrok kwam er me één zwarte walm tegemoet.
Daarom apprecieer ik sedertdien mateloos het werk van de brandweer en steun ik met plezier hun vriendenkring door elk jaar hun kalender te kopen.  Het is echt het minste wat ik voor hen kan doen.
Vanmorgen zag ik langs de Dijver opnieuw een brandweerinterventie.  Het had niks met brand te maken, maar door hun aanwezigheid hier kon waarschijnlijk het leven van deze man ook gered worden.
We beseffen met zijn allen niet genoeg wat voor een helden, wat voor een soort van moderne engelbewaarders zij dag aan dag voor ons zijn.  Vraag het de New-Yorkers maar eens na hun verschrikkelijke nine-eleven!  Soms komen brandweerlui jammerlijk te laat maar altijd proberen zij te redden wat er te redden valt.  Ik bied hen vanuit de grond van mijn hart een welgemeend 'proficiat' en 'chapeau' aan.

Lap, nog eens een foto erbij voor nog altijd quizvraag 113.  Nu heeft u zelfs al het hele gebouw in beeld.  Weet u nu waar in Brugge dit is?  Anders vrees ik dat ik morgen zelf het antwoord geven moet.  Toch ben ik zeker dat verschillenden onder u hier al gepasseerd zijn.

Gisteren bereikte ons het nieuws dat de beeldhouwer Rik Poot overleden is.  Hij werd 82.  Hij groeide in de jaren '20 op in een beruchte volksbuurt in Vilvoorde.  Als kunstenaar was zijn favoriete onderwerp het paard.  In het Arentshof staat een van zijn beroemdste kunstwerken, namelijk de 4 apocalyptische ruiters.
Een kleine tip misschien voor de familie van de overledene, mochten ze een pakkend (maar in dit geval niet origineel) grafschrift willen voor Rik Poot.  Het was eigenlijk bedoeld voor de dichter Poot (overleden in 1733, die ook van gewone komaf was en uiteindelijk een beroemde schrijver werd) maar is nooit op diens graf geplaatst.  Jacob Van Lennep publiceerde het in de werken die bekend werden onder de titel 'De schoolmeester'.
Dit is het grafschrift, kort en bondig:
"Hier ligt Poot:
hij is dood."

Foto: Marc Willems