Grootseminarie (12)

... dat vertaalt zich in beelden zoals deze.   Dit is de Vizierstraat.  Eigenlijk is de keuze van de straat willekeurig gebeurd.  Het had gelijk welke straat in de buurt kunnen zijn want overal speelde de stormwind met plezier met de PMD-zakken en met het papier en karton dat netjes 'stond' te wachten tot de vuilniswagen er aankwam.

We proberen bij Bruggeblog altijd de kerk in het midden te houden.  Gisteren kreeg u een bijna naakt mannenlijf te zien, daarom toon ik er u een van een jongedame.  Het is niemand minder dan ons Marieke die, vrolijk en bekoorlijk als altijd, uitkijkt over de Coupure.  Haar haren wapperen in de stormwind en haar veel te lichte kleedje bij dit hondenweer plakt aan haar lichaam.  Heeft er iemand soms een jasje voor haar te veel?  Als zij hier nog lang zo staat uit te waaien doet ze gegarandeerd een bronchitis of longontsteking op.

We gaan naar een nieuwe plaats in het centrum van Brugge.  Dit is te zien in de .... oeps!  Bijna had ik mijn mond voorbijgepraat.  Het is niet aan mij maar aan u om ons te vertellen waar we dit aanschouwen kunnen.

Om dit reeksje over het beeld van Josué Dupon af te sluiten geef ik nog een fotootje voor de liefhebbers van een gespierd mannenlijf.  Mijn aandacht gaat vooral uit naar de weerkaatsing van de bomen op de natte bips.

Welk weer zou het vandaag zijn?

U merkt het wel: dit is een groot stokbrood en het komt precies nog maar pas vanuit de bakkersoven.

Zo zag dit beeld van Josué Dupon er deze namiddag uit.  In deze toestand doet het me vaag denken aan de vermenigvuldiging van de broden en de vissen van Christus.  Alleen begrijp ik dan niet wat die pelikaan hier komt doen.

De maker van dit werk is Josué Dupon (Ichtegem 1864 - Berchem 1935).  Het is getiteld 'Man met pelikaan'.  U heeft het ongetwijfeld al gezien, want dit is het bronzen voorontwerp voor de centrale figuur in een monumentale fontein die was opgericht aan de Kunstberg in Brussel.  Bij verbouwingen werd die fontein al in 1958 verwijderd en dit beeld verhuisde naar Brugge, meer bepaald naar de rotonde nabij het station dat verleden jaar tot 'Unesco rotonde' omgedoopt werd.

"Iek wiest het, iek wiest het!" zou Rik De Saedeleer uitgeroepen hebben.  Ik wist het dus dat het deze avond voor 'nen rappen zou zijn.  En die rappen is niemand minder dan Frederik Cloetens.  Hij wist als eerste dat dit onding te zien is juist voor die witte schutting van het Sint-Salvatorskerkhof.  Vindt u het ook niet stilaan tijd dat die schutting verdwijnt?  Die staat hier al jàren.  Ik overdrijf echt niet: al jàren!  OK dat men bezig is met de restauratie van de Sint-Salvatorskathedraal maar heeft u de laatste maanden hierin nog enige beweging gezien?  Ik alleszins niet en ik passeer hier nochtans bijna dagelijks.  Langs de andere kant moet ik echt een pluim geven aan de Bruggelingen en deze stad zijn bezoekers.  Stond diezelfde schutting amper een week in pakweg Brussel, Antwerpen, Luik of zelfs Gent, dan zou die al volledig volgeklad zijn, zeker weten.  Hier in Brugge heb ik in al die jaren enkel één graffitti en nu deze affiche op deze schutting aangetroffen.  Het is echt niet te geloven, hoe braafjes wij wel zijn!

Ik vermoed dat het antwoorden op de quizvraag vanavond voor de rapsten zal zijn.  Waar o waar in de binnenstad van Brugge bevindt zich dit onding?  De eerste die juist antwoordt zou ik met veel plezier een jaar gratis parkeren in onze stad aanbieden, maar het kan er niet vanaf en 't stad wil helaas mijn blog niet sponsoren. 

De kerk van de vroegere Duinenabdij langsheen de Potterierei bevat 7 glasramen die pas dateren van toen het een seminarie werd (1833).  Ze beelden de zeven stappen naar de priesterwijding voor.

Dit is het interieur van de neoclassicistische kerk van de abdij Ter Duinen langsheen de Potterierei.  De kerk kwam er in de periode van 1775 tot 1788 ter vervanging van de oude abdijkerk.  Het werd een monumentaal driebeukig kerkgebouw met halfronde koorapsis.  Het is een der mooiste classicistische monumenten van Brugge.  De overwelving gebeurde door Boheemse koepels.  De kerk bevat twee kerkorgels waarvan die recht voor ons uit de oudste en belangrijkste is.  Hij werd gebouwd door Dominicus Berger (1747-1797), een lid van de gekende Brugse familie van orgelbouwers.  De bidbanken zijn recenter.  De originele bidbanken werden waarschijnlijk door de toenmalige abt Nicolaas de Roover (over wie ik het later nog zal hebben) geschonken aan de Heilige Bloedkapel die aldaar in 1829 begon met renovatiewerken.

Om u een idee te geven hoe abt Bernardus Campmans er moet uitgezien hebben.  In de refter van het Grootseminarie hangen de schilderijen van de abten van de vroegere Duinenabdij.  Helemaal voorin hangt dit schilderij dat abt Campmans voorstelt. Hij was abt tijdens de voor de orde belangrijke jaren 1623 tot 1642. 
Dankzij hem werd hier in Brugge het klooster van de cisterciënzers van Ter Duinen opgetrokken en naar het schijnt gebeurde dat grotendeels met bouwmaterialen van de Koksijdse abdij.

Nog in een der pandgangen treffen we een van de vele nissen aan met - hoe kan het ook anders - een heiligenbeeld in.

Nogmaals de pandgang met aan het einde van deze gang een schilderij met daarvoor twee beelden.  De site van het grootseminarie gebruikt dit als openingsscherm.  Het schilderij wordt toegeschreven aan Jacob van Oost de jonge.  Het beeld van de madonna is van J. Ryckman en kwam er omstreeks 1707 ter vervanging van het miraculeuze beeld dat abt Campmans in 1627 vanuit de abdij Ter Doest naar hier liet overbrengen maar verdween tijdens of na de Franse revolutie.  Wie de heiligen op het schilderij zijn, daar is men het er niet helemaal over eens maar het zijn vermoedelijk de heilige Robertus van Molesmes (links) en de heilige Bernardus van Clairvaux (rechts).  Zij tweeën speelden alleszins een belangrijke rol bij het ontstaan van de orde van de Cisterciënzers.  Boven hun hoofden zweven engelenfiguren die de attributen van de twee heiligen dragen.

Een eerste blik binnenin de indrukwekkende voormalige Duinenabdij.  Dit is de grote pandgang, opgetrokken tijdens de bouwcampagne die van de refuge van Ter Doest een volwaardige Ter Duinenabdij maakte (1628-1642).  Bemerk links de schilderijen die in speciaal op maat voor deze pandgang gemaakt werden.  Het betreffen allemaal landschapsschilderijen en ze werden gemaakt tussen 1669 en 1695.  Wie ze maakte is nauwelijks gekend.  Slechts op één schilderij staat een signatuur, namelijk die van een zekere B. D'Hooghe.
In vele abdijen of kloosters is er mogelijkheid voor retraites met eventuele overnachtingen.  Hier niet.  Mocht men dit hier willen realiseren, dan verzeilt men onmiddellijk in de branche van de hotelfuncties en dan zouden er ingrijpende aanpassingen aan het gebouw moeten gebeuren, aanpassingen die in geen geval goedgekeurd zouden worden door de erfgoedorganisaties die over het gebouw waken.

De vorige vier artikels over het Grootseminarie verschenen op mijn blog op 20 december 2006.  Het wordt hoog tijd dat ik hierover verder vertel.  Maar in de tussentijd heb ik nog wat verder opgezocht en zo krijgt u van mij enkele interessante weetjes over dit Grootseminarie en voormalige Duinenabdij. 
Zoals de benaming Grootseminarie het aanduidt: dit complex is, zeker vergeleken met de omliggende huizen, in geen geval klein te noemen.  400 jaar geleden was dat nog eventjes anders.  Toen stond er niks van wat u nu ziet.  Alleen achteraan was er een toevluchtshuis van de cisterciënzers van de abdij Ter Doest (Lissewege).  Die abdij bezat veel polderland maar dat was al herhaaldelijke keren overstroomd.  En dan werd de abdij in 1571 door de geuzen verwoest.  In de streek was er nog een tweede cisterziënzerabdij, namelijk die van Ter Duinen in Koksijde.  Vooral in de 13de eeuw kende die abdij een bloeitijd.  Er waren toen bijvoorbeeld 120 monniken en 248 lekenbroeders.  Bovendien hadden zij 10.000 ha polderland in de Westhoek maar ook in Zeeland.  Zij waren in die tijd de grootste producent en handelaar van wol in de streek.  Omtrent 1600 keken die van Ter Duinen uit naar een andere verblijfplaats.  Het werd uiteindelijk Brugge, omdat men het hier veiliger achtte, omdat het ook dichter lag bij het noordelijke landgoed en omdat hun abten zelf hier in Brugge al sinds eeuwen hun vaste verblijfplaats hadden.
Op 20 november 1624 sloot hun toenmalige abt Bernard Capmans (1623-1642) een overeenkomst met de bisschop waardoor Ter Doest met al zijn bezittingen aan de Duinenabdij geschonken werd voor een jaarlijkse rente van 6800 gulden.  In die overeenkomst stond ook dat de abdij van Ter Doest hersteld moest worden.  Dat is uiteindelijk nooit gebeurd.  Wat er uiteindelijk nog van rest is die indrukwekkende schuur in Lissewege.
Op 3 mei 1627 trokken 50 cisterciënzers van Ter Duinen hier langs de Potterierei in in de voormalige refuge van die van Ter Doest.
In het begin van de 17de eeuw kwam er een heropleving van de kloosterorden, ook bij de cisterciënzers die vooral niet wilden onderdoen voor de jezuieten in Brugge die bijvoorbeeld de prachtige Walburgakerk bouwden.  Tussen 1628 en 1642 werd de refuge uitgebouwd tot een echte abdij en ruim honderd jaar later begon men aan de bouw van de monumentale kerk in classicistische stijl.  Het resultaat van al dat bouwen zien we nu nog altijd.

U denkt misschien dat ik met uw voeten aan het spelen ben.  Neen, absoluut niet, ik zou het zelfs niet durven, en zeker niet met de quizvragen.  Dit is in geen geval dezelfde foto als die van gisteren.  Het is wel hetzelfde apparaat, ja, natuurlijk, maar op deze foto ziet u er meer van.  Misschien zelfs wel iets dat leidt tot de ontknoping.  Voor alle gemak heb ik toch het nummer dat op het apparaat geplakt was gewist.  Zo kunt u met zijn allen misschien nog een dag langer gokken.  Of neen, het wordt morgen toch prachtig weer met temperaturen tot 13 graden Celsius, misschien kunt u morgen wel eens met deze foto in de hand de hele stad lekker gaan aflopen.  Wedden dat u het antwoord dan zult weten?  Anders wacht u gewoon morgenavond af.  Dan krijgt u gegarandeerd een stukje achtergrond mee, en dan ben ik zeker dat minstens een iemand van u het antwoord zal weten, het antwoord op de vraag als altijd, namelijk waar in de binnenstad van Brugge deze foto genomen werd.

Iedereen, tot zelfs de hond toe, kijkt hier op het Simon Stevinplein verwonderd om zich heen.  Huh, ...  Stonden hier soms geen kerstkraampjes, een lunapark, een tent met botsautootjes, een carrousel en een frietkraam?  Die zijn plots allemaal verdwenen!  Gelukkig maar, zo merken we opnieuw op wat voor een prachtplein dit kan zijn zonder alle overbodige ballast.