quizvraag 125 (deel 2)

Vlakbij de plaats waar men het ijssculptuurfestival aan het afbreken is en ijs aan het 'sluik'storten staat dit bordje.  Als ik het goed voorheb, dan heeft dit te maken met een beslissing van de gemeenteraad van 24 oktober jongstleden.  Kijk maar eens hier naar agendapunt 125.  De vervuiler betaalt?  Neen, 't stad betaalt!  Weet u wat ik dan nog het ergste van al vind?  Dat men dit gedeelte van de zo prachtige groene vesten die Brugge heeft en waar we fier op mogen zijn nu al simpelweg beschouwt als 'evenementenzone'.  M.a.w.: men is van plan om hier nog regelmatig evenementen te laten organiseren.

Het ijssculptuurfestival in de onmiddellijke nabijheid van het station is definitief afgelopen.  Men is er ondertussen al druk bezig met afbreken.  En ook dit valt er nu te bewonderen.  Men kwam blijkbaar tot deze oplossing, namelijk om het nutteloze ijs dat vermengd zit met allerlei soorten rotzooi gewoonweg te dumpen, op een voordien nog propere plek naast de tenten in het Koning Albertpark.  En het toppunt van al is: we mogen dit zelfs geen sluikstorten noemen want alles is hier blijkbaar toegelaten.

Dit is dezer dagen te zien ergens in het centrum van Brugge.  Mocht u echt niet weten waar, geen probleem, in de volgende twee artikels geef ik zelf de oplossing.

We bevinden ons nu in de bibliotheekzaal van het seminarie.  Deze bibliotheek, die enkel op afspraak te bezoeken is, bevat 220.000 boeken.  Maar naast die uitgebreide collectie van voornamelijk religieuze literatuur bevat deze bibliotheek ook een deel van de prachtige oude handschriften van de voormalige Duinenabdij.  Niet geheel willekeurig vroeg ik om een van de topwerken uit deze collectie handschriften te mogen bekijken. Het is  een kopie van een werk van Boccaccio, "genealogia deorum gentilium", die Boccaccio zelf in 1350 begon en in 1371 voltooide.  Deze kopie werd in onze streken gemaakt tussen 1470 en 1480 en wordt het exemplaar van abt Crabbe genoemd.  Het handschrift bevat een humanistisch, door de Italiaanse rotonda beinvloed letterschrift.  De maker van het werk is onbekend.  Dit is de inhoudsopgave.  Om u een idee te geven van de grootte van het werk.  Het meet 350 bij 270 mm en bevat 223 bladen perkament.  De bladspiegel zelf meet 228 bij 160 mm.  Oorspronkelijk zat alles in een lederen band en er zijn sporen van sloten te zien.  Bemerk onderaan het rechterblad de typische stempel van de Duinenabdij.

Alvorens in het grootseminarie naar boven te gaan naar de bibliotheek wandelen we eerst nog even door de pandgang, meer bepaald naar de gang waar één wand volledig versierd is met grisailles, afkomstig uit de collectie die de Duinheren vanuit de Duinenabdij van Koksijde naar hier meegebracht hedden.  Grisailles zijn schilderijen die niet in de natuurlijke kleuren, maar in verschillende tinten van een en dezelfde kleur geschilderd zijn.  In dit louter willekeurige geval dat ik u toon is dat hoofdzakelijk grijs (gris).  Over deze grisailles in de Duinenabdij doen verschillende gissingen de ronde.  Men vermoedt dat het vergrote kopieën zijn vanuit oude handschriften.  Ze zijn allemaal geschilderd op houten panelen en het zou zelfs kunnen dat die panelen vroeger kastdeuren waren.

Een nieuwe quizvraag.  Zoals altijd werd er een plaats in het centrum van Brugge gefotografeerd.  U moet  of moogt raden waar dit precies voor Jan en alleman te zien is.  Zoals u merken kunt is dit hier iets aparts.  Na een groetstraat (de Langestraat) heeft Brugge blijkbaar ook een haatstraat.  Als u het mij vraagt, dan zou ik nog het liefst van al ergens lekker veilig tussen die twee straten in wonen.  Maar ik wijk af.  De bedoeling is dat u antwoordt waar in hartje Brugge dit gefotografeerd is.

Ik ben vooral benieuwd om te zien wat het uitzicht op Brugge zal zijn als deze gebouwen hier definitief tegen de vlakte gegaan zijn en er nog niks nieuws in de plaats gekomen is.  Nu al kan je van hieruit de watertoren van langs de vestingen zien.
Zeggen dat, in een poging om deze toen al afgetakelde gebouwen nog wat op te smukken, men in 2003 in het kader van het graffittikunstfestival "Young Primitives" de muur langs de kant van de ringweg nog versierde met een werk van  The Man en Alex, getiteld 'Madonna en de Man van Smarten'.

Deze gebouwen van de vroegere RTT (Regie van Telegraaf en Telefoon) en later van Belgacom, gelegen op de hoek van de Ringweg rond Brugge en de Baron Ruzettelaan, smeekten al jàren om gesloopt te worden.  Vooral het oude gebouw links, dat misschien nog opgekalefaterd kon worden en als 'industrieel' erfgoed had kunnen voortleven, heeft men zodanig laten verkommeren dat restaureren schier een onbegonnen zaak geworden is.   Dezer dagen is men alles aan het afbreken.

Het was helemaal niet de bedoeling om met die naam van de winkel op de achtergrond, Hera, u op het verkeerde been te zetten.  U heeft dat zelf gedaan door de 'Hema' in de Steenstraat te verkiezen boven een boetiekje met een bijna gelijkaardige naam, maar dan wel in de Smedenstraat.  Dus diegene die zich niet liet afleiden door het commentaar van de anderen en zelf op het juiste spoor zat was Frederik Cloetens.  Hij was dus de eerste die wist dat de telefooncel staat ergens halverwege de Smedenstraat (en meer bepaald rechttegenover de boetiek 'Hera').

   Als u dit kunstwerk niet herkent, dan heeft u de laatste tijd waarschijnlijk op de planeet Mars geleefd.  Dit was een tijdelijk paviljoen voor "Brugge, culturele hoofdstad van Europa 2002" en nu, enkele jaren later is het 'zwaar' beschadigd.  Er gingen stemmen op om het te laten restaureren maar blijkbaar is dit ding een doorn in het oog van veel Bruggelingen.  Vandaag, een half jaar na de beschadiging is er nog altijd niks gebeurd, maar kijk, burgemeester Moenaert liet zich in een interview ontvallen dat het paviljoen verdwijnt en dat een architectuurwedstrijd uitgeschreven wordt voor 'misschien' een soort van waterpartij die in de plaats zou komen want daar droomt onze burgervader blijkbaar al jàren van.  Prompt werd hij een grapjas genoemd.  Maar kijk, Moenaert krijgt gelijk   Tijdens de afgelopen gemeenteraadszitting werd zijn voorstel tot afbreken  aanvaard. De hele hetze rond het paviljoen was niet alleen plaatselijk nieuws, het geraakte zelfs in het VRT-nieuws.  Uitgereken nu, op dit ogenblik, loopt er op TV op Canvas het programma Monumentenstrijd!
Wilt u trouwens eens weten wat u en ik er allemaal over denken, kijkt u dan eens hier naar deze enquete.
Nu werden er kaarsen voor het gehavende kunstwerk geplaatst.  Novenenkaarsen, als ik me niet vergis.  Het is weer eens iets typisch Brugs om dat te doen.  Maar normaal gezien moeten die kaarsen aangestoken worden wil men iets bekomen.   Wat wilde de afsmeker bekomen, afbreken of behouden?  Moenaert hakt nu eindelijk de blijkbaar moeilijke knoop door.  Het wordt afbreken!
Foto: Marc Willems

Dit toestel heet u, net als gisteren en eergisteren, welkom.  Er is enkel een klein probleempje: u weet nog altijd niet waar in de binnenstad van Brugge u hier vriendelijk welkom geheten wordt!  Misschien brengt deze foto daar verandering in.

Ondanks de vele pogingen werd de plaats waar dit toestel staat nog niet ontdekt.  Daarom deze tweede foto.  De laatste keer dat ik nog een telefooncelletje gebruikte was in de periode toen men er nog naar hartenlust vijf- of twintigfrankstukken kon instoppen.  Tegenwoordig werken die dingen al lang niet meer op muntstukken. 
Komaan, u krijgt een tweede kans om te antwoorden waar exact in de binnenstad van Brugge deze foto genomen werd.

Eveneens in de refter van het grootseminarie hangt dit schilderij dat Nicolaas De Roover voorstelt met op de achtergrond de Duinenabdij.  Wie het schilderde is niet gekend.  Wanneer het geschilderd werd wel, namelijk in 1822.  Deze Nicolaas De Roover was de laatste monnik cisterciënzer van de Duinenabdij.  Hij was 82 jaar oud toen hij als allerlaatste stierf op 23 maart 1833.  Het lijkt misschien toevallig, maar 1833 was precies het jaar waarin men in de gebouwen hier het grootseminarie opstartte.  In dat jaar en de jaren ervoor deed Nicolaas De Roover nog verschillende schenkingen.  Zo schonk hij onder andere een doopvont weg aan de O.-L.-Vrouwekerk van Damme en delen van het trappengebouw voor de Heilig Bloedkapel.  Bij de wijding van F.R. Boussen (op 27 januari 1833) tot hulpbisschop van Gent en apostolisch administrator van Brugge (dat op dat ogenblik nog niet opnieuw bisdom was geworden) overhandigde deze man die we op dit schilderij zien aan Boussen een staf en een mijter die naar het schijnt hadden toebehoord aan Michel Bultinck die tussen 1667 en 1678 abt geweest was van de Duinenabdij.
Niet voor niets staat er onderaan op de lijst van dit schilderij, onder zijn naam, o.a. de volgende tekst te lezen: "ET INSIGNIS BENEFACTOR DIOECESIS" wat betekent: "en gekend als  weldoener van de streek".

In tegenstelling dus tot vroeger heeft men tegenwoordig niet veel werk meer om de tafel te dekken voor de bewoners van het grootseminarie, om de simpele reden dat er bijna geen bewoners meer zijn.  Bemerk recht voor u een Mariabeeld in een nis met daarboven het jaartal 1634 en rechts de schilderijen met de abten van de Duinenabdij waarvan het meest linkse abt Campmans voorstelt, de allereerste abt toen de abdij naar Brugge verhuisde.

We bevinden ons in de refter.  Het is nu nauwelijks nog voor te stellen, maar zo'n 60 jaar geleden, kort na de tweede wereldoorlog, was die refter bijna te klein geworden.  Zo'n 150 seminaristen moesten een plaatsje hebben en daarom stond ook de middelste rij volledig vol met tafels en stoelen.

In de schoorsteenmantel herkennen we de wapenschilden van de twee vroegere cisterciënzerkloosters uit de streek.  Links zien we dat van Ter Duinen, rechts dat van Ter Doest.

We doen verder met het Grootseminarie want alles heb ik er nog niet over verteld en getoond.  Dit hier bijvoorbeeld was vroeger, samen met de naastliggende keuken, de enige verwarmde plaats van de voormalige Duinenabdij.  Tijdens winters die nog winters waren kunt u begrijpen dat de monniken zich hier graag eens wilden opwarmen in de nabijheid van het haardvuur na uren door de kille kamers en gangen gelopen te hebben.  Zelfs nu is het totaal ondenkbaar dat men tijdens de winter het hele gebouwencomplex zou verwarmen, laat staan dat men het vroeger zou gedaan hebben!

Elke dag krijgt u gewoontegetrouw tussen 21 en 22 uur een nieuwe aflevering van de fotovraag.  Alleen op zaterdag kan dat wel eens wat later uitvallen.  Zoals nu dus.  Maar hier is hij dan, die nieuwe foto voor een nieuwe quizvraag.  De vraag luidt zoals altijd: "waar in het centrum van Brugge nam ik deze foto?"

Dit is hem dan, die gedenkplaat.  Hij heeft kennelijk al veel last gehad van vocht.  De plaats waar ik hem aantrof is dan ook verre van ideaal, namelijk aan de muur in een rommelige bergruimte van twee meter diep en even lang als de breedte van de Elisabethkerk zelf.  Die ruimte bevindt zich achter het altaar.
Op deze gedenkplaat staan de twee datums van de priesterwijdingen te lezen en ook de dankbetuigingen van professoren en studenten voor het feit dat zij vanaf 23 januari 1917 tot eind 1918 hier mochten verblijven.