Idesbald van der Gracht (5)

Tijdens de Franse revolutie is de loden kist waarin zich de restanten van het lichaam van de later zalig verklaarde Idesbald van der Gracht bevond een aantal keren verhuisd, dit vooral uit schrik van de laatste monniken van de Duinenabdij die kost wat kost wilden dat de relieken van een van hun eerste abten uit handen bleef van de Fransen die alles wat ook maar met geloof te maken had het liefst zagen verdwijnen.
Daarom waren de 'Duinheren' er in 1799 nog altijd niet gerust op dat de kist zich bevond onder de grond in de tuin van het huis dat we nu kennen als Jeruzalemstraat 33.  Daarom werd de kist in de nacht van 29 november 1799 opgegraven en overgebracht naar de toenmalige Verwersdijk A, 4 n° 38, het huidige Verversdijk 3.  Bij deze translatie behoorde opnieuw een officieel verslag die met een abtszegel verzegeld werd.  Dit huis in de Verversdijk was al sinds 1779 eigendom van een zekere Nicolaus Georgius Cockelaere.  Hij zorgde er voor dat 'Baldje' veilig uit handen bleef van de Fransen.

De oplossing van de vorige quizvraag is nog maar pas getoond en, lap, hier komt al de volgende aan.  Net zoals alle vorige 129 keren vraag ik waar in het centrum van Brugge dit voor u en ik dagelijks te zien valt.  Ik geef het toe, alle begin is moeilijk en als u het met deze foto al zou weten dan zou ik niet anders kunnen denken dat u:
a) dit zelf gemaakt heeft
b) hier woont of toch tenminste vlakbij
c) Marc Willems bent want dan bent u de fotograaf die deze quizvraag aangeleverd heeft, en ook de vorige trouwens.
Maar, ondanks het feit dat u niet onder a, b of c gecatalogeerd kunt worden staat het u altijd vrij om mij compleet te verrassen door nu al de juiste oplossing te geven.  Een gokje plaatsen mag namelijk altijd.  Het kost u niks, levert u trouwens ook niks op behalve eventueel de eer om de dagoverwinnaar te zijn hier op Bruggeblog. (Tom Boonen was dat vandaag overigens in het verre Qatar!).
Dus ... waar 'In Bruges' is dit halve kopje te zien?

Ik vermoed dat de bijkomende tip 'film' een beetje geholpen heeft.  Bart Cloetens antwoordde namelijk deze middag: "Ik denk dat het de bovenste raampjes zijn van het bruges city film office ...gelegen tov de back office van toerisme Brugge (te oud St-Jan)"  Met de tip film bedoelde ik namelijk dat een gedeelte van deze gebouwen van het Oud Sint-Jan de komende weken als zenuwcentrum zal dienen van waaruit een film gemaakt zal worden met Hollywoodallures.  Een film die normaliter in de bioscoop (volgend jaar?  het jaar daarop?) wereldwijd  te zien zal zijn onder de titel In Bruges.  U heeft er ongetwijfeld ook al van gehoord.  Bart Cloetens wist dus dat we hier moesten zoeken.  Dat de laatste jaren de TV-reeks Aspe met haar naar internationale normen kleine budget deze gebouwen ook al als uitvalsbasis, ja zelfs als locatie voor het politiebureau van Brugge gebruikt heeft, zullen we dus maar als een aanloop naar dit serieuze werk beschouwen.  We zijn nu al razend benieuwd hoe Brugge aan het begin van deze 21ste eeuw filmisch uit de verf zal komen!

Wegenwerken.  Zelfs de binnenstad van Brugge, met zijn o zo charmante maar o zo vermaledijde kasseien die druk en zwaar verkeer o zo moeilijk verteren kunnen, ontsnapt er echt niet aan.   Volgende week moet de Katelijnestraat er aan geloven, aan de wegenwerken bedoel ik.  De straat wordt gedurende een tijdspanne van drie weken opgebroken en (liefst vooral effen en degelijk) heraangelegd.  U kunt begrijpen dat de handelaars van de straat nu al met de handen in het haar zitten.  Sommigen, zoals diegenen van verkoopzaal Den Anker, kiezen eieren voor hun geld en proberen vlug, vlug, nog voor de werken starten hun klanten naar de zaak te lokken.  Dit weekend vond er een vervroegde verkoop plaats.  Begrijpelijk, nietwaar?!

Deze keer geen bijkomende tip meer.  U zoekt het verder zelf maar uit.  Waar in 't centrum van Brugge is dit te zien?

De laatste dagen hing er opnieuw een donderwolk van formaat boven Brugge, meer bepaald boven de heiligdommen van voetbalclub Club.  Net zoals indertijd met de monniken van de Duinenabdij gebeurde kozen sommigen wijselijk eieren voor hun geld en ze verdwenen met de noorderzon voor zij compleet neergebliksemd werden.

In 1793 voelden de monniken van de Duinenabdij langs de Potterierei al nattigheid: de dreiging van de Franse Revolutie hing ook in onze streken als een donderwolk boven alle religeuze gebouwen en instellingen.  Uit voorzorgsmaatregel plaatsten ze de loden kist met de relikwieën van Idesbald in een marmeren tombe in wat nu de seminariekerk is.  In 1794 verborg men het onder de kapel van de kruisgang, maar men was er nog altijd niet gerust in.  In de nacht van 20 mei 1796, na middernacht zelfs vervoerden de toenmalige prior Loosveldt samen met de Duinheren Stefaan Aerts, Andries Noppe en Nicolaas De Roover alles in een houten kist en brachten het naar de slaapkamer van dit huis in de Jeruzalemstraat waar het nog later in de tuin begraven werd.  Op 15 november van datzelfde jaar 1796 werden de monniken uit hun klooster verjaagd en alles werd geconfisqueerd.  De translatie van de relikwie van de later (in 1894) zalig verklaarde Idesbald was dus nog net op tijd gebeurd.
Dit huis was in die tijd gekend als "De blauwe zille".
zille (of zulle) = gewestelijk voor drempel
translatie = het overbrengen van het stoffelijk overschot van een heilige

Aan de gevel van het huis Jeruzalemstraat 33 hangt deze gedenksteen die verwijst naar het tijdelijke verblijf in dit huis van de kist met relieken van "den zaligen Idesbald van der Gracht".  Deze heilige was en is vooral aan de Westkust, de streek waar hij geleefd heeft, erg populair, zo populair zelfs dat men hem er gemeenzaam 'Baldje' noemt en dat er een badplaats naar hem genoemd is (Sint-Idesbald).  Zelfs naar zijn vader is een polderdorp genoemd.  Idesbalds vader Eggewaert had een domeinhoeve in dit dorp en stichtte er een kapel.   Vandaar: Eggewaartskapelle.

Van een kaaimuur gaan we over naar een monumentale schoorsteen ergens in Brugge.   Het zou eventueel een der twee schoorstenen boven het stadhuis kunnen zijn, maar dat is het niet.  Deze schouw behoort toe aan een huis in de Jeruzalemstraat, meer bepaald Jeruzalemstraat 33.  Dit huis dat vroeger een laatmiddeleeuwse gevel had werd in 1899 naar een ontwerp van architect Juliaan de Bisscop vervangen door een neobarokgevel.  Straks krijgt u de gevel te zien, maar ik spits mijn speciale aandacht graag toe op enkele jaren die sedertdien aan dit huis voor altijd een extra betekenis gegeven hebben: de jaren 1796-1799.  Toen werd hier namelijk een loden kist voor de Fransen verborgen met daarin de relieken van de heilige Idesbald van der Gracht, de 4de abt van de Duinenabdij.  Eerst verborg men de kist op de slaapkamer van dit huis in de straat die toen nog Stuifzande noemde (die naam leeft nog voort door de gelijknamige school die we momenteel in die Jeruzalemstraat aantreffen).  Later vond men dat nog niet veilig genoeg en de toenmalige bewoner, een zekere Filips Robbens, die roededrager van de Sint-Annakerk was (een voor de monniken van de Duinenabdij betrouwbaar en godsvrezend man) verstopte samen met zijn kompanen Dominiek De Coutere en Frans Gellinck de loden kist in de tuin van dit huis.

Foto: Martine Verhaeghe

Het lijkt hier stilaan een "kroniek van een aangekondigde dood" te worden, een "Bruges la morte" revival.  Maar ik beloof u na deze foto een beter Brugge te tonen dan ik de afgelopen tijd deed.  Maar Bruggeblog wil nu eenmaal het ware gezicht van Brugge van nu tonen.  Awel, deze kaaimuur op de hoek van de Nieuwstraat en de Dijver (rechttegenover het Gruuthuse) ziet er op het ogenblik zo uit.  Bootje tegengevaren?  Ach neen, dat kan niet, want de bootjes zitten momenteel in hun winterstop.  Koetsje van koers gemist?  Dat zou kunnen.  Het is alleszins niet de eerste keer dat een paard met koets en al het reitje langs de Dijver in sukkelde.  Of is dit veroorzaakt door een beschonken gemeenteraadslid die na een zitting de controle over zijn stuur kwijtraakte?  Het zou ook al niet meer de eerste keer zijn dat zoiets gebeurt.  Of was het soms een Clubsupporter die vandaag zijn opgekropte gefrustreerde gevoelens eventjes kwijt moest? 
Ik zou het bij God niet weten maar deze kaaimuur is momenteel zoals ze is: zwaar beschadigd.

foto: Marc Willems

Na 128 volgt logischerwijs 129.  Dit is weer maar eens een fraai plekje in hartje Brugge.  U zou het niet meteen denken bij het zien van deze foto, maar toch is het zo.  Het is aan u om uit te vissen waar dit fraai plekje zich bevindt.
Zo genereus als ik vanavond ben zal ik nooit meer zijn.  Ik geef ik u namelijk nog een tip mee: film!

Zowel Martine als Marc hebben de oplossing vanavond aangebracht.  Martine sprak over betonrot, Marc had het over een pijler van de brug tussen station en Katelijnestraat.  En dat is het!  Als u deze foto's bekijkt, vindt u het dan niet angstwekkend om weten dat deze 'hoge brug', officieel de Buiten Katelijnevest genoemd nu al duidelijke sporen van betonrot vertoont?  Stukken zijn afgebrokkeld en ook het insijpelend vocht heeft blijkbaar al zijn werk gedaan.  Ikzelf heb dit al lang gemerkt en - ik moet eerlijk bekennen - ik wandel, fiets, loop of rij met de wagen nooit, neen nooit meer met een gerust gemoed over deze brug.  Vroeg of laat stort zij in.  Herinnert u zich de voorloper van deze brug als onmisbare schakel in de ringweg rond Brugge?  In de jaren 70 heeft men de vorige versie van deze brug gewoonweg opgeblazen omdat ze, ondanks het feit dat ze pas gebouwd was, elk moment op instorten stond!  Welnu, het scenario van een plots inzakkende brug op deze plaats doemt dagelijks voor mijn ogen op.  Het bevolkt zelfs mijn nachtelijke merries.  Ja, juist, mijn nachtmerries.  Want de kans dat deze brug inzakt zonder dat er zich iemand op bevindt is quasi nihil.  U bent bij dezen gewaarschuwd.  Zeg dat Bruggeblog het gezegd heeft!

Nul op vijf kreeg de eerste foto van deze quizvraag van een Bruggebloglezer en daar kan ik heel gemakkelijk in komen.  In het lelijke het schone zien is niet altijd eenvoudig hé?  Ik zou vandaag eigenlijk nog veel meer willen zeggen: ik wil u waarschuwen.  Er gaat namelijk een constante dreiging uit van dit ding hier dat zich in het centrum van Brugge bevindt.  Soms voel ik mij, zeker op een avond als vanavond, als een verdoolde Don Quichote, die, eenzaam verdwaald in dit Brugge, tegen niet imaginaire, maar echt daadwerkelijke windmolens vecht,  namelijk tegen de onbesuisde onverschilligheid van de beleidsmensen hier.
Ik kan misschien heel cryptisch lijken maar voor wie dit hier herkent zal alles meer dan duidelijk zijn.  Wat is dit?

Fotograferen.  Het was vroeger al een der meest geliefde dingen waar een bezoeker van Brugge zich mee bezighield en nu, sinds de opmars van de digitale cameraatjes, is dat alleen maar toegenomen.  Schud pakweg tien toeristen ondersteboven boven onze kasseien uit en er zullen gegarandeerd negen fotocamera's uit hun zakken vallen.  Bij de tiende zal het een filmcamera zijn.  En waar in Brugge wil zo een toerist graag zichzelf vereeuwigd zien?  Da's niet moeilijk te raden.  Voor de Halletoren, aan 't Minnewater, in 't Begijnhof,  in de bootjes of aan een paard met koets en natuurlijk ook hier, staande bovenop het Bonifaciusbruggetje.

Even, heel even dacht ik vandaag een foto gemaakt te hebben die het wereldnieuws zou halen.  Dit was, dacht ik, het moment (prachtig fotografisch vastgelegd, al zeg ik het zelf!) waarop dit vliegtuigje in een razendsnel tempo op onze Onze-Lieve-Vrouwetoren zou invliegen.  Eén seconde lang flitste er van alles door mij heen.  Ik dacht onmiddellijk aan terrorisme, maar ik dacht ook aan mijn dierbare familie en mijn vrienden, ik dacht, ik dacht ...   De volgende foto die ik nam bespaar ik u.  Het vliegtuig miste de kerktoren op een haar en schoot achter de toren weg.  Tiens, vreemd, men heeft er vanavond in het nieuws niks over verteld!  Men vond blijkbaar het item over de nieuwe uitschuiver van onze kroonprins 'Fieliep', deze keer ten overstaan van onder andere onze Pol Van Den Driessche, veel belangrijker.

We zijn alwéér aan een nieuwe quizvraag toe, nummer 128.  Waar o waar in het centrum van Brugge valt dit ultramoderne kunstwerk te bewonderen?

Als u, moe van het wereldwijde surfen op het internet, eens echt op adem wilt komen, surft u dan als de bliksem naar de site van de organisatoren van de gedichtendag 2007.

Vandaag is het gedichtendag.  U heeft het waarschijnlijk wel gemerkt.  In de krant, op straat, ... of misschien wel hier aan het portaal van het Hospitaalmuseum in de Mariastraat.  Het thema van de gedichtendag is "stilte" en het gedicht dat men als leitmotiv gebruikt is deze "Laat" van Leonard Nolens.  Jammer genoeg reden de automobilisten hier vandaag even hard voorbij als op andere dagen.  Aan hen was de 'stille' wenk jammer genoeg niet besteed.

Er bestaan verschillende manieren om eigenaars van honden erop attent te maken dat de visitekaartjes die hun troeteldier soms achterlaten niet in dank aanvaard worden.  Eergisteren toonde ik u al hoe de Stad Brugge de baasjes dat aan hun verstand probeert te brengen.  Maar er bestaan blijkbaar nog manieren.  Zoals deze hier, te zien aan een boom bij jachthaven Flandria aan het kanaaleiland.