Idesbald van der Gracht (22)

Het derde glasraam toont hoe Nicolaas De Roover, de allerlaatste monnik van de Duinenabdij, twee jaar voor zijn eigen overlijden de relieken van Idesbald van der Gracht definitief schenkt aan de zusters van de Potterie.  Dat was in het jaar 1831.

Het tweede glasraam (te zien in de kerk van de OLV Ter Potterie) toont hoe Aartshertogin Isabella van Spanje in 1625 op 13 augustus van dat jaar het lichaam van de later zalig verklaarde Idesbald van der Gracht in hoogst eigen persoon gezien heeft.

De vier glasramen, vervaardigd in het atelier Peene-Delodder, geven een summier overzicht van wat ik in al mijn artikels over de gebeurtenissen omtrent de relieken van Idesbald van der Gracht verteld heb.
Het eerste glasraam gaat over de eerste keer dat men de kist opende waarin het lijk van de voormalige Duinheer in opgeborgen werd.  Men trof het lichaam van de man 60 jaar na zijn overlijden nog vrijwel geheel intact aan.

We zijn aanbeland bij de laatste artikelen in verband met de Zalige Idesbald van der Gracht, de voormalige abt van de Duinenabdij in Koksijde van wie nu al sinds eeuwen de stoffelijke overschotten bewaard gebleven zijn binnen Brugges stadsmuren.  Via deze met marmer bekleedde toegang komen we in een deel van de kerk van de Onze-Lieve-Vrouw ter Potterie in de Pottterierei. (met dank aan Minnebo om mij gisteren terecht te wijzen, deze kerk is uiteraard te vinden langs de Potterierei en niet in de onbestaande Potteriestraat zoals ik gisteren verstrooid neerschreef).
In dat deel van de kerk bevinden zich vier glasramen, opgedragen aan de Zalige Idesbaldus en gemaakt in 1932 in het atelier van de glazeniers Peene - Delodder dat zich indertijd bevond in de Naaldenstraat op het huisnummer 7.  Ja juist, in het Hof van Gistel, waar op het ogenblik een afdeling van het muziekconservatorium in gevestigd is.

Bruggeblog geeft graag een blik op het Brugge van nu.  Wel, wel, dit is een blik op de Zuidzandstraat van vanmorgen.  Het heeft zoals u zien kunt de afgelopen dagen ferm geregend en dat weerspiegelt zich in het Zuidzandstraatbeeld van vandaag.  Visueel komt u hier als liefhebber van Brugge hopelijk ruimschoots aan uw trekken, maar - ik weet het - qua geluid valt mijn blog compleet door de mand.  Gelukkig maar voor u, want bij deze foto moet u zich het oorverdovend geluid van de drilboren voorstellen die de mannen op de achtergrond (verscholen achter dat blauwe ding) hanteren om die koppige kasseien uit de straat op te halen!!!!

Iedereen kent natuurlijk de vuilniswagen die wekelijks onze zakjes rotzooi van voor ons huis komt ophalen en naar de verbrandingsoven stuurt.  Daarnaast heeft Brugge - en dat is minder geweten - ook een vuilnisboot.  Enkele weken geleden zag u hier op Bruggeblog een dergelijke boot langs de Langerei het grofvuil en de metalen komen ophalen (meer specifiek ging het over de metalen, namelijk over het ophalen van de fietsen die de laatste tijd in de reitjes gekieperd werden).  Vanmorgen zag ik de mannen van de vuilnisboot dan weer ter hoogte van het Wijngaardplein het meer gewone restafval uit de reitjes ophalen.  Wat zat daar ondermeer tussen?  Welnu, euh ... enkele ballen, een reddingsboei op drift, een 'per abuis' weggekieperde verkeerskegel en daarnaast ook veel afval dat men, in tegenstelling tot de voorgaande zaken, normaal gezien wèl in het water kan aantreffen, takken van de bomen bijvoorbeeld of slijk.

Deels had Flater in zijn opmerking bij de vorige foto gelijk.  Inderdaad: dit verkeersbord kan OVERAL in Brugge staan.  Toch zou iemand die op een freakerige manier dergelijke borden bestudeert uit de vorige foto meer dan genoeg gehad hebben om tot de oplossing te komen.  Omdat nu eenmaal, hoe ouder een dergelijk bord in weer en wind staat, hoe meer het persoonlijke trekjes van ouderdom begint te vertonen.  En dit (bovenste) verkeersbord is er geen uitzondering op en is er eentje dat klaarblijkelijk in deze straat in hartje Brugge al menig stormpje en regenvlaagje heeft moeten doorstaan.
Het is nu aan u om uit te vissen waar precies in Brugge dit bord staat.

Nog een laatste foto van de rijve in de kerk van OLV Ter Potterie waarin sinds 1896 de relieken van de zalige Idesbald van der Gracht bewaard worden.

Vlak voor het reliekschrijn van de zalige Idesbaldus bevindt er zich een houten tafeltje met daarin achter glas een stukje van de overblijfelen van de man. dat u kunt kussen.   Hij is o.a. patroon van de zeelieden en  wordt aanroepen tegen koorts en reuma.

Een zijkant van de rijve van de zalige Idesbald, te bewonderen in de kerk van de Potterie in de Potteriestraat.  Het bevat een uitbeelding van de man en gunt ons een ietwat oneerbiedige blik op zijn kale kruin.

Om aan de nodige centen te geraken om in 1896 een reliekschrijn (een 'rijve') te hebben waarin de relieken van de zalige Idesbald konden in overgeplaatst worden en waarmee men door de straten van Brugge kon wandelen om hem op die manier te eren, daarvoor waren er natuurlijk weldoeners nodig.  De namen van die weldoeners staan in dit boek met als titel 'Inschrijvingslijst ....'.

In tegenstelling tot wat men denken zou bevindt het stoffelijk overschot van de zalige Idesbald zich thans niet in deze getrouwe kopie van de oorspronkelijke marmeren tombe waarin het vroeger lag, maar wel in dit nieuw reliekschrijn dat men ter ere van hem en zijn zaligverklaring in 1896 gemaakt heeft.

Pas in 1896, meer dan zevenhonderd jaar na zijn overlijden, werd Idesbald van der Gracht door de toenmalige paus zalig verklaard.  Datzelfde jaar nog gingen ter ere van de man twee stoeten uit, namelijk op 13 en 19 juli.  Speciaal daarvoor werd er ook een programma-album in elkaar gestoken waarvan de illustraties van Florimond Van Acker waren.

We rakelen Idesbald van der Gracht nog eens op.  Ik bedoel: de bewogen geschiedenis over de relikwieën van de man.  Want de restanten van deze vroegere abt van de Duinenabdij die stierf in 1167 zijn in die 840 tussenliggende jaren met nu, het jaar 2007, al zoveel keer opgerakeld, pardon opgraven en verplaatst geweest dat het nu stilaan welletjes geweest is.   Laat ons hopen dat 's mans lichaam (of tenminste wat daarvan nog rest) definitief zijn plek gevonden heeft in deze kerk van de OLV Ter Potterie waar nog een keer per week een mis gelezen wordt maar die meer beschouwd wordt als onderdeel van het Potteriemuseum, nu opgenomen in het geheel dat Hospitaalmuseum noemt.

Aangezien Chris Weymeis de vorige fotovraag op een schitterende manier oploste verschijnt hier op Bruggeblog vanavond alweer een nieuwe.  Het is een avondfoto dat iets toont wat dertig jaar geleden nauwelijks in ons stadsbeeld te zien was maar dat tegenwoordig in bijna iedere straat van Brugge opduikt.  Honderden, waarschijnlijk duizenden van die rotdingen  verpesten onze esthetisch geoefende blik op Brugge te pas en vooral te onpas maar we zoeken bij deze quizvraag uiteraard naar één specifieke plaats in het centrum waar uitgerekend dit ding te zien is.
Gelieve per persoon slechts één antwoord te geven tot de volgende foto er aan komt, behalve natuurlijk als u achteraf nog een woordje uitleg wilt geven over de plaats die u eerder al aangeduid had (zoals Chris vandaag deed).

Ik bestempel mezelf als een 'Brugschen stroatendwil',  maar er zijn er die nog een stuk erger zijn dat ik.  Dit hier is waarschijnlijk de kampioen onder de stroatendwils.  Het is Staftje.  Staftje loopt van 's morgens heel vroeg tot 's avonds dikwijls heel laat door de Brugse straten.  Je kan hem meestal al van ver horen aankomen want met zijn onafscheidelijke wandelstok tikt hij voortdurend op de kasseien.
Even voor de niet-verstaanders: een stroatendwil is plaatselijk dialect voor iemand die hele dagen over straat loopt, iemand die de straten afdweilt (dwil = dweil).

De kerstboom die blijkbaar nodig was voor de verfilming van 'In Bruges' is op de Markt verdwenen en daarom vond de markt op woensdag hier vanmorgen opnieuw plaats op haar vertrouwde plekje tussen Halletoren en standbeeld van Breydel en De Koninck in.  Er stond een harde wind en de bloemenverkopers hadden bij iedere rukwind hun handen meer nodig om alles op zijn plaats te houden dan om bloemen te verkopen.

Dit is het huis dat we zochten voor quizvraag 140.  Door de eeuwen heen zijn er veranderingen gebeurd aan het gebouw en het 'torentje' dat alleen te zien is bovenaan de zijgevel in de Sint-Niklaasstraat is vermoedelijk een der meest recente aanpassingen.
Vroeger waren de meeste straten van Brugge beduidend smaller dan ze nu zijn.  De Sint-Niklaasstraat was daarop geen uitzondering.  Toen men de straat verbreedde tot tot de breedte die ze nu heeft sneuvelde het hoekhuis dat aan dit huis aangebouwd was. 
Het andere eind van de Sint-Niklaasstraat daarentegen, waar die uitmondt in de Steenstraat, is nog altijd 'Middeleeuws smal' gebleven waardoor de straat trechtervormig is en het voor de auto's een doodlopende straat is.

Een nieuwe naam duikt hier op, die van Chris Weymeis.  Hij heeft de oplossing gevonden.  Dit is, vertelt hij, "het huis Oude Burg 12, maar het 'torentje' van de eerste foto's is alleen vanuit de Sint-Niklaasstraat te zien. In dit huis woonde omstreeks 1818 waarschijnlijk de drukker van Portugese afkomst Candido d'Almeida y Sandoval die de krant "Journal de la Flandre Occidentale" uitgaf. Later sloeg Candido op de vlucht en werd zijn zaak failliet verklaard." 
Dat klopt allemaal.  Ook in de geschriften van baron Van den Abeele komt die Candido ter sprake.  Dries Van den Abeele schrijft daarin:
"Vanaf 1818, wellicht ongeduldig over de traagheid waarmee het proces van vervlaamsing zich voortsleepte, werd Bogaert agressiever. Zo nam hij een heel polemische houding aan tegenover de Journal de la Flandre Occidentale die door de Portugees Candido d’Almeida y Sandoval vanaf augustus 1818 in Brugge werd uitgegeven en schreef hij: “…nu komt een portugies die zegt dat er ons nog een dagblad in de fransche taal ontbreekt…niemand was dit nog gewaar geworden”. Voortaan volgde hij kritisch en op de voet de evolutie en met name de achteruitgang van deze krant tot hij met genoegen kon melden dat de uitgever op de vlucht was geslagen en failliet verklaard."
Die Bogaert, waarvan sprake, was een collega-drukker van de Portugees en vooral bekend als uitgever van de "Brugsche Gazette".