OMD 2007 (9)

Het Archeologisch Museum in de Mariastraat is bijna dagelijks toegankelijk en zelfs gratis te bezoeken voor Bruggelingen, maar toch wou ik er gisteren de sfeer van OMD komen opsnuiven.  Gewoon even komen zien of de jeugd ingegaan was op de uitnodiging om deze vroeger een der minst bezochte musea van Brugge te komen ontdekken.  En jawel, die jeugd was er (weliswaar niet talrijk, maar toch:) aanwezig.  Sinds een tijdje heeft men hier van dit museum iets totaal anders, iets interactievers van gemaakt en pas onlangs werd de bovenverdieping ook op die manier aangepakt.  Diè bovenverdieping en die eventueel jeugdige aanwezigheid wilde ik gisteren wel eens aan den lijve ondervinden.  Hier bijvoorbeeld kon men zelf eens experimenteren met de hulpmiddelen van een archeoloog en even omzichtig proberen te werk te gaan om iets op te graven.  Een scherf van een pot misschien?

De komende periode zal ik u op regelmatige basis dingen tonen die ik dag op Open Monumentendag.  Vandaag wil ik u gewoon nog wat wijzen op enkele dingen die me frappeerden.  Zoals dit zicht op de Sint-Salvatorskathedraal, gezien vanaf de binnentuin van het bisdom.  De kathedraal wordt als het ware versmacht door de moderne kantoren van de bisschop en zijn discipelen (gebouwd in de periode 1997-1999). 

Dit is een ander toegangs- of uitgangspoort tot het Brugse Bisdom.  Die poort is al veel minder gekend en is gelegen in de Goezeputstraat.  Uitzonderlijk voor Open Monumentendag stond deze poort wagenwijd open.  Curieus als ik ben had ik graag ook gehad dat die twee in lichtblauwe kleuren geschilderde poorten verderop ook open gestaan hadden, dan had ik kunnen zien wat zich daarachter bevond.  De oude Mercedes van de vorige bisschop?  Of misschien wel nog iets veel interessanters, maar iets wat men liever niet aan Jan Publiek prijsgeven wil!  Wil ik maar zeggen: Open Monumentendag is een pracht van een initiatief maar het heeft natuurlijk ook zijn beperkingen: men toont altijd wat men tonen wil en niks meer maar ook niks minder.

Dit is de toegang tot het bisdom van Brugge zoals we die allemaal kennen.  Deze 'nieuwe' arduinen ingangspoort met omlijsting dateert van halfweg de 18de eeuw en bevat een reliëf met daarin het wapenschild van de toenmalige bisschop (Van Susteren).  In de 19de eeuw werd die foutief hersteld en in het begin van deze 21ste eeuw blijkt hij opnieuw aan een indringende (en misschien correcte) herstelling toe.

Die Open Monumentendag blijkt jaar na jaar meer publiek te trekken.  Volgens officiële cijfers kwamen er naar schatting meer dan een half miljoen mensen een kijkje nemen.  Dat cijfer moet natuurlijk altijd gerelativeerd worden.  Als iedereen deed zoals ik en op één dag acht plaatsen aandeed, dan mag dit cijfer gerust door acht gedeeld worden.  Maar niet iedereen is zoals ik.
Hoe dan ook, Brugge met zijn open monumenten deed het afgelopen weekend alleszins weer 'wreed goed'.  Sommige plekken waren alleen maar te bezoeken als u vooraf gereserveerd had.  Dat was maar goed ook want de meeste woningen (het thema was: wonen) konden per gidsenbeurt soms maar maximaal 20 personen slikken.  Het enige minpunt aan heel dit gebeuren vond ik het feit dat men vooraf met zijn ellebogen aanvoelen kon dat er op sommige plaatsen genoeg personen zouden afkomen waardoor die plaatsen best ook vooraf gereserveerd konden worden.  Dat gebeurde in het geval van de unieke openstelling van de kosterwoning van de Sint-Salvatorskathedraal bijvoorbeeld niet.  Bruggeblog himself stond hier in de straat Sint-Salvatorskerkhof even na tienen 's morgens en toen trof hij dit groepje al aan.  Domweg schoof ik niet aan en besloot eerst nog even in het Bisdom binnen te wippen om de groeten te doen aan de bisschop Mgr. Roger Vangheluwe (niet gezien) en aan diens huisknecht André Dancoine (bijna 100 jaar oud, maar ook niet gezien!).  Bij het terugkeren hier een kwartiertje later bleek ik al nummertje 50 of 60 in de rij te zijn en ik moest er anderhalf uur wachten waardoor ik één andere plek van OMD miste waarvoor ik wél had moeten reserveren.

Voor u nog een, twee, misschien wel drie extra aanwijzingen in de foto om u te leiden naar deze mysterieuze plek in hartje Brugge die het helemaal niet is, maar die u dankzij deze quiz helemaal in de ban heeft.  Waar treffen we dit aan?  De eerste die correct antwoord krijgt als beloning alle materiaal in handen gestopt om dit plekje op te schonen.

U heeft er een dag langer dan normaal moeten op wachten, maar hier is hij dan: die tweede foto van deze nieuwe quizvraag.  En als u het mij zou vragen: ja, ergens opdeze foto staat een dijk van een tip of hint of clue of aanwijzing (... of hoe het u ook noemen wilt) die u leiden kan naar deze plek in het hartje van Brugge.  Awel, superBruggekenners, waar is dit te zien, dagelijks toegankelijk voor u of ik of gelijk welke andere passant?  Let wel: voor deze fotoquiz gebruik ik altijd heel recente foto's.  De situatie op deze plek kan bijvoorbeeld een week geleden helemaal anders geweest zijn.  Waar het 'm om draait is om gisteren of vandaag of misschien ook morgen, maar overmorgen?  Ik zou er mijn handen nog niet voor in het vuur willen steken. Brugge verandert dagelijks, dus laat ons niet veel verder vooruit kijken, zeker niet bij een quizvraag als deze.

  In laatste instantie ging de wedstrijd Jakobsladder klimmen niet door.  De bisschop vond dat men daarmee Gods engelen misschien kon vertoornen of hen toch op zijn minst van slag kon brengen en dat was nu ook niet de bedoeling.  'Niet Beklimmen' dus!

   Iets gemakkelijker misschien dan de beklimming van de schouw van de Ster was vandaag de wedstrijd Jakobsladder beklimmen.  Deze roestvrij stalen ladder van 'maar 18 meter hoog' van Mathias Claerhout staat nog niet zo lang op de binnenkoer van het bisdom en nu het er toch ook open monumentendag was, wilde men het er even ludiek houden als langs de Predikherenrei.   Vandaar het wedstrijdje Jakobsklimmen.   Dit om van daarboven te kunnen vertellen of die nu net zoals in het visioen van de aartsvader Jakob werkelijk tot in de hemel reikt of niet.

Terwijl ik dit nu neerschrijf zit het er jammer genoeg weeral op: Open Monumentendag 2007.  Brugge behoort tot een der weinige plaatsen in Vlaanderen waar men er niet een maar anderhalve dag voor uittrekt.  Maar jammer genoeg organiseert men dat altijd in dat weekend waarin ik moreel verplicht ben naar een verjaardagsfeestje te gaan van iemand uit te familie.  Ik hoop uit de grond van mijn hart dat men die Monumenten-anderhalfdaagse volgend jaar op een ander weekend plant want nu moet ik al mijn bezoekjes toch nog altijd persen in die ene dag.  Gebeurt dat niet, dan hoop ik dat het jongetje uit de familie gauw groot wordt en hij verjaardagsfeestjes met de familie saai begint te vinden, zodanig dat ik daar dan definitief vanaf ben.
Van saai gesproken: op Moon Art Gallery wordt er vandaag beweerd dat de onderwerpen die ik aansnij soms saai zijn.  Haha, dan hadden ze deze keer toch niet goed het programmaboekje van OMD 2007 gelezen!  Vandaag was er namelijk in de voormalige zeepziederij De Ster langs de Predikheren een bijzondere wedstrijd voorzien.  Die wedstrijd bestond erin om het snelst deze 30 meter hoog schouw op te  klimmen en er daarna ook zo snel mogelijk in te donderen om er dan beneden weer uit te kruipen alsof er niets gebeurd is.  De tien besten kregen een diploma in de zwarte handen gestopt met daarbij de garantie dat ze eind november - begin december enkele weken vast werk zullen hebben want sinterklaas heeft het rond die tijd altijd razend druk en op de arbeidersmarkt zijn de laatste jaren hoe langer hoe minder degelijke Zwarte Pieten voorhanden.  De wedstrijd vandaag pikte er meteen de besten uit en zo kan de sint opgelucht naar het einde van het jaar toeleven.

Die eerste schoolweek is altijd iets speciaals.  Een kleinkind van me was er een halve dag niet goed van omdat hij plots van school moest veranderen en omdat hij daar uiteraard niemand kende.  Wat moet het dan zijn voor kinderen die tot voor enkele maanden in een totaal ander land woonden en plots voor hun eerste schooldag of schoolweek ergens uitgeschud worden in ons Brugge?  Gelukkig is er voor hen tegenwoordig een heel speciale begeleiding voorzien.  Zo was er bijvoorbeeld op deze eerste woensdagmorgen van die eerste schoolweek een bezoekje voorzien op de markt van de, de, euhm, op de, euh, ... awel, hoe heet dat ding nu ook weer?  O, ja nu heb ik het: op de Markt!
Van links naar rechts herkennen we Weronica (afkomstig uit Polen) - Ozaki Ayu (uit Japan) - Noorulhuda Al-Hindawi (uit Irak) en Socola Nunez Kianita (uit Amerikaans Ecuador).
En nu moet u mij excuseren want ik wil kijken naar Justine hoe zij de oudste van de Williamsen verslinden zal!

Dit is in Brugge te zien.  Tenminste voor wie het wil zien, en 't is in de binnestad!  Waar is dit?

Chris Weymeis heeft ons nog maar eens versteld doen staan van zijn grondige kennis van Brugge.  Dat éne stukje glas was voor hem voldoende om het volgende te vertellen: "Kan het een detail zijn van de prachtige steen aan het huis Ezelstraat 81, naast het godshuis Sint-Joos? Die steen met als tekst: "De wereld is een spiegel van glas", waarbij de spiegel een glazen bol is. De tekst is gekapt door en naar een ontwerp van Pieter Boudens in Portugese kalkzandsteen."  Tja, wat moeten we daar nog aan toevoegen?  Gewoon het feit dat Chris het van meetaf aan bij het rechte eind had en dat dit inderdaad te zien is in de Ezelstraat!!!

We sluiten dit hoofdstuk van de kunstenaar Marcaine voorlopig af met twee van de vele portretten die hij de laatste jaren gemaakt heeft van twee toevallige passanten.  Dames: u hoeft echt geen schrik te hebben als u de indringende blik van deze Marcel op u blijkt te voelen.  Hij kleedt u in die korte tijd dat u passeert helemaal niet uit.  Hij doorgrondt u alleen maar om er later een kunstwerk van te maken.  Ik weet het niet, maar misschien is dat feit nog veel erger want een confrontatie daarna met uzelf, gezien door het oog van een artiest, dat kan, tja, soms heel, heel confronterend zijn.

Deze foto is helaas niet scherp genoeg, maar ik wil het u niet ontzeggen, omdat het iets heel speciaals toont.  Marcaine houdt in zijn handen zijn 'magic box' vast, een doosje waarin hij van alles verzameld heeft uit de natuur dat hem uitermate interesseert.  Zo treft u in dit doosje bijvoorbeeld een soort van groene kever aan.  Jan Fabre bedekte met die diertjes een heel plafond in Laken, maar dit is natuurlijk Jan Fabre niet.  Marcaine is Marcaine en hij zocht naar een manier om in een van zijn schilderijen exact die heel speciale groene kleur van dat kevertje tot uiting te brengen.  Het is aan u om te oordelen of hij daarin geslaagd is.

Dit is een der werken uit Marcaines 'Afrikaanse periode'.  Dat was een periode waarin hij alles las en bekeek wat hij in zijn handen krijgen kon over Afrikaanse stammen.  Als u weet dat Marcaine gedurende zo'n twee jaar machinist was van de Kamina (zie ook hier), een schip dat tussen 1952 en 1960 voor troepenvervoer naar het toenmalig Belgisch Kongo zorgde, dan begrijpt u misschien zijn interesse.

Natuurlijk komt Marcel Nolf/Marcaine regelmatig in contact met collega's-kunstenaars.  Zo kwam hij eens een vriend-kunstenaar tegen, zittend op het Wijngaardplein.  Die man tekent en schildert voor toeristen ter plekke hun portret en verkoopt het daarna aan hen.  Marcaine gaat er prat op dat hij nog nooit iemand als model nodig gehad heeft.  Meestal heeft hij aan de acht seconden (de gemiddelde tijd waarop iemand hem passeert) genoeg om die persoon in zijn geheugen op te slaan.  Die vriend-kunstenaar kon dat niet begrijpen, niet geloven, en ook niet het feit dat je met één en dezelfde kleur aanduiden kunt hoe de kleur van iemands haar er uitziet.  Wel, zei Marcaine, zie je dat meisje met het blonde haar daar zitten op de vensterbank aan de overkant?  Ik ga nu naar huis, en binnen een half uur sta ik hier terug om jou mijn resultaat te tonen.
En ja, een half uurtje later stond Marcaine daar weer op het Wijngaardplein met dit verbluffende werk in zijn hand.  De jongedame met het blonde haar leek er sprekend op.

Laat ik u vanavond nog wat vertellen en tonen in verband met de kunstenaar Marcaine.  De man en zijn werk verdienen het om in de belangstelling te staan.  Dit bijvoorbeeld is een werk dat de kunstenaar indiende voor een wedstrijd in Brugge die Brugge als thema had.  Het werd niet weerhouden omdat de jury vond dat het niks te maken had met onze stad.  Niks te maken met Brugge?  Als ik u vertel dat het uitgangspunt voor dit werk een der kopjes is die u zien kunt aan de gevel van wat nu een bakkerij is in de Brugse Wijngaardstraat, dan kunt u niks anders dan beamen dat dit dus wel degelijk over Brugge gaat.  Alleen had deze Abraham, pardon: Marcaine, de jury lekker niet verteld waar vandaan hij de mosterd gehaald had.
Ach, geen nood, hij stuurde het werk dan maar in voor een andere (buitenlandse) wedstrijd en daar kreeg dit werk wél de erkenning die het verdiende.

Dit is zuster Reinhild (of Renilde, over de schrijfwijze van haar naam ben ik niet zo zeker).  Haar echte familienaam is Soumillion.  Zuster Reinhild is een der dertien clarissen van het klooster in Kessel-Lo (Leuven) en zij is daar o.a. archivaris.  Deze zuster heeft enkele werken geschreven en meegeschreven in verband met de geschiedenis van de clarissen in Vlaanderen.  Als u weet dat het klooster in Kessel-Lo in 1838 gesticht werd door de clarissen van Brugge, dan begrijpt u dat zuster Reinhild, samen met haar broer, vandaag eens naar Brugge kwam afgezakt om deze laatste herinnering aan het moederklooster (dat er helaas niet meer is) te komen bekijken.
Broer en zus Soumillion had ik voordien nog nooit ontmoet, maar tijdens ons kort gesprek bleek dat zij heel verre familie van mijn vrouw zijn.  Zij hadden iemand in de familie die mijn vrouw haar familienaam draagt en die persoon was afkomstig van Brugge.  Als puntje bij paaltje kwam: het was een der drie kinderen van de broer van mijn vrouw haar grootvader.  En die broer had in de Langestraat en Verbrand Nieuwland een bakkerij en café met een naam die tot op de dag van vandaag nog altijd bestaat: 'de Bierboom'. 
Wat kan de wereld soms toch verbazingwekkend klein zijn!
Mocht u nog meer info willen ivm de heilige Coleta, de Clarissen of het Clarissenklooster van Kessel-Lo.