Marcaine (13)

Laat ik u vanavond nog wat vertellen en tonen in verband met de kunstenaar Marcaine.  De man en zijn werk verdienen het om in de belangstelling te staan.  Dit bijvoorbeeld is een werk dat de kunstenaar indiende voor een wedstrijd in Brugge die Brugge als thema had.  Het werd niet weerhouden omdat de jury vond dat het niks te maken had met onze stad.  Niks te maken met Brugge?  Als ik u vertel dat het uitgangspunt voor dit werk een der kopjes is die u zien kunt aan de gevel van wat nu een bakkerij is in de Brugse Wijngaardstraat, dan kunt u niks anders dan beamen dat dit dus wel degelijk over Brugge gaat.  Alleen had deze Abraham, pardon: Marcaine, de jury lekker niet verteld waar vandaan hij de mosterd gehaald had.
Ach, geen nood, hij stuurde het werk dan maar in voor een andere (buitenlandse) wedstrijd en daar kreeg dit werk wél de erkenning die het verdiende.

Dit is zuster Reinhild (of Renilde, over de schrijfwijze van haar naam ben ik niet zo zeker).  Haar echte familienaam is Soumillion.  Zuster Reinhild is een der dertien clarissen van het klooster in Kessel-Lo (Leuven) en zij is daar o.a. archivaris.  Deze zuster heeft enkele werken geschreven en meegeschreven in verband met de geschiedenis van de clarissen in Vlaanderen.  Als u weet dat het klooster in Kessel-Lo in 1838 gesticht werd door de clarissen van Brugge, dan begrijpt u dat zuster Reinhild, samen met haar broer, vandaag eens naar Brugge kwam afgezakt om deze laatste herinnering aan het moederklooster (dat er helaas niet meer is) te komen bekijken.
Broer en zus Soumillion had ik voordien nog nooit ontmoet, maar tijdens ons kort gesprek bleek dat zij heel verre familie van mijn vrouw zijn.  Zij hadden iemand in de familie die mijn vrouw haar familienaam draagt en die persoon was afkomstig van Brugge.  Als puntje bij paaltje kwam: het was een der drie kinderen van de broer van mijn vrouw haar grootvader.  En die broer had in de Langestraat en Verbrand Nieuwland een bakkerij en café met een naam die tot op de dag van vandaag nog altijd bestaat: 'de Bierboom'. 
Wat kan de wereld soms toch verbazingwekkend klein zijn!
Mocht u nog meer info willen ivm de heilige Coleta, de Clarissen of het Clarissenklooster van Kessel-Lo.

Hier is hij dan: de nieuwe quizvraag.  Waar ergens in het binnenste ei van Brugge kunt u dit zien?

Ik dacht het wel: die voordeur langs de Groene Rei behoort nu eenmaal tot het collectief geheugen van de Bruggekenners.  Maar het was toch lekker Carlos Dejaegher die iedereen te slim af was door als eerste correct te antwoorden.  Dit is zoals hij vermeldt het Godshuis De Pelikaan, Groene Rei 8.  Boven de ingang zien we nog vaag de figuur van een pelikaan die zijn zeven jongen laaft met zijn eigen bloed.  Dat blijkt hét christensymbool bij uitstek te zijn voor de naastenliefde.
Zelf blijk ik het slachtoffer te zijn van mijn eigen succes i.v.m. de quizvraag.  Staat u mij toe om nog één dagje te wachten vooraleer u op te zadelen met een nieuwe fotovraag.

Afgelopen zaterdag (1 september) vond er in Brugge voor de negende keer de internationale zwemdoortocht plaats.  Die zwemdoortocht, ingericht door de Brugse ijsberen, start steevast ter hoogte van de Phare in het noorden van Brugge centrum en eindigt een kilometertje verderop in de Langerei ter hoogte van de Carmersbrug (College St. Leo).  Er waren afgelopen zaterdag enkele honderden deelnemers en deelneemsters maar deze foto van Flater van die ene enkele deelneemster vind ik ronduit schitterend.  Ondanks het feit dat er vlak voor zo'n zwemwedstrijd een staal genomen wordt van het zwemwater om te beslissen of er gezwommen mag worden of niet, heb ik er toch geen goed oog in.  De Brugse reitjes geraken opnieuw hoe langer hoe meer vervuild en ze beginnen opnieuw te stinken.  Daarin nu nog willen zwemmen vind ik, brr, een aantasting van 's mens eigen gezondheid.  Maar voor wie het tegenwoordig toch nog aandurft: een welgemeend proficiat, maar mij krijgt u er met geen stokken in!

We krijgen stilaan meer klaarheid in de zaak, euh pardon, plaats.  Waar in hartje Brugge is dit te zien?  Wie het als eerste weet te vertellen verwerft eeuwige roem hier op Bruggeblog.

Wat meer dan 50 jaar bij de mens en kunstenaar Marcel - Marcaine 'aange(r)(z)icht' heeft kunt u hier zien.  Links zien we hem als jonge twintiger, rechts als jonge 76-er.  Het is aan u om uit de twee het Marcelgehalte en het Marcainegehalte te halen!

Als je al meer dan 50 jaar aan het schilderen bent, tja, dan heb je ondertussen een hele grote collectie kunstwerken bijeengeschilderd.  En als je, zoals Marcaine er geen wilt verkopen of wegschenken (behalve aan de kinderen), ja, dan zit je natuurlijk opgescheept met een gigantische verzameling werken.  Als u dan nog weet dat elk werk op paneel gemaakt is, dan beseft u dat dit huis in de Katelijnestraat vol staat met 'gewichtige' kunst.  Vijf kinderen had Marcel, de huisvader, en toen keer op keer iemand van de kinderen het huis verliet om op eigen benen te staan ontruimde hij de kamer.  "Maar pa," zeiden de kinderen, "op de duur ga je eindigen met een leeg huis!"  De Marcaine in Marcel moet toen waarschijnlijk geglimlacht hebben.  Hij wist wel beter.  Ondertussen staan en hangen al die 'lege' kamers propvol kunstwerken van 'pa'.

Het werk van Marcaine gaat allemaal over het innerlijke van de mens.  Dat innerlijke probeert hij te veruiterlijken, zelfs als werd in sommige gevallen geen mens maar een beeld (zoals hier een christusbeeld dat hij gezien had in een kerk in Frankrijk) als uitgangspunt gebruikt.  Momenteel zit de kunstenaar in een periode waarin hij graag drieluiken maakt.  Neen, ik heb de foto niet bewust scherp gesteld op het werk links.  De andere twee werken zijn door de kunstenaar zelf met opzet vager en vager gemaakt.  Let ook op de ogen.  Dat is een handelsmerk van Marcaine.  De twee ogen zijn nooit hetzelfde en ze tonen meestal meer dan we op het eerste gezicht zien.

De kunstenaar en zijn werk.  Dit is er nog eentje uit zijn bejubelde reeks iconen.

We keren eerst nog even terug naar de artiest Marcaine.  Doorheen zijn kunstenaarsperiode heeft hij verschillende veranderingen ondergaan.  Veranderingen die te maken hadden met de wil tot verbeteren, maar ook met de interesse die hij in die bepaalde perioden had.  Marcaine heeft altijd veel gelezen en aan de meeste van zijn werken ging een grondige studie vooraf.  Links onderaan hangt een van zijn eerste werken.  Slechts één kleur en allemaal vlakken.  Toch herkennen we in de figuren onmiddelijk wie de dominante rol heeft en wie de vleiers, de kruipers zijn en wie bijvoorbeeld graag de rol van de leider zou willen overnemen.  Het werk dat Marcel in de hand houdt dateert van later, van een periode waarin hij de iconen grondig bestudeerde.  Dit werk, samen met nog enkele andere, leverde hem in Rusland (het land van de iconen bij uitstek!) de eerste prijs op voor moderne iconen.

Zoals u aflezen kunt op de site van FON (Floristisch Onderzoek voor Natuurbehoud) was er vandaag een stadswandeling doorheen Brugge voorzien.  Ondanks het feit dat het enkele keren op Bruggeblog vermeld werd kwam er niemand van Brugge zelf opdagen (met uitzondering van de makers van Bruggeblog en Weathercam).  De afwezigen hadden ongelijk want een dergelijke wandeling door onze stad met gidsen die onze stad helemaal niet kennen maar wel veel (zo niet alles) van planten afweten, dat bleek een ware belevenis te zijn, iets totaal anders dan gelijk welke gidsenwandeling in Brugge ook.
Morgen leest u er op mijn blog wel meer over, maar toch had u er ook bij moeten zijn.  Dan had u, net als ik, vanaf nu met enige trots vertellen kunnen waar er een bergbasterdwederik staat of waar straatliefdegras. 
Neen, deze vier personen namen jammer genoeg niet deel aan de wandeling.  Het waren toeristen die toevallig passeerden, ons zagen en vroegen of wij met hun cameraatje een fotootje van hen wilden nemen.  Wat voor hen telde was een souvenir: een mooi plaatje van hen allemaal, staande in een decor van Brugge.  Wisten zij veel dat zij met hun voeten tussen de bleekgele droogbloemen stonden en dat dat een zeldzaam tot zeer zeldzame soort is en op de Vlaamse rode lijst staat!
Als u goed toekijkt, dan ziet u links op de kaaimuur van de Coupure enkele mannen van FON bezig.  Ze hadden net een belangrijke ontdekking gedaan.
Meer daarover morgen.

Ik schreef het daarstraks al: deze fotovraag belooft moeilijk te worden.
Waar in het centrum van Brugge kunt u dit zien?
Ik vermoed dat het voorlopig nog gokken wordt.

U kon het als vitten beschouwen want Chris Weymeis wist al na de eerste foto te vermelden dat deze steen zich bevindt aan het huis Spiegelrei 25, en dat is dus ook zo.  Maar feitelijk staat hij in de straat Genthof.  Dus Chris is de verdiende winnaar.  Maar ook Jean-Pierre zijn antwoord over de stoepbalusters mag er wezen.
Dit gezegd zijnde: op naar de volgende quizvraag en die belooft in eerste instantie niet gemakkelijk te zijn!

Nog zo'n grapje op dat schilderij dat gaat over de dichter Jan Vercammen.  Rechts onderaan hangt een zegel met daarin de tekst 'Verbroken Zege'.  In 1946 (waar is de tijd!) bracht Vercammen de dichtbundel 'Verbroken Zegel' uit.  Ook dit grapje werd niet in dank aanvaard.  Vercammen was dan ook iemand zonder een greintje humor, is Marcaines commentaar.

Door de jaren heen heeft Marcel natuurlijk veel collega's-kunstenaars ontmoet.  Sommigen daarvan werden goeie vrienden.  Zo ook de dichter Jan Vercammen, die helaas al in 1984 gestorven is.  Marcaine maakte een portret van deze man die zijn vriend was.  Toen die het schilderij, toen het af was, grondig bestudeerde was hij echt niet in zijn nopjes.  Marcaine gooit namelijk graag subtiele grapjes in zijn werken en Jan Vercammen had die in dit werk over hemzelf opgemerkt en nam ze niet in dank af.  Zo zijn er bijvoorbeeld de verwijzingen naar zijn vele vrouwen, maar vooral die ene verwijzing naar een bepaalde tic van hem viel niet in goede aarde.  Zo had Vercammen bijvoorbeeld de neiging om in een ruimte waar een mooie dame binnenstapte met zijn hand door zijn grijzende en wit wordende haren te strijken.  En laat daar nu precies tussen die witte haren van hem een vrouwspersoon liggen!  De charmeur, betrapt door zijn vriend-artiest, kon er dus duidelijk niet om lachen.

Ik zeg voorlopig niks.  Het is aan u om te vertellen waar in het centrum van Brugge dit te zien is en wat het eventueel voorstelt.

Rechts bemerken we een portret van Marcaine, gemaakt door Felix De Boeck.  Het is eigenlijk dankzij deze Felix De Boeck dat Marcel zoveel jaren geleden het artistieke pad ingeslagen is.  Linksboven hangt nog een ander werkje, en dat komt van een plaatselijke collega-kunstenaar, namelijk van Roger Desoete.  Juist, ja, die Roger Desoete waar ik het gisteren nog maar pas over had!

  Dit is een van Marcels ateliers en de artiest Marcaine staat bij het werk dat hij momenteel aan het voltooien is.  Achter hem staan enkele van de bekers die hij gewonnen heeft bij verschillende soorten concoursen.  Later zullen we nog zijn kast zien met medailles.  Verder heeft hij nog drie boeken vol met oorkonden.  In totaal heeft hij door de jaren heen meer dan 50 prijzen gewonnen bij nationale en internationale wedstrijden.  Vreemd genoeg heeft deze man vanuit de stad Brugge toch nooit de erkenning gekregen die hij verdient.  Ooit vroeg een schepen hem eens welke kleur hij had. 
"Kleur?", was Marcels laconieke antwoord, "Kleur?  Bevatten mijn werken geen kleur genoeg, misschien?"
Typerend is het feit dat de Stad Gent de kunstenaar Marcel Nolf feteerde voor zijn vijftigste verjaardag.  De Stad Brugge daarentegen kent hem alleen wanneer hij zijn belastingen moet betalen en zijn identiteitskaart vernieuwen.