Rijksnormaalschool (15)

Deze foto biedt ons een ongewone kijk op Brugge.  Op de achtergrond zien we de haven van Brugge, enkele van de windmolens en ook de Bloemmolens Dewulf, een gebouw dat omgevormd werd tot een woon- en kantoorcomplex.  Dat is allemaal mooi om zien nietwaar, maar ons interesseert op het ogenblik vooral de gebouwen van de Rijksnormaalschool.  Helemaal links zien we het bovenste deel van de oude turnzaal.  In het midden vooraan, dat was de vroegere verblijfplaats van de econoom.  En rechts is dat gedeelte van de school waar via een katrolsysteem vroeger de valiezen van de interne leerlingen naar boven of naar beneden gehesen werd. 

Tot eind juli konden we genieten van webcambeelden van de Markt van Brugge en toen plots niet meer, want de centen waren op en niemand wilde nog met centen over de brug komen.  Ook het stadsbestuur niet.  Die lieten achteraf weten dat ze zelf een dergelijk maar beter project uit de grond gingen stampen.  Wanneer precies we dat nog zullen beleven, wel, dat kan evengoed 'in het jaar stilletjes zijn', zoals we dat hier zo mooi kunnen zeggen.  Nooit dus.  Maar niet getreurd, want dankzij het Comité voor Initiatief en de centen van hun hoofdsponsor Palm Breweries, kunnen we vanaf vandaag opnieuw genieten van webcambeelden van de Markt.  Deze keer staat de camera hoog boven restaurant de Carré én de beelden worden om de 10 seconden ververst.
De webcam valt hier te bekijken.

Na een hele dag van alles gedaan te hebben maar niks voor Bruggeblog, kan ik me eindelijk nog een uurtje wijden aan dat blogje van mij dat voornamelijk gaat over de binnenstad van Brugge.  Zo ook deze fotovraag.  Herkent u de plek?

Kijk, dat is die katrol waarmee de valiezen naar boven getakeld werden.  Zoals we duidelijk kunnen zien wordt die katrol niet meer gebruikt (er zijn hier geen internen meer) en ook de zolderruimten zijn op zijn zachtst gezegd in onbruik geraakt.

  Komen we via de Klaverstraat de school binnen, dan zien we onmiddellijk links dit gebouw.  Opmerkelijk eraan is die uitstekende plank bovenaan.  Door middel van een systeem met katrol werd via die plank vroeger de bagage van de internen naar boven gehesen.  Martines moeder, Julienne Capelle, zal het ongetwijfeld bij haar intrede zo zien gebeuren hebben.  Zo moest ze zelf die loodzware koffer niet via de trap helemaal naar boven sleuren.  Want naar het schijnt kreeg zij een chambrette op de zolder toebedeeld.

Ik was nog maar pas begonnen aan mijn reportage over de normaalschool, of daar kreeg ik al fijne reacties.  Personen die hier op school geweest zijn denken er nog altijd met leuke gevoelens aan terug.  De mooiste reactie totnogtoe kwam van Martine Verhaeghe.  Zij zond mij een foto van haar moeder, Julienne Capelle, en die foto toont hoe haar moeder voor de oorlog (we lezen het jaartal 1939) naar deze school trok.
Ik had echt niet beter kunnen tonen hoe het er vroeger aan toe ging.
Ik bespaar u eerst en vooral de ontstaansgeschiedenis van de school.  Toch wil ik heel in het kort zeggen dat het een lange strijd werd tussen katholieken en liberalen.  In tegenstelling tot bijvoorbeeld Nederland waarvan wij in 1830 onafhankelijk werden waren er bij ons in België in die tijd nog geen serieuze opleidingen voor toekomstige leerkrachten.  Pas eind de 19de eeuw werd daar werk van gemaakt.  In Brugge was de school in de Sint-Jorisstraat voltooid in 1883 en omtrent Pasen 1884 verhuisden de toenmalige normalisten vanuit de Sint-Gilliskerkstraat naar de Sint-Jorisstraat.  Goed vier jaar later verhuisden de jongens naar Gent en van toen af werd de school een meisjesschool.  Pas in 1967 werd de normaalschool een gemengde school, en in 1990 kreeg het de benaming van een Hoger Pedagogisch Instituut.
Uit oude documenten blijkt dat kandidaten voor de school moesten slagen voor een toelatingsproef én dat zij bijvoorbeeld in het bezit moesten zijn van zes linnen hemden, zes paar wollen sokken of kousen, twee paar laarzen of schoenen, twee zwartlakense broeken, twee linnen of tijken broeken, twee halsdoeken, een zwartlakense jas, enz.., ja tot zelfs een mes, een lepel, een vork en drie servetten toe.  Dat was allemaal nog toen men met internen werkte.  Tegenwoordig is dat niet meer het geval.
Hoe de situatie in 1939 geweest moet zijn, wel, dat zal niet meer zo streng geweest zijn als in de 19de eeuw, maar toch herkennen we nog de donkere kledij en wat moet er zoal niet in dit zware valies gestoken hebben!

Het was de laatste dagen overal in het plaatselijk nieuws te horen of te zien.  De Bruggeling stoort zich dezer dagen nu eens niet aan hondenpoep op zijn stoep en ook niet aan de overdaad aan toeristen in zijn straat.  De Bruggeling stoort zich tegenwoordig vooral aan de fietsparkingen voor- en achteraan het station.  Vooral het feit dat er daar meestal geen plaats meer is om zijn stalen ros deftig te parkeren doet 'den Bruggeling' stampvoeten van ergernis.  Sinds kort is er in dat verband een nieuwe bron van ergernis bijgekomen.  Het heeft de laatste dagen zoals u weet flink geregend en de weersvoorspellingen vertellen ons dat het einde van die regenperiode nog altijd niet in zicht is.  Op die manier zien sommige Bruggelingen die hun geliefde tweewieler aan de achterkant van het station geparkeerd hebben plots omgevormd worden tot ware pedalo's.  Waterfietsen dus.  Wat mij opeens doet denken aan een eventuele nieuwe commerciële uitbating voor onze reitjes.  Waarom gaan we er vanaf nu niet met zijn allen met pedalo's op in plaats van met die saaie toeristenbootjes?  In tegenstelling tot hier zouden we er zelfs onze voeten droog kunnen bij houden.

Zoals beloofd: hier is de nieuwe fotovraag.  Dergelijke dingen sieren Brugge ook, dus waarom zou ik ze niet tonen?  Het is aan u om te weten of te raden in welke straat dit exemplaar hangt.

Kijk, wat moet ik hier nu van denken?
Eerst en vooral is 2007 naar het schijnt het jaar van de dolfijn, wat dat ook inhouden mag.
Daarnaast was het vandaag de 'internationale dag van de dolfijnen'.  Veel heb ik daarvan niet gemerkt.  De nieuwsverslagen op TV die ik zag hebben daar niks over vermeld.  Slechts eén klein artikeltje in de krant wees me erop.  In dat artikel keuren alle medewerkers van het Boudewijn Seapark (het ons oude vertrouwde Boudewijnpark) mee de massale slachtingen van dolfijnen in Japanse wateren af.  Maar wat lees ik op een pagina van de officiële site die die dolfijnen protestdag organiseert?  Dat precies dolfinaria van over de hele wereld meehelpen aan die vangst en slachting van dolfijnen in Japan.   Ik kom hier helemaal niet beweren dat men hier in België (mede-) schuldig is aan dergelijke wanpraktijken.  Ik lees alleen maar dat 'bepaalde' dolfinaria die massale vangst (want het gaat blijkbaar om 20.000 dolfijnen per jaar) aangrijpen om er de beste dolfijnen uit te selecteren voor hun dolfijnenshows. Die bewuste pagina is hier te lezen.
Kijk, wat moet een mens daar nu van denken?

Niet alleen zijn de bovenste houten treden van de traptoren van de vroegere Sint-Jorisgilde in de Sint-Jorisstraat nog weinig betrouwbaar.  Ook ontbreken er enkele van die treden. En daarom kan ik en duf ik u ook niet tonen hoe het er bovenin uitziet.  Dat zal eerder iets worden voor nà de restauratie van de toren.

Het begin van de oude toren van de Sint-Jorisgilde kan beklommen worden via een stenen trap.  Ongeveer halverwege gaat die stenen trap over in een houten trap.  Ons werd aangeraden om die laatste klim liever niet aan te vatten.  De reden waarom kunt u op de volgende foto zien.

Dat restauratie van deze toren meer dan nodig is, dat hoef ik u niet te vertellen: deze foto zegt genoeg.  En, zoals ik gisteren al vermeldde, die broodnodige restauratie zit er volgend jaar aan te komen!  Ondertussen kunnen wij nog eventjes binnen piepen en kijken hoe de toestand nu nog altijd is.

Helemaal beneden in de toren van de Sint-Jorisgilde bemerken we deze oude gewelven.

Louis Delacenserie, de architect verantwoordelijk voor de Rijksnormaalschool, liet wonderwel deze toren van de vroegere Sint-Jorisgilde staan.  Zijn bedoeling was om de toren te restaureren en te integreren in de rest van de schoolgebouwen.  Dat dit uiteindelijk niet gebeurd is zien we hier meer dan duidelijk want een der vensters van de toren kijkt uit op een blinde muur, namelijk die van de school.

Dit is Roland Kyndt.  Hij is klusjesman in de Rijksnormaalschool en zal ons van nu af aan leiden doorheen de school.  Om te beginnen staan we aan de ingang tot de oude traptoren die vroeger onderdeel was van het Oudhof van de schuttersgilde van Sint-Joris.  Die toren is dus begin 16de eeuws.

Twee reacties mocht ik noteren bij de vorige foto en alletwee zijn ze juist.  Marnix Knockaert wist uiteindelijk de plek te herkennen (de Dijver!), maar ook Willy's antwoord klopt.  Dat oranjerode element dat op de vorige foto's en ook op deze foto staat is een onderdeel van een hoogwerker en die hoogwerker stond op deze plek tot afgelopen maandag.  In februari van dit jaar stonden er hier meer van dergelijke dingen die blijkbaar gehuurd kunnen worden.  Die dienden toen voor de verfilming van 'In Bruges', een film die normaal gezien in 2008 wereldwijd in de cinema's te zien zal zijn.  Ik kan u nu al vertellen dat die film al in een vergevorderd stadium zit.  Het werd onlangs al in Engeland voor een proefpubliek vertoond en dat publiek was naar het schijnt unaniem enthousiast.  De film zou volgens diegenen die dus de try-outs gezien hebben een soort van actiefilm zijn met komische inslag waarbij vooral Brugge als decor dient.
Maar om nu terug te keren naar de quizvraag: voor vandaag heb ik er nog geen nieuwe in petto, want dat archislechte weer hield mij (en ook mijn camera) binnenshuis.  Maar ik beloof u ten stelligste om morgen een nieuwe fotovraag op Bruggeblog te gooien.

Het meest verrassende aan die voorgevel van de Rijksnormaalschool is natuurlijk de vervallen traptoren.  Deze toren, opgetrokken in 1510-1513, behoorde oorspronkelijk toe aan het gesloopte Oudhof van de Sint-Jorisgilde (een schuttersgilde).  Delacenserie heeft de toren behouden, maar was van plan om hem te integreren in de nieuwe gebouwen.  Zover is het helaas nooit gekomen.  Maar ik heb heel goed nieuws!  Begin volgend jaar (2008) wordt deze toren eindelijk gerestaureerd.  Morgen nemen we eens een kijkje binnenin om ons ervan te vergewissen hoe de toren er voorlopig nog uitziet.  Zo kunnen we later altijd eens vergelijken met de toestand nà de restauratie.

Vooral de voorgevel vertoont verschillende verwijzingen naar het Hof van Gruuthuse (Dijver 17), en dat mag ons niet verwonderen als we weten dat Louis Delacenserie in dezelfde periode als hij deze school bouwde ook bezig was met de restauratie van dat Hof van Gruuthuse.  Het kan misschien maar een detail zijn, maar bijvoorbeeld de dakkapellen van de school lijken sterk op die in de hoofdvleugel van Gruuthuse.

Dit zou kunnen doorgaan voor een honderd jaar oude foto van de voorgevel van de Rijksnormaalschool.  De aandachtige kijker merkt evenwel enkele moderne elementen op en weet dat dit eigenlijk een recente foto is: de typische Brugse vuilnisbak van nu, het verkeersbord, de strepen in de lucht die wijzen op passerende vliegtuigen, ...
Maar dit is het 'm dus: die Rijksnormaalschool, gelegen in de Sint-Jorisstraat.  Vroeger was hier het Oudhof van de Sint-Jorisgilde maar die gilde verhuisde naar de andere kant van de stad.  Op de vrijgekomen plek bouwde de architect Louis Delacenserie tussen 1879 en 1884 deze imposante school.  Net zoals nog andere projecten die Delacenserie in die periode in Brugge had liet hij zich inspireren door de laatmiddeleeuwse architectuur van de stad.  Het geheel werd uiteindelijk in een neogotische stijl gegoten.