Rijksnormaalschool (23)

Uitgerekend begin deze week verscheen dit bericht in de pers.  Het departement Lerarenopleiding van Howest hier in Brugge gaat samensmelten met het Vesalius-HISS-instituut in Oostende.  Laatstgenoemde school richt zich weliswaar meer naar opleidingen sociaal werk, toegepaste psychologie en verpleegkunde, maar blijkbaar levert een nauwere samenwerking van de beide campussen eerder voordelen dan nadelen op.

Begin november van verleden jaar maakte ik me ook al schuldig door dit plekje als quizvraag te nemen.  De foto was toen toch nog eventjes anders.  Nu kwam ik er opnieuw mee op de proppen en is er een andere winnaar.  Waar het verleden jaar Frederik Cloetens was die de plaats als eerste herkende, is die eer deze keer voor Jean Pierre de Keersmaeker weggelegd.  Ik kon het niet laten om dit plekje onder uw aandacht te schuiven, want vanaf wanneer de herfst toeslaat is dit altijd een van mijn meest geliefde Brugse plekjes. 
Nu natuurlijk nog even vertellen waar dit te zien is, en we laten Jean Pierre aan het woord:
"ik denk aan het reitje tussen de Westmeers en het Albert park. De Kapucijnenrei loopt naar 't Zand en loopt ondergronds verder naar de Speelmansrei"
Wilt u hetzelfde zien zoals ik dit afgelopen zondag met mooi weer zag, dan moet u net zoals ik op dit brugje gaan staan en uw blik naar rechts, zuidwaarts gericht, laten afdwalen.
Vandaag krijgt u nog geen nieuwe fotovraag maar wel een verdere rondleiding doorheen de gebouwen van de Rijksnormaalschool, thans Hogeschool Westvlaanderen, afdeling lerarenopleiding genaamd.

  Ik tover nog maar eens een ander plekje van de binnenstad van Brugge uit mijn hoge hoed.  Herkent u het?

  Ook de gedenkplaat is aan restauratie toe.
Nog even aanstippen dat deze Dumeryklok een van de klokken was die hing in de Halletoren en diende als brandklok.  Aangezien hij mettertijd niet meer gebruikt werd en men ook een speciaal eerbetoon wilde aan deze bekende Brugse klokkengieter, haalde men de klok destijds uit de toren en plaatste ze hier halverwege de Boeveriestraat in een klokkenstoel.  Op regelmatige tijdstippen werd deze 700 kilogram zwaar wegende klok sinds 1989 geluid (met de voeten!) door Paul Vanden Abeele.  De laatste tijd niet meer omdat dat te riskant werd. (inzakking!)  Maar er is dus nog hoop voor dit 'ding' in zijn 'houten geval'.

  Dat houten geval wordt - in tegenstelling tot wat ik daarstraks neerschreef - volledig vernieuwd, want het geval staat de laatste jaren niet alleen scheef, het is ook vermolmd en ingezakt.  Er komt dus een nieuwe eikenhouten klokkenstoel, want zo noemt zo'n ding, en die klokkenstoel wordt zo veel mogelijk gebouwd naar het thans kramikkige maar ooit stevige model dat we er voorlopig nog aantreffen.

Ondanks de detailfoto wist Bart Cloetens onmiddellijk de oplossing.  Alhoewel zijn antwoord nogal vaag is (ik denk aan het houten geval in de Boeveriestraat), kan ik niet anders dan dit antwoord als correct beschouwen.  In heel de Boeveriestraat staat maar 1 'houten geval', en dat houten geval is dringend aan restauratie toe.  Die restauratie komt er binnenkort aan (misschien zelfs al binnen een maand).  Zo is alvast beloofd door het stadsbestuur.

Vele leerlingen aan deze school lopen dagelijks over deze rode loper met als tekst r.n.s. Brugge, zonder goed te beseffen dat dit tapijt de vroegere benaming van de school aanduidt: de Rijksnormaalschool.  Nu is de school opgenomen in een groter geheel: het zogenaamde Howest (de Hogeschool van West-Vlaanderen).  Deze school in de Sint-Jorisstraat te Brugge zelf blijkt ondanks de naamswijziging nog altijd gespecialiseerd te zijn in lerarenopleidingen.

Na 223 komt logischerwijze 224.  Weerom is dit een plek in hartje Brugge.  Herkent u het?

Die juiste oplossing werd als eerste gevonden door Roland Rotsaert.  Het is zoals hij schrijft een der godshuisjes langs de Visspaanstraat.  De ontmoedigde reactie van spqb kan ik begrijpen.  Er zijn inderdaad 'professionals' die ook proberen deze quiz op te lossen.  Maar de vreugde kan dan alleen maar des te groter zijn als u deze 'pro's' op een dag een hak kunt zetten en als eerste met het juiste antwoord op de proppen komt.
Wat dit specifieke huisje in de Visspaanstraat met huisnummer 48 betreft: in de jaren 1980-1990 ben ik daar meermaals binnen geweest, want een toenmalige vriend van me woonde daar.  Dat dit huisje samen met zijn lotgenoten in datzelfde rijtje dringend aan restauratie toe was, dat kon ik in die periode zelf al duidelijk merken.  De uiteindelijke restauratie gebeurde zowat in 2003.  Die specifieke restauratie deed mij grote ogen opentrekken en mijn kijk op restauraties in Brugge grondig veranderen.  Want wat bleek?  Dat van die 'zogenaamde 16-de eeuwse eenlaagshuisjes nauwelijks nog enkele tientallen stenen per huisje dateren van voor de restauratie in 2003.  Toch blijft men nu nog altijd beweren dat dit 16de eeuwse huisjes zijn.  Ach kom!  Het zijn gewoon moderne kopieën van wat het ooit geweest kan zijn.
In mijn chaotische foto-archief heb ik nog enkele foto's zitten van die bewuste restauratie.  Als ik ze een dezer dagen kan terugvinden, dan toon ik ze u gegarandeerd.

Bijna dezelfde plaats, uitgerekend één week later (dan de laatste Zandfeesten van dit jaar).  Bemerk de honderden verschillen.  Maar hoe dan ook bleef het decor in die een week tijd nagenoeg hetzelfde.

Precies één week geleden waren er de Zanfeesten.  Die Zandfeesten beperken zich nooit tot het Zand alleen, maar zwermen uit tot bijna tegenaan het station.  Dit is dus een fotootje van exact één week geleden.  Met opzet heb ik de situatie van verleden week zondag eens vergeleken met vandaag.  Zie volgende foto.

Kwart na twaalf.  Oei, is het al zo laat?  Straks mis ik nog mijn middagmaal thuis.  Maar kom, niks kan me hier schelen.  Ik bevind me namelijk nog altijd in de directeurskamer en de directeur is er momenteel niet.  Wat er wel is zijn zijn rustgevende zetels en zijn zwartmarmeren schouw (bijna had ik gezegd: zijn bakelieten schouw).  Bemerk ook de platen aan de wand met Oosterse en Guernica-achtige inslag.

Laat ons gelijk het heiligdom der heiligdommen betreden, dan zijn we er vanaf nu ook meteen vanaf.  Ik heb het over de directeurskamer.  En die is zoals een directeurskamer zijn moet: stijlvol, imposant en volop kasten, mappen en ordners.

Slechts een miniem gedeelte van de geschiedenis van deze school werd min of meer gevat in de glazen kastjes in de nissen van deze gang.  Dit als poging om toch nog iets van de sfeer van weleer terug op te wekken bij diegenen van nu die hier dagelijks passeren.

Kijk, om u maar eens te tonen dat deze rijksnormaalschool, gelegen langs de Brugse Sint-Jorisstraat, een pracht van een school is dat barst van geschiedenis.  Dit is een der kraaknette gangen waarin de verwarmingselementen zich weerspiegelen in de vloertegels.  Door deze gang moet ooit Leo Baekeland meermaals gewandeld hebben.  Jaah, u verstaat mij goed: ik heb het over dé Leo Baekeland, dé uitvinder van het bakeliet en daarmee ook de uitvinder van de eerste kunststof ooit.  In onze prille 21ste eeuw zijn we er ondertussen van vergeven, van die kunststofdingen, maar we kunnen ze tegenwoordig ook echt niet meer missen.. Dit alles deed het prestigieuze Time Magazine beslissen om 'onze' Leo Baekeland door zijn uitvinding(-en) te beschouwen als een der honderd belangrijkste personen van de vorige eeuw.
Bijna iedereen weet dat Baekeland van het Gentse afkomstig is (Sint-Martens-Latem ° 1863), maar slechts heel weinigen weten dat hij na zijn studies in Gent gedurende twee jaar leraar chemie was in ons eigenste Brugse RNS (Rijksnormaalschool).  Hier dus.  Dat moet zowat geweest zijn tijdens de jaren 1887-1889.  Pas daarna werd hij aan de universiteit van Gent assistent van professor Swarts.  Hij leerde er diens dochter kennen, verloofde zich met haar, trouwde er ook mee, en verhuisde samen met haar naar New-York om er later zijn belangrijke uitvindingen te doen.
Niet dat Baekelands Brugse periode zo cruciaal was in 's mans leven, maar het stoort me toch dat nagenoeg elke geschiedschrijving over de man daaraan voorbijgaat.
Bij dezen mag het dus nog eens nadrukkelijk gezegd worden: de wereldberoemde uitvinder van het bakeliet was eind de 19de eeuw gedurende twee jaar leraar chemie aan deze school.

Voor de 'kenners' moet deze foto ongetwijfeld een 'aha-erlebnis' veroorzaken.  Zij zullen ons kunnen vertellen waar in het centrum van Brugge dit te zien is.  De vraag is nu natuurlijk: wie zal de eerste zijn die hier het juiste antwoord neerschrijft?

Het mooie aan deze twee kunstenaars is dat zij synchroon een en hetzelfde doek beschilderen.  Het kan haast niet anders dan dat dit geestesgenoten zijn, ja waarschijnlijk wel een kunstenaarskoppel.  Charmant hé?

foto: Martine Verhaeghe

Brugge omschrijft men dikwijls als schilderachtig.  Het hoeft ons dan ook niet te verwonderen dat sommigen de daad bij het woord voegen en met ezel, doek en penselen ons Brugge ter plekke proberen na te schilderen.  Dit was deze namiddag te zien langs de Groenerei.

Foto: Martine Verhaeghe

Gelukkig is dit hier tijdens een der opkuisbeurten op de zolders nog niet verdwenen.  Het herinnert namelijk nog aan het verleden toen dit een meisjesschool was waarbij die meisjes onder de dakpannen in chambrettes verbleven.  Wie nu nog leeft en dat meegemaakt heeft kan daar waarschijnlijk ontelbaar leuke anekdotes over vertellen.