Gal van de Esdoornhoornmijt

De rups van "Rietvink" (Euthrix potatoria) is altijd een opvallende verschijning. Het is en tamelijk grote rups zij kan tot 75 mm lang worden en is ook bont van kleur naast de ruglijn heeft ze vaak gele tot oranje vlekken en daaronder nog dikke witte haarborstels. Zij vertoeft op verschillende grasachtige planten vooral riet en rietgras waarvan zij allicht de naam heeft meegekregen. De vlinder vliegt echter voornamelijk 's nachts. De rupsen eten ook vooral 's nachts en zij dronken 's morgens ook van dauwdruppels, daarom werd hij vroeger ook wel "drinker" genoemd.

Hier is nog een roest "Kroonroest" (Puccinia coronata)  op vuilboom of sporkehout. Op deze waardplant komen de spermogonia  en de acia voor. Het zijn de eerste twee vormen van deze roest die op vuilboom voorkomen. De spermogonia zitten tussen de acia. Ze zitten in cirkelvormige groepen of onregelmatig verspreid op gele tot geel purperen vlekken en vooral op de bladstelen zoals hier het geval is en daar kunnen zij misvormingen veroorzaken zoals we hier ook kunnen zien. De andere vruchtlichamen van deze Kroonroest (Uredinia en Telia) komen voor op verschillende grassoorten. Toch is het steeds opvallend als men deze aantasting op de vuilboom aantreft. Over roesten staat ook meer uitleg nog op andere plaatsen zoals hierboven in de toelichting wordt aangegeven. 

Dit "Gebundeld netpluimpje" (Stemonitis fusca var. fusca) is nog eens een slijmzwammetje dat zoals we hierboven bij de toelichtingen aanduidden geen zwam is maar tot de eencelligen behoort.  Het begint als een groepje amoebe-achtige diertjes die later samensmelten en bij rijpheid uitgroeien zoals hier tot een groepje "pluimpjes" die een soort sporen vormen waar de "amoeben" terug zullen verschijnen. Deze "pluimpjes" zijn hier een 12 mm hoog en staan op een donkerbruin-zwart steeltje van een 2,5 mm. Nog meer over deze slijmzwammetjes kunt u lezen bij vorige  presentaties op vroegere data (zie hierboven bij toelichtingen). In "bijlage" geven we u nog en opname van de "sporen" die een 10µm groot zijn. De opname gebeurde onder microscoop en is niet zo scherp maar laat zien dat deze sporen mooi geornamenteerd kunnen zijn.

Deze "roest op scherpe boterbloem" (Puccinia recondita,senso lato) is niet zo specifiek te bepalen daarom wordt er over in "brede zin - senso lato" over gesproken . Roesten zijn ook bijzonder omdat ze meestal wel wat waardgebonden zijn en in wel 5 soorten sporen kunnen voorkomen op verschillende planten in verschillende fasen van ontwikkeling. In de inleiding (hierboven) kan men nog andere "roesten" opsporen met nog wat meer uitleg. Hier hebben we wel urediniosporen, die we in de "kratertjes"  met gele rand vonden op Scherpe boterbloem. In "bijlage" geven we een opname van deze sporen die wel een 20µm groot waren onder microscoop met een vergroting van 1000 x. De sporen lijken wel en dikke wand te hebben.

Hier zien we heel wat "Kale rode bosmieren" (Formica rufa) in actie rond een keverkadaver.
In de familie van de mieren zijn er wel een 15.000 beschreven, die allen sociaal levende gemeenschappen vormen. Deze bosmier heeft geen angel maar weet wel mierenzuur te spuiten als ze zich in het nauw voelt. Men vind ze vooral in dennenbossen waar grote mierenhopen van dennennaalden gemaakt worden.. Er zijn weinig koninginnen per nest. Ze eten alles (omnivoor) met een voorkeur voor dierlijk voedsel. Hier zien we wel de werksters in actie. De werksters hebben bv. geen vleugels wel de koningin en de mannetjes die en paringsvlucht uitvoeren in de maanden juni of juli. Deze soort is ook wettelijk beschermd omdat zij zeer nuttig zijn in het bestrijden van bosbouwplagen. Een aspect dat we dikwijls wel vergeten!

Dit is en wel zeer jonge libel. Zij is nog maar pas uit haar cocon gekropen en heeft nog bijna geen kleur. deze zullen de eerste uren nog moeten verschijnen vooraleer zij helemaal te bewonderen zal zijn.

Deze langsprietmot lijkt wel het mannetje van de "Smaragd langsprietmot" (Adela reamarella) te zijn. Hier is hij in rust te zien De vleugels hebben een metallische kleur, er is vooraan veel borstelhaar te zien en de zeer lange sprieten zijn wit. Soms kan men deze "dagactieve nachtvlinders" wel in  massa zien in een zweefvlucht. Wel zeer indrukwekkend!

Naast Blauwtjes zijn er ook "Groentjes" ( Callophrys rubi). Het zijn ook relatief kleine dagvlinders met mooie kleuren. Zij leven in open plekken in bos, heggen en open heidevelden. Hier zat hij op dopheide. In rust, zoals hier, zijn de vleugels steeds gesloten. De eitjes worden bij de bloemknoppen gelegd en de rupsen zullen daar ook eerst van eten vooraleer van de vruchten en de bladeren te eten. De verpopping gebeurt op de grond en meestal is er maar één generatie in een jaar. De kleuren kunnen een andere glans geven zoals men kan zien is de kleur van het vlindertje anders in dat van de "Bijlage".

Hier zien we dus alleen maar de eitjes van de "Witvlakvlinder" (Orgyia antiqua). Hoewel de vlinders overdag vliegen worden ze zelf maar zelden gevonden. Dit is te verklaren doordat de vrouwtjes niet kunnen vliegen en dat de mannetjes zo snel en onrustig vliegen dat men ze meestal te kort ziet om ze op naam te brengen. Zodra een vrouwtje uitsluipt gaat ze op haar cocon zitten en steekt haar legboor iets omhoog en gaat een geur afscheiden die onweerstaanbaar is voor het mannetje. Meestal duurt het maar een half uur voor het mannetje verschijnt waarna ze paren. Het vrouwtje zet de eieren mooi af zoals we hier kunnen zien en dan sterft het vrouwtje kort daarna. De eitjes van de eerste generatie komen dan na enkele dagen al uit! Die van de volgende generatie zullen overwinteren. Een wonder en zeer apart gebeuren blijkbaar. 

Een "Icarusblauwtje" (Polyommatus icarus) zien rondfladderen is altijd een mooi moment. Het laat zich ook niet vlug benaderen om te fotograferen. Hier zit het met de vleugels toe en liet toe om dichterbij te komen. De tekening onderaan is natuurlijk niet zo blauw maar wel zeer gevarieerd in stippeling. In bloemenrijke weiden is het wel te vinden. Terwijl de rups zich vooral voed op vlinderbloemige planten. Het maakt deel uit van de kleinere dagvlinders.

Vooral in vochtige graslanden is deze "Krasser" (Chortipus parallelus) te vinden. Ze hebben groene gedeelten en bruin of paars. Achtervleugels zijn afwezig. De zang wordt omschreven als van een naaimachine in series van drie seconden en toenemend in volume, elke 5 à 15 seconden
wordt dit herhaald. Dit is wel een bijzondere omschrijving! Dat lawaai maken ze door te wrijven van hun achterpoten met de voorvleugels! Zij behoren tot de veldsprinkhanen en zijn vooral over dag actief en zitten graag in de zon. De antennes zijn kort. Het wijfje is veel groten dan het mannetje! Toch wel aparte insecten!

Deze "Weidebeekjuffer" (Calopterugidae splendens) behoort tot een grote familie die vooral voorkomen in de tropen maar hier bij ons toch met drie mooie soorten voorkomen. Eén ervan is de "Weidebeekjuffer". Het lichaam is metaalachtig gekleurd en de vleugels hebben "antenodale" dwarsaders. Hier hebben wij een wijfje met een groenachtig lichaam, de vleugels zijn eerst kleurloos en worden later groenachtig geel. Het mannetje heeft een helder groen of blauw lichaam en een donkere vleugelvlek. Deze waterjuffers behoren toch wel bij onze mooiste soorten.

Deze "Steenhommel" (Bombus lapidarius) is ook een stevig insect. Het achterlijf is relatief lang en rood behaard. Aan deze kenmerken kan men hem erkennen. De naam komt echter van zijn gewoonte onder een steen te nestelen. Dat nest is samengesteld uit een bal gras en mos met wascellen erin. Er zijn heel wat soorten hommels. Gelukkig kunnen er sommige toch op naam gebracht worden. De hommels vormen eenjarige kolonies en alleen de koninginnen overwinteren om in het voorjaar een kolonie te stichten. Hier maken zij wel een groot verschil met onze gewone bijen die met een heel volk overwinteren.

Het "Glad beertje" (Eilema griseola) is een slanke vlinder en leeft in moerassen en vochtige bossen. In rust zijn de vleugels vlak en licht grijs. Als men de rups zou tegenkomen ziet die er fluweelzwart uit met een paarse rugstreep en variabele oranje vlekken op de zijden. We troffen deze vlinder aan op Jacobs-kruiskruid om te foerageren. In "bijlage" nog een opname van dit speciale vlindertje.

Het "Munthaantje" (Chrysolina mentastri) is fraai glanzend groen en met lichtinval heeft het mooi reflecterende kleuren op het schild. Het leeft op munt en andere lipbloemige planten. Het behoort tot de "Bladhaantjes" een familie met meer dan 25000 soorten die praktisch allemaal planteneters zijn. Dus onbegonnen werk om deze allemaal te kennen. De larven ervan doen zich voor als traag bewegende slakachtige diertjes. In "bijlage" nog een "Munthaantje" met toch wel bijzondere kleurreflexen .

De "Tijgerspin" ( Argiope bruennichi) kan men meer tegenkomen in hoog gras of tussen struiken. Zij is doorgaans geel of nog wat roomkleurig met zwarte strepen. Het mannetje is zeer klein maar 4 mm dus meestal zien we een vrouwtje in wel een speciaal web. Het heeft een "stabilimentum". Dit is en zone met extra weefsel dat hier duidelijk te zien is en waarschijnlijk te maken heeft met een extra versterking van het weefsel. Toch een mooie en indrukwekkende verschijning. De "Tijgerspin" behoort tot de "webbouwende" spinnen die het best gekend zijn.

Een speciaal fenomeen. De wetenschappelijke naam Entomophthora betekend letterlijk 'insectendoder'. Iedere soort Entomophthora  is zo aangepast aan zijn gastheer. Hier hebben we de Entomophthora musci die deze dikke vlieg, een gewone huisvlieg (Entomophthora musci) binnendringt. Deze schimmel eet ze helemaal leeg in een periode van 5 à 8 dagen en dwingt de vlieg om een hogere positie in te nemen met de vleugels gespreid (wat een abnormaal gedrag is voor een huisvlieg). Daarna dringen de sporen naar buiten en sterft de vlieg. De sporen kunnen zich dan ook weer best verspreiden. Gelukkig vinden we mensen die dit fenomeen kunnen uitleggen!

Bladluizen zijn wel aparte peervormige sap-zuigende insecten. Deze "Brandnetelbladluizen" (Urolecon jaceae aeneus) zien er ook bijzonder uit. Sommigen hebben vliesachtige vleugels (men moet goed kijken om ze te vinden). Op het einde van het abdomen hebben ze gewoonlijk een paar "hoorntjes", die bekend staan als "siphunculi", die en wasachtige substantie afscheiden. Zo wordt honingdauw in overvloed afgescheiden. De meeste brengen levende jongen voort soms wel enkele per dag! De gevleugelde vormen nemen in het late voorjaar en zomer toe en verspreiden zich zo naar andere planten. Ze hebben doorgaans één voedselplant gedurende het jaar. Deze zou zich dus vooral op brandnetel thuis voelen. In "bijlage" nog een opname.

Toeval wil dat we nog een tweede (zoals hieronder) meester in camouflage vonden maar ditmaal op een den: de "Variabele spikkelspanner" (Alis repondata). De verschillen zijn niet groot maar wel behulpzaam in het zich bijna onzichtbaar plaatsen op de schors van een boom om net niet op te vallen.