OEHOE

Hantavirus komt ook voor bij woelmuizen in bossen in Gierle en Turnhout:
"Zorgen maken is niet nodig"

(RTV – Nieuws  van dinsdag 5 mei 2026)

Heel de wereld is in de ban van de dodelijke virusuitbraak op het cruiseschip in de Atlantische Oceaan waarbij nu al drie mensen om het leven kwamen. Het gaat om het zeldzame Hantavirus dat mensen kunnen oplopen na contact met knaagdieren. Onder andere de rosse woelmuis kan drager zijn en de besmette populatie zit vooral in natuurgebieden, ook en vooral bij ons in Turnhout en Gierle. "Maar mensen moeten zicht geen zorgen maken," zegt viroloog Piet Maes.

De populatie woelmuizen die drager is van het virus komt dus vooral voor in natuurgebieden in de Kempen, in Gierle en Turnhout. Ondermeer in het Grotenhoutbos in Gierle.

"Maar de kans dat de besmetting overgaat van de knaagdieren op mensen is heel erg klein", zegt viroloog Piet Maes. "Enkel wanneer uitwerpselen verdrogen en vrijkomen tijdens heel droge periodes en we het inademen, kan het gebeuren."

"Maar in die bossen zijn er uitgetekende wandelpaden waar die uitwerpselen niet voorkomen en er dus geen gevaar is. Die verdroogde uitwerpselen liggen meestal diep in het bos, waar je als wandelaar niet kan en mag komen", gaat Maes verder.

Wie in het voor- of najaar zijn tuinhuis of de omgeving ervan proper maakt, moet wel attent zijn dat er geen woelmuizennest zit. "Wanneer je dan de vloer of de omgeving even nat spuit, is het mogelijke gevaar al geweken. Je kan ook een mondmasker gebruiken maar dat zou ik zelf ook niet doen."

Rosse woelmuis (Foto: Karel VERBRUGGEN.... en ik ben niet besmet!)

Grote muur - Stellaria holostea - Greater stitchwort

In onze wat rijkere loofbossen met een behoorlijke ondergroei, maar ook langs beschaduwde struwelen op tamelijk rijke bodems zijn soms hele plakkaten te vinden met donkergroene smalle bladeren. Zeker als dan ook nog de tamelijk grote witte bloemen (april-juni) in flinke aantallen aanwezig zijn, valt de Grote muur direct op. De overjarige plant is een mooi voorbeeld van een plantensoort uit de Anjerfamilie. Na de herfst sterven de bovengrondse delen van de Grote muur af, maar die blijven als een beschermende laag in de winter op de bodem achter.

Grote muur (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Fraaie vrouwenmantel - Alchemilla mollis

De fraaie vrouwenmantel is een van de populairste tuinplanten in België en Nederland vanwege zijn decoratieve, grijsgroene bladeren en de kenmerkende druppels die na een regenbui als parels op het blad blijven liggen.

De plant heeft waaiervormige, zacht behaarde bladeren en bloeit van mei tot september met kleine, geelgroene bloempluimpjes. De volwassen hoogte ligt meestal rond de 40 tot 50 cm.

Fraaie vrouwenmantel (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

De mannetjes van het damhert verliezen nu hun gewei.

Mannelijke damherten verliezen jaarlijks hun gewei in april of mei. Dit proces, ook wel 'afwerpen' genoemd, is een natuurlijk onderdeel van hun groeicyclus en maakt plaats voor een nieuw, vaak groter gewei voor het volgende bronstseizoen

Volwassen herten werpen hun gewei meestal als eerste af, gevolgd door de jongere mannetjes. Speciale cellen (osteoclasten) breken het bot af op de overgang tussen de schedel (rozenstok) en het gewei, waardoor de stangen er simpelweg afvallen. Dit kan een kortstondig bloederig beeld geven op de kop, maar de wond geneest zeer snel. Vrijwel direct na het afwerpen begint de groei van het nieuwe gewei. Tijdens de groei is het gewei bedekt met een zachte, fluweelachtige huid vol bloedvaten, de basthuid, die voedingsstoffen aanvoert. In augustus is het nieuwe gewei volgroeid. De basthuid sterft af en begint te jeuken, waarna het hert de huid eraf schuurt tegen takken en bomen. Dit proces noemen we 'vegen'.

Damherten (Foto's: Roger DAMEN)

Tentoonstelling  "Martin Verbeeck - Wereldburger uit de Kempen" –  Nog t.e.m. Zondag 10 mei

Ik nodig jullie en de leden van jullie vereniging graag uit op de tentoonstelling "Martin Verbeeck. Wereldburger uit de Kempen", die doorgaat in Dessel. Martin wie?, hoor ik u denken. Begrijpelijk: onbekend is onbemind.

Martin Verbeeck (1882-1959) was een telg uit de familie, die rond 1850 in Dessel brouwerij De Hopbloem oprichtte, de voorloper van brouwerij Campina. Hij was voorbestemd om De Hopbloem van zijn vader over te nemen en een van de notabelen van het dorp te worden. Maar dat was hem te beperkt. Hij liet de brouwerij aan zijn broer en werd actief in diverse sectoren: houthandel, openbare werken, zandwinning, de cementindustrie, landbouw....  Hij was wat we nu een serieel ondernemer noemen: hij beperkte zich niet tot één sector, zag overal opportuniteiten en zette veel in op schaalvergroting en innovatie.  Vooral met de cementindustrie zou hij hoge toppen scheren. Hij werd één van de grootste Europese industriëlen van zijn tijd. 

Je vindt meer informatie over Martin Verbeeck en de tentoonstelling in Dessel in de folder in bijlage. Die tentoonstelling is trouwens de eerste in een lange rij van activiteiten dit jaar. 2026 is immers het Verbeeck-jaar: een tiental heemkundige kringen uit de Kempen tonen wat Verbeeck voor hun gemeente betekend heeft. De tentoonstelling bestaat uit een "reizend gedeelte", een reeks panelen met info over Verbeeck en zijn activiteiten. In Dessel vullen wij die panelen aan met documenten, foto's en voorwerpen m.b.t. Brouwerij Campina. Onze collega's van de Kamer voor Heemkunde in Mol verrijken de tentoonstelling in Dessel met info over "Les Nouvelles Sablières", de maatschappij voor zandwinning waarvan Verbeeck aandeelhouder en voorzitter was.  De mensen van HK Zeven Neten uit Retie stellen u de familie De Vel voor, die een belangrijke rol speelde in het economische netwerk van Verbeeck. Het was via Henri De Vel dat hij in de cementindustrie geïntroduceerd werd en... zijn vrouw leerde kennen. Ik voeg ook een paar sfeerbeelden van de tentoonstelling toe.

De toegang tot de tentoonstelling is gratis. Bezoekers krijgen trouwens een gratis brochure van 72 pagina's over Martin Verbeeck en zijn activiteiten.

 Martin Verbeeck. Wereldburger uit de Kempen
Administratief Centrum De Plaetse
Hannekestraat 1
2480 Dessel

 Zaterdag en zondag van 13 tot 17 uur
Nog t.e.m. Zondag 10 mei.

 Een initiatief van HK De Griffioen Dessel, de Kamer voor Heemkunde Mol en HK Zeven Neten in Retie.

Klik op onderstaande afbeelding om ook de folder te bekijken (Pdf)

Amerikaans krentenboompje –  Amelanchier lamarckii

Het Amerikaans krentenboompje is een populaire, meerstammige struik of kleine boom die geliefd is vanwege zijn vier seizoensmomenten: spectaculaire bloei, eetbare vruchten, prachtige herfstkleuren en een sierlijk wintersilhouet. Hoewel de naam anders doet vermoeden, is de soort inmiddels volledig ingeburgerd in Nederland en België. 

In april en mei verschijnen er massa's witte bloemtrossen. Tegelijkertijd loopt het jonge blad uit met een opvallende koperrode of bronsachtige kleur, wat later in de zomer groen wordt.Vanaf juli draagt de boom kleine, ronde bessen die verkleuren van rood naar paarszwart. Deze "krenten" zijn sappig, zoet en eetbaar voor zowel mensen als vogels.De struik kan uitgroeien tot een boom van 6 tot 10 meter hoog, maar is door snoei ook kleiner te houden. 

Amerikaans krentenboompje (Foto: Achiel CLAESSEN)

Tikkebroeken – Kasterlee – Zondag 26 april 2026

Lief heeft een wandeling uitgekozen die ons terugbrengt naar de Kempen van weleer. In overleg met conservator Dirk werd de wandeling keurig voorbereid. Voor het zompig dal van de Vallei van de Rode Loop waren de wandelpaden wel droog, mede door de alsmaar droge maand april, de knuppelpaden en verhoogde paadjes van zandzakken gevuld met zavel. Een experiment dat mogelijk een veel goedkopere oplossing brengt dan een knuppelpad.

Afsluiten met een Gageleer, een appelsap of kersensap was deugddoend in zo’n natuurdecor, gezellig samenzittend met de groene babbel. Spijtig dat Willy Eelen, voormalig conservator en vroeger Buntlid is heengegaan. Een warme mens met een hart voor de natuur. Natuur, van buiten voor oor en oog en van binnen als afsluiter: geweldige formule.

Bedankt Lief, Dirk en zijn madam.

Roger DAMEN.

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten  (Geluid aan)
Klik daarna op de twee pijltjes onderaan rechts om beeldvullend te kijken.

Niet inheems.... maar soms toch te zien.

In België komt de flamingo niet als inheemse soort voor. Wat je soms ziet, zijn meestal ontsnapte of verwilderde flamingo’s, vaak Chileense flamingo’s, die oorspronkelijk uit dierentuinen of privécollecties komen. Die duiken af en toe op in natte gebieden zoals het Zwin, de Kalmthoutse Heide of langs de kust.
Ze hebben lange dunne poten, een relatief grote snavel met een soort knik erin en een roze verenkleed. En ze zijn vaak staand op één been!

Flamingo (Foto: Mimi VERTESSEN)

Zwarte zwaan ((Cygnus atratus))

De zwarte zwaan is een statige watervogel die oorspronkelijk uit Australië en Tasmanië komt. In Nederland en België wordt de vogel beschouwd als een exoot die hier terechtgekomen is door ontsnappingen uit parken of privécollecties. 

De vogel kan ongeveer 110 tot 142 cm lang worden met een spanwijdte tot 2 meter.  Het verenkleed is vrijwel volledig zwart en de snavel is opvallend karmijnrood met een witte band aan de punt.

Zwarte zwaan (Foto: Achiel CLAESSEN)

Zwarte zwaan (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Daguitstap KESSEL en LIER - Zondag 10 mei 2026

U heeft de omzendbrief ongetwijfeld reeds ontvangen.
Klik op onderstaande afbeelding om de omzendbrief nog eens na te lezen.

Herinnering : Je kan nog inschrijven tot 30 april.... maar doe het zo vlug mogelijk!!

Groenling of groenvink  (Chloris chloris)

De groenling, ook wel groenvink genoemd, is een stevig gebouwde zangvogel uit de vinkenfamilie die bekend staat om zijn olijfgroene verenkleed en krachtige snavel. Je ziet ze vaak in tuinen, parken en bosranden waar ze behendig zaden kraken. 
Het is een forse vogel (ca. 15 cm) met een dikke kop en een kegelvormige snavel. Mannetjes zijn fel geelgroen, terwijl vrouwtjes doffer en bruinachtiger zijn. Het zijn sociale vogels die in de winter vaak in groepen naar voedertafels trekken, maar in het broedseizoen kunnen ze erg territoriaal zijn. 

Het zijn echte zaadeters. Met hun sterke snavel eten ze zaden van struiken, bomen en kruiden. Ze zijn dol op rozenbottels, zonnebloempitten en ongezouten pinda's.

Groenling (Foto's: Roger DAMEN)

Rosse metselbij

Heb jij ook een insecten- of bijenhotel in de tuin of in de buurt? Ze zijn steeds meer te vinden, in parken, bij scholen en zelfs op bedrijventerreinen. De rosse metselbij is er dol op, nu zijn ze er ook weer te vinden. Druk vliegen ze heen en weer met materiaal om in een gangetje kleine kamertjes te metselen. Van zand of leem en speeksel maken ze hun eigen mortel. In elk kamertje komt een ei, en stuifmeel als voedsel voor de larve die daar uitkomt. Leuk om een tijdje bij zo’n hotel te kijken welke wilde bijen er gebruik van maken.

Rosse metselbij (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Oranjetipje

Deze gemakkelijk te herkennen voorjaarsvlinder vliegt in ons land voornamelijk van april tot half juni. Het mannetje heeft een grote oranje vlek aan de vleugeltip van de voorvleugel, terwijl het vrouwtje deze oranje vlek mist. De onderkant van de vleugels is geschakeerd geelgroen van kleur. De rupsen van het oranjetipje voeden zich met planten zoals pinksterbloem, look-zonder-look, scheefkelk en andere kruisbloemigen. Dus als je in het voorjaar een vlinder met een oranje vleugeltip ziet, is de kans groot dat je een oranjetipje hebt gespot!

Oranjetipjes (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Waalenburg – Texel (April 2026)

Waalenburg is het eerste weidevogelreservaat van Nederland op het Waddeneiland Texel. Het is van oudsher een vogelrijk, ruig landschap. Vroeger was het een kweldergebied. Nu nog zie je de sporen ervan terug in het landschap, zoals de oude kreken. Het gebied stond bekend om de kemphanen die er broedden.
In 1909 kocht Natuurmonumenten de eerste 7 hectare aan in Waalenburg om de vogels te beschermen. Daarmee was het allereerste weidevogelreservaat van Nederland een feit.

Roger DAMEN

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten.
Klik daarna op de twee pijltjes onderaan rechts om beeldvullend te kijken.
Er is voldoende tijd voorzien om toegevoegde teksten te lezen.

Vinderhoutse bossen

De Vinderhoutse bossen vormen een van de vijf grote groenpolen rond Gent. Het is een uitgestrekt natuurgebied van ongeveer 640 hectare, gelegen op het raakvlak van Drongen, Mariakerke (Gent) en Vinderhoute (Lievegem). Het gebied is een mix van waardevol oud bos en jonge aanplantingen die de komende jaren verder worden uitgebreid. 

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten (Geluid aan)
Klik daarna onderaan rechts op de 2 pijltjes om beeldvullend te bekijken.
Fotografie: Roger DAMEN

Wandeling “Tikkebroeken” in Kasterlee – Zondag 26/04/2026

Gids: Lief VAN SINAY

Op zondag 26 april gaan we onze benen strekken in de Tikkebroeken. De wandeling is ongeveer 4 km lang of kort, het is zoals je het bekijkt. Na de wandeling doet Dirk Potters de schuur open zodat wij gezellig kunnen nababbelen met een fris natje, zie prijslijst in bijlage. Nu maar hopen dat de weergoden ons goed gezind zijn en dat de bevers niet al te ijverig geweest zijn.

De hoofdingang met parking bevindt zich aan Kluis in Kasterlee.
Gids: Lief VAN SINAY  (014/37.94.92)

                                                                                                                      Dranken

                                                                                                       Gageleer Classic                      3,5
                                                                                                       Gageleer 0,0 %                        3,5
                                                                                                       Gageleer sour white                 3,5
                                                                                                       Gageleer superior dark             3,5
                                                                                                       Ordal water (plat of bruis)         2,0
                                                                                                       Appelsap                                   2,0
                                                                                                       Appel/kers                                 2,0
                                                                                                                                                                                                                              

Rups van de “grote beer”

Kijk de komende tijd eens goed naar de grond als je buiten bent; je zou zomaar rupsen van de grote beer kunnen tegenkomen. De grote beer is een nachtvlinder die zijn naam dankt aan het uiterlijk van de rups. Die zijn namelijk behoorlijk dichtbehaard, net een berenvacht. Vooral in vochtige natuurgebieden kunnen de hoeveelheden rupsen behoorlijk oplopen. Hij voedt zich met een breed scala aan lage planten en kruiden, zoals brandnetels, weegbree en diverse bodembedekkers. Ze vallen vaak op omdat ze met flinke snelheid paden oversteken, op zoek naar een plek om te verpoppen. 

Rups van de grote beer (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Grote vossenstaart - Alopecurus pratensis

Een van de vroegst bloeiende grassen en bovendien gemakkelijk door de vorm van de dichte zachte aar te herkennen soort uit de grassenfamilie is de Grote vossenstaart (Alopecurus pratensis). De sigaarvormige aar steekt in bermen en graslanden tijdens de bloei vaak boven de kruidenbegroeiing uit ….en lijkt wel een beetje op een vossenstaart. Dit gras komen we bijzonder vaak tegen in uiterwaardgraslanden. Grote vossenstaart heeft zijn eerste bloeiperiode vroeg in de lente en is daardoor niet te verwarren met Timoteegras dat pas in de zomer bloeit.

Grote vossenstaart in april (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Grote vossenstaart in mei (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Fotoverslag verkenning daguitstap naar Lier - Zondag 10 mei 2026

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten.
Klik daarna onderaan rechts op de 2 pijltjes om beeldvullend te bekijken.
Fotografie: Roger DAMEN