SCHAPENKOPPEN

Daguitstap Kessel - Lier - Zondag 10 mei 2026

Daguitstap Kessel - Lier - Zondag 10 mei 2026

In Lier kun je de stad op een unieke manier ontdekken vanaf het water met de Koninklijke Moedige Bootvissers. Je vaart in authentieke, omgebouwde palingschuiten over de Binnennete, waarbij een gids je trakteert op anekdotes en historische weetjes over de "Pallieterstad". De bruggen waar we onderdoor moesten waren soms zo laag dat we "nederig" het hoofd moesten buigen....!

Alle foto's: Karel VERBRUGGEN

Daguitstap Kessel - Lier - Zondag 10 mei 2026

Roger had ons vooraf al verteld dat hij hoopte ons het zomerklokje te kunnen tonen….. en dat is nog gelukt ook!

Het zomerklokje is een statige bollenplant uit de narcisfamilie die, ondanks de naam, vooral in de lente (april tot juni) bloeit. Het is een sterke, inheemse plant die bijzonder goed gedijt op natte moerassige plekken waar veel andere bollen zouden rotten.

 De plant wordt 30 tot 60 cm hoog en heeft witte, klokvormige bloemen met een karakteristiek groen stipje op de punt van elk bloemblad. Waar een lenteklokje meestal maar één bloem per steel heeft, draagt het zomerklokje er drie tot vijf (soms wel negen) aan één stengel.

Zomerklokje (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

.....en Jef ADRIAENSEN fotografeerde de fotograaf.....

Daguitstap Kessel - Lier - Zondag 10 mei 2026

De voormiddagwandeling begon meteen met een mooie waarneming. De knolsteenbreek is een zeldzame, inheemse vaste plant uit de steenbreekfamilie die vooral opvalt door zijn witte bloemen en de karakteristieke knolletjes aan de voet van de stengel. De plant bloeit in mei en juni met melkwitte, klokvormige bloemen van ongeveer 1,5 cm groot. De bloemen hebben vijf kroonbladen met groenige nerven en staan in een losse, schermvormige bloeiwijze.

Groeit in Winkelsbroek (Turnhout) en vloeiweiden Lommel. Ook in de wilde bloementuin van Alfons Smet Residenties te Dessel..... en we hebben hem zondag ook gezien tijdens onze wandeling in Kessel. Staat nu mooi in bloem!

Roger DAMEN.

Knolsteenbreek (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Kijkverdriet in Ravels  – Zaterdag 6 juni 2026 van 13:30 tot 16:00 uur

Het Kijkverdriet in Ravels is een uniek natuurgebied van ongeveer 18 hectare dat bekend staat als de "natuurparel" van de regio. Het ligt verscholen tussen het kanaal Dessel-Schoten en de uitgestrekte Staatsbossen.

Je vindt er een mix van moerassige gronden, hooilanden, broekbossen en houtkanten.Het is erkend als cultuurhistorisch landschap en wordt beheerd door Natuurpunt.Vanwege de kwetsbare natuur is het een toevluchtsoord voor zeldzame planten en dieren. Wandelschoenen zijn voldoende……. tenzij bij slecht weer, dan zijn laarzen aangeraden.

Startplaats:  Boshuis, Jachtweg 27, RAVELS

Gids: Gilbert LOOS.

Kijkverdriet - Ravels (Alle foto's: Karel VERBRUGGEN)

Gewoon reukgras - Anthoxanthum odoratum

Gewoon reukgras is een algemeen voorkomend, overblijvend gras dat bekendstaat om zijn karakteristieke zoete toffeegeur. Deze geur, veroorzaakt door de stof coumarine, komt vooral vrij wanneer het gras wordt gekneusd of gedroogd, zoals in hooi. 

 De plant vormt kleine pollen en wordt doorgaans 10 tot 60 cm hoog. De bladeren zijn matgroen tot blauwachtig en verspreid behaard. Het is een van de vroegst bloeiende grassen (april t/m juni) met compacte, goudgele aarpluimen. Het groeit op diverse bodems, van droog tot vochtig, maar bij voorkeur op wat armere, zure grond. Het is een belangrijke waardplant voor vlinders zoals het Hooibeestje en het Bruin zandoogje.

Gewoon reukgras (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Kievit - Vanellus vanellus

De kievit is een van de meest iconische weidevogels van de Lage Landen, direct herkenbaar aan zijn lange, opwippende kuif en acrobatische baltsvluchten. Hoewel de vogel vroeger zeer algemeen was, staat de populatie onder druk door de intensivering van de landbouw. De kievit heeft een zwart-wit verenkleed dat in de zon een prachtige groene en paarse metaalglans vertoont.

De vogel dankt zijn naam aan zijn karakteristieke, luidruchtige roep die klinkt als "kie-wiet". Ze broeden van april tot juli, bij voorkeur op open graslanden en akkers met kort gras. Een legsel bestaat meestal uit exact vier eieren, die in een ondiep kuiltje in de grond worden gelegd.

Kievit (Foto: Achiel CLAESSEN)

Kievit (Alle volgende foto's: Karel VERBRUGGEN)

Oehoe legt nu eieren.

Ja, de oehoe komt ook voor in de Kempen. Hoewel deze imposante uil van oorsprong vooral in rotsachtige gebieden zoals de Ardennen leefde, is hij de laatste jaren aan een sterke opmars bezig in Vlaanderen en specifiek in de Antwerpse en Limburgse Kempen.  Er zijn waarnemingen en broedgevallen bekend in gebieden zoals de Lovenhoek (Vorselaar) en de bossen rondom Mol en Geel. De oehoe is niet langer afhankelijk van rotswanden. In de Kempen nestelt hij vaak op de grond in rustige bosgebieden, in oude roofvogelnesten of soms zelfs op gebouwen.

Oehoe (Foto: Karel VERBRUGGEN)

Hantavirus komt ook voor bij woelmuizen in bossen in Gierle en Turnhout:
"Zorgen maken is niet nodig"

(RTV – Nieuws  van dinsdag 5 mei 2026)

Heel de wereld is in de ban van de dodelijke virusuitbraak op het cruiseschip in de Atlantische Oceaan waarbij nu al drie mensen om het leven kwamen. Het gaat om het zeldzame Hantavirus dat mensen kunnen oplopen na contact met knaagdieren. Onder andere de rosse woelmuis kan drager zijn en de besmette populatie zit vooral in natuurgebieden, ook en vooral bij ons in Turnhout en Gierle. "Maar mensen moeten zicht geen zorgen maken," zegt viroloog Piet Maes.

De populatie woelmuizen die drager is van het virus komt dus vooral voor in natuurgebieden in de Kempen, in Gierle en Turnhout. Ondermeer in het Grotenhoutbos in Gierle.

"Maar de kans dat de besmetting overgaat van de knaagdieren op mensen is heel erg klein", zegt viroloog Piet Maes. "Enkel wanneer uitwerpselen verdrogen en vrijkomen tijdens heel droge periodes en we het inademen, kan het gebeuren."

"Maar in die bossen zijn er uitgetekende wandelpaden waar die uitwerpselen niet voorkomen en er dus geen gevaar is. Die verdroogde uitwerpselen liggen meestal diep in het bos, waar je als wandelaar niet kan en mag komen", gaat Maes verder.

Wie in het voor- of najaar zijn tuinhuis of de omgeving ervan proper maakt, moet wel attent zijn dat er geen woelmuizennest zit. "Wanneer je dan de vloer of de omgeving even nat spuit, is het mogelijke gevaar al geweken. Je kan ook een mondmasker gebruiken maar dat zou ik zelf ook niet doen."

Rosse woelmuis (Foto: Karel VERBRUGGEN.... en ik ben niet besmet!)

Grote muur - Stellaria holostea - Greater stitchwort

In onze wat rijkere loofbossen met een behoorlijke ondergroei, maar ook langs beschaduwde struwelen op tamelijk rijke bodems zijn soms hele plakkaten te vinden met donkergroene smalle bladeren. Zeker als dan ook nog de tamelijk grote witte bloemen (april-juni) in flinke aantallen aanwezig zijn, valt de Grote muur direct op. De overjarige plant is een mooi voorbeeld van een plantensoort uit de Anjerfamilie. Na de herfst sterven de bovengrondse delen van de Grote muur af, maar die blijven als een beschermende laag in de winter op de bodem achter.

Grote muur (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Fraaie vrouwenmantel - Alchemilla mollis

De fraaie vrouwenmantel is een van de populairste tuinplanten in België en Nederland vanwege zijn decoratieve, grijsgroene bladeren en de kenmerkende druppels die na een regenbui als parels op het blad blijven liggen.

De plant heeft waaiervormige, zacht behaarde bladeren en bloeit van mei tot september met kleine, geelgroene bloempluimpjes. De volwassen hoogte ligt meestal rond de 40 tot 50 cm.

Fraaie vrouwenmantel (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

De mannetjes van het damhert verliezen nu hun gewei.

Mannelijke damherten verliezen jaarlijks hun gewei in april of mei. Dit proces, ook wel 'afwerpen' genoemd, is een natuurlijk onderdeel van hun groeicyclus en maakt plaats voor een nieuw, vaak groter gewei voor het volgende bronstseizoen

Volwassen herten werpen hun gewei meestal als eerste af, gevolgd door de jongere mannetjes. Speciale cellen (osteoclasten) breken het bot af op de overgang tussen de schedel (rozenstok) en het gewei, waardoor de stangen er simpelweg afvallen. Dit kan een kortstondig bloederig beeld geven op de kop, maar de wond geneest zeer snel. Vrijwel direct na het afwerpen begint de groei van het nieuwe gewei. Tijdens de groei is het gewei bedekt met een zachte, fluweelachtige huid vol bloedvaten, de basthuid, die voedingsstoffen aanvoert. In augustus is het nieuwe gewei volgroeid. De basthuid sterft af en begint te jeuken, waarna het hert de huid eraf schuurt tegen takken en bomen. Dit proces noemen we 'vegen'.

Damherten (Foto's: Roger DAMEN)

Tentoonstelling  "Martin Verbeeck - Wereldburger uit de Kempen" –  Nog t.e.m. Zondag 10 mei

Ik nodig jullie en de leden van jullie vereniging graag uit op de tentoonstelling "Martin Verbeeck. Wereldburger uit de Kempen", die doorgaat in Dessel. Martin wie?, hoor ik u denken. Begrijpelijk: onbekend is onbemind.

Martin Verbeeck (1882-1959) was een telg uit de familie, die rond 1850 in Dessel brouwerij De Hopbloem oprichtte, de voorloper van brouwerij Campina. Hij was voorbestemd om De Hopbloem van zijn vader over te nemen en een van de notabelen van het dorp te worden. Maar dat was hem te beperkt. Hij liet de brouwerij aan zijn broer en werd actief in diverse sectoren: houthandel, openbare werken, zandwinning, de cementindustrie, landbouw....  Hij was wat we nu een serieel ondernemer noemen: hij beperkte zich niet tot één sector, zag overal opportuniteiten en zette veel in op schaalvergroting en innovatie.  Vooral met de cementindustrie zou hij hoge toppen scheren. Hij werd één van de grootste Europese industriëlen van zijn tijd. 

Je vindt meer informatie over Martin Verbeeck en de tentoonstelling in Dessel in de folder in bijlage. Die tentoonstelling is trouwens de eerste in een lange rij van activiteiten dit jaar. 2026 is immers het Verbeeck-jaar: een tiental heemkundige kringen uit de Kempen tonen wat Verbeeck voor hun gemeente betekend heeft. De tentoonstelling bestaat uit een "reizend gedeelte", een reeks panelen met info over Verbeeck en zijn activiteiten. In Dessel vullen wij die panelen aan met documenten, foto's en voorwerpen m.b.t. Brouwerij Campina. Onze collega's van de Kamer voor Heemkunde in Mol verrijken de tentoonstelling in Dessel met info over "Les Nouvelles Sablières", de maatschappij voor zandwinning waarvan Verbeeck aandeelhouder en voorzitter was.  De mensen van HK Zeven Neten uit Retie stellen u de familie De Vel voor, die een belangrijke rol speelde in het economische netwerk van Verbeeck. Het was via Henri De Vel dat hij in de cementindustrie geïntroduceerd werd en... zijn vrouw leerde kennen. Ik voeg ook een paar sfeerbeelden van de tentoonstelling toe.

De toegang tot de tentoonstelling is gratis. Bezoekers krijgen trouwens een gratis brochure van 72 pagina's over Martin Verbeeck en zijn activiteiten.

 Martin Verbeeck. Wereldburger uit de Kempen
Administratief Centrum De Plaetse
Hannekestraat 1
2480 Dessel

 Zaterdag en zondag van 13 tot 17 uur
Nog t.e.m. Zondag 10 mei.

 Een initiatief van HK De Griffioen Dessel, de Kamer voor Heemkunde Mol en HK Zeven Neten in Retie.

Klik op onderstaande afbeelding om ook de folder te bekijken (Pdf)

Amerikaans krentenboompje –  Amelanchier lamarckii

Het Amerikaans krentenboompje is een populaire, meerstammige struik of kleine boom die geliefd is vanwege zijn vier seizoensmomenten: spectaculaire bloei, eetbare vruchten, prachtige herfstkleuren en een sierlijk wintersilhouet. Hoewel de naam anders doet vermoeden, is de soort inmiddels volledig ingeburgerd in Nederland en België. 

In april en mei verschijnen er massa's witte bloemtrossen. Tegelijkertijd loopt het jonge blad uit met een opvallende koperrode of bronsachtige kleur, wat later in de zomer groen wordt.Vanaf juli draagt de boom kleine, ronde bessen die verkleuren van rood naar paarszwart. Deze "krenten" zijn sappig, zoet en eetbaar voor zowel mensen als vogels.De struik kan uitgroeien tot een boom van 6 tot 10 meter hoog, maar is door snoei ook kleiner te houden. 

Amerikaans krentenboompje (Foto: Achiel CLAESSEN)

Tikkebroeken – Kasterlee – Zondag 26 april 2026

Lief heeft een wandeling uitgekozen die ons terugbrengt naar de Kempen van weleer. In overleg met conservator Dirk werd de wandeling keurig voorbereid. Voor het zompig dal van de Vallei van de Rode Loop waren de wandelpaden wel droog, mede door de alsmaar droge maand april, de knuppelpaden en verhoogde paadjes van zandzakken gevuld met zavel. Een experiment dat mogelijk een veel goedkopere oplossing brengt dan een knuppelpad.

Afsluiten met een Gageleer, een appelsap of kersensap was deugddoend in zo’n natuurdecor, gezellig samenzittend met de groene babbel. Spijtig dat Willy Eelen, voormalig conservator en vroeger Buntlid is heengegaan. Een warme mens met een hart voor de natuur. Natuur, van buiten voor oor en oog en van binnen als afsluiter: geweldige formule.

Bedankt Lief, Dirk en zijn madam.

Roger DAMEN.

Klik op de "play-knop" om het filmpje te starten  (Geluid aan)
Klik daarna op de twee pijltjes onderaan rechts om beeldvullend te kijken.

Niet inheems.... maar soms toch te zien.

In België komt de flamingo niet als inheemse soort voor. Wat je soms ziet, zijn meestal ontsnapte of verwilderde flamingo’s, vaak Chileense flamingo’s, die oorspronkelijk uit dierentuinen of privécollecties komen. Die duiken af en toe op in natte gebieden zoals het Zwin, de Kalmthoutse Heide of langs de kust.
Ze hebben lange dunne poten, een relatief grote snavel met een soort knik erin en een roze verenkleed. En ze zijn vaak staand op één been!

Flamingo (Foto: Mimi VERTESSEN)

Zwarte zwaan ((Cygnus atratus))

De zwarte zwaan is een statige watervogel die oorspronkelijk uit Australië en Tasmanië komt. In Nederland en België wordt de vogel beschouwd als een exoot die hier terechtgekomen is door ontsnappingen uit parken of privécollecties. 

De vogel kan ongeveer 110 tot 142 cm lang worden met een spanwijdte tot 2 meter.  Het verenkleed is vrijwel volledig zwart en de snavel is opvallend karmijnrood met een witte band aan de punt.

Zwarte zwaan (Foto: Achiel CLAESSEN)

Zwarte zwaan (Foto's: Karel VERBRUGGEN)

Daguitstap KESSEL en LIER - Zondag 10 mei 2026

U heeft de omzendbrief ongetwijfeld reeds ontvangen.
Klik op onderstaande afbeelding om de omzendbrief nog eens na te lezen.

Herinnering : Je kan nog inschrijven tot 30 april.... maar doe het zo vlug mogelijk!!

Groenling of groenvink  (Chloris chloris)

De groenling, ook wel groenvink genoemd, is een stevig gebouwde zangvogel uit de vinkenfamilie die bekend staat om zijn olijfgroene verenkleed en krachtige snavel. Je ziet ze vaak in tuinen, parken en bosranden waar ze behendig zaden kraken. 
Het is een forse vogel (ca. 15 cm) met een dikke kop en een kegelvormige snavel. Mannetjes zijn fel geelgroen, terwijl vrouwtjes doffer en bruinachtiger zijn. Het zijn sociale vogels die in de winter vaak in groepen naar voedertafels trekken, maar in het broedseizoen kunnen ze erg territoriaal zijn. 

Het zijn echte zaadeters. Met hun sterke snavel eten ze zaden van struiken, bomen en kruiden. Ze zijn dol op rozenbottels, zonnebloempitten en ongezouten pinda's.

Groenling (Foto's: Roger DAMEN)