Kwallensteek! en nu ?
Menige mooie zomerdag aan het strand is er al door
vergald: een pijnlijke 'steek' van een kwal.
Elk jaar worden honderdduizenden mensen er het
slachtoffer van. En dan zijn de kwallen in onze streken
nog lieverdjes
vergeleken bij wat er ronddrijft in tropische wateren.
Daar komen kwallen voor, zoals het Portugees oorlogsschip,
waarvan de steek zelfs dodelijk kan zijn.
Tot nu toe wisten onderzoekers niet hoe de pijn van een
kwallensteek precies veroorzaakt werd.
En daardoor is er ook geen goede behandeling.
Een warme douche kan de pijn tijdelijk verlichten, en
ook azijn op de pijnlijke plek smeren, maar afdoende
is dat lang niet.
Beet of steek?
Eigenlijk kan er geen sprake zijn van een kwallenbeet.
Kwallen bijten namelijk niet, maar ze hebben tentakels
als wapen.
Op deze tentakels zitten netelcellen met gif.
Deze stekende delen worden nematocysten genoemd.
Deze gifkliertjes bevatten holle naadjes die bij aanraking
met de huid het gif in de huid injecteren.
Het gif is bedoeld om prooidieren te verlammen of te doden.
Gelukkig zijn de gevolgen bij een aanraking tussen kwallen en
mensen minder ingrijpend.
Geen zoet water
Als je gebeten bent door een kwal, probeer dan eerst zo snel
mogelijk uit de buurt te komen van de kwal of kwallen.
Neem hierna de volgende stappen:
- Spoel de gestoken plek af met zeewater. Gebruik geen
zoet water. Zoet water kan de restanten van de
nematocysten namelijk activeren, waardoor
ze alsnog gif injecteren. - Verwijder eventuele restanten van tentakels. Doe
dit met handschoenen of een pincet. - Maak de gestoken plek schoon met azijn. Blijf
daarna de huid voor ongeveer 15 tot 30 minuten met
azijn drenken. Azijn kan in veel gevallen de nematocysten
inactiveren. Als er geen azijn voorhanden is, drenk dan de
huid met zeewater ofalcohol (70% isopropyl alcohol). - Om zeker te weten dat alle nematocysten verwijderd zijn,
kun je de huid scheren met een scheermesje.
Smeer de huid wel eerst in met scheerschuim. Dit voorkomt
dat nematocysten gif gaan spuiten tijdens het verwijderen van - tentakelrestanten.
- Smeer op de gestoken plek jeukstillende zalf die ook gebruikt
wordt bij insektenbeten, bijvoorbeeld Azaron
geen aanrader is !
"Plassen over een kwallenbeet: het zou het prikken tegen
gaan, maar maakt het juist erger !
Harpoenachtige cellen van de kwallententakels
die op je huid liggen komen door de urine alsnog in je vel"
Als een of meerdere van de volgende verschijnselen zich voordoen na
contact met een kwal, zoek dan onmiddellijk medische hulp:
- Misselijkheid
- Braken
- Hoofdpijn
- Duizeligheid
- Ademhalingsmoeilijkheden
- Verwardheid
- Flauwvallen of bewusteloosheid
- Koorts
- Spierverkrampingen
- Verlammingsverschijnselen
- Hartritmestoornissen
Portugees oorlogschip
