380. NATUURGEBIED ASDONK - ENGSBERGEN

Bedevaartsoord Heppeneert en omgeving.

Start / ligging: aan de Sint-Gertrudiskerk in Heppeneert.

Heppeneert is een gehucht van Maaseik en ligt in de Maasvallei.

Het is een langgerekt straatdorp, gelegen op de linker Maasoever, zodat alleen de westzijde van de straat is bebouwd.

Parking: grote parking langs de kerk.

Afstand: rondwandeling van 3,4 km en heen- en terugwandeling naar de Maas 2 x 300 meter, in totaal 4 km.

Wandelwegen: veldwegen en voetpad langs de winterdijk.

Bewegwijzering: paarse trapezium.

Wandelbord: aan de parking.

Eerst brengen we een bezoekje aan de Sint-Gertrudiskerk, gebouwd in neoromaanse stijl tussen 1871-1886, een bekend bedevaartsoord in de regio.

Hier wordt de Heilige Maagd Maria vereerd onder de titel van Onze-Lieve-Vrouw van Rust en aanroepen tegen alle kwalen die deze rust wegnemen.

Het beeld van O.-L.-Vrouw van Rust is een gedeelte van een eikenhouten passieretabel dat in het begin van de 16e eeuw vervaardigd werd.

Eeuwen terug spoelde dit miraculeuze beeld aan in het naburige dorp Elen bij een Maas overstroming.

Het beeld kreeg eerst een plaats in een kapel in Elen en werd tijdens de Franse periode verborgen gehouden.

Na de Franse Revolutie werd het beeld door de pastoor van Heppeneert overgebracht naar de Sint-Gertrudiskerk.

Het bepleisterd kerkinterieur heeft een fraai neoromaanse muurschildering en houten tongewelf tussen beschilderde rond boogvormige gordelbogen op vlakke pilasters.

De kerk is omringd door een omheind kerkhof met talrijke graven van Kruisheren.

Het bedevaartsoord heeft ook een winkeltje waar religieuze souvenirs worden verkocht.

Langs de kerk ligt de pastorie, alleenstaand breedhuis in neoclassicistische stijl onder wolfsdak  uit eind 19de eeuw.

Boven de deur een rondboognis met  Onze-Lieve-Vrouwebeeld.

Achter de kaarsjes galerij bij de kerk ligt het  Mariapark met kruisweg in kapellen, strooiweide en sterrenweide.

Het monument van de Kaartridder staat in het park.

De legende vertelt ons dat in Heppeneert een edelman genaamd Riddart woonde, in het  ondertussen verdwenen kasteel Borckhoff.

Zijn bijnaam was kaartridder, door schulden met kaarten zou hij ten onder zijn gegaan.

De edelman zou zijn ziel aan de duivel verkopen, afspraak aan de oude brug aan de Zanderbeek.

Zijn vrienden komen dit te weten en raden hem aan tot de heilige Gertrudis te bidden.

Per paard reed hij tot aan de oude brug, zag hij de duivel reeds op hem wachten.

Met een groot lawaai riep de duivel de edelman toe om niet te naderen omdat er een maagd achter op het paard zat.

Toen de edelman omkeek, herkende hij de H. Gertrudes en even later was de duivel verdwenen, dus gered door  Sint-Gertrudis.

Riddart keerde dan luid jammerend naar zijn kasteel terug en leefde nog enkele jaren in strikte soberheid voordat hij stierf.

Aan de achterkant van de sterrenweide verlaten we het Mariapark en volgen een voetpad richting de Scherestraat.

In de Scherestraat staat onder een mooie lindeboom een gietijzeren kruis, er staat een verhaal te lezen over de Sint-Jacobsstok.

Wij volgen de Oude Stockheimerweg is een buurtweg, niet verharde straat tussen de Scherestraat en de legendarische Duivelsbrug.

Wandelen door een agrarisch landschap, in de verte ligt het dorpje Elen.

Passeren het Duivelsburgje aan de Zanderbeek, waar volgens de legende de edelman met de duivel een afspraak maakte (infobord aanwezig).

De Zanderbeek ontspringt in het naburige dorp Neeroeteren en stroomt richting Maaseik waar het beekje uitmondt in de Maas. 

Voorbij paardenweiden met uitzicht op de kerktoren van Maaseik, volgen nog enkele veldwegen.

Verderop aan de Oude Koestraat steken we de winterdijk over.

Nemen het voetpad langs de kilometerslange waterkeringsmuur richting de kerk.

De muur en dijk zijn na zware overstromingen van 1926 aangelegd als bescherming tegen de Maas.

Na de hoogwaterstand op kerstmis 1993, toen het Maaswater opnieuw de dijkmuur bereikte, besloot men tot versteviging van de muur.

Langs het voetpad hebben we prachtig uitzicht op de uiterwaarde(n), het weidse landschap bestaat uit  graslanden en is gelegen tussen de winterdijk en de bedding van de Maas.

Passeren een infobord over het Pelgrimspad, is een rustige, bezinnende wandeling.

Terug ter hoogte van de Sint-Gertrudiskerk nemen we het nieuw aangelegde wandelpad (heen- en terug) door de weilanden richting Maas.

Tips / Opmerkingen: niet gezien, de fontein van de Kaartridder staat in de omgeving van de kerk,  is gemaakt in de vorm van een kaartspel.

Het Pelgrimspad is een  buitendijkse verkeersvrije wandelroute aangelegd vanuit Maaseik naar het bedevaartsoord, is 3 km.

Wandeldatum: vrijdag 23 mei, tijdens midweek vakantie in de Maasvallei bij Aldeneik.

Wandelgebied Aldeneik.

Start / ligging: aan de kerk van Aldeneik, Hamontweg 112.

Parking: aan de zijkant van de kerk.

Afstand: rondwandeling van 7,6 km.

Wandelwegen: rustige straten, graspad, grindweg en Maasdijk.

Bewegwijzering: oranje bolletjes.

Wandelbord: aan de parking.

Het dorp Aldeneik is de oorspronkelijke locatie (oude kern) van het huidige Maaseik.

Hier liet begin 8ste eeuw de Frankische edelman en grootgrondbezitter Adelard een klooster bouwen.

Hij stichtte het klooster ten gunste van zijn dochters Harlindis en Relindis, die de eerste abdissen zouden worden.

De huidige Sint-Annakerk is deels in romaanse, deels in gotische stijl gebouwd in de tweede helft van de twaalfde eeuw en was oorspronkelijk de kloosterkerk.

Vooral het westwerk, hoewel grotendeels neoromaans, is indrukwekkend, met een dwerggalerij en een fraai ingangsportaal.

Vanaf de achttiende eeuw nam de kerk de Heilige Anna, de moeder van Maria, aan als beschermheilige.

Links aan de kerkingang staat het standbeeld van Harlindis en Relindis.

Tegenover de kerk ligt Villa het Hof, een mooi alleenstaand herenhuis in eclectische stijl.

Wij zoeken de Hamontweg op en beginnen te wandelen.

Passeren de brug over de Bosbeek, deze beek ontspringt in Waterschei en mondt na een tocht van 26 km hier verderop in de Maas uit.

Aan de Hamontweg 81 ligt Wijndomein Aldeneyck met inclusief kleine wijngaard.

Het wijndomein wordt uitgebaat door Karel en Tine Henckens-Linssen.

Het  verbouwen van hun 10 hectare grote wijngaard gebeurt op de grind- en kiezel lagen van de Maas en op de zuidoostelijke wijngaard helling.

Op de helling heerst een droger en warmer microklimaat, ideaal voor druiventeelt.

Met veel passie wordt van de druiven wijn gemaakt zoals de Aldeneyck Pinot Blanc, Pinot Gris en Pinot Noir.

De Pinot wijnen van Wijndomein Aldeneyck werden meermaals bekroond tot Beste Belgische wijn!

De wijnliefhebbers kunnen elke vrijdag en zaterdag van 10.00 tot 18.00 uur terecht in de tuin van het wijndomein om de verschillende wijnen te proeven.

Bij minder weer en vanaf november is het gezellig genieten in de degustatieruimte bij de open haard, de hele winter lang!

Vanaf het wijndomein volgen we de Javanastraat tot aan de de veldkapel van Onze-Lieve-Vrouw van Altijddurende Bijstand en slaan er de Leeuwerikstraat in.

Tegenover huisnummer 23 stappen we ongeveer 300 meter over een breed graspad tot aan de Houtweg die we oversteken.

Voorbij een camping leidt een grindweg ons door de vruchtbare velden richting naburig dorpje Ophoven, onderweg is er ook een wijngaard te zien.

In Ophoven op het kruispunt nemen we de Maasstraat. 

Aan de Maasstraat 55 staat huis Gielen, een fraai laat classicistisch herenhuis van het dubbelhuis type, uit eerste kwart 19de eeuw.

Wandelen de Maasstraat af richting de Maasvallei.

Hier ligt Jachthaven De Spaanjerd aan een voormalige grindplas.

Samen met haven Heerenlaak in Aldeneik tellen ze bijna 1000 ligplaatsen, samen vormen ze een van de grootste binnen jachthavens in West-Europa.

De jachthaven wordt beheerd door Marec DV, zij staan in voor de verhuur van ligplaatsen en het onderhoud van dit terrein.

Wij bereiken aan de Maas de voormalige schippersherberg De Spaanjerd, voor het eerst vermeld in 1753.

Het oorspronkelijke gebouw was een alleenstaand dubbelhuis van vijf traveeën en één bouwlaag onder steil zadeldak, daterend uit de tweede helft van de 18de eeuw.

Het 18e-eeuwse bouwwerk werd volledig verwoest in 1944 en in 1946 weer herbouwd, tegenwoordig wordt De Spaenjerd uitgebaat als taverne-restaurant.

Ter hoogte van De Spaenjerd aan de Maas vertrekt regelmatig het veerpontje over de Maas tussen België en Nederland.

De overtocht is gratis, houd er rekening mee dat de dienst bij hoogwater tijdelijk kan worden stopgezet.

Wij wandelen verder over de verharde Maasdijk met weidse uitzichten op de Maas en zijn brede meanders (natuurlijke bochten van de Maas).

Terug in Aldeneik doen we een rondje omheen  de Mynekomplas, deze grindplas is ingericht als een natuurplas.

Er is een mooi uitzichtpunt vanaf het ponton in het water.

Voorbij de natuurplas volgen we de Herenlaakweg en bereiken spoedig de dorpskern van Aldeneik.

Tips / opmerkingen: niet op de wandelroute te zien, op 100 meter van de kerk ligt aan de Willibrodusweg de fraaie Sint-Harlindis en Relindiskapel.

Een korte wandeling van 3,4 km - blauwe ruitjes gaat richting Jachthaven Heerenlaak.

Wandeldatum: dinsdag 20 mei 2025, tijdens midweek vakantie in Aldeneik.

Landschapswandeling - Mettekoven, deelgemeente van Heers.

Start / ligging: centrum van Mettekoven aan  taverne Martenshof, Mettekovenstraat 2.

Parking: schuin tegenover de kerk.

Afstand: rondwandeling van 4 km.

Wandelwegen: veldwegen, holle wegen, straten en betonweg.

Bewegwijzering: oranje bolletjes.

Wandelbord: tegenover taverne Martenshof, aan de Dries.

De vroegere dries van Mettekoven was de verzamelplaats voor het vee, vanaf zo'n dries vertrokken de boeren met hun vee naar de omliggende weilanden.

Hier aan de Dries, het opgeknapt centraal grasplein (dorpsplein) liggen de huizen, de kerk en drie grote vierkantshoeves mooi gegroepeerd rond het plein.

Het Martenshof is een prachtig gerestaureerde vierkantshoeve, mogelijk te identificeren als het laathof Sint-Maartenshof dat toebehoorde aan het kapittel van Saint-Martin te Luik.

De kern dateert uit de 18de eeuw: hiervan rest slechts één travee van het voormalige woonhuis, in de noordhoek van het erf.

De dienstgebouwen dateren uit de tweede helft van de 19de eeuw.

Het geheel is heringericht als vakantieverblijven, er is eveneens een taverne in de hoeve met streekproducten.

Rechts van het Martenshof ligt nog een vierkantshoeve, genaamd  Hoeve De Brieser.

Deze volledig gerenoveerde hoeve uit de 18de eeuw bestaat nu uit B&B, gastenverblijven en biedt de gasten een oase van rust en tal van ontspanningsmogelijkheden.

Tussen de boerenwoning en het poortgebouw bevindt zich een Maria-kapel, die dateert uit 1943.

De wandeling,wij zoeken de Bergstraat op, dit is de straat links van het Martenshof.

Aan de eerste scherpe bocht naar links gaan we rechtdoor en zitten we in een prachtige holle weg.

De weg is diep ingesneden, met op de steile wanden begroeiing van struiken en bomen.

Voorbij een open veld volgt nog een tweede holle weg met verschillende diepe gaten in de flanken.

De das zou zich hier thuis voelen, maar ook andere kleine dieren vinden hier een veilig onderkomen.

Daarna wandelen wij over een veldweg en bereiken een hoger gelegen picknickplaats met uitkijkpunt.

Vanaf twee reuze hoge stoelen hebben we uitzicht op de omliggende akkers.

Op de rijke leem-krijtbodem worden vooral granen en bieten verbouwd.

Omringd door vergezichten en wandelend langs fruitplantages bereiken we de Romeinse kassei.

De Romeinse kassei is een 2000 jaar oude heirweg tussen Tienen en Tongeren.

Vandaag zijn de kasseien vervangen door een tweesporige betonweg.

Wij passeren in de schaduw van een reuze linde het modern monument van Tjenne de heks, bijnaam voor Johanna Machiels.

Ze werd hier in 1667 na een proces van ruim twee jaar tot de brandstapel veroordeeld.

Afwijkend van de wandelroute, indien men de Romeinse kassei rechtdoor blijft volgen, dan komt men spoedig uit aan de Kapel van Helshoven, bekend als bedevaartsoord.

Wij blijven op de wandelroute en gaan iets voorbij een boomkapel linksaf, veldweg door boomgaarden.

Een smal voetpad leidt ons langs houtkanten, hagen en open veld.

Wij winnen hoogte en zien rechts in een dal natuurgebied Stasveld liggen.

Het natuurgebied bestaat uit kalkrijke graslanden en talrijke poelen.

Kalkgraslanden worden gekenmerkt door een schrale en lage plantengroei, maar uitzonderlijk grote soortenrijkdom.

Ze zijn ook bekend door hun zeldzame soorten, vele orchideeën en gentianen komen enkel in deze biotoop voor.

Achter een hoogstamboomgaard zien we de eerste huizen van Mettekoven liggen.

Terug in het dorpje houden we nog even halt aan de kerk en pastorie.

Parochiekerk Sint-Martinus gebouwd in 1839 is een neoclassicistische kerk die sinds enkele jaren gerestaureerd is en een hele transformatie ondergaan.  

De kerk is letterlijk in het midden door twee gesneden, dus een soort doorkijkkerkje, heeft nu een polyvalente ontmoetingsruimte en  gedeelte  voor kerkvieringen.

De oude pastorie die naast de kerk is gebouwd in 1859, is een dubbelhuis met bijgebouw dat tegenwoordig dienst doet als vakantiewoning.

Tips / opmerkingen: heel wat wandelmogelijkheden vanuit Mettekoven, richting Klein-Gelmen (blauwe ruitjes - 3 km), richting Veulen (rode driehoekjes - 7 km).

De wandeling is zeker een aanrader in de bloesemperiode, dan kan het wel erg druk zijn in het dorpje.

Wandeldatum: zaterdag 26 april 2025, wandeling samen met broer Johan en zijn hondje Nora gemaakt.

Natuurgebied de Herkbeemden - Wellen.

Start / ligging: gemeentehuis van Wellen, Dorpsstraat 25.

Parking: tegenover het gemeentehuis van Wellen.

Afstand: rondwandeling van 4 km.

Wandelwegen: straten, graspaden en veldwegen die er modderig kunnen bijliggen.

Bewegwijzering: rode pijl met verborgen moois op.

Wandelbord: zijkant van de parking.

Wij zoeken de Volmolensteeg op, deze steeg begint aan de rechterkant van het gemeentehuis.

Hier loopt De Herk evenwijdig met de steeg en doorstroomt de rivier Wellen van zuid naar noord.

Passeren de visvijver van Visclub bij Puppe, op deze vijver wordt alleen op karper gevist.

Aan het einde van de steeg staat de bakstenen kapel van het Heilig Hart.

Wij steken de Vloeiherkstraat over, hier ligt een fraaie vierkantshoeve uit de eerste helft van de 19de eeuw.

Het hoevecomplex bestaat uit: boerenwoningen, hoeven, kippenhokken, paardenstallen, schuren, stallen.

De gerestaureerde gebouwen werden heringericht als restaurant Ter Poorte met een feestzaal.

Hier runde de intussen overleden Limburgse topchef Moke (tv-kok) vroeger zijn restaurant en feestzaal Ter Poorte.

Links langs de hoeve volgen we een graspad langs paardenweiden en komen uit op de Zakstraat.

Aan de Zakstraat 1 staat een U-vormige hoeve, gebouwd in vakwerkstijl, datering 1856.

Voorbij een fruitplantage in de Zakstraat slaan wij linksaf.

Via beemd en houtkant bereiken we de Kapel Onze Lieve Vrouw van Lourdes.

De bakstenen kapel uit begin 20ste eeuw heeft een spitsboogvormig portaal met opvallende rotsachtige verwerking van silexknollen in de omlijsting en bekronend kruis van silexknollen.

Prachtig Interieur: Lourdesgrot, rotsachtige afwerking.

De Graetmolen, zien wij vanaf de kapel liggen in de weilanden, wandelen er naar toe.

Het voormalige molencomplex Graetmolen is gelegen aan De Herk en bestaat uit molenaarswoningen, schuren, stallen en watermolen.

In 1876 en 1880 werden stoommachines geplaatst, maar die werden al in 1890 verwijderd.

Nog tot in de jaren 1960 hield landbouwer-molenaar Armand Van Schoenwinkel de molen in werking.

Ondertussen zijn de molenonderdelen verdwenen: molenrad, sluis- en binnenwerk met gietijzeren overbrenging.

In de periode 2006-2008 werden de molen gebouwen fraai gerenoveerd door Jossy Vanhengel, de huidige eigenaar.

Steken de brug aan de Herk over en zitten in natuurgebied de Herkbeemden, in Wellen beter bekend als de Grote Beemd.

Het natuurgebied ligt hier in de Herkvallei, tussen de Grote- en Kleine Herk.

De Herk Beemden is een overstromingsgebied en doet dienst als natuurlijk bufferbekken bij overstroming van de Herk.

Bij hoge waterstand in De Herk stroomt het water het gebied in waar het zelf zijn weg moet zoeken naar het laagste punt in de vallei.

De Grote Beemd werd vroeger gebruikt als “gemene weiden", waar alle Wellenaren tegen betaling aan de gemeente hun vee konden laten grazen.

Omdat het aantal Wellenaren met eigen koeien sterk afnam, verdween dit gebruik en werd het gebied volgepland met populieren om toch opbrengst te krijgen van hun gronden.

Vandaag worden de populieren in de beemden gekapt (gezaagd) en omgezet in bloemrijke hooilanden.

Het beheer van het natuurgebied gebeurt in nauwe samenwerking met Regionaal Landschap Haspengouw en de Wellense vrijwilligers van vereniging 't Bokje.

Naast vochtige weilanden bestaat de natuur hier uit moerasbosjes, ruigtes, meidoornhagen en oude houtkanten.

Er liggen ook verschillende poelen in het gebied, maar door de droge periode staan de poelen er uitgedroogd bij.

De poelen zijn normaal gezien de ideale leefomgeving van de kamsalamander.

Via een veldweg met links de Kleine Herk verlaten we het natuurgebied.

De Bampsweg en Stokstraat brengen ons terug naar de Dorpsstraat, eind van een mooie wandeling.

Tips / opmerkingen: aan het wandelbord start ook nog een ander wandelroute van 3 km - gele pijl, deze gaat richting natuurgebied de Broekbeemd.

In de Herkbeemden kan het behoorlijk zompig zijn na periode van veel regen, het daarom aangeraden om de wandeling te maken in een droogteperiode.

Wandeldatum: maandag 31 maart 2025, mooie zonnige dag.

Verborgen moois wandeling  -  Millen.

Start / ligging: aan de Burcht van Millen, Kattestraat 22 in Millen.

Millen is een deelgemeente van Riemst, ligt op de taalgrens in het zuidoosten van Limburg.

Parking: parkeerterrein aan het eind van de doodlopende Tikkelsteeg.

Afstand: rondwandeling van 3,6 km.

Wandelwegen: straten, steegjes en veldweg.

Bewegwijzering: rode pijl.

Wandelbord: tegenover de Burcht  van Millen.

Geschiedenis: de burcht was ooit het centrum van de heerlijkheid Millen of Milina, die een leen was van het Graafschap Loon.

De oorspronkelijke burcht, mogelijk opklimmend tot de 12de-13de eeuw, wordt in de 14de eeuw omgevormd tot een waterburcht.

In de eerste helft van de 17de eeuw is de tot ruïne vervallen burcht heropgebouwd tot een kasteel, het bleef in deze vorm bestaan tot 1811.

Daarna is het omgevormd tot hoeve en is de donjon en rechtse toren rond 1842-1845 verdwenen.

Vandaag omvat de burchtruïne twee evenwijdige tegenover elkaar gelegen gebouwen, de oostvleugel en westvleugel.

De oostvleugel bevat de oudste kern in de mergelstenen met op de hoek een ronde, mergelstenen toren en is tegenwoordig een toeristisch eetcafé.

De westvleugel is een bakstenen gebouw voorzien van mergelstenen banden en hoekblokken.

Aan het begin en einde van de wandeling doen wij de dorpskern aan, is  beschermd als dorpsgezicht en bezit talrijke historische vierkantshoeves.

De merkwaardigste is Hoeve Hof van Eggertingen gelegen aan de Langstraat 29.

Het betreft een semi-gesloten hoeve, waarvan de gebouwen gegroepeerd zijn rondom een rechthoekig erf.

Deze gebouwen bestaan uit hoeve, stal, dwarsschuur en wagenhuis, hebben mogelijk een oude kern, maar het huidige uitzicht dateert uit de tweede helft van de 19de eeuw.

De kern van de site wordt gevormd door een fraaie, eeuwenoude woonhuis in vakwerkstijl, gebouwd tussen 1546 en 1548.

Aan de achterzijde van het vakwerkhuis bevindt zich een verbouwde donjon, uitgevoerd in mergelsteen op een plint van silex en met banden van kalksteen.

Een andere imposante hoeve is Hoeve Henrotte, St.-Stefanusstraat 2.

Gesloten hoeve met oude kern uit de 17e eeuw, het poortgebouw en de straatgevel van het woonhuis uit eind 19de- begin 20ste eeuw en een recent dienstgebouw ten zuidoosten van het erf.

De stalvleugel ten westen vertoont in de westgevel een structuur van baksteen met mergelstenen speklagen en muurankers.

Tegenover de hoeve staat de Sint-Stefanus kerk, een neogotische kruisbasiliek, gebouwd in 1861 naar ontwerp van H. Jaminé, aansluitend een gotische westtoren uit de 16de eeuw.

Hoeve Dewalleff, gesloten hoeve met woongedeelte uit de 17de eeuw, Tikkelsteeg 13.

De winning is vrijwel volledig herbouwd in de tweede helft van de 18de eeuw, en is nu gerestaureerd en ingericht als restaurant, met feestzalen.

Hoeve Peters in de Millerdries 25 is een gesloten hoeve uit 1873, naast het poortgebouw staat de Onze-Lieve-Vrouw van Lourdeskapel.

Een tweede kapel die wij op de wandeling tegenkomen is de Sint-Antoniuskapel in de Peperstraat.

De kapel is toegewijd aan de Heilige Antonius van Padua en beschermd als monument, het bakstenen gebouwtje dateert uit circa 1900 en is aangepast in 1931 met een sober bepleisterd interieur.

Verderop in de Peperstraat ligt in een weiland de middeleeuwse motte, een gaaf bewaarde motteheuvel, met een doorsnede aan de basis van 36 meter, een hoogte van 7 meter en een omringende gracht van 7 meter breed.

Op de heuvel zijn resten van mortel en baksteen gevonden die erop wijzen dat er een gebouw, mogelijk een donjon, heeft gestaan.

Ongeveer 1 km van de wandeling vertoeven we in de velden. 

Zo hebben wij aan de Doebesteeg en vervolgen vanaf een veldweg uitzicht op de uitgestrekte akkers van Droog-Haspengouw.

Tips / opmerkingen: meer info over de geschiedenis van de heerlijkheid Millen: 

Goed om te weten: tegenover de kerk staat het bronzen beeldje van De Kattevillers,  dit is de bijnaam van de Millenaren, maar ook de naam van de plaatselijke carnavalsvereniging.

Wandeldatum: zaterdag 28 december 2024, zonnige maar koude dag.

Stiltegebied Zwarteput - Zutendaal.

Start / ligging: in Roelen, een gehucht van Zutendaal.

Parking: op de overgang Roelerweg en Kiewitseweg 3 - 5.

Afstand: rondwandeling van 4,5 km.

Wandelwegen: boswandeling met brede boswegen.

Bewegwijzering: groene rechthoekjes.

Wandelbord: aan de bosrand.

Het gehucht Roelen bestaat uit een 10-tal huizen en een paar hoeves.

De naam zou ontstaan zijn bij het brongebied van de Roelebeek die toen “Breecke” genoemd werd.

Wij wandelen tot voorbij het laatste huis-nr.11 van het gehucht en in de scherpe bocht naar links staat rechts het wandelbord.

Op deze wandeling doen we een deel van stiltegebied Zwarteput aan, het gebied strekt zich uit op de grens van de gemeenten Bilzen, Lanaken en Zutendaal.

Het gebied dankt zijn naam aan een oud bronnengebied dat is gelegen op de overgang tussen Kempen en Haspengouw.

Aan het begin van het bos hebben wij de keuze: de rondwandeling rechtsaf of rechtdoor beginnen, kiezen rechtsaf.

Passeren meteen een rustig gelegen boshuisje genaamd Het Uilen Huisje.

De bossen van Zutendaal bestaan hier uit loof- en dennenbossen.

Het is midden herfst, de meest fotogenieke periode van het jaar in de bossen.

Bomen vertonen nu de prachtigste rode, bruine en gele herfsttinten.

Ook enkele paddenstoelen en zwammen komen we onderweg tegen.

Verderop volgen we de Stevoordseweg, met links de bosrand en rechts paardenweides.

Daarna is het opletten voor paard en ruiter, zitten op het recreatieve ruiterpad met hindernisparcours.

Na een daling bereiken we een zwerfsteen of -kei.

Het is een stiltesteen met poëtische tekst op van de bekende Nederlandse schrijver Jeroen Brouwers, overleden in 2022 op 82-jarige leeftijd.

In 1993 kocht de schrijver hier in de Zutendaalse bossen een fraai vakwerkhuisje, naar eigen zeggen zonder te weten dat het illegaal werd gebouwd.

Tien jaar lang heeft Brouwers alle juridische middelen uitgeput om te voorkomen dat het huis zou worden afgebroken.

Jeroen Brouwers leefde tot 2016 in het huisje, na gedwongen verhuizing is de woning gesloopt.

Aan de de stiltesteen liggen natte weilanden en vijvers, waarschijnlijk gevoed door bronwater.

Na het passeren van enkele vakantiehuisjes verlaten wij het bos en keren terug naar ons beginpunt.

Tips / opmerkingen: het wandelgebied maakt deel uit van het grote Nationaal Park Hoge Kempen en heeft de Lietenberg als toegangspoort.

Goed om te weten, wat is een stiltegebied: 

Wandeldatum: woensdag 13 november 2024, dag met veel wolken, geen neerslag.

Het Hornebos in Heers.

Start / Ligging: aan het Kasteel van Bovelingen, Altenastraat 2 Heers.

Parking: geen, parkeer de auto ter hoogte van de kasteelhoeve langs de kant van de Altenastraat, de straat is autoluw.

Afstand: rondwandeling van 5,5 km.

Wandelwegen: veld- en boswegen, betonwegen (heuvelachtig).

Bewegwijzering: blauwe ruitjes.

Wandelbord: aan het begin van de Rode Dreef.

Deze prachtige dreef was de oorspronkelijk toegang tot het inmiddels verdwenen kasteel van de adellijke familie de Borchgrave-d’Altena, het kasteel brandde in 1947 af.

De Rode Dreef is 420 meter lang en bestaat uit rode beuken, de imposante bomen geven de dreef een middeleeuws karakter.

Wij keren de dreef de rug toe, nemen eerst een kijkje aan de overgebleven gebouwen van het Kasteel van Bovelingen.

De kasteelhoeve staat rechts, is een gesloten hoeve uit de eerste helft van de 18de eeuw.

Het bestaat uit een woonhuis, stalling en dubbele dwarsschuur die voorzien zijn van twee vierkante hoektorens.

Links liggen de dienstgebouwen, een U-vormig complex herbouwd in de 19de of begin 20ste eeuw in eclectische stijl.

De fraaie vleugel aan de zijde van de Altenastraat omvat de inrijpoort en het voormalige koetshuis.

Bakstenen gebouwen van twee bouwlagen onder zadeldaken (leien); dakvensters met tuitgevelbekroning.

De gebouwen doen tegenwoordig dienst als privé-landbouwbedrijf.

We volgen de Altenastraat lichtjes bergop, deze straat is nog steeds zoals in 1810 ter hoogte van het kasteeldomein met een rij bomen beplant, nu geknotte linden.

Juist voorbij de oude kasteeldreef (privé) gaan we rechtsaf en volgen de bosrand met links velden.

De kinderwandeling is dezelfde wandelroute, af en toe zijn er infoborden over te zien, men kan dan QR-codes scannen en zo het kinderverhaal beluisteren van wezens genaamd de Grondelingen.

Rukkelingen-Loon, een landbouwdorp, is hier in de verte uiterst links te zien, het dorpje ligt in het dal van de Herk.

Wij komen uit ter hoogte van een bivakzone en slaan linksaf de Sterstraat (betonweg)in.

Passeren de wilde bijentuin (infobord).

Het hek van de tuin is afgesloten, is individueel alleen toegankelijk tussen april en september.

Tijdens een sterke daling in de Sterstraat zitten we in een mooie holle weg.

Verderop staat het Waterproductiecentrum Rukkelingen Bovelingen, hier pompt de Watergroep drinkwater op.

Hier stroomt een beekje met zuiver bronwater langs de gebouwen.

Zetten de wandeling verder in het aanpalende Hornebos, is 80 hectare groot en is een der weinige bossen in Droog-Haspengouw.

Het bos behoorde oorspronkelijk bij het domein van het Kasteel van Bovelingen, is in 1980 aangekocht door het Agentschap voor Natuur en Bos.

In het loofbos staan vooral inheemse boomsoorten: es, olm, zomereik en beuk

Het bos is rijk aan planten, waaronder de slanke sleutelbloem en de grote keverorchis.

Een grote variatie aan bosvogels voelt zich hier thuis, maar ook de bosuil en ransuil zitten hier, wel moeilijk te spotten want de uil is een nachtdier.

Het lagere geleden bos bestaat vooral uit moerasbos, hier bevinden zich de bronnen van waterloop de Herk, deels modderige bosweg.

Na de boswandeling bereiken wij uitgestrekte velden, zien afwisselend maïs, bieten en aardappelen.

Boven op het Haspengouwse leemplateau zijn mooie vergezichten te zien op het golvend landschap.

Via de Sterstraat bereiken we terug de bivakzone en wandelen naar ons beginpunt.

Tips / opmerkingen: wie wil kan een grotere wandeling door het Hornebos maken, volg dan de rode driehoekjes (8km).

Meer info over de geschiedenis van het Kasteel van Bovelingen: 

Niet zien staan, het boombeeld van de zwarte graaf, er bestaat een legende over:  

Wandeldatum: zaterdag 5 oktober 2024, mooie zonnige dag.

De vallei van de  Zwarte Beek  - Laren.

Start / ligging: op het eind van de Ashoekstraat.

De Kikbeekbron wandeling - Opgrimbie.

Start/ ligging: aan recreatieoord Kikmolen, Kikmolenstraat 3 Opgrimbie, deelgemeente van Maasmechelen.

Erfgoedwandeling  -  Sluizen.

Start / ligging: aan het buurthuis (de voormalige parochiezaal), gelegen aan de Viséweg 430 in Sluizen, is een deelgemeente van Tongeren.

Provinciaal Groendomein Kesselse Heide.

Start / Ligging: aan het Onthaalgebouw, Vaerestraat 4 Nijlen.

Alden Biesen en omgeving.

Start / ligging: Kasteelstraat 6 Rijkhoven, deelgemeente van Bilzen.

Bloesemwandeling  -  Hoepertingen.

Start / ligging: aan de kerk van Hoepertingen.

Schelfheide wandeling - Nieuwerkerken.

Start / ligging: in het centrum van Nieuwerkerken.

Landschapswandeling Schulensbroek - Schulen.

Start / ligging: aan de Oude Toren, Kiezelstraat 119 in Schulen, deelgemeente van Herk-de-Stad.

Parking: parking aan de achterkant van de toren.

Afstand: rondwandeling van 5,2 km.

Wandelwegen: autoluwe straten, aarde- en graspaden (soms erg modderig), grindpad en wandeldijk.

Bewegwijzering: blauwe ruitjes.

Wandelbord: aan de Oude Toren.

De Oude Toren is de Sint-Janstoren, een gotische toren met een klein bijgebouw is een overblijfsel van een kerk die dateert uit de 15de eeuw.

De oorspronkelijke kerk werd gesloopt na een zware brand in 1937.

Voor de toren staat het bronzen beeld van het Meisje met Linnen, de linnendraagster.

Het beeld van de hard werkende vrouw staat symbool voor de Schulenaar die weet wat het is je brood te verdienen.

Dit beeld wil een huldebetoon zijn aan de sterke vrouwen die Schulen rijk was en nog steeds is.

Tegenover de toren staat een statig herenhuis uit de tweede helft van de 19de eeuw.

Is een voormalig boerenburgerhuis dat omgebouwd tot horecazaak, de achterliggende hoevegebouwen zijn nu feestzalen.

Via de Beerbosstraat wandelen we het centrum uit en slaan ongeveer 200 meter verder linksaf.

Een kerkpad loodst ons achter het kerkhof door en langs uitgestrekte paardenweiden.

Spoedig zitten we op een gras pad en wandelen we door het Gulkerveld met in de verte uitzicht op Herk-de-Stad.

Aan de Gulkerveldstraat volgen we links de oever van de Herk.

Verderop zitten wij op de Daelenstraat, hier liggen de uitgestrekte, vochtige wei- en graslanden van het natuurgebied Schulensbroek.

Het Schulensbroek is een komvormige grasvlakte, een buitenbekken tussen de dorpskernen van Herk-de-Stad, Halen, Linkhout en Schulen.

Het is al eeuwenlang een overstromingsgebied dat bestaat uit een zompig laagland waar Gete, Demer, Herk en Mangelbeek doorstromen.

Het Schulensbroek wordt doorsneden door sloten, meidoornhagen, rietkragen en rijen knotwilgen.

Op het eind van de Slapersstraat deels grindpad staat een infobord over de rijke waterfauna en -flora in het gebied.

Bij de laatste tellingen in het Schulensbroek werden meer dan 400 soorten planten gevonden, vooral vochtminnende planten.

Het gebied is ook de ideale broed- en overwinteringsplaats voor talrijke vogelsoorten.

Het vogelparadijs is bekend onder de vogelspotters, neem zeker een verrekijker mee als je die hebt.

Wij zien tijdens de wandeling alleen maar eenden, nijlganzen en een grote zilverreiger loeren op een prooi.

Via trappen bereiken we de wandeldijk, mooie vergezichten vanaf de dijk, op het dorp Schulen en op de ondergelopen weilanden.

De dijk dient om het water van het wachtbekken binnen de perken te houden.

Na het verlaten van de dijk passeren we het infobord over de grote modderkruiper, een zeer zeldzame vis die hier in de beken is waargenomen.

Het is een lange donkerbruine vis met een geeloranje buik, heeft de bijnaam weeraal.

De bewegwijzering loodst ons langs de Beerbosstraat (deels onverhard) richting Oude Toren.

Terug aan het beginpunt, wandelen we nog even heen- en terug naar de Sint-Jan-de-Doperkerk.

Het kerkgebouw is uitgevoerd in moderne gotiek en werd van 1938-1939 gebouwd.

De bakstenen eenbeukige kruiskerk wordt versierd door breuksteen, waarmee onder meer de onderste geleding van de toren en het portaal zijn bekleed.

Tegenover de kerk staat de voormalige pastorie, een alleenstaand breedhuis van het dubbelhuis-type, voorzien van voortuin, gebouwd rond 1870.

Tips / opmerkingen: stevige wandelschoenen met anti-slip zijn een aanrader na lange regenperiodes.

Zeker eens bezoeken, aan de rand van het Schulensbroek ligt het Schulensmeer, wandeling rond het grootste Vlaamse binnenmeer: 

Wandeldatum: dinsdag 6 februari 2024, bewolkte dag.

Sneeuwwandeling  -  Hasselt.

Start / ligging: op de parking langs de Japanse Tuin, ligt langs de Grote Ring-R71 aan de Gouverneur Verwilghensingel.

Afstand: vrije rondwandeling door Kapermolenpark en Japanse Tuin.

Wandelwegen: parkwegen.

Deze wandeling beginnen we met het volgen van De Demer, het gaat hier om de meest noordelijk gelegen arm van de Oude Demer die met een bocht het stadscentrum ontwijkt.

Steken de groene wandel-en fietsbrug over en zitten in het Kapermolenpark, een 30 hectare groot recreatief park, is gratis te bezoeken.

De naam van het park is een verwijzing naar de Kapermolen, een graanmolen die hier ooit aan de Demer stond, werd in de 18de eeuw afgebroken.

Voor ons ligt centraal in het park op een aangelegde heuvel een amfitheater met uitkijkplateau.

Vanaf het uitkijkpunt hebben wij mooi uitzicht op het park en de grote centrale vijver.

De vijver wordt tegenwoordig gevoed met het water van de Demer en is ook verbonden via een nieuwe aftakking met de Demer.

Onder het amfitheater is er een vleermuiskelder ingericht.

De dwergvleermuis is hier het vaakst te zien en met water in de buurt hopen ze op termijn de watervleermuis te lokken.

Wij nemen de nodige sneeuwfoto's vanaf het uitkijkpunt en maken daarna een toertje door het park.

Kapermolenpark is voorlopig deels afgesloten aan de westzijde ter hoogte van de kleine vijver.

Hier zijn werken aan de gang voor een kleine uitbreiding van het park, de oude parking van het zwembad wordt onthard en wordt beplant met bomen.

Daarna passeren we het stedelijk zwembad, de beachbar met achterliggend openluchtzwembad.

Wandelen richting het bosgedeelte, voor een rondje door het bos.

Aan de achterkant van het bos bereiken wij de ingang van de Japanse Tuin (honden niet toegelaten).

De Japanse Tuin is normaal in de winter gesloten.

Maar er werd een uitzondering gemaakt, de tuin was enkele dagen open voor bezoekers, zodat men er kon genieten van de prachtige sneeuwlandschappen.

Geschiedenis: de tuin is het resultaat van de vriendschapsbanden die de steden Itami (Japan) en Hasselt sinds 1985 onderhouden.

Hasselt schonk Itami in november 1991 een torenbeiaard en van de Japanners kreeg Hasselt de Japanse tuin, deze werd in november 1992 ingehuldigd.

Het is met een oppervlakte van 2,5 hectare de grootste Japanse tuin in Europa.

De tuin is bekend vanwege zijn rots- en waterpartijen met een koivijver, de kleurrijke koi vissen zijn nu niet te zien, ze zitten onder het ijs van de bevroren vijver.

De tuin bezit talrijke Aziatische bomen waaronder meer dan 200 Japanse kerselaars en is zeker een bezoekje waard in het het bloesemseizoen.

De traditionele gebouwen zijn het ceremoniehuis en het theehuis dat op een kunstmatige heuvel is gebouwd.

De vredesbel staat op een uithoekje in het park, werd in oktober 2016 ingehuldigd als langdurende diplomatieke relaties tussen België en Japan die dat jaar gevierd werden.

Luid de bel (klinkt-dong) in naam van de vrede, sta ook even stil bij de slachtoffers die gevallen zijn tijdens het gebruik van de atoombommen op Hiroshima en Nagasaki en de algemene waanzin van oorlog.

Tegenover de vredesbel verschaft een torii, is een traditionele Japanse poort toegang tot een Shintō-heiligdom.

Hier staat een klein formaat van een Shinto-altaar, deze zijn vaak te zien langs Japanse wegen.

In Japan staan de Shinto-altaren er ter ere van belangrijke Goden en worden ze soms gecombineerd met Boeddhistische tempels.

Kuieren nog wat in het wondermooie besneeuwde park en nemen de uitgang via het draaihek.

Tips / opmerkingen: opgelet, de zigzagbrug en het stapstenen pad aan de rots met waterval waren uit veiligheid (ijs en sneeuw) niet toegankelijk.

Plannetje van hoe wij hier hebben gewandeld:  

Wandel datum: vrijdag 19 januari 2024, zonnige koude  winterdag, de sneeuw lag 10 cm dik.

Praktische info over de Japanse Tuin, openingsuren, inkomprijzen en evenementen: 

Sammy is op 20 november overleden, hij had leverkanker en was 10 jaar en 6 maanden.

Sammy was de eerste 4 jaar mijn hondje en trouwe wandelvriend, hij woonde en leefde de laatste 6 jaar na mijn scheiding bij mijn ex.

Klik hieronder:

Walsbergen wandeling  -  Melkwezer.

Start  / ligging: Sint-Pancratiuskerk in de Dorpsstraat 64 Melkwezer, deelgemeente van Linter.

Het Vlaams-Brabantse dorpje Melkwezer ligt op de zuidelijke helling van de Getevallei. 

Parking: op het dorpsplein tegenover de kerk.

Afstand: rondwandeling van 11 km.

Wandelwegen: straten, betonwegen, veldwegen, boswegen, kasseiweg en dijk.

Bewegwijzering: wandelknooppunten volgen van Wandelnetwerk Getevallei.

De door ons af gewandelde wandelknooppunten zijn: 131 - 135 - 136 - 124 - 125 - 126 -127 - 123 - 122 - 103 - 102 - 128 - 137 - 130 - 131.

Wandelbord: staat aan het begin van de Begijnhofstraat.

De parochiekerk Sint-Pancratius is in neogotisch stijl gebouwd tussen 1867-1869.

Aan de Dorpsstraat 69 ligt het 's-Hertogenhof, dit was ooit de voornaamste pachthoeve van Melkwezer, ze ontstond in 1747 uit stallingen en een wijnhuis.

Het stijlvolle bak-en zandstenen gebouw werd regelmatig gerestaureerd en werd achtereenvolgens pastorie, ontmoetingscentrum en tegenwoordig café met vergaderzalen.

Ondanks de restauraties heeft het gebouw zijn karakter behouden en ook Melkwezer zelf bewaart nog grotendeels haar eigenschap als hoevedorp.

Het eerste wandelknooppunt (wkp) is te vinden in de Begijnhofstraat die we afwandelen.

 We komen uit aan de Parochiezaal van Melkwezer, gelegen aan de Hazenbergstraat 30.

Volgen hier linksaf de Hazenbergstraat en wandelen de dorpskern uit.

Tussen wkp 135 , 136 en 124 stappen wij op betonwegen door open veld en langs weilanden met enkele mooie vergezichten.

Wij winnen stilaan hoogte, voor ons ligt de heuvel van Walsbergen, deze vormt een opvallende uitloper van het Haspengouws leemplateau.

Op het hoogste punt in de Broekstraat ligt de gerestaureerde Walsbergenhoeve was oorspronkelijk een Maltezerklooster uit 1248.

Vanaf de hoge strategische plek in het landschap konden eeuwen terug de commanderij van de Maltese orde de omgeving controleerde.

Tegenover de hoeve ligt het 12 ha groot natuurgebied Walsbergen bekend omwille zijn oud zomereiken-beukenbos.

Het natuurgebied Walsbergen is sinds 1996 eigendom van de Vlaamse Gemeenschap en valt onder de bevoegdheid van Agentschap Natuur en Bos en heeft in samenspraak de medewerking van Natuurpunt.

Naast bos en houtkanten liggen er enkele hooilanden en poelen in het natuurgebied.

Ook een waardevol schraalgrasland is er te zien, de bijzondere planten die hier te vinden zijn: talrijke soorten zegge, dwergbies, veldbies,  rosse vossenstaart, wilde bertram, tormentil en de brede orchis en gevlekte orchis.

Voorbij het natuurgebied zitten we op de Negenbunderweg, dit was ooit het historisch tracé tussen de steden Tienen en Zoutleeuw, zijn vroegere benaming was Grote weg of Heerweg tussen Tienen en Zoutleeuw.

Het is een kasseiweg aangelegd rond 1730, verschillende kasseisoorten komen in het wegdek voor: veel Tiense kwartsiet soms afgewisseld met porfier of zandsteen, in stroken of gemengd. 

Prachtige uitzicht vanaf de eeuwenoude kasseiweg op het dorpje Wommerson.

Tussen wkp 127 en wkp 123 zien we het Kasteel van Wommersom met landschapspark liggen.

Het is in 1895 gebouwd in neotraditionele stijl en was een gesloten complex, meer dan tweehonderd jaar was de adellijke familie de T’Serclaes de bewoners van het kasteel.

Aan de T-wegsplitsing sla wij linksaf de Melkwezerstraat in en bereiken de kapel van de Onbevlekte Ontvangenis van Maria.

De kapel uit 1855 is opgericht door de de adellijke familie 't Serclaes.

De vervallen en leeggeplunderde Mariakapel werd in 2006 in ere hersteld door de  De Retroclub van Wommersom, de gemeente Linter eigenaar van de kapel was destijds niet bereid te renoveren.

Volgen aan de kapel het Alvermannenpad, is een voetpad dat loopt langs de oever van de Sint-Kwintensbeek tot aan de Valleiweg.

Hier volgen wij de Valleiweg met rechts de Hertogengracht tot aan de Grote Gete en wandelen er de Getedijk op.

De Grote Gete is een rivier van ongeveer 51 km lang, ontspringt in de Waals-Brabantse gemeente Perwijs.

Bij Budingen een deelgemeente van de Belgische stad Zoutleeuw stromen de Grote en Kleine Gete samen in de Gete om na 12 km bij Halen in de Demer uit te monden.

Ruim 1,5 km wandelen wij langs de oever van de Grote Gete met zijn talrijke meanderbochten en wijds uitzicht op de weilanden van de Getevallei.

Ter hoogte van wkp 102 verlaten we de Getedijk en bereiken natuurgebied Doybroek, een deelgebied van de Getevallei.

Gaan er de begrazingsblok binnen, hier doet Natuurpunt een beroep op runderen, paarden en ezels om het gebied te begrazen (geen grazers gezien).

Voorbij ruigte, wilgenstruweel en populierenbos zitten we de op Doysbroeck weg.

Spoedig zitten we op veldwegen in open veld met mooie vergezichten.

Het betonnen Hazenbergpad tussen wkp 130 en wkp 131 brengt ons terug naar de dorpskern van Melkwezer.

Tips / opmerkingen: deze wandeling is ook te downloaden: 

Het Waterhof van Melkwezer, niet gezien, ligt waarschijnlijk niet langs de wandelroute.