Cavalcade en Ommegang

Plannen voor een nieuw stadsmuseum.

Op zaterdag 4 mei 2013 kwamen  vertegenwoordigers van diverse organisaties uit het Mechelse erfgoedveld en verwante sectoren in Lamot samen om na te denken over de invulling van een nieuw stadsmuseum voor Mechelen.
Deelnemers werden in groepen verdeeld en kregen o.a. volgende vragen te beantwoorden: hoe ziet jouw ideaal stadsmuseum er uit;  wat moet er in het stadsmuseum te zien zijn; wat moet er in het stadsmuseum gebeuren?
Ik was aanwezig op die eerste denkdag. Als vertegenwoordiger van de kantclub Etterjefke wilde ik vooral de aandacht vestigen op de ambachten  en de beiaard, twee belangrijke zaken voor onze stad.

Op vrijdag 31 mei  was de volgende bijeenkomst  en werden de ideeën van de denkdag van 4 mei verder verfijnd en geconcretiseerd. Tot mijn grote voldoening bleek dat  voor velen de ambachten ( kant, goudleder, tin, meubels, enz)  en de beiaard,  een absolute must waren.

Hopelijk wordt hiermee bij de invulling van het vernieuwde museum rekening gehouden.

 

We kijken uit naar de volgende stap in het museumtraject!

foto's H.Vermeir

Tentoonstelling in de crypte van de Hanswijkbasiliek.

Vergeten juweeltjes, geschenken voor Maria.

Nog tot 2 juni kan men in de crypte van de Hanswijkbasiliek  juwelen en andere schenkingen bewonderen die in de loop der tijden aan Onze Lieve Vrouw van Hanswijk geschonken werden. Ook lithurgische gewaden en gebruiksvoorwerpen zijn er tentoongesteld, samen met een collectie votiefschilderijen.

Naar aanleiding van de 12^e Cavalcade worden deze pronkstukken uitzonderlijk aan het publiek getoond.

   mantel van O.L.Vrouw van Hanswijk

   kroon van O.L.Vrouw van Hanswijk

   votiefschilderij

Kantclub Etterjefke op de Erfgoeddag  21 april 2013 in de Lamotsite

De tijd is niet te stoppen…

Een voordeel hiervan is dat alles evolueert. Het nadeel is

dat  zaken verouderen, veranderen, worden aangetast door de omstandigheden waarin ze bewaard worden of door blootstelling aan allerlei invloeden van buitenaf.

 

Om ons erfgoed (de kant) door te kunnen doorgeven aan de volgende generaties moet hij in goede staat blijven. Hij moet gereinigd, gerestaureerd en goed verpakt worden.

Kant is luchtig, fijn, delicaat en moet met voorzichtigheid behandeld worden. Bij het reinigen, restaureren (= repareren) en bewaren moet daarmee rekening gehouden worden.

Wij wilden dit op de EGD  visueel met voorbeelden en uitleg aan de bezoekers tonen.

   schepen Nobels bij de opening

   de stand van onze  kantclub



  de basistechnieken van het kantklossen worden uitgeprobeerd.

Lichtbogen


Als je in de kersttijd door het Ertsgebergte en Vogtland rijd, kan je genieten van een prachtig schouwspel. Achter bijna ieder raam stralen de lampjes van de lichtbogen je tegemoet. Deze lichtbogen vertellen ieder hun eigen verhaal uit de rijke traditie van het Ertsgebergte. De oorsprong van de lichtbogen stamt uit de mijnbouw. De mijnwerkers hingen vroeger na de laatste ploegendienst voor kerstavond, hun lampen in een halfronde cirkel bij de ingang van de mijn waardoor deze helemaal verlicht werd.

De traditionele motieven zijn meestal twee bergbewoners met het Saksische wapen: 2 gekruiste zwaarden, het mijnwerkerswapen met 2 gekruiste hamers, een houtsnijder en een kantwerkster. In modernere lichtbogen kan de maker zijn fantasie volledig uitwerken. Heel dikwijls wordt nu het kersttafereel uitgebeeld.

  postkaart

   deel van een lichtboog in Chemnitz

  lichtboog uitgewerkt naar een model uit het Ertsgebergte
foto's H. Vermeir

 

Kerstmis 2012- Nieuwjaar 2013

Voor iedere dag in het nieuwe jaar:
een goede engel aan je zijde,
een ster die veilige wegen wijst,
en een hart dat blij kan zijn om vele kleine dingen.

   Eeva-Lisa Korthelathi: de engel Uriel  

Uriël, een van de 12 aartsengelen.

Hij is de aartsengel van het Noorden, heerser van de planeet Venus en wordt meestal afgebeeld met vlammen in zijn hand.
Uriël is de engel van het lot en kent de geheimen van onze toekomst en ons verleden. Hij heerst over: Stier - Maagd – Steenbok, heeft magische krachten, energie en bestrijdt lusteloosheid.

 

           

Kerstsfeer in Dresden

 

Dit jaar wilden wij nog eens echte witte Kerstdagen en een Kerstsfeer met nog iets anders dan eten en drinken. Dresden, het Firenze aan de Elbe genoemd, heeft onze verwachtingen overtroffen: er lag een prachtig sneeuwtapijt waarop de historische monumenten stonden te pronken, we bezochten tentoonstellingen en musea en liepen over de sfeervolle kerstmarkten waar hemelse muziekklonk. Genoeg om de batterijen weer op te laden …

Mijn hobby, kant en handwerk, moest natuurlijk ook zijn deel krijgen. In het museum voor volkskunde was er een ambachtenmarkt en waren er ook kantwerksters! We hebben natuurlijk ervaringen uitgewisseld en werk van vroeger en nu bewonderd. Dresden hoort bij het Ertsgebergte, de streek is gekend voor het kantwerk .

Toen we later tijdens een wandeling op de Theaterplatz belandden, bewonderden we er het ruiterstandbeeld van Koning Johann von Sachsen ( 1801 – 1873). Het werd gemaakt in 1889 door Johannes Schilling (1828 - 1910 ) en gegoten in de Dresdner Kunst- en Klokkengieterij. De hoge sokkel is met mooie reliëfs versierd en ja, tussen al die figuren vonden we een jonge kantwerkster...

   kantkussen uit het Ertsgebergte

   stalenboek in het museum voor volkskunde

   Dresdner borduurwerk

   standbeeld van koning Johann van Saksen

  jonge kantwerkster op de sokkel van het ruitersstandbeeld
foto's H.Vermeir

Kunstschilder en glazenier Jozef Philips Beeck.

Joz. Beeck zoals hij kortweg genoemd werd, werd geboren in 1912. Honderd jaar geleden dus en voor François Van der Jeught, secretaris van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen, een gelegenheid om deze veelzijdige kunstenaar weer in de belangstelling te brengen. Dinsdagavond ll. 4 dec. gaf hij in het Stadsarchief een lezing: “Joz. Beeck (1912-1986), kunstschilder en glazenier, Mechelaar met wereldfaam”. Werkelijk heel interessant wat hij ons leerde en toonde over het werk van Joz. Beeck. Hij was schilder, restaurateur, ontwerper van glas-in-loodramen, tapijten. Maakte keramiek, smeedwerk, beeldhouwwerk en muurschilderingen. Tentoonstellingen van hem waren er in binnen- en buitenland.

Enkele jaren geleden bewonderde ik van hem de prachtige glasramen in het Huis “De Zalm”. Ze zijn  geschonken door het E.V.M. ( Economisch Verbond Mechelen), en stellen Mechelse beroepen voor, o.a. metsers, houtbewerkers, loodgieters, modeontwerpers, kantwerkster. Tijdens deze lezing leerde ik de man achter de naam kennen: een gedreven kunstenaar en mens!

 

Het huis de Zalm aan de Zoutwerf werd in 1943 van de erven van Willem Geets door de stad Mechelen aangekocht. In 1959 werd het opengesteld als “Museum der Mechelse Kunstambachten”. Op gelijkvloers en eerste verdieping waren onze kunstnijverheden tentoongesteld: kant, goudleder, tin, ijzer, koper en brons.

Het museum werd gesloten door een beslissing van het schepencollege op 16 oktober 1991. De collectie is nu in het Hof van Busleyden. 

   glasraam voor de modeontwerpers

   glasraam voor de kantwerksters

foto's H.Vermeir

6 december: Sinterklaas.

 

Veel tradities in het huidige sinterklaasfeest gaan terug tot Nicolaas van Myra. Hij is geboren in Patara te Lycië dat tegenwoordig in Turkije ligt, maar in het jaar 280 bij het toenmalige Byzantijnse Rijk hoorde. Hij werd  bisschop van Myra, de hoofdplaats van Lycië. Hij stierf op 6 december 342. Als oosterse kerkheilige werd Nicolaas oorspronkelijk alleen in het oosten van Europa geëerd, in het bijzonder in Griekenland en Rusland. In de 13e eeuw werd zijn naamdag vastgesteld op 6 december. Vanaf dat moment verspreidde zich de Nicolaasverering over heel Europa.

Verschillende legendes vermelden Sint-Nicolaas als beschermer van armen en zwakken. Zo is er de legende van de drie scholieren die door een herbergier werden gedood maar door Sint-Nicolaas weer tot leven werden gewekt, de legende van de drie arme dochters die dankzij giften van Sint-Nicolaas een bruidschat kregen en konden trouwen, of de legende van het kind dat in het bad door Sint-Nicolaas werd behoed voor verbranding.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Sinterklaas

Ik vond in mijn verzameling  2 afbeeldingen van  drie arme (?) zusjes kantwerksters:

  Cornelis De Vos (B. 1584-1651)
De liefdadigheid van Sinterklaas, ca 1640

   Henri II de Vermay (Fr.)
Sinterklaas gooit een geldbeurs door het raam van een kamer waar 3 meisjes kantklossen ( Fr. 17e eeuw - Musée des  Beaux-Arts, Valenciennes )

Kant voor O.L.Vrouw in Halle.

Halle in Vlaams Brabant, is sinds eeuwen een bedevaartsoord. O.L.Vrouw wordt er vereerd in de Sint Martinus-kerk. Zij is voorgesteld als moeder die haar kind voedt. In de crypte zijn waardevolle kunstschatten te bewonderen, o.m. kelken, missalen, kronen, een geborduurd kleed en kanten voor het Mariabeeld. Een faliekant (hoofd- en/of schouderdoek) werd geschonken in 1751 door een Broederschap uit Brussel, zoals de ingewerkte tekst bewijst. Een andere falie dateert ook uit de 18^e eeuw en vermeld het monogram “Maria” en “B B”. Op een kanten mantel werd o.a.de hemelvaart van Maria uitgewerkt. Al deze kanten zijn in delen gemaakt, naald- en kloskant samen verwerkt en verbonden door stroken drochelgrond, siergronden of spijltjes. Het zijn prachtige kanten! Hoeveel uren zijn er aan gewerkt? Wij kunnen het ons niet voorstellen en alleen in bewondering staan!

   foto's H.Vermeir

Op de rommelmarkt.

 

Snuisteren op de rommelmarkt vind ik zalig. En regelmatig ontdek ik mooie en interessante dingen. De laatste keer vond ik weer een kadertje met een kantwerkster getekend door Cesar Horsten (of Korsten?). Ze kwam mij weer bekend voor. Thuis ging ik direct in mijn verzameling kijken... en ja, de oude postkaart van een Mechelse kantwerkster op het Klein Begijnhof, werd nagetekend. Wel goed gedaan! Ik wil natuurlijk graag weten wie de tekenaar is. “Googlen” maakte mij nog niets wijzer. Kan iemand mij helpen?

   oude postkaart

   tekening van Cesar Horsten

Nog demonstraties in september

Op  8 en 9 september, tussen 10 en 18 u. kan je leden van onze kantclub aan het werk zien in het Moreelshuis in het Groot Begijnhof van Mechelen. Voor meer informatie over deze site kan je terecht op

http://4xm.be/info.html

 

Op 16 september zijn we aanwezig op Uit zonder Uitlaat.

Van 13 tot 18 u. in de mechelse binnenstad

Meer info? Kijk snel op http://www.uitinvlaanderen.be/agenda/e/uit-zonder-uitlaat/0e86382c-9473-425f-bcbb-a05ab7193d6b

Museum voor het Kostuum en de Kant.

Pruiken, korsetten en kniebroeken, mode in de 18^e eeuw. Dit is de titel van de tentoonstelling die nog tot het einde van het jaar loopt in het Museum voor Kostuum en Kant in Brussel. Echt een aanrader!

De toelichting op de folder luidt: “De mode in de Eeuw van de Verlichting met zijn zijden weefsels, schitterende damesjaponnen, verfijnd borduursel op herenkostuums, delicaat kantwerk, waaiers en andere accessoires, spreekt tot de verbeeldong en blijft een bron van inspiratie voor hedendaagse ontwerpers.”

  

De Belgische Kantorganisatie (B.K.O.) in de Sint-Gorikshallen te Brussel.

Naar aanleiding van haar 25 jaar bestaan is er een tentoonstelling van de B.K.O. te Brussel. Van 05/07 tot 12/08/2012 kan je prachtige kanten uit de verzameling van Jacques Rooryck en werk van de leden bewonderen op de bovenverdieping van de Sint-Gorikshallen.

Er zijn zowel traditionele als  moderne kanten te zien. Enkele leden van onze kantclub leverden ook hun bijdrage. Er zijn ook demonstraties, zodat leken in het vak kunnen zien, hoe kantwerk gemaakt wordt.

   affiche

   ontwerp en uitvoering van Nadine Jacobs

   vitrine met o.a. Mechelse kant

  demonstratie van kloskant

   foto's H.Vermeir

Vakantieplannen.

Reeds enkele jaren zijn wij met onze kantclub in juli en augustus bij Uit-in-Mechelen, in de Hallestraat, te gast. Sinds het museum Hof van Busleyden zijn deuren sloot, is er in Mechelen niet veel kant meer te bewonderen. Wij zijn dan ook blij dat wij elke vrijdagnamiddag iedereen  met kant, en specifiek de Mechelse kant, kunnen laten kennismaken. Heel dikwijls klinkt het: wij dachten dat dit alleen nog maar in Brugge gemaakt werd! Wij zijn dan heel fier dat we dit kunnen tegenspreken! Bij de Toeristische Dienst zijn er ook enkele oude stukken Mechelse Kant te bewonderen.

 

Verder zijn we ook aanwezig op:

-         de Ambachtendag in Het Molenijzer te Putte ( zo. 12 aug. Van 13.30 tot 18.00 u.)

-         de Hoevefeesten aan de Midzeelhoeve te Sint-Katelijne-Waver

 (za. 18 aug. van 18.00 tot 22.00 u. en zo. 19 aug. van 10.00 tot 18.00 u.)

-         de Oogstfeesten in het Vrijbroekpark te Mechelen (zo. 26 aug. van 10.00 tot 18.00 u.)

  Vitrine bij Uit-in-Mechelen

   Foto's H.Vermeir

Mechelse kant en rozen

In Mechelse kant komen veel bloemmotieven voor, vooral rozen. Het is dus niet verwonderlijk dat er een rozensoort genoemd is naar de Mechelse kant. De heesterroos: “Dentelle de Malines”, dateert van 1986 en is een verwezenlijking van  Louis Lens jr. ( Sint-Katelijne-Waver  3 maart 1924  -  Mechelen 10 mei 2001). Hij  kwam in 1947 in de zaak  bij  zijn vader Victor en  begon  aan zijn levenswerk : rozen veredelen. Zijn rozen zijn overal ter wereld te bewonderen. Talrijk zijn de erediploma’s , en de gouden, zilveren en bronzen medailles die hem werden toegekend. Ook met de “World Rose Award” werd hij vereerd. (Ivo PAUWELS, Louis Lens: de elegantie en de roos, Lannoo/Terra, Tielt, 2000).

Verleden jaar kreeg ik een struikje "Dentelle de Malines" als geschenk. In onze tuin groeien en bloeien nu in alle schoonheid.... de fijne, kleine, tere roze bloempjes....

  foto H.Vermeir

Muziek en kant

Het Muziekinstrumentenmuseum, afgekort MIM, is een departement van de Koninklijke Musea voor Kunst en Geschiedenis van Brussel. Het is ondergebracht in het voormalige warenhuis "Old England", aan de Hofberg in het centrum van Brussel. Van op het terras op de hoogste verdieping heeft men een prachtig uitzicht over de hele stad.

Toen we er daar rondwandelden tussen al die muzikale hoogstandjes, ontdekten we een afbeelding van een familieportret gemaakt door Gilles van Tilborg (Vlaams schilder ca 1625 – ca 1678). Een van de meisjes heeft een kantkussen op haar schoot, een ander speelt clavecimbel. Blijkbaar hoorden kantklossen en musiceren bij een goede opvoeding in deze familie.

Op de erfgoeddag in de lamotsite.

Op 22 april waren wij, samen met nog andere erfgoedverenigingen, weer present in de Lamotsite  Wij hadden er een presentatie over onze 4 helden: Liesje Mattheus, Herman Baccaert, Juf. Van Costnoble en Kan. Van Caster. Met steun van het Stadsarchief, de Dienst Musea en de Erfgoedcel, konden wij over hen een mooie tentoonstelling opbouwen.

Daarnaast demonstreerden enkele leden van onze kantclub de Mechelse kant en konden kinderen weer de basisslagen van het kantklossen uiproberen. Het was een gezellige dag waarop we genoten van de ruime belangstelling. Dit geeft ons weer moed om te blijven opkomen voor de kant in Mechelen!

 

   sfeerbeelden  in de Lamotsite





  foto's H. Vermeir

Marcel Kocken gevierd!

Marcel Kocken, Mechelaar in hart en nieren, werd door Heemkunde Gouw Antwerpen  onderscheiden met het  ‘Eremerk deken Jozef Van Herck ‘. Dit gebeurde in het C.C. Zwaneberg te Heist-op-den-Berg, op de Gouwdag van zaterdag 24 maart ll.

Dit ereteken is in het leven geroepen door Heemkunde Gouw Antwerpen om deken Van Herck (1888-1984) te blijven gedenken. Hij was doctor in de klassieke filologie, licentiaat kunstgeschiedenis, priester en deken van Kontich en zeer begaan met de studie van de heemkunde.

Ieder jaar wordt het eremerk gegeven aan iemand die zich verdienstelijk heeft gemaakt op gebied van heemkunde. Marcel heeft dit eremerk zeker verdiend voor zijn boeken over Mechelen ( een dertigtal vanaf 1961 tot nu ), zijn publicaties in het tijdschrift Volkskunde, in het Jaarboek van de Provinciale Commissie voor Geschiedenis en Volkskunde en in de Handelingen van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren & Kunst van Mechelen.

Het eremerk werd hem overhandigd door Karel Van den Bossche, voorzitter van Heemkunde Gouw Antwerpen.

Nog een speciale vermelding: Marcel heeft ook een hart voor kant, zijn steun en sympathie voor onze kantclub is groot. Profiat en bedankt Marcel!

   Marcel Kocken en Karel Van den Bossche
Foto: H. Vermeir

Bij de erfgoedmobiel.

Van 28 maart tot 28 mei 2012 houdt de Erfgoedmobiel (Lamotsite) haar armen open voor erfgoedzorgers uit de Mechelse regio. Met 'Helden' als thema voor Erfgoeddag dit jaar, willen zij vijf erfgoedverenigingen voorstellen waarvan de werking wordt gedragen door enthousiaste vrijwilligers. Kantclub Etterjefke, 8 Mei Comité Regio Mechelen, Vlaamse Kunstkring voor Marqueteurs, Volkskunstgroep De Krekels en Familiekunde Vlaanderen Regio Mechelen, werden hiervoor uitgekozen.

Dinsdag, 27 maart was de opening en stelde Liesbeth De Ridder, erfgoedcoördinator, deze  erfgoedverenigingen voor. Wij zijn heel fier dat onze kantclub erbij is en dat wij samen met de 4 andere uitgekozen verenigingen een kleine tentoonstelling in de inkomhal mochten opbouwen.

   Openingstoespraak door Liesbeth

   Vitrine: Kantclub Etterjefke

  

    Vitrine: 8 Mei Comité en Familiekunde Vlaanderen

   Vitrine: Volkskunstgroep De Krekels

   Vitrine: Vlaamse Kring voor Marqueteurs

foto's: H.Vermeir