De “Red Star Line”.

 

Aan de Rijnkaai in Antwerpen is sinds 28 september het museum van de scheepsmaatschappij “Red Star Line” geopend. De vroegere loodsen van waaruit tussen 1873 en 1934 meer dan twee miljoen emigranten naar “De Nieuwe Wereld” vertrokken, zijn door de stad Antwerpen aangekocht en gerestaureerd. In deze loodsen werd ook beslist wie mocht vertrekken en wie moest achterblijven!...

Onder deze emigranten bevonden zich de mechelse kunstschilder Karel Verschaeren (Mechelen 1881-1928). Toen in 1914 de oorlog uitbrak vluchtte bijna heel de familie richting Londen. Bertha De Blezer (Mechelen 1890- 1962) de verloofde van Karel volgde hem. Samen wilden ze naar Amerika. In januari 1916 vertrok Karel vanuit London naar New York. Bertha volgde en op 23 mei trouwden ze. Ze werkte daar samen met de Engelse kantexperte Marion Powys en nam deel aan talrijke tentoonstellingen voor kunstambachten. Zij was leerlinge van de kantschool door Juf. Van Costenoble in 1902 te Mechelen gesticht. Na de oorlog in 1919 kwamen ze weer naar Mechelen en openden er een kunst- en antiekzaak . 

Eind oktober 1920 vertrokken ze terug aan boord van de “Finland” naar New York. Dat het geen plezierreis was blijkt uit de bewaarde correspondentie van Karel met de beeldhouwer Ernest Wijnants en uit de schetsen die hij en zijn broer tijdens de overtocht maakten. In 1924 keerden ze wegens ziekte van Karel met de “Belgenland” terug naar Mechelen en openden terug een boeken- en antiekzaak. Na het overlijden van Karel op 24 october 1928 zette Bertha De Blezer de kunsthandel in Mechelen nog een tijd voort.

 

Bron: Leo Van Damme, Kunstschulder Karel Verschaeren, Mechelen 1989

  affiche met afbeelding van de "Belgenland"

   Bertha De Blezer, schilderij van K. Verschaeren (1911) privébezit

Tobie Claes, een groot Mechelaar!

Tobie Claes werd in 1865 te Mechelen geboren en stierf te Antwerpen in 1949. Hij bracht zijn jeugd door in de wijk van de Ham. Tobie ging naar het Pitzemburg atheneum, was uitzonderlijk begaafd en werkte dag en nacht om zijn diploma’s te behalen. Hij werd Inspecteur - Generaal van Bruggen en Wegen. Hij bracht veranderingen aan in de loop van de Schelde, werkte aan spoorwegen en kanalen en dacht als eerste aan een tunnel onder de Schelde. Tijdens W.O. I verbeef hij in Den Haag. In vele landen werd beroep gedaan op zijn kennis, niet alleen in Europa, ook in Afrika en Amerika. Talrijk zijn zijn publicaties over stroom- en vaartuigwezen. In zijn vrije tijd schreef hij gedichten en zijn levensverhaal: “Frans Notelaars, Staatsingenieur,” verscheen in 1930. Een heruitgave door het Willemsfonds kwam er in 1949 en die vonden we op de rommelmarkt!
Uit dit boek, waarin hij zijn leven met pittige details vertelt in een gemoedelijke stijl met filosofische beschouwingen, blijkt zijn liefde voor zijn stad en de dankbaarheid aan zijn ouders. Vader Lambert Claes, was schrijnwerker, zijn moeder, Marie-Anne Van den Bosch “spellewerkster”. We lezen we op pagina 37: ”… Moeders vingers rammelden met de boutjes op het kantkussen, alsof ze er mee speelden en toverwerk verrichtten, maar een  pen was voor dezelfde vingeren een handboom, die het alle kracht vergde om in beweging te brengen.”

In die periode was de kanthandel in Mechelen nog lonend!…..

 
   foto uit zijn boek

  grafmonument perk  26 – C –11 Schoonselhof

Les Coiffes Bretonnes.

Wie mij kent, kent ook mijn belangstelling voor borduurwerk en kant.

En zo gebeurde het dat ik een boekje uit 1928 in handen kreeg: “Les Coiffes Bretonnes”. De tekst is van Maurice Bigot en het is geïllustreerd met foto’s van 100 verschillende kappen.

Wie denkt dat dit alles bij het verleden hoort, vergist zich. Nog ieder jaar  wordt in Pont-l-‘Abbé (Bretagne) het ”Fête des Brodeuses” gevierd. Het tweede weekend van juli is er de optocht met prachtige kostuums en daarbij ontbreken de Bretonse kappen niet.Werkelijk een lust voor het oog!

Alle “Coiffes” zijn rijkelijk versierd met verschillende borduurtechnieken die klos- of naaldkant in schoonheid evenaren. Er is geborduurd op linnen of op tule, er is filet- en doorstopwerk, haakwerk  en aplicatie. Volgens de streek of de plaats krijgen ze steeds een eigen naam: la Copeline, la Catiole,

le Capot, le Bavolet, la Poupette, la Kornek, enz….

Bretagne (Bretons: Breizh, Gallo: Bertaèyn) is een Franse regio op het gelijknamige schiereiland en bestaat uit de departementen:  Côtes-d'Armor, Finistère, Ille-et-Vilaine en Morbihan.

 

Herinneringen aan een mooie zomer.

De zomermaanden waren zonnig en mooi en Mechelen, mijn geboortestad, mocht zich weer verheugen om het grote aantal toeristen dat een bezoek bracht aan onze historische stad. Met onze kantclub werken wij nog steeds aan het promoten van de kloskant en tijdens onze demonstraties was er veel belangstelling. Ook toevallige voorbijgangers kwamen kijken en waren heel enthousiast. Wij gaan ermee door!.....

   foto's H.V.

Plannen voor een nieuw stadsmuseum.

Op zaterdag 4 mei 2013 kwamen  vertegenwoordigers van diverse organisaties uit het Mechelse erfgoedveld en verwante sectoren in Lamot samen om na te denken over de invulling van een nieuw stadsmuseum voor Mechelen.
Deelnemers werden in groepen verdeeld en kregen o.a. volgende vragen te beantwoorden: hoe ziet jouw ideaal stadsmuseum er uit;  wat moet er in het stadsmuseum te zien zijn; wat moet er in het stadsmuseum gebeuren?
Ik was aanwezig op die eerste denkdag. Als vertegenwoordiger van de kantclub Etterjefke wilde ik vooral de aandacht vestigen op de ambachten  en de beiaard, twee belangrijke zaken voor onze stad.

Op vrijdag 31 mei  was de volgende bijeenkomst  en werden de ideeën van de denkdag van 4 mei verder verfijnd en geconcretiseerd. Tot mijn grote voldoening bleek dat  voor velen de ambachten ( kant, goudleder, tin, meubels, enz)  en de beiaard,  een absolute must waren.

Hopelijk wordt hiermee bij de invulling van het vernieuwde museum rekening gehouden.

 

We kijken uit naar de volgende stap in het museumtraject!

foto's H.Vermeir

Tentoonstelling in de crypte van de Hanswijkbasiliek.

Vergeten juweeltjes, geschenken voor Maria.

Nog tot 2 juni kan men in de crypte van de Hanswijkbasiliek  juwelen en andere schenkingen bewonderen die in de loop der tijden aan Onze Lieve Vrouw van Hanswijk geschonken werden. Ook lithurgische gewaden en gebruiksvoorwerpen zijn er tentoongesteld, samen met een collectie votiefschilderijen.

Naar aanleiding van de 12^e Cavalcade worden deze pronkstukken uitzonderlijk aan het publiek getoond.

   mantel van O.L.Vrouw van Hanswijk

   kroon van O.L.Vrouw van Hanswijk

   votiefschilderij

Kantclub Etterjefke op de Erfgoeddag  21 april 2013 in de Lamotsite

De tijd is niet te stoppen…

Een voordeel hiervan is dat alles evolueert. Het nadeel is

dat  zaken verouderen, veranderen, worden aangetast door de omstandigheden waarin ze bewaard worden of door blootstelling aan allerlei invloeden van buitenaf.

 

Om ons erfgoed (de kant) door te kunnen doorgeven aan de volgende generaties moet hij in goede staat blijven. Hij moet gereinigd, gerestaureerd en goed verpakt worden.

Kant is luchtig, fijn, delicaat en moet met voorzichtigheid behandeld worden. Bij het reinigen, restaureren (= repareren) en bewaren moet daarmee rekening gehouden worden.

Wij wilden dit op de EGD  visueel met voorbeelden en uitleg aan de bezoekers tonen.

   schepen Nobels bij de opening

   de stand van onze  kantclub



  de basistechnieken van het kantklossen worden uitgeprobeerd.

Lichtbogen


Als je in de kersttijd door het Ertsgebergte en Vogtland rijd, kan je genieten van een prachtig schouwspel. Achter bijna ieder raam stralen de lampjes van de lichtbogen je tegemoet. Deze lichtbogen vertellen ieder hun eigen verhaal uit de rijke traditie van het Ertsgebergte. De oorsprong van de lichtbogen stamt uit de mijnbouw. De mijnwerkers hingen vroeger na de laatste ploegendienst voor kerstavond, hun lampen in een halfronde cirkel bij de ingang van de mijn waardoor deze helemaal verlicht werd.

De traditionele motieven zijn meestal twee bergbewoners met het Saksische wapen: 2 gekruiste zwaarden, het mijnwerkerswapen met 2 gekruiste hamers, een houtsnijder en een kantwerkster. In modernere lichtbogen kan de maker zijn fantasie volledig uitwerken. Heel dikwijls wordt nu het kersttafereel uitgebeeld.

  postkaart

   deel van een lichtboog in Chemnitz

  lichtboog uitgewerkt naar een model uit het Ertsgebergte
foto's H. Vermeir

 

Kerstmis 2012- Nieuwjaar 2013

Voor iedere dag in het nieuwe jaar:
een goede engel aan je zijde,
een ster die veilige wegen wijst,
en een hart dat blij kan zijn om vele kleine dingen.

   Eeva-Lisa Korthelathi: de engel Uriel  

Uriël, een van de 12 aartsengelen.

Hij is de aartsengel van het Noorden, heerser van de planeet Venus en wordt meestal afgebeeld met vlammen in zijn hand.
Uriël is de engel van het lot en kent de geheimen van onze toekomst en ons verleden. Hij heerst over: Stier - Maagd – Steenbok, heeft magische krachten, energie en bestrijdt lusteloosheid.

 

           

Kerstsfeer in Dresden

 

Dit jaar wilden wij nog eens echte witte Kerstdagen en een Kerstsfeer met nog iets anders dan eten en drinken. Dresden, het Firenze aan de Elbe genoemd, heeft onze verwachtingen overtroffen: er lag een prachtig sneeuwtapijt waarop de historische monumenten stonden te pronken, we bezochten tentoonstellingen en musea en liepen over de sfeervolle kerstmarkten waar hemelse muziekklonk. Genoeg om de batterijen weer op te laden …

Mijn hobby, kant en handwerk, moest natuurlijk ook zijn deel krijgen. In het museum voor volkskunde was er een ambachtenmarkt en waren er ook kantwerksters! We hebben natuurlijk ervaringen uitgewisseld en werk van vroeger en nu bewonderd. Dresden hoort bij het Ertsgebergte, de streek is gekend voor het kantwerk .

Toen we later tijdens een wandeling op de Theaterplatz belandden, bewonderden we er het ruiterstandbeeld van Koning Johann von Sachsen ( 1801 – 1873). Het werd gemaakt in 1889 door Johannes Schilling (1828 - 1910 ) en gegoten in de Dresdner Kunst- en Klokkengieterij. De hoge sokkel is met mooie reliëfs versierd en ja, tussen al die figuren vonden we een jonge kantwerkster...

   kantkussen uit het Ertsgebergte

   stalenboek in het museum voor volkskunde

   Dresdner borduurwerk

   standbeeld van koning Johann van Saksen

  jonge kantwerkster op de sokkel van het ruitersstandbeeld
foto's H.Vermeir

Kunstschilder en glazenier Jozef Philips Beeck.

Joz. Beeck zoals hij kortweg genoemd werd, werd geboren in 1912. Honderd jaar geleden dus en voor François Van der Jeught, secretaris van de Koninklijke Kring voor Oudheidkunde, Letteren en Kunst van Mechelen, een gelegenheid om deze veelzijdige kunstenaar weer in de belangstelling te brengen. Dinsdagavond ll. 4 dec. gaf hij in het Stadsarchief een lezing: “Joz. Beeck (1912-1986), kunstschilder en glazenier, Mechelaar met wereldfaam”. Werkelijk heel interessant wat hij ons leerde en toonde over het werk van Joz. Beeck. Hij was schilder, restaurateur, ontwerper van glas-in-loodramen, tapijten. Maakte keramiek, smeedwerk, beeldhouwwerk en muurschilderingen. Tentoonstellingen van hem waren er in binnen- en buitenland.

Enkele jaren geleden bewonderde ik van hem de prachtige glasramen in het Huis “De Zalm”. Ze zijn  geschonken door het E.V.M. ( Economisch Verbond Mechelen), en stellen Mechelse beroepen voor, o.a. metsers, houtbewerkers, loodgieters, modeontwerpers, kantwerkster. Tijdens deze lezing leerde ik de man achter de naam kennen: een gedreven kunstenaar en mens!

 

Het huis de Zalm aan de Zoutwerf werd in 1943 van de erven van Willem Geets door de stad Mechelen aangekocht. In 1959 werd het opengesteld als “Museum der Mechelse Kunstambachten”. Op gelijkvloers en eerste verdieping waren onze kunstnijverheden tentoongesteld: kant, goudleder, tin, ijzer, koper en brons.

Het museum werd gesloten door een beslissing van het schepencollege op 16 oktober 1991. De collectie is nu in het Hof van Busleyden. 

   glasraam voor de modeontwerpers

   glasraam voor de kantwerksters

foto's H.Vermeir

6 december: Sinterklaas.

 

Veel tradities in het huidige sinterklaasfeest gaan terug tot Nicolaas van Myra. Hij is geboren in Patara te Lycië dat tegenwoordig in Turkije ligt, maar in het jaar 280 bij het toenmalige Byzantijnse Rijk hoorde. Hij werd  bisschop van Myra, de hoofdplaats van Lycië. Hij stierf op 6 december 342. Als oosterse kerkheilige werd Nicolaas oorspronkelijk alleen in het oosten van Europa geëerd, in het bijzonder in Griekenland en Rusland. In de 13e eeuw werd zijn naamdag vastgesteld op 6 december. Vanaf dat moment verspreidde zich de Nicolaasverering over heel Europa.

Verschillende legendes vermelden Sint-Nicolaas als beschermer van armen en zwakken. Zo is er de legende van de drie scholieren die door een herbergier werden gedood maar door Sint-Nicolaas weer tot leven werden gewekt, de legende van de drie arme dochters die dankzij giften van Sint-Nicolaas een bruidschat kregen en konden trouwen, of de legende van het kind dat in het bad door Sint-Nicolaas werd behoed voor verbranding.

http://nl.wikipedia.org/wiki/Sinterklaas

Ik vond in mijn verzameling  2 afbeeldingen van  drie arme (?) zusjes kantwerksters:

  Cornelis De Vos (B. 1584-1651)
De liefdadigheid van Sinterklaas, ca 1640

   Henri II de Vermay (Fr.)
Sinterklaas gooit een geldbeurs door het raam van een kamer waar 3 meisjes kantklossen ( Fr. 17e eeuw - Musée des  Beaux-Arts, Valenciennes )

Kant voor O.L.Vrouw in Halle.

Halle in Vlaams Brabant, is sinds eeuwen een bedevaartsoord. O.L.Vrouw wordt er vereerd in de Sint Martinus-kerk. Zij is voorgesteld als moeder die haar kind voedt. In de crypte zijn waardevolle kunstschatten te bewonderen, o.m. kelken, missalen, kronen, een geborduurd kleed en kanten voor het Mariabeeld. Een faliekant (hoofd- en/of schouderdoek) werd geschonken in 1751 door een Broederschap uit Brussel, zoals de ingewerkte tekst bewijst. Een andere falie dateert ook uit de 18^e eeuw en vermeld het monogram “Maria” en “B B”. Op een kanten mantel werd o.a.de hemelvaart van Maria uitgewerkt. Al deze kanten zijn in delen gemaakt, naald- en kloskant samen verwerkt en verbonden door stroken drochelgrond, siergronden of spijltjes. Het zijn prachtige kanten! Hoeveel uren zijn er aan gewerkt? Wij kunnen het ons niet voorstellen en alleen in bewondering staan!

   foto's H.Vermeir

Op de rommelmarkt.

 

Snuisteren op de rommelmarkt vind ik zalig. En regelmatig ontdek ik mooie en interessante dingen. De laatste keer vond ik weer een kadertje met een kantwerkster getekend door Cesar Horsten (of Korsten?). Ze kwam mij weer bekend voor. Thuis ging ik direct in mijn verzameling kijken... en ja, de oude postkaart van een Mechelse kantwerkster op het Klein Begijnhof, werd nagetekend. Wel goed gedaan! Ik wil natuurlijk graag weten wie de tekenaar is. “Googlen” maakte mij nog niets wijzer. Kan iemand mij helpen?

   oude postkaart

   tekening van Cesar Horsten

Nog demonstraties in september

Op  8 en 9 september, tussen 10 en 18 u. kan je leden van onze kantclub aan het werk zien in het Moreelshuis in het Groot Begijnhof van Mechelen. Voor meer informatie over deze site kan je terecht op

http://4xm.be/info.html

 

Op 16 september zijn we aanwezig op Uit zonder Uitlaat.

Van 13 tot 18 u. in de mechelse binnenstad

Meer info? Kijk snel op http://www.uitinvlaanderen.be/agenda/e/uit-zonder-uitlaat/0e86382c-9473-425f-bcbb-a05ab7193d6b

Museum voor het Kostuum en de Kant.

Pruiken, korsetten en kniebroeken, mode in de 18^e eeuw. Dit is de titel van de tentoonstelling die nog tot het einde van het jaar loopt in het Museum voor Kostuum en Kant in Brussel. Echt een aanrader!

De toelichting op de folder luidt: “De mode in de Eeuw van de Verlichting met zijn zijden weefsels, schitterende damesjaponnen, verfijnd borduursel op herenkostuums, delicaat kantwerk, waaiers en andere accessoires, spreekt tot de verbeeldong en blijft een bron van inspiratie voor hedendaagse ontwerpers.”