24 juli 2006
Op het eiland Santa Klara in de baai van Donostia werd Olaia Kastresana herdacht die vijf jaar geleden, op 24 juli 2001 in Torrevieja, Alicante, om het leven kwam. Olaia was een jong en mooi meisje uit de wijk Egia, dat ETA-militante werd. Op die bewuste dag ging, in de flat van de ouders van haar vriend, met fatale gevolgen de bom af, die ze voor iets anders voorzien hadden.
In de loop van de avond van 24 juli 2001 kwamen overal in het land "gewelddadigen", "proetarras" (lees "pro-etarras") op straat om te protesteren. "In een normaal land heeft de jeugd het niet nodig met springtuigen om te gaan. Dat is de schuld van de bezetter." In de stad verschenen leuzen: "Agur eta Ohore Euskal Gudaria" (Tot ziens en alle Eer Baskische soldaat)
Op 28 juli kwamen de stoffelijke resten van Olaia Kastrexana terug naar Euskal Herria. De Gewapende Organisatie was intussen met de melding gekomen dat Olaia tot haar rangen behoorde. Er bleven in de geschiedenis al 33 activisten op deze manier dood. Alle eerbetuigingen werden door de Baskische Regering verboden. Op vele bruggen over de snelweg vanuit het Zuiden stonden echter jongeren met Ikurriña's de eer te bewijzen en de politie te trotseren. Bijzonder emotioneel. Een intocht!
Bij het binnenrijden van de provincie Gipuzkoa verschenen steeds meer uniformen, maar vermenigvuldigden zich eveneens het aantal rouwende, woedende personen, en jongeren die "gewelddadig" genoemd worden omdat ze dit niet over hun kant laten gaan. Bijna in Renteria aangekomen moet de dodenwagen even blijven staan voor een rood licht. Een vierhonderdtal personen bezette meteen de weg en begon het lied van de Baskische soldaat te zingen: Eusko Gudariak.
De kist werd verwelkomd en bedekt met de Ikurriña en het anagram van ETA. Dantzaris brachten de laatste eer. Één spandoek:
Olaia, zure borroka guretzat eredu - Olaia, je strijd is voor ons een voorbeeld
Slagzinnen die geroepen werden:
Herria ez da barkatuko - Het volk zal het niet vergeven
Olaia, gudari, gogoan zaitegu - Olaia, soldaat, wij blijven je gedenken
De woordvoerder van Gestoras pro Amnistia, Julen Larrinaga, zei dat "Kastresana de weg getoond had en dat de enige weg die we moeten bewandelen die van de confrontatie met de Staten (Spanje en Frankrijk) is. Niet omdat wij, maar zij zelf daarvoor gekozen hebben." Verder kreeg de PNV de volle lading.
Zijn toespraak werd voortdurend onderbroken door slagzinnen als:
"PNV errudun" - PNV Schuldige
Zure borroka jarraituko dugu - Wij zullen je strijd voortzetten
Jo ta ke irabazi arte - Wij zetten door tot aan de overwinning
Borroka da bide bakarra - Strijd is de enige weg
Gudariak dira, ez terroristak - Het zijn Strijders, geen Terroristen
Gerturik daukagu odola bere aldez emateko - Wij hebben ons bloed ervoor over om het voor U te geven.
Een jaar later, op 24 juli 2002 werd een gedenksteen onthuld op het eiland in de baai van Donostia.