Een memorabel feit


5 april 1976
31 jaar geleden
EEN MEMORABELE ONTSNAPPING
Op 5 april 1976 ontsnapten 29 gevangenen uit de gevangenis van Segovia. Onder hen 25 militanten van ETA, de initiatiefnemers van de actie. “La Fuga de Segovia” was één van de meest memorabele ontsnappingen uit Spaanse gevangenissen.
In 1975 was er al een grootscheepse ontsnappingspoging op het getouw gezet, maar de plannen kwamen in handen van de Gewapende Politie. Dit was te wijten aan Mikel Lejarza, “El Lobo”, de enige infiltrant die ooit tot in de top van ETA geraakte. Hij was er in geslaagd de plannen te ontcijferen en door te spelen. Het plan kon niet doorgaan. “El Lobo” was Bask en sprak Euskara.
Het nieuwe plan was niet meer dan een aanpassing van het oude plan van 1975. Er werd besloten ditmaal alles “binnenkamers” onder de gevangenen zelf (alleen Etarras) te houden. Er werd een tunnel gegraven vanuit de toiletten naar de riolering. Op 4 april 1976 stonden de laatste gravers buiten de muren maar ze keerden terug om ’s anderendaags met 29 man, 25 Etarras en 4 Catalanen, de gevaarlijke tocht aan te vatten. Een paar dagen ervoor was contact gelegd met de buitenwereld. Er zou rugdekking zijn en een vrachtwagen geladen met hout zou het middel worden om de 29 gevangenen, samen met 4 commandoleden, van Segovia naar Aurizberri (Navarra, een 30 km boven Pamplona) te brengen. In Aurizberri zou een “Mugalari” op hen wachten om hen over de Muga, de “scheidingslijn” met Iparralde (Noord -Baskenland) te brengen. Ter plaatse gekomen was er, wegens een misverstand in de communicatie, geen mugalari aanwezig. Na meer dan één uur wachten werd, na een hevige discussie in de vrachtwagen, besloten de tocht op eigen houtje voort te zetten en de Muga over te steken om op die manier Urepel te bereiken.
Amper 20 minuten nadat zij de tocht door de bergen begonnen waren deed het gekende bevel, “halt voor de Guardia Civil”, hen verstijven. De groep werd in kleinere groepjes opgesplitst. De laaghangende nevel en mist bemoeilijkten de vlucht. De enige “signalisatie” was een sigarettendoosje van een Frans merk, maar de grens loopt er zó grillig dat niemand precies weet waar hij zich bevindt. Tegen het ochtendgloren waren er al 22 ontsnapten terug ingerekend. De omsingeling van de streek Auritz-Burguete door Guardia Civiles, de nationale politie en paracommando’s was een feit. Eén van de gevangenen liep een boerderij binnen en kreeg er eten, drinken en droge kledij, zonder dat daar één woord bij werd gezegd! Bij één van de confrontaties werd de Catalaan Oriol Solé Sugranyes zonder enige reden en zonder waarschuwing door een jonge Guardia Civil een dum-dum kogel in de borst geschoten. (De Guardia’s waren nog “erg jong” was het excuus!) De overigen moesten daarna de stervende Solé meedragen en plots begon die, meer dood dan levend, een Catalaans vrijheidslied uit de Roussillon te zingen. Een bijzonder pakkend fragment uit de film die later over “La Fuga de Segovia” werd gemaakt.
Vier ontsnapten, konden uiteindelijk Iparralde bereiken. Een jaar later vielen alle vluchtelingen onder een nieuwe amnestiewet!



















