
Wetten tegen het terrorisme
25 oktober 1983
Op 25 oktober 1983 had Felipe González een vergadering belegd met Fraga Iribarne over zijn plannen betreffende het bestrijden van het terrorisme. Op 3 november 1983 werden in de Cortes de plannen voorgelegd. De krant "El Pais" schreef daarover: "Una posible puesta in marcha de tácticas de guerra sucia flotό sobre la sessiόn". (Een mogelijke start van tactieken van de vuile oorlog, cirkelden boven de zitting).
Het Plan ZEN
ZEN, de initialen van "Zona Especial Norte" (*), slaat op een regio die uitgetekend werd om er repressief op te treden. ZEN werd gedefinieerd op het Ministerio del Interior del Gobierno, Binnenlandse Zaken, en bevatte de autonome gemeenschappen Euskadi en Navarra. Beter gekend, in het lingua navarrorum, als Hego Euskal Herria, het zuiden van Baskenland (Hegoalde). Eufemistisch uitgedrukt wordt hier verwezen naar een territoriale, menselijke, culturele en taalkundige eenheid, zeg maar een staat, die officieel genegeerd werd en nog altijd genegeerd wordt. De leiders van de PSOE hadden er dus blijkbaar geen enkele moeite mee om de franquistische traditie in ere te houden en steunden onvoorwaardelijk het pure repressieve karakter van de maatregelen die de "Baskische kwestie", naar hun eigen zeggen in 7 dagen, moest oplossen.
Nauwelijks 48 uren nadat hij de verkiezingen van oktober 1982 had gewonnen, droomde Felipe González van zijn magische formule om ETA definitief te liquideren: ontwikkelen van psychologische manipulatie t.a.v. de Baskische bevolking, spijtoptanten in het leven roepen en verklikkers en verklikster rijkelijk belonen. Er ontbrak nog iets, maar daarvoor was hij niet creatief genoeg. Aldus belastte hij de naargeestige generaal van de Guardia Civil en chef van de Generale Staf, Andrés Casinello, expert in inlichtingen en contraspionage, met de opdracht de inhoud van zijn bedenksel te verbeteren op een meer efficiënte wijze. De franquist Casinello twijfelde geen ogenblik en stelde een codex op met antiterroristische maatregelen. Hij kon zich beroepen op handboeken en handleidingen van de geheime diensten van Carrero Blanco, op aantekenboeken die de CIA gebruikte in de koude oorlog, met eigen militaire inzichten.
In januari 1983 verscheen minister van Binnenlandse Zaken José Barrionuevo Peña, in een historische persconferentie, voor een meute perslui, vooraf "opgevoed" (rijkelijk voorzien van smeergeld), om het Plan ZEN aan te kondigen. Eigenaardig genoeg was dat plan, dat in 7 dagen komaf zou maken met ETA, nooit voorgelegd geweest in de Cortes (de Kamer van volksvertegenwoordigers). Bij het aantreden van de socialisten had men verkeerdelijk hun karakter ingeschat als democratisch, maar geen nood, buiten Euskadi was er niemand die daarom maalde. Maar met zekerheid kunnen we stellen dat een paar objectieve buitenstaanders het plan kwalificeerden als fascistisch en het een schending van de individuele en collectieve rechten van de mens noemden. Tussen al de andere "deugden" die het Plan omvatte, werden expliciet het gebruik van propaganda, geruchten, leugens, manipulatie en desinformatie aanbevolen, om twijfel en verwarring onder de bevolking te zaaien, zodat de separatisten op geen hulp meer hoefden te rekenen. Er staat trouwens letterlijk te lezen: "Atribuir en los éxitos policiales que se obtengan, parte del mérito a la colaboración ciudadana" y también, "dar informaciones periódicas, a través de terceros, que difundan enfrentamientos y discrepancias entre terroristas, sus ideologías foráneas, sus negocios sucios, sus costumbres criticables, etc. Basta que la información sea creíble para explotarla". ("De verkregen politionele successen ook toeschrijven aan de medewerking van de burgers", en ook, "op geregelde tijdstippen, via derden, informatie laten verstrekken over onenigheid en confrontatie tussen de terroristen, over hun vreemde ideologie, over hun vuile zaakjes, over hun laakbare gewoontes, enz...Het volstaat dat de informatie geloofwaardig is (er mag dus van alles verspreid worden), als we het maar kunnen uitbuiten.") Leugens zijn geen probleem, als ze maar geloofwaardig zijn en uitgebuit kunnen worden, en op die manier de repressie kan rechtvaardigen.
Tot nu toe had men in Baskenland nog nooit zo'n harde tijden gekend. De fundamentele rechten, ook voor de Basken, waarvoor de grondwet (door het merendeel van de Basken verworpen) garant stond, werd met de voeten getreden. De Basken zullen het geweten hebben. In het Plan ZEN hadden ze aan alles gedacht. Uitzonderingrechtbanken zoals de Audiencia Nacional (een kloon van het TOP-Tribunal de Orden Público onder de dictatuur) werden opgericht. Uitzonderingswetten zoals de antiterrorismewetten die volledig vrij spel gaven aan de geheime- en inlichtingendiensten (zonder dat ooit een zuivering van fascistische elementen werd doorgevoerd). Het in voege treden van de "incomunicado"-regeling gedurende 10 dagen, met er bovenop de rechteloosheid van de beklaagden (geen verdediging of vertrouwenspersoon). Foltering in commissariaten en kazernes van de Guardia Civil, willekeur door datzelfde personeel. Gevangenissen werden omgebouwd tot een soort "brandkasten" (maximale beveiliging). De illegale spreiding van politieke gevangen, zo ver mogelijk weg van hun thuis, werd ingevoerd. Publieke fondsen, om machtsmisbruik en omkoping te financieren, werden aangesproken zonder dat er verantwoording moest afgelegd worden. Kranten werden rijkelijk beloond om de bevolking te hersenspoelen en de vuile oorlog ingeleid door het Franquisme (ATE-Antiterrorismo ETA) en Carrero Blanco (BVE-Batallón Vasco Español) werd verder gezet, met de bezwarende omstandigheid dat de creatie van GAL-Grupo Antiterrorista de Liberación, verondersteld werd plaats te grijpen onder de vleugels van de PSOE-regering.
(*) Zona Especial Norte: http://users.skynet.be/tillets/zen.htm