
Euskal Herria Berria
Voor een nieuw Euskal Herria
Anaitasuna
Op 4 maart 2007 staan de kranten bol van het nieuwe initiatief van de politieke partij Batasuna. Begrijp me niet verkeerd! Ze staan niet bol van de inhoud, maar van de negatieve reacties: zonder de inhoud te bespreken, is de algemene teneur: “Eerst het geweld van ETA veroordelen, en, dan zullen we zien wat we zullen zien”.
Twee jaar en half na de verklaring Anoeta (Orain Herria-Orain Bakea, 14 november 2004) die de weg uitstippelde naar het actuele vredesproces, werd op 3 maart 2007 in de polyvalente sportzaal Anaitasuna (Broederschap) te Iruñea-Pamplona, voor een enthousiast publiek van meer dan 3000 nationalisten, het minimumprogramma (Euskal Herria Berria) voorgesteld om tot de oplossing van het conflict te komen. De plaats van het gebeuren, de hoofdstad van Navarra, is natuurlijk symbolisch. Navarra is de bakermat van de Basken.
De verklaring van Anaitasuna
“Zoals de verklaring van Anoeta meer de nadruk legde op de methode, zo legt de verklaring van Anaitasuna meer de nadruk op de inhoud.”
Twee belangrijke initiatieven komen aan bod:
Een formule voor de twee staten (“la voluntad ciudadana”)
Araba, Bizkaia, Gipuzkoa en Nafarroa (Spaans Baskenland) worden een autonome gemeenschap met het recht om zelf te beslissen. Hier wordt Navarra toegevoegd aan het huidige Euskadi, aan de huidige Baskische Autonome Gemeenschap.
Voor Lapurdi, Nafarroa Beherea en Zuberoa (Frans Baskenland) wordt het zelfde voorzien. Dit omvat eigenlijk de jarenlange eis van een eigen departement.
Het Baskische volk moet de mogelijkheid krijgen om te kiezen tussen alle opties, ook de zelfbeschikking. Dat is echte democratie, “la voluntad ciudadana”, de wil van de burger.
De territorialiteit (“autonomía a cuatro”)
De plaats van het gebeuren, de hoofdstad van Navarra, is natuurlijk symbolisch. Navarra is de bakermat van de Basken. Nu bestaat Euskadi uit de drie provincies Araba, Bizkaia, Gipuzkoa en Navarra is een eigen Autonome Gemeenschap geworden. Dat is uiteraard niet logisch: historisch en taalkundig behoort Navarra tot Euskadi. De filosofie is dus een globale politieke structuur maken, gelijklopend met de werkelijkheid. Een “autonomía a cuatro”, een autonomie met vier!
Als we spreken over een minimumprogramma, is er ook een maximumprogramma. Dat is de eigen staat “Euskal Herria”, de zeven provincies of de twee nieuwe autonome structuren in één staat. Maar zover zijn we nog lang niet. Eerst het minimumprogramma er door krijgen.
Even de huidige stand van zaken nog eens uit de doeken doen:
Het historische koninkrijk “Reino de Navarra”, nu Euskal Herria genoemd, is verdeeld over drie gemeenschappen, en over twee staten: De imperialistische Franse staat en de imperialistische Spaanse staat.
1) Binnen de Spaanse Staat ligt de autonome regio Nafarroa-Navarra (met hoofdstad Iruñea-Pamplona)
2) Binnen de Spaanse Staat ligt ook nog de autonome regio Euskadi, onder de Baskische Regering, die zetelt in de stad Vitoria-Gasteiz (tevens hoofdstad van de provincie Araba-Alava). Verder zijn er nog de provincies Gipuzkoa (Donostia-San Sebastián) en Bizkaia (Bilbao).
3) Binnen de Franse Staat liggen de provincies Lapurdi (hoofdstad Baiona), Nafarroa Beherea-Basse Navarre (hoofdstad Donibane Garazi-St.Jean Pied de Port) en tot slot de provincie Zuberoa-Soule met als hoofdstad Maule-Mauleon.
De eis in het nieuwe programma, dat wel snel de naam Anaitasuna gaat krijgen, bestaat grosso modo uit twee delen: In het Zuiden worden Araba, Bizkaia, Gipuzkoa en Nafarroa (Spaans Baskenland) één autonome gemeenschap met het recht om zelf te beslissen. Hier wordt Navarra toegevoegd aan het huidige Euskadi, aan de huidige Baskische Autonome Gemeenschap.
Voor Lapurdi, Nafarroa Beherea en Zuberoa (Frans Baskenland) wordt het zelfde voorzien. Dit iseigenlijk al de jarenlange eis van een eigen departement.
De filosofie voor het Zuiden is dus een globale politieke structuur maken, gelijklopend met de werkelijkheid. Een "autonomía a cuatro", een autonomie met vier, de vier regio’s, Navarra en de 3 provincies onder de Baskische Regering! Het Baskische volk moet de mogelijkheid krijgen om te kiezen tussen alle opties, ook de zelfbeschikking. Dat is echte democratie, "la voluntad ciudadana", de wil van de burger.
Na het bereiken van dit "minimumprogramma" moet uiteindelijk het maximumprogramma bereikt worden: de territorialidad, de twee nieuwe autonome structuren in één groot Euskalherria aan beide zijden van de Bidasoa (de grensrivier tussen de Spanje en Frankrijk.)
De eerste reacties verschillen niet van de vorige reacties: De partijen hebben zelfs de moeite niet gedaan om de inhoud van de verklaring te lezen! "Batasuna moet eerst het geweld van ETA veroordelen" (en daarna zullen ze wel iets anders uitvinden!)