.

Pijn aan de voet

Pijn aan de voeten kan diverse oorzaken hebben, zoals een verstuiking van de gewrichtsbanden (vezelachtige banden die de beenderen van een gewricht met elkaar verbinden en het gewricht helpen stabiliseren), een botfractuur of een ontsteking.

Maar ook overbelasting kan pijnlijke voeten veroorzaken. Dit laatste komt vooral voor bij mensen met platvoeten.

Ontstekingen

Artrose

is een degeneratieve aandoening bij ouderen, die de gewrichten kan aantasten. De aandoening komt vaker voor als er al eerder sprake is geweest van letsel, bijvoorbeeld frequente sportblessures.

Jicht

is dan weer een aandoening die wordt veroorzaakt door een te hoge urinezuurspiegel en gaat meestal gepaard met een hevige pijn, waarbij de huid rond het gewricht opzwelt, rood wordt en warm aanvoelt. Meestal tast jicht het gewricht van de grote teen aan.

Pijn in de voorvoet

Pijn in de voorvoet is een van de meest voorkomende orthopedische klachten. Vaak komt dit door problemen met de gewrichtsbanden die de botten in de voorvoet ondersteunen (platvoet).

Ook komt het regelmatig voor dat een zenuw bekneld raakt tussen twee tenen, wat pijnscheuten in één of twee tenen geeft.

Een stressfractuur geeft ook hevige pijn in de voorvoet bij het lopen, terwijl er geen sprake is van een concreet voorval dat de botfractuur veroorzaakt kan hebben. Een stressfractuur wordt ook wel marsfractuur genoemd, omdat dergelijke fracturen vaak voorkomen bij soldaten na het lopen van een lange mars.

Pijnlijke hiel

Als de pijn achterin de hiel wordt gevoeld, kan dit wijzen op een breuk, scheuring of ontsteking van de achillespees.

Pijn onderin de hiel kan duiden op fasciitis plantaris, dan zijn de zachte weefsels rond de hiel geïrriteerd.

Röntgenfoto's tonen soms een aangroeisel van bot aan het hielbeen (calcaneus), dit wordt een hielspoor genoemd. Deze ontstaat door het trekken van de gewrichtsbanden en veroorzaakt zelf geen pijn.

Diagnose

De diagnose wordt in eerste instantie gesteld op basis van de ziektegeschiedenis en lichamelijk onderzoek. Bloedonderzoek kan een vermoede infectie aantonen. Door de uraat- of urinezuurspiegels van het bloed te beoordelen kan de diagnose jicht bevestigd worden.

Behandeling

De behandeling is afhankelijk van de oorzaak. Soms is het nodig de voet te immobiliseren in loopgips, bijvoorbeeld bij een stressfractuur.

Pijnstillers kunnen worden voorgeschreven tegen de pijn en ontsteking. Bij hevige pijn en ernstige ontsteking kunnen injecties in het betrokken gebied worden gegeven.

Een podotherapeut kan soms met steunzolen of inlegzooltjes de klachten verhelpen. In sommige gevallen is een operatieve ingreep nodig.

Bloed in de stoelgang: aambeien (speen) of geen aambeien?

Aambeien (speen) kunnen inwendig of uitwendig zijn

Veel mensen hebben last van aambeien (speen), hoewel er weinig mensen zijn die daar rechtstreeks voor gaan uitkomen. Er blijft altijd iets beschamends over deze aandoening hangen, hoewel daar uiteraard geen enkele reden toe is. Willen of niet, aambeien (speen) kunnen om de meest diverse redenen opduiken. Sommige mensen krijgen bijvoorbeeld last van speen na het drinken van een paar borreltjes, terwijl bier anderzijds zonder problemen wordt verdragen.

Voor een goed begrip moet eerst uitgelegd worden wat aambeien (speen) eigenlijk zijn. We praten hier over opgezwollen bloedvezels aan het rectum (vlakbij de aars, zo u wil). De aders die het meest kwetsbaar zijn voor aambeien (speen) bevinden zich in het onderste gedeelte van het rectum en de aars. Soms zwellen ze zo sterk op dat ze geïrriteerd worden door voorbijkomende stoelgang. Het gevolg is aambeien (speen), die zo pijnlijk kunnen worden dat er zelfs bloed in de stoelgang opduikt. Opgelet: aambeien (speen) zijn niet noodzakelijk verantwoordelijk voor elke vorm van bloed in de stoelgang. Er kunnen nog heel wat andere aandoeningen in het spel zijn. In het geval van aambeien (speen) is de herkenbaarheidsfactor toch vrij groot. Iedereen kent in zijn omgeving wel iemand die er last van heeft. Aarzel in geval van twijfels echter niet en ga naar een dokter.

Aambeien (speen) kunnen inwendig of uitwendig zijn. Meestal doen ze geen pijn, omdat de eenvoudige reden dat er zich weinig pijngevoelige zenuwen in het rectum bevinden. Bloedverlies kan zelfs het enige signaal geven dat u last hebt van aambeien (speen). In sommige gevallen verlengen interne aambeien (speen) zich of worden ze breder en komen ze naar buiten. In dat geval wordt het slachtoffer geconfronteerd met het feit dat zijn of haar darmen bij wijze van spreken naar buiten komen. Een gênant feit, waar meestal in alle talen wordt over gezwegen. Het gaat echter niet om de dikke darm zelf, maar wel om een soort spataders.

Het zijn deze verlengde aambeien (speen) die pijn doen, want de anus is wel uitgerust met talrijke pijngevoelige adertjes. Meestal trekken ze zich vanzelf terug in het rectum. Is dat niet het geval, dan mag u ze zachtjesaan terug op hun plaats duwen. Uiteraard maken dergelijke operaties de stoelgang tot een minder aangename gebeurtenis. Iemand die lijdt aan aambeien (speen) zal dan ook zo weinig mogelijk naar het toilet proberen te gaan

Externe aambeien (speen) bevinden zich binnen de anus en zijn meestal wel pijnlijk. Indien externe aambeien (speen) zich verlengen tot de buitenkant van het lichaam (of met andere woorden: tot buiten de anus), kan je ze zien en voelen. Meestal gebeurt dit wanneer de stoelgang passeert. Bloedklonters kunnen soms binnen de verlenging worden gevormd en dat is een bijzonder pijnlijke aangelegenheid. Ze zien er weliswaar afschrikwekkend uit, maar uiteindelijk is het allemaal minder erg dan het lijkt. Deze paars- of blauwgekleurde gezwellen zullen meestal vanzelf verdwijnen. Wordt de pijn onhoudbaar, dan kan je de dokter vragen om ze weg te nemen. De pijn zal dan vanzelf stoppen.

Sommige anale bloedingen en sommige soorten pijn in die regio zijn echter wel alarmerend en een visite aan de dokter is dan onafwendbaar. Ze kunnen bijvoorbeeld wijzen op levensbedreigende aandoeningen, zoals darmkanker. Toch blijven aambeien (speen) de belangrijkste oorzaak van anale bloeding. Voorkomen is echter dan genezen: maak in ieder geval toch maar een afspraak met de dokter.

Ben ik alcoholist of ben ik geen alcoholist?

Over blackouts, het oceanisch gevoel en andere symptomen die in de richting van alcoholisme wijzen?

In verband met alcoholisme is het zeer moeilijk om bindende uitspraken te doen. De grens tussen een zware drinker en een alcoholist valt zeer moeilijk te trekken. Over het algemeen wordt van alcoholisme gesproken wanneer er zich werkelijk problemen voordien. Die problemen kunnen van relationele aard zijn, maar ook werkverzuim als gevolg van overdadig drankgebruik kan zo’n symptoom zijn.

Uiteraard is alcoholisme geen zaken van dagen of weken. Iemand wordt langzamerhand alcoholist, op een bepaald moment (of beter tijdens een bepaalde periode) wordt een bepaalde grens overschreden. Die tijdspanne kan voor sommige mensen heel anders zijn dan voor anderen. Sommigen zijn zeer gevoelig aan alcoholgebruik, ze zijn bij wijze van spreken van de ene dag op de andere alcoholist. Daarnaast zijn er (vooral) mannen die vaak en veel drinken, maar wiens gedrag niet onder de noemer ‘alcoholisme" in de brede zin van het woord gerangschikt kan worden.

Een eerste symptoom van alcoholisme is het niet meer kunnen stoppen met drinken. Iemand blijft maar door drinken, ook al is het stadium van dronkenschap al lang overschreden. Niet-alcoholisten zullen op een bepaald moment oordelen dat ze genoeg hebben gedronken en dat het tijd is om naar huis te gaan. Niet zo de alcoholist. Die blijft doordrinken tot alle drank op is, het café sluit, zijn vrienden naar huis gaan, hij of zij in slaapt valt enzovoort. Gebeurt dit regelmatig, dan kan er met recht en reden van een drankprobleem worden gesproken.

Overdadig drankgebruik gaat vaak gepaard met blackouts. Op een bepaald moment wordt iemand zo dronken dat hij of zij zich achteraf niets meer zal herinneren van wat er nog is gebeurd. Het vervelende is dat deze blackouts zich – eens ze voor het eerst zijn opgedoken - zich regelmatig gaan herhalen. Bovendien valt onmogelijk te voorspellen wanneer ze gaan optreden. Blackouts zijn uiteraard een symptoom van alcoholisme, ze duiken het vaakst op bij mensen die de voorkeur geven aan zware bieren of korte dranken. Bij een blackout laat de alcoholist alle remmingen ervaren, zijn gedrag zal na ontnuchtering vaak tot schaamte aanleiding geven. Iemand die eens een blackout heeft gekregen, zal die tijdens de rest van zijn leven terugkrijgen.

Een minder bekend fenomeen in verband met alcoholisme is dat van het oceanisch gevoel. Dit gevoel krijgen alcoholisten na doorgedreven alcoholgebruik. Dagenlang drinken leidt uiteindelijk niet meer tot katers, maar de alcoholist zal zich na een langdurige periode van drinken vreemd genoeg opperbest voelen. Hij zal de dingen door een optimistische bril bekijken, zich goed voelen en geen spatje last hebben van het overdreven drankgebruik. Dit gevoel is echter van tijdelijke aard. Uiteindelijk zal de alcoholist toch moeten gaan ‘afkicken’. Dat proces van ontwenning op korte termijn kan een zeer pijnlijke zaak zijn. Voor het oceanisch gevoel moet uiteindelijk toch steeds een hoge prijs voor worden betaald

Vulkanen

Ze ontstaan op breuklijnen

Werking van een vulkaan

De aardkorst bestaat uit verschillende losse platen. Deze platen drijven op magma; dat is gedeeltelijk gesmolten steen. Hierdoor liggen ze dus niet vast en zijn ze voortdurend in beweging. Doordat deze platen eens in de zoveel tijd tegen elkaar op botsen, kunnen vulkanen ontstaan.

Dit gebeurt vooral in de buurt van breuklijnen. Op deze plekken botsen de schollen (platen) tegen elkaar aan. Dit kan een langdurig proces zijn, maar er kan ook binnen een jaar een vulkaan ontstaan.

Naar elkaar toe schuiven

Vulkanen kunnen op drie manieren ontstaan. De eerste manier is als een plaat onder een andere schuift. De plaat wordt dan naar beneden gedrukt en smelt in het hete gesteente. Omdat er dan teveel magma op één plek ontstaat, drukt dit tegen met grote kracht tegen de aardkorst aan. Omdat het magma in eerste instantie niet kan ontsnappen, ontstaan er bij deze manier vaak heftige uitbarstingen.

Van elkaar weg

Platen kunnen van elkaar weg trekken. Er ontstaat dan een lege ruimte waar magma om omhoog kan komen. Dit zorgt ervoor dat er een nieuw stuk aardkorst ontstaat. Hierbij kunnen ook vulkanen ontstaan. Als de platen nog verder uit elkaar trekken scheurt deze nieuwe aardkorst weer. Er komt dan weer magma vrij dat voor nieuwe bergen of vulkanen zorgt. Op deze manier ontstaan bergketens.

Omgaan met autisme: oefening baart kunst

Manier van behandeling autisme is afhankelijk van de vorm van de aandoening

Zorg dragen voor iemand met autisme kan bijzonder moeilijk zijn. Het goede nieuws is echter dat er een aantal technieken bestaan die het omgaan met autisme een stuk makkelijker maken. Bovendien kunnen mensen met autisme heel wat dingen aanleren die ze niet van zichzelf weten. Door aan beide kanten van de zaak te werken, is er toch een duidelijke verbetering van de situatie mogelijk.

Het leerproces is uiteindelijk een zaak van lange adem. Het kind met autisme zal een aantal zaken - waaronder het evalueren van een sociale situatie of het begrijpen van iemands gedrag - stapsgewijs leren. Zaak is dus om het geduld niet te verliezen en om telkens opnieuw bepaalde dingen weer aan te leren. Uiteindelijk kan een autist een bepaald aantal dingen opsteken, zij het dat in de meeste gevallen er toch ‘iets' van de aandoening zal blijven hangen.

Er bestaan verschillende manieren van behandeling voor kinderen met autisme. De meest bekende zijn de Applied Behavior Analysis (ABA), de Miller Method en de Floortime Method. Geen van deze methoden is beter of slechter dan de andere, de één zal beter werken dan andere naargelang de vorm of de graad van autisme bij het kind. Zorgdragers en familieleden moeten ervaringsgewijs uitzoeken welke methode in welk geval het beste werkt.

Het belang van zorgverstrekkers in geval van autisme kan moeilijk onderschat worden, evenals die van ouders en familieleden. In de jaren 60 kregen de ouders van een kind met autisme vaak te horen dat de situatie zo ernstig was dat er niets aan te doen was. Dat advies wordt nu niet meer gegeven, bij elk geval van autisme is verbetering mogelijk. Alles hangt af van de manier waarop de dingen worden aangepakt.

Waar komt het eigenlijk op aan? Alles draait in dit geval om empathie, het zich inleven in de wereld van het kind met autisme. Uiteraard is dit makkelijker gezegd dan gedaan. Ouders van een kind met autisme dragen er best voor dat ze zo goed mogelijk geïnformeerd zijn over de aandoening. Door er veel over te lezen, door omgaan met zelfhulpgroepen en met andere ouders van autisme-kinderen enzovoort kan een breed inzicht in autisme worden verworven. Uiteindelijk zal ook het kind van die aanpak de vruchten plukken. Zaak is om in geval van autisme nooit het geduld te verliezen.

Religie

Verschillen en overeenkomsten

Er zijn nogal wat religies op de wereld. Er zijn tussen religies veel overeenkomsten, maar ook verschillen. Dit kan leiden tot allerlei maatschappelijke problemen.

Om het toch mogelijk te maken dat in een samenleving verschillende godsdiensten vreedzaam naast elkaar bestaan zijn er wetten gemaakt. Zo is discriminatie op grond van geloof verboden en bestaat er vrijheid van godsdienst.

Overeenkomsten

Er is altijd sprake van een god of van meer goden. Die god wordt ook altijd bewonderd en aanbeden door middel van bepaalde rituelen: dat is wat wij godsdienst noemen. Verder is kenmerkend van het geloof dat god op de een of andere manier heil brengt voor de mensen, in ieder geval na de dood. En tenslotte zie je bij religies steeds een bepaalde visie op de mens, met name hoe die moet leven om dat heil te verdienen.

Verschillen

Aanhangers van verschillende religies vereren verschillende goden. Zo zijn de Christenen fervente aanhangers van God, vereren moslims Allah en hebben Hindoeïsten verschillende goden. Boeddhisten aanbidden helemaal geen god. Zij geloven in de menselijke geest. Bij de verschillende goden horen allemaal verschillende gebruiken.

Naast elkaar

In het verleden is gebleken dat het moeilijk is voor verschillende godsdiensten om naast elkaar te leven. Christenen wilden vroeger namelijk erg graag hun eigen geloof opdringen aan andere volkeren. Daarvoor stuurden ze zendelingen de wereld over. In het meer recentere verleden onstonden er geregeld oorlogen omdat een bepaald volk niet het 'goede' geloof had.

Hoe joden omgaan met seksualiteit

Voortplanting, plicht of recht

Symbool van het jodendom

In het joodse geloof wordt niet moeilijk gedaan over seks. Het dient zowel voor de voortplanting, als voor het genot. Toch moeten mannen en vrouw buiten het huwelijk 'ingetogen' zijn. Seks is iets dat hoort bij het huwelijk.

Maar er zijn ook beperkingen. Wanneer mannen of vrouwen onrein zijn, moeten ze eerst een ritueel bad nemen en pas daarna mogen ze weer met elkaar vrijen. Een man is onrein na iedere zaadlozing en een vrouw bij de menstruatie en zeven dagen daarna.

Plicht en recht

Volgens de Joden heeft de man de plicht tot voortplanting. Vrouwen hebben die niet. Zij hebben er recht op. Het is zelfs zo dat een vrouw mag scheiden van haar man, als hij niet regelmatig seks met haar heeft. Dat voortplanting belangrijk is, blijkt uit het schoteltje met tarwezaad dat bij het huwelijk op tafel staat (te vergelijken met rijst) en dat over de bruid en bruidegom wordt gestrooid, als teken van vruchtbaarheid.

Karel de Grote

De koning der Franken

We denken dat Karel de Grote er zo uitzag

Eén van de bekendste koningen uit de Middeleeuwen is Karel de Grote. Hij leefde zo'n 1300 jaar geleden. Hij was zwaar gelovig en was koning van het Frankische rijk. Dit rijk was ongeveer even groot als Frankrijk, Duitsland, België en Nederland bij elkaar.

Het is niet duidelijk wanneer Karel de Grote werd geboren. Wetenschappers denken 2 april 742. Zesentwintig jaar later, in 768, overleed zijn vader Pepijn III. Vanaf dat moment was Karel de koning.

Erfenis
Het rijk van vader Pepijn werd verdeeld tussen de broers Karel en Karloman. Allebei kregen ze de helft. Maar omdat Karloman drie jaar later al overleed, kreeg hij het land van zijn broer ook erbij. Toch vond Karel het niet genoeg. Hij voerde steeds grote veldslagen en breidde zo geleidelijk zijn machtsgebied uit. Eigenlijk was dit niet eens de echte reden van al deze gevechten. Karel de Grote vocht vooral om geld te verdienen.

Tegenstanders
De Saksen waren de grootste tegenstanders van Karel. Zij waren niet zoals Karel de Grote christelijk, maar geloofden in meerdere Goden. Omdat ze ook veel dorpen plunderden, besloot Karel met zijn leger het land van de Saksen binnen te trekken. Er begon een 32-jarige oorlog die Karel uiteindelijk won. Hierdoor kwam het Saskische gebied bij het rijk van Karel de Grote.

Karel de Grote en de paus

Hulp aan de paus
Karel de Grote was een erg gelovig man. Toen hij hoorde dat in 773 de Italiaanse Langobarden Rome, het land van paus Stefanus, in wilden nemen, kwam hij dan ook meteen in actie. Hij trok met zijn leger naar Italië en versloeg de Langobarden. De paus was Karel erg dankbaar voor zijn hulp; Karel mocht zich vanaf toen ‘koning der Franken en Langobarden’ noemen.

In 799 gebeurde er iets soortgelijks. Enkele belangrijke mensen uit het Vaticaan, de plaats waar de paus gehuisvest was, namen paus Leo II gevangen. Maar de paus kon ontsnappen en vluchtte naar Koning Karel. Karel de Grote hielp de paus om weer terug te komen in Rome. In ruil daarvoor kroonde de paus Karel de Grote tot ‘Keizer van het West-Romeinse Rijk’. Nu was hij de machtigste man in het christelijke Europa.

Problemen van een groot rijk
Het rijk van Karel de Grote was zo groot, dat hij het nooit alleen kon besturen. Daarom verdeelde hij het in kleinere provincies. Dit werden gouwen genoemd en werden bestuurd door hertogen of bisschoppen. Zij beloofden dat ze trouw zouden blijven aan de koning en zijn wetten zouden handhaven.

Karel bleef de hertogen controleren en reisde daarom veel door zijn rijk. Om te overnachten had hij in elke gouw een palts. Dit was een versterkte koninklijke boerderij, vesting of burcht. Hier bleef hij dan een paar weken en reisde vervolgens weer verder. Ons woord paleis komt trouwens van het woord palts. In Nederland was de palts van Karel de Grote Het Valkhof in Nijmegen.

Aken
Toen Karel de Grote ouder werd, verhuisde hij naar het Duitse Aken. Deze stad lag in midden van zijn rijk. Hier liet Karel een groot paleis bouwen naar het voorbeeld van gebouwen die hij in Rome gezien heeft. Om het te versieren, liet Karel zelfs marmeren beelden over de alpen naar Aken toebrengen. Van dit paleis is niks meer over. Alleen de kapel staat er nog. Hier ligt Karel begraven in een gouden kist.

Karel de Grote maakte zijn handtekening niet zelf

Onderwijs
Karel de Grote vond onderwijs erg belangrijk. Daarom nodigde hij geleerden uit heel Europa uit die hem vertelden over sterrenkunde, rekenen en talen. Zelf was Karel niet naar school geweest en kon ook niet schrijven. Als er iets geschreven moest worden, deden monniken dat voor hem. Als handtekening zette hij slechts twee lijntjes.

Vooral jongens moesten van Karel de Grote naar school. Zij zouden hem kunnen helpen bij het besturen van zijn rijk. Hij liet scholen bouwen en vroeg monniken om daar les te geven. Deze monniken ontwierpen een nieuwe letter. Deze letter was simpel te schrijven en makkelijk leesbaar. Eigenlijk gebruiken we deze letters nog steeds.

Vader van Europa
Toen Karel de Grote in 814 stierf, regeerde hij bijna een halve eeuw over zijn rijk. Dit was sinds de Romeinen niemand meer gelukt. De mensen in zijn rijk voelden dat ze bij elkaar hoorden, in politiek en in godsdienst. En daarom wordt Karel de Grote ook wel de Vader van Europa genoemd. Vanaf 1914 werd de Internationale Karel de Grote Prijs in het leven geroepen. Deze prijs kunnen mensen winnen die veel doen om de Europese eenwording te bevorderen.

Carcassonne

Zoals de stad er in de middeleeuwen uitzag

In sommige steden vind je nog resten van de oude stad. Een muur, een straat of een huis uit de middeleeuwen. Vaker vind je middeleeuwse kerken. Tegenwoordig worden deze middeleeuwse resten goed onderhouden. Dat is belangrijk. Door goed te kijken naar deze bouwsels kunnen we erachter komen hoe de mensen in de middeleeuwse steden leefden.

In het zuiden van Frankrijk ligt Carcassonne, een bijzondere stad. Carcassonne ziet er namelijk precies uit zoals een stad er in de middeleeuwen uitzag.

De straten van Carcasonne

Stadsmuren
Rondom Carcassonne staan stadsmuren. In de stadsmuren zitten poorten en staan wachttorens. Op deze wachttorens stonden de burgers, zodat ze konden zien of de kust veilig was. De poorten werden gebruikt om de stad te beschermen tegen vijanden.

Toeristen
Binnen de muren van de stad staan middeleeuwse huizen in smalle straatjes. Er is een waterput en zelfs een schandpaal. Ook staat er een groot middeleeuws kasteel. Veel toeristen komen naar Carcassonne. Hier kunnen ze zien hoe een stad er in de middeleeuwen uitzag.

.