Voigtländer Bessamatic

Nog steeds kan ik met een bijna hypnotiserende blik toekijken hoe de kantelende cijfertjes met een zachte flip elke minuut wegtikken. De behuizing in fel oranje kunststof is typisch voor het optimistische en experimentele design van de jaren '70 en was toen erg vooruitstrevend. De klok werkt op netstroom, wat destijds gebruikelijk was en zorgde ervoor dat hij betrouwbaar en nauwkeurig de juiste tijd aangaf, zolang de stekker in zat.

Copal Alarmklok

1970s

Oude voorwerpen

Toen Meccano in 1933 overstapte van de bekende rood-groene onderdelen naar een nieuw blauw-goud kleurenschema, verliep die overgang geleidelijk. De productie van de nieuwe onderdelen kon de vraag aanvankelijk niet volledig volgen. Daarom bedacht Meccano een slimme en goedkope oplossing, verbindingsplaten uit stevig bedrukt karton. Deze werden als aanvulset verkocht en hielpen de jonge constructeurs om hun bouwplannen zonder onderbreking verder af te werken. Tegenwoordig zijn deze kartonnen platen een opvallend stukje Meccano-geschiedenis.

Meccano aanvulset 00B

1934

Meccano

Deze bijzondere hulpmiddelen dragen een aangrijpend verhaal met zich mee en zijn verbonden aan de Softenon-affaire uit de jaren zestig. Softenon (thalidomide) werd toen voorgeschreven aan zwangere vrouwen tegen misselijkheid en gold aanvankelijk als een veilig medicijn. Pas later werd duidelijk dat het bij duizenden kinderen wereldwijd ernstige aangeboren afwijkingen aan armen en benen veroorzaakte. Om deze kinderen meer zelfstandigheid en bewegingsvrijheid te geven, werden speciale prothesen en hulpmiddelen ontwikkeld. Vandaag is zo'n object een stille getuige aan één van de grootste medische drama’s van de twintigste eeuw.

uit de collectie van

The Science Museum Londen

Wetenschap - Techniek

Deze verpakking zal bij velen ongetwijfeld meteen herinneringen oproepen. Deze kinderkoekjes werden niet alleen gegeten als tussendoortje maar ze werden ook gebruikt om fruitpap te maken voor de kleintjes. De koekjes werden verkruimeld, vermengd met vers fruit zoals banaan, appel of peer en daarna fijn geprakt tot een zachte pap. Voor vele baby’s en peuters was dat jarenlang een dagelijkse voedzame maaltijd waarmee ze letterlijk zijn groot geworden.

Betterfood kinderkoeken

1960s

Oude verpakkingen

Met een snelle beweging van duim en wijsvinger schoot je je eigen knikker richting knikker van je tegenstander om hem weg te tikken. Als dat lukte dan won je de knikker en verdween die trots in je eigen knikkerzak. Op de speelplaats werden de mooiste exemplaren bewonderd, geruild en ingezet tijdens spannende knikkerpartijen. Vooral de glazen knikkers met hun kleurrijke, sierlijk gedraaide banen en ook de grotere "bonken" waren echte pronkstukken. Ze waren niet alleen bedoeld om mee te spelen, maar ook om aan je vrienden te laten zien.

glazen knikkers

1950s

Vintage speelgoed

Het oorspronkelijke boek verscheen in 1964 en werd een van de meest spraakmakende Nederlandse boeken uit de jaren zestig. Het boek bevatte voor die tijd ongewoon expliciete passages over seks en daardoor ontstond er een flinke rel rond de publicatie. Cremer wist die publiciteit uitstekend te benutten. Zijn foto op een motorfiets werd zijn handelsmerk en gebruikte zo zijn imago van jonge rebelse kunstenaar. Het boek groeide uit tot een enorme bestseller dat destijds niet alleen gelezen werd, maar waarover vooral heel veel werd gesproken.

Jubileumuitgave

40ste druk

Oude boeken

Deze handmatige keukenklopper is een mooi voorbeeld van praktisch huishoudgerei uit de jaren '60. Keukengerei maakte de keuken steeds moderner, maar veel gezinnen gebruikten dagelijks nog mechanische hulpmiddelen zoals deze klopper. Elektrische mixers bestonden al, maar waren duur en nog lang niet overal vanzelfsprekend aanwezig. De combinatie van chroom en pastelgele handgrepen geeft deze klopper zijn typische jaren sixties uitstraling.

periode

1960s

Oude voorwerpen

Een bijzonder stukje Belgische religieuze en koloniale geschiedenis. Deze beschilderde missiespaarpot werd gebruikt om geld in te zamelen voor de katholieke missies van de Witte Paters in Belgisch Congo. Dergelijke beeldjes stonden in de jaren 1950 en 1960 bij bakkers, slagers, kruideniers en zelfs in klaslokalen. Bij het geven van een muntje, bedankte het beeldje de gulle gever met een knikje. Vandaag kijken we met andere ogen naar dergelijke beeldjes. Wat vroeger werd voorgesteld als een middel om de missies te steunen, weerspiegelt nu de koloniale beeldvorming van die tijd. 

uit de collectie van de Heemkundige Kring

Edegem

Oude voorwerpen

Op de verpakking lezen we "Chocolat à la crème liquide", wat betekent dat de reep gevuld was met een zachte, vloeibare crème. Kwatta bracht deze minder bekende Kastar-repen uit in verschillende smaken, waaronder ananas, framboos, sinaasappel, vanille en moka. Deze vergeten lekkernij maakte deel uit van het uitgebreide assortiment van de chocolaterie in Bois-d'Haine, die in haar bloeiperiode verschillende chocoladeproducten produceerde.

chocolade met frambozen créme

1950s

Chocolade

Het concept uit 1901 was revolutionair voor zijn tijd, een systeem van nauwkeurig geboorde houten blokken die met houten staafjes verbonden konden worden. Je kon er niet alleen huizen mee bouwen, maar ook technische modellen zoals kranen, auto’s, bruggen, vliegtuigen en locomotieven. Daarmee was Matador eigenlijk een houten voorloper van latere constructiesystemen zoals Meccano en Lego. Matador wordt vandaag de dag nog steeds geproduceerd en verkocht.

Matador Korbuly houten constructiedoos

1940s -1950s

Vintage speelgoed

In de jaren zestig hadden mijn ouders zo een rotan plantenstandaard in de vorm van een slang in de woonkamer staan. Die opvallende houder, gevuld met groene kamerplanten, paste helemaal in de woontrend van toen en gaf de ruimte een speels en decoratief tintje. Tegenwoordig oogt het ontwerp misschien wat kitscherig, terwijl anderen het eerder gedurfd of charmant vinden. Voor mij roept het vooral herinneringen op aan mijn ouderlijk huis, alsof de deur naar mijn jeugd even op een kier staat.

Rotan plantenstaander

1960s

Oude voorwerpen

RADAR was een kleiner, inmiddels vrijwel vergeten Belgisch huishoudmerk. De verpakking viel op door een rood schip, een haven en een zendmast, duidelijk ontworpen om in de winkel direct de aandacht te trekken. Deze huishoudzeep werd, net zoals andere bekende merken in veel gezinnen gebruikt voor het huishouden. Ook de verpakking van Radar-kristalstijfsel toont dezelfde herkenbare vormgeving en liet zien dat het merk verschillende producten voor de was in zijn assortiment had. Tegenwoordig vormt het een mooi stukje Belgische reclame- en huishoudgeschiedenis.

Devolder's Producten, Kortrijk

1950s

Oude verpakkingen Radar zeephuishoudzeepBelgische merkenBelgisch huishoudmerkvintage verpakkingoude zeepverpakkingouderwetse zeepSunlighthuishouden vroegerwasgoed vroegerwasdagkristalstijfseloud stijfselDe Volder's Productennostalgiejaren 1950

Als je deze oude ijskar ziet, waan je je meteen terug in de jaren 60. De kleurrijke kar met haar rood-wit gestreepte luifel hoorde helemaal bij het zomerse strandbeeld van toen. Op warme zomerdagen was zo'n ijskar een echte attractie en zodra de ijsverkoper in de buurt kwam, waren de kinderen er als de kippen bij. Een bolletje vanille, chocolade of aardbei, of misschien een ijsje op een hoorntje… Met het zand tussen de tenen en de zon op het gezicht smaakte zo’n ijsje natuurlijk nóg beter.

gezien in de Bokrijk-collectie

De Sixties

Oude voorwerpen ijskarijsijsjejaren 60jaren zestignostalgienostalgie jaren 60vroegerzomervakantiezomerzeeBelgische kuststrandkinderenijsverkoperstraatbeeldretrovintageoude ijskarvers ijshoorntjezomerse herinneringen

Het vrolijke gele eendje gaf de verpakking een speels en herkenbaar tintje, en met zijn guitige blik en brede glimlach sprak het vooral kinderen aan. Zo werd een gewone pot chocoladepasta voor hun iets bijzonders, terwijl ouders kozen voor de kwaliteit en de goede reputatie. Het Itegemse voedingsbedrijf FORT was destijds een vertrouwde naam in de Belgische kruidenierszaken en leverde op het hoogtepunt van zijn bestaan aan zo’n 16.000 winkels verspreid over het hele land.

periode

1960s

Oude verpakkingen vintage verpakkingFORT ItegemBelgische voedingserfgoedretro chocoladeklasmerkgeschiedenisgrafisch ontwerp retroverpakkingsnostalgieBelgische merkcultuurfotomaniefred schafraet sieker

Van auto's en vliegtuigen tot treinen, robots... en zelfs varkens werden in blik tot leven gebracht. Het is mooi om te zien hoe de fabrikanten er in slaagden om van een stuk bedrukt blik een herkenbaar en levendig dier te maken. Dankzij het ingebouwde opwindmechanisme komt het varkentje na enkele draaien aan het sleuteltje vrolijk in beweging op zijn korte pootjes. Dit exemplaar is voor mij weer een prachtig stukje speelgoedgeschiedenis dat laat zien hoe veelzijdig het oude blikken speelgoed kon zijn.

Wells-Brimtoy N° 149

1950s

Blikken speelgoed blikken speelgoedwells-brimtoypockettoysfotomaniefred schafraet

In de jaren zestig durfde men kleur te gebruiken. Warme tinten zoals rood, oranje, bruin en geel bepaalden vaak het karakter van een woonkamer. Gekleurd glas was erg geliefd en siervoorwerpen werden bewust gekozen om een ruimte meer uitstraling te geven. Een vaas zoals deze stond niet ergens verborgen in een hoekje, maar kreeg een zichtbare plaats op een kast, dressoir of salontafel en vormde een echte blikvanger die perfect aansloot bij het kleurrijke interieur van die tijd.

Mid-Century Modern

1960s

Oude voorwerpen glaswerkmuranooud glaswerkMid-Century Modern1960svintage glaswerkfotomanie;fred schafraet

De illustratie op de verpakking toont een typische huisvrouw uit die tijd, bezig met de was aan een wastobbe. Een vlek verwijderen betekende toen niet alleen properheid, maar ook zuinig omgaan met textiel en het huishoudbudget. Zulke tekeningen waren kenmerkend voor de naoorlogse reclamewereld, eenvoudig, herkenbaar en volledig afgestemd op de rolverdeling van toen binnen het gezin. De zachte groene kleur en het retro lettertype geven het doosje vandaag een charmante vintage uitstraling.

uit de collectie van het Industriemuseum Gent

1950s

Oude verpakkingen verpakkingsgeschiedenisfred schafraetoude verpakkingenfotomanieoude wasmiddelenwaspoeder 1950sMerly

In de jaren zeventig en tachtig groeide Chinon uit tot een bekend Japans cameramerk dat betaalbare spiegelreflexcamera's op de markt bracht. Dit model was mijn allereerste spiegelreflexcamera, een prachtig cadeau van mijn grootvader toen ik zeventien werd en waarmee ik mijn eerste echte stappen in de fotografie zette. De camera werkte volledig mechanisch, waardoor je zelf de sluitertijd en het diafragma moest instellen. Ik drukte niet zomaar af want elke opname kostte geld voor ontwikkeling en afdrukken, die ik uit eigen zak betaalde en dat was misschien wel de beste fotografieles die ik ooit heb gehad.

Introductiejaar

1977

Fototoestellen & toeb. Chinon CM3vintage camerafred schafraetfotomanieoude fototoestellen1970s

We kennen vooral Meccano van de metalen strips en tandwielen, maar daarnaast bestond ook de bijzondere Aeroplane Constructor-reeks. Deze aparte bouwdozen waren volledig gewijd aan vliegtuigen en bevatten speciaal gevormde onderdelen zoals vleugels, rompdelen en motorkappen. Daardoor kregen de modellen een veel realistischer uiterlijk dan de klassieke Meccano-creaties. Dit is een model dat niet alleen goed in elkaar zat, maar maar ook de dromen van jonge luchtvaartliefhebbers tot leven bracht.

N° 2 Aeroplane Outfit

1930s

Meccano MeccanoAeroplane Constructorvintage speelgoedjaren 1930metalen bouwdoosmodelvliegtuigbiplaneluchtvaartgeschiedenisRAF‑stijlnostalgiemechanische constructiejeugdherinneringenFotomaniefred schafraet