Recent kreeg ik de vraag wanneer ik eens naar Drenthe zou komen.
Tot mijn schaamte moest ik bekennen dat ik daar nog
niet voor een fietsreportage was geweest.
En daarmee doe ik de provincie tekort.



Drenthe is voor vele fietsers de beste fietsprovincie van Nederland.
Zo is de Drentse Fietsvierdaagse een begrip bij de toerfietser;
jaarlijks telt het evenement tienduizenden deelnemers.

 

 

We beginnen onze tocht in Hoogeveen, waar het landschap nog niet heel aantrekkelijk is. We fietsen namelijk langs industriegebieden en bedrijventerreinen. Hoogeveen groeide na de Tweede Wereldoorlog uit tot een aantrekkelijke plaats voor industrie om zich te vestigen. Bedrijven als Philips en Fokker kwamen er, maar ook Jan Kip, bekend van de Kipcaravan, vestigde er in 1947 een bedrijf. Vele nieuwbouwwijken verrezen om de bevolkingstoename op te vangen. Inmiddels ligt het aantal inwoners van de gemeente Hoogeveen rond de 55.000.

Talrijke boerenhoeves

Het duurt even voordat we de stad uit zijn. Het sombere weer, mist en kou, maakt ons humeur er ook niet beter op. Maar als we in het echte Drenthe terecht komen, waar de wegen stil en verlaten zijn en de boerenhoeves talrijk, voelen we ons weer opperbest. Hoewel het zicht beperkt is, geeft de mist het landschap toch ook iets magisch.

Zo is het niet zo heel moeilijk voor te stellen hoe dit land er vroeger uitzag. Drenthe was tot ver in de 19e eeuw een gebied met eindeloze onontgonnen gebieden waar schapen de boel kaal graasden. Hierdoor kon het zand gemakkelijk overal heen waaien en ontstonden er talloze heuveltjes. De schapenpoep vormde de mest voor op de akkergronden; tot kunstmest werd uitgevonden en de schapenteelt steeds minder rendabel werd.

Stukje 'oernatuur'

De ontginning van de grond voor landbouw tastte het landschap met haar woeste gronden aan. Weinig gebieden bleven bewaard, maar omdat Vereniging Natuurmonumenten hier in 1921 in het bezit kwam van wat grond, kunnen we bij Mantingerzand nog steeds genieten van een stukje 'oernatuur'. Tip: stap bij Café Voscheheugte in Mantinge eens af en loop een stukje het Mantingerzand op. Na wat zandhappen stuit je al gauw op een mysterieuze vliegden. De wortels van de stam liggen bloot en dat betekent dat de zandrug waarop de vliegden ligt vroeger hoger was.

Rond Mantingerzand kun je als wandelaar en fietser genieten van het landschap en van 'nieuwe natuur'. In 1992 werd door Natuurmonumenten het Plan Goudplevier gelanceerd om meer natuur te scheppen. Vier kleine natuurgebieden (het Mantingerzand, het Hullenzand, het Lentsche Veen en Martensplek) werden door de landbouw gescheiden en dat moest weer een aaneengesloten gebied worden. Prettig voor de recreant die wil genieten van de ruimte en rust , maar ook voor dieren en planten die op een groter gebied veel meer kans hebben te overleven.

'Arme grond'

Op weg naar Gees is het landschap weer ontgonnen. Akkerland en bomen in de mist doemen aan de horizon op. We vragen ons af of hier ook in de toekomst nieuwe natuur wordt aangelegd. Dat zou ook net als bij het Hullenzand met bulldozers kunnen. Dat lijkt een hele ruwe ingreep, maar alleen de bovenste laag wordt centimeter voor centimeter verwijderd, zodat de mest verdwijnt. Zo ontstaat er 'arme grond' en komen heidezaden, die na tientallen jaren akkerbouw nog steeds aanwezig kunnen zijn weer vrij en kunnen dan alsnog ontkiemen.

Olde Schippershuus

Geheel anders wordt het landschap weer als we het bos van Gees inrijden. Drenthe kent vele gezichten, maar kenmerkende esdorpen, hunebedden of brinken komen we niet tegen. Wel worden we voortdurend heen en weer geslingerd in de tijd. Ook als we aan het eind nog een stop maken in Hoogeveen worden we met de neus op de geschiedenis gedrukt. De menukaart van het Olde Schippershuus vermeldt dat dit één van de oudste panden is van Hoogeveen. Het werd rond 1632 gebouwd door rentmeester Van Echten die belasting inde bij de bevolking. Hier ligt de oorsprong van Hoogeveen en zijn er ook enkele historische panden. De kanalen die elkaar kruisten zijn inmiddels gedempt. Na 1882 werd het een café. Nu staan er smakelijke hapjes op de kaart. Mooi moment om onze tijdreis door Drenthe te beëindigen. Gelukkig voor ons is Drenthe niet meer zo woest en verlaten als 100 jaar terug.

Route:

Start- en eindpunt: NS-station Hoogeveen

Afstand: 46 km

Ga vanaf treinstation naar knooppunt 33. Dan 36 - 39 - 23 - 10 - 62 - 64 - 60 - 61 - 83 - 66 - 18 - 24 - 23 - 36 - 33. Dan weer terug naar NS-station.

Vogeltje

Plan Goudplevier dankt zijn naam aan een vogel die tot 1937 regelmatig in Nederland broedde. Tegenwoordig broedt de goudplevier op de toendra en in open berggebieden in meer noordelijke streken. De vogel is 26 tot 29 centimeter groot en heeft een kenmerkend goudbruin verenkleed.

De grootste kans om hem in Nederland waar te nemen, heb je in augustus tijdens de vogeltrekperiode. De goudplevier voedt zich onderweg met insecten, zaden, wormen en weekdieren. Natuurmonumenten hoopt dat de vogel die ook karakteristiek was voor deze omgeving als broedvogel weer terug komt. Maar dat duurt misschien nog wel tientallen jaren.

Een korte wandeltocht

We fietsen richting Havenhoofd, maar in natuurgebied De Kwade Hoek laten we de tweewieler even staan. Dit natuurgebied is wat haar flora en fauna betreft uniek in Nederland. Tijdens de aanleg van de Deltawerken is het gebied buitendijks gebleven. Daardoor groeien er zeeplanten als zeerus, zeewater, zeebies en blauwe distel. We ontdekken zelf nog de bosbraam en bitterzoet.

Nadat we weer op de fiets zijn gestapt, zien we in de berm ineens een koningskaars. Deze plant behoort tot de familie van de helmkruidachtigen. Met een lengte van ruim één meter torent hij trots boven de andere planten uit.

Goeree-Overflakkee

We bevinden ons op het voormalig eiland Goeree-Overflakkee. Het lijkt op de Zeeuwse eilanden, maar dit is wel degelijk de provincie Zuid-Holland. Het eiland is door de aanleg van vele dammen, dijken en verkeerswegen makkelijk toegankelijk geworden voor toeristen.

Niet alleen wordt de kost verdiend met recreatie en toerisme, maar ook landbouw en visserij zijn belangrijk. Op de schrale grond zien we kleine boerderijen. De teelt op de veldjes is zeer divers en in het voorjaar worden hier vele tulpen en andere bloemen gekweekt.

Ook mooi zijn de dorpjes en gehuchten die we passeren. Eerst Havenhoofd aan de Haringvlietsluizen met amper 400 inwoners. Dit was ooit de toegangspoort tot de havens van Goedereede (Goede Reede betekent eigenlijk ‘veilige handelsplaats’). We fietsen door naar Stellendam. Ook een prachtig plaatsje met de molen Korenlust als blikvanger. In de haven zijn nog wat sporen te zien van de visserij, maar na de aanleg van de Deltawerken speelt dat geen voorname rol meer.

Prachtige uitzichten

De afwisseling is op de Kop van Goeree bijzonder groot. Er zijn tientallen redenen te verzinnen om even af te stappen en van het bijzondere landschap te genietenen. Bij knooppunt 58 knijpen we opnieuw in de remmen.

Het uitzicht op de zandplaten Hompelvoet, Veermansplaat en Markerije die in het Grevelingenmeer liggen, is schitterend. Links zien we de Slikken van Flakkee, rechts ligt het recreatiepark Port Zélande en de Punt van Goeree. Aan de horizon varen tiental bootjes en boten. Natuur en recreatie lijken hier harmonieus samen te gaan.

De combinatie tussen zoet en zout water blijft ons ook tijdens het laatste stuk boeien. Nadat we de N57 hebben overgestoken, gaan we maar weer het strand op. Mijn fietsgenoot vindt een stuk zeeschuim, het skelet van een inktvis. Het lijkt hier wel schat zoeken.

Tip; Op deze route niet vergeten Goeree het schilderachtige dorpje is een bezoekje waard; bijvoorbeeld de kerktoren die kan worden beklommen waardoor je een wijds uitzicht hebt in alle richtingen, maar ook de prachtige panden rondom de oude haven met gezelligge terasjes en de bakker die
geheel in de stijl van de vorige eeuw is ingericht.

Routebeschrijving

Start- en eindpunt: knooppunt 54

Afstand: 34 km

Vanaf knooppunt 54 ga je naar knooppunt 55. Dan de knooppunten 63 – 62 – 64 - 65 - 60 – 59 – 58 – 52 – 51 – 54.

Voor bezoek aan Ouddorp ga vanaf knooppunt 55 richting 56 en dan naar
57 en bezoek dorp. Dan terug naar 55. Circa 5 km extra.
Voor bezoek aan Goedereede ga vanaf knooppunt 60 naar 61.
Terug om weer de route op te pakken.

Rutger van den Hoofdakker
bron; telegraaf.nl