Nieuwsbrief 66. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Door Jan de Jong.
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van juni 2024.
15-06. Groepje van 20 kneu in de Banckspolder op Schiermonnikoog (Davy Kastelein). In Drachtster Compagnie 1 zwarte roodstaart (Klaas Pietersma). In de Meeuwenvallei op Vlieland 1 nachtegaal (S. van der Burg). Op de Duurswoudsterheide 1 fluiter zingend (Remko Ivens). Bij de Mjumer te Bakkeveen een ijsvogel (Oene Roelsma). Bij de Westerplas op Schiermonnikoog 1 man blauwe kiekendief (Davy Kastelein). Groep van 25 bontbekplevier bij Groene Strand op Ameland (Bram Roobol en Jeroen van Kruiningen). Grote groep van zeker 100 gierzwaluw bij de Bocht van Molkwar (Libbe Zijlstra).
16-06. Vanmorgen trof ik een nestje met vijf dode jonge boerenzwaluwen bij ons in Jellum in de stal. Ik had al even geen geluid meer gehoord uit het nestje en ben toen in het nest gaan kijken. Het gaat dit jaar sowieso anders dan in andere jaren. De eerste boerenzwaluwen waren wel op de normale tijd, maar het duurde lang voordat de eerste jonge vogels er waren. Nu hebben we wel een stuk of zes nestjes in de stal. Wel minder dan andere jaren. (Marie-Christien van Deursen).
16-06-2024. Een bijna vliegvlug legsel van 5 boerenzwaluwen sneuvelde in paardenstal in Jellum.
Te Oldeholtpade 1 roodborsttapuit (J.de Groot). Aan het Snitsermar bij het Gerbrandygemaal 1 grauwe vliegenvanger en bij de Potskar Noord 1 reuzenstern (Jelmer Luyckx). Op de Lippenhuisterheide 1 fluiter zingend (R. Riemersma). In De Deelen 1 wielewaal gezien (Martine Huisman). Bij Oudega Sm 1 boomvalk jagend (Marten Sikkema). In de Lindevallei bij Wolvega 1 rode wouw gezien (Johan Helmus). Twee witvleugelstern op de Workumerwaard (Sietse Bernardus). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 purperreiger (Dennis Tuinstra).
17-06. Zo lang ik in Reduzum op de plaats woon (74 jaar) en opgegroeid ben kan ik me niet herinneren dat ik ooit het geluid van de roerdomp gehoord heb. Tot vanavond, toen was het net of er iemand verderop met een grote geluidsbox aan het prutsen was. Ik ken het geluid van de t.v., intens zwaar en een korte brom vooraf en een paar keer herhalend. De roerdomp zit in de rietkraag bij de Zwette. Hij is niet te zien, maar als je een paar minuten stil bent en de hond thuislaat dan komt het geluid over het water naar je toe! Het is zo zwaar dat niemand aan een vogel denkt. Echt schitterend mooi. Na zoveel jaren alweer een wonder natuur! (Fetze Tigchelaar, Reduzum). Bij Monniketille in de omgeving van Kootstertille 1 boompieper zingend (Wiebe Sjoerd van der Veen). In Haule 1 nest met 4 jongen van de grauwe vliegenvanger (S. Wenings). In de Ryptsjerksterpolder 1 grote lijster gezien (Sibbele de Jong). In de Wammerterpolder bij Oosterlittens 1 man grauwe klauwier (Rommert Cazemier). Bij de Anjumer Kolken 1 zwarte wouw overvliegend (Geert Jan Prins). Vandaag hoorde ik in Tjerkgaast het onmiskenbare geluid van een kwartel achter de boerderij (Marten van der Heide).
18-06. Er hangt bij ons in Wynjewâld al 15 jaar een kleine krans op de voordeur, aan de buitenkant. We gebruiken die deur zo’n 3 keer heen en dus 3 keer terug per dag. Zo’n zeven jaar geleden heeft een gekraagde roodstaart zijn nestje daarin gebouwd en zijn jongen grootgebracht. Nu is een echtpaar grauwe vliegenvanger er gaan wonen. Op het moment dat we binnen de sleutel omdraaien vertrekt hij. Verder hebben ze alle vertrouwen in onze goede bedoelingen. (Sjaak Uiterdijk, Wynjewâld). Elke avond en heel vroeg in de morgen horen wij in Ried het zeer lage geluid van de roerdomp. Het geluid is zwaar en draagt ver (Albert van der Voorn). In Drachten op de Kamille zit een witte kwikstaart onder de zonnepanelen op het dak te broeden (Auke Ludema, Buitenpost). Op deze nestkast bij de woning waarin dit jaar een witte kwikstaart broedde had vorig jaar een merel een nest gebouwd en dit jaar bouwde een winterkoning dit mooie nest er bovenop (Anneke van Santen, Katlijk).
18-06-2024. De winterkoning zoekt vaak vreemde broedplekken op.
19-06. Dat er minder boerenzwaluwen zijn dan vorig jaar hebben we gezien in onze stallen in Beetgumermolen. Op 17 April kwamen de eerste twee binnen. Inmiddels zijn er ruim 10 boerenzwaluwen. Een nestje met vier jongen is gisteren begonnen aan het rondvliegen. Een tweede nestje is bijna zover. Daar zitten drie bijna vliegvlugge boerenzwaluwtjes in. En er zijn nog drie nestjes die nog te klein zijn om over de rand te kijken. We blijven tellen. En hopen graag dat ze het goed gaat. Tot nog toe zijn er geen dode jonge boerenzwaluwen gevonden. (Stichting Opvang Oude Manegepaarden en -Pony's in Friesland, Ineke de Groot).
De ooievaars die bij ons in het weiland broeden op een paal hebben wederom een slecht jaar. Vorig jaar voor het eerst sinds 25 jaar weer terug in Drogeham. Broedsel in jongen fase mislukt door laat begin en onervaren vogels. Dit jaar 3 jongen maar door de langdurige regen van vorige week maandag allemaal gesneuveld. Zondag zijn ze vertrokken en niet weer terug op het nest gezien. Onze boerenzwaluwen zijn wel geteld 1 dag terug geweest. 12 april daarna koude periode en niet weer gezien. De gekraagde roodstaart van de begraafplaats in Luinjeberd is ook weer present. Voor het eerst in jaren een ander hokje gekozen (Egbert Veenstra, Drogeham). Op Ameland in de Buurderduinen 1 mannetje kneu (Rob Bonnema).
19-06-2024. Deze kneu poseert even voor de camera.
Bij ons in Drachtstercompagnie gaat het gelukkig goed met de boerenzwaluwen. Vorig jaar hadden we één nestje in onze schuur, dit jaar twee en in elk nestje zitten nu 4 jongen op de rand te wachten op lekkere hapjes. Ze verlaten een dezer dagen het nest. De andere vogels in onze tuin doen het goed. We hebben in onze tuin (in het coulissen landschap) diverse soorten aan het broeden of met al jongen: koolmees, pimpelmees, spreeuw, holenduif, gekraagde roodstaart, grauwe vliegenvanger, merel. Dit jaar voor het eerst een boomkruiper (in nestkastje voor huismus onder de dakgoot). De witte kwikstaart heeft 2 nesten. De jongen lopen momenteel over het gras. We zien vaak een roodborst, of hij/zij hier nestelt weet ik niet. Helaas is de ringmus, die vroeger veelvuldig aanwezig was en ook hier nestelde, al een paar jaar niet meer gezien en helaas ook dit jaar niet meer teruggekomen (Jaap en Marjolein de Graaf, Drachtstercompagnie). Wij kunnen hier in Britsum niet zeggen dat er minder boerenzwaluwen zijn dan vorig jaar. Ze waren misschien wel iets later binnen, maar dat is juist goed geweest. Veel nesten zijn inmiddels alweer uitgekomen. Weinig uitval. Soms wel honderd boerenzwaluwen met veel kabaal in de lucht als er een roofvogel over vliegt. (S. Deelstra).
Vandaag voor het eerst dit jaar de spotvogel weer gehoord hier in Ternaard. Ook zit er een bosrietzanger hier in de buurt. De jongen (twee nestjes) van de putter zijn hier inmiddels uitgevlogen. Van de twee nesten grauwe vliegenvanger zijn de jongen van 1 nest uitgevlogen, de andere grauwe vliegenvanger zit nog (Ria Pekelsma). Al een aantal weken horen wij in Bolsward een koekoek in de begroeiing tussen de wijken Eekwerd 2 en Fûgelkrite en de sportvelden (S.de Rijke). Voorhuis bij ons in Rijperkerk in het weiland heeft een blauwe kiekendief geprobeerd om een haasje te pakken. Vorige week waren er zelfs twee blauwe kiekendieven. Het haasje leeft gelukkig nog (Klaas en Klaske Klaasens).
Hier in Joure aan de Vegelinsweg gaat het gelukkig goed met de boerenzwaluw. Er zijn net 12 jongen uitgevlogen. Er komen nog 9 bij en er wordt weer een nieuw nest gebouwd. Al mei al zitten hier twaalf paartjes. Het eind is er dus nog niet. De eerste boerenzwaluw kwam op 6 april en is heel lang alleen geweest. De nestbouw is laat begonnen, bijna tweede helft van mei, doch het gaat tot nog toe super goed (Artina Oppenhuizen).
20-06. Hier in Langweer zit een paartje zwarte roodstaart. Al een paar jaar achter elkaar word ik in het vroege voorjaar ochtends verblijd met het prachtige geluid van de zwarte roodstaart. Vorige week zag ik ze per toeval van dichtbij en zag ik de rode staart. Ze bevinden zich vaak achter in mijn tuin waar het vrij rustig is (Evelien van Dooren, Langweer). Groep van zeker 3000 spreeuw overvliegend bij Hoek van de Bant in Waddenzee (Laurens Dam).
21-06. In Snikzwaag zag ik een oude ooievaar bij nog 1 jong in het nest staan op het erf van Menno en Frida Visser tijdens het ringen van de boerenzwaluwen. Menno vertelde me dat de ooievaars het zwaar hebben gehad dit jaar met het grootbrengen van hun jongen. Veel jongen zijn er gestorven tijden de koude en natte periode (Jan de Jong).
21-06-2024. Nog een rustend jong en een oude vogel op het nest in Snikzwaag. We zijn benieuwd hoe het elders is gegaan met de kwetsbare nestjongen van de ooievaar.
Hierbij een melding van een bijzondere vogelring. Op 27 mei werd er te Ballum op Ameland een visdief met een Afrikaanse pootring gevangen en gecontroleerd weer losgelaten. Er werd een kleurring toegevoegd. De vogel bleek op 30 maart 2008 geringd te zijn bij Somone in Senegal, Afrika. Afstand bijna 4760 km. De vogel heeft de ring al 16 jaar ,1 maand en 27 dagen gedragen. (Jan de Jong, Ballum Ameland).
Opmerking; Vondsten/vangsten van visdieven met Afrikaanse ring zijn zeldzaam in Nederland. In het archief vond ik nog de eerste vondst van een Afrikaanse ring van een visdief in Friesland, tevens de eerste in ons land. Op 20-6-1995 werd bij Zurich /Afsluitdijk (Friesland) een visdief met ring uit Afrika niet vers dood gevonden door Steensma uit Joure. De vogel werd op 11 december 1991 als volgroeide vogel geringd te Esiama in Ghana (5388 km/1287 dagen). Ring hangt hier ingelijst aan de muur. (Bron; Gerrit Speek/Vogeltrekstation Heteren)!
Nederlandse broedvogels trekken via de West-Europese kusten naar de overwinteringsgebieden langs de Afrikaanse westkust. De verst teruggemelde Nederlandse visdief werd in de zuidelijkste punt van Zuid-Afrika op 9840 km van de ringplek dood teruggevonden. (Bron: Vogeltrekstation Wageningen). Visdieven kunnen hoge leeftijden bereiken, in Nederland is een leeftijd van 36 jaar bekend. Oudste Friese vogel werd 24,1 jaar!
22-06. Vandaag weer een groene specht in het gazon hadden bij ons in Oudemirdum, druk op zoek naar mieren. Het was alweer een tijdje geleden dat wij er eentje zagen (Joke en Rinke Koopmans Oudemirdum).
23-06. Vandaag in de Bildtpollen een vrouwtje blauwe kiekendief met prooi. Mannetje blauwe kiekendief vliegt een stuk verderop omhoog uit het veld. Verder aldaar 1 tapuit, 2 kluut en een veldleeuwerik (Ita Spoelman, Berltsum).
24-06. In het Oostbos op Ameland 1 kruisbek (Bjarne Dijk en David van Breugel). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 2 grote lijster en later nog 1 visarend (Jan Dreteler). In Noordwolde Zuid 1 bosuil roepend (Albert Fopma). In de Vegelinbossen bij Sint Nicolaasga 1 wielewaal gehoord (Dennis Keus). Op de Mokkebank bij Laaxum 2 porceleinhoen gehoord (Hessel van der Iest). In de Zwagermieden 57 grote canadese gans. Bij Ezumakeeg in Lauwersmeer 17 grote zilverreiger en 20 zwarte ruiter (Cora Boesenach). In het Fochteloerveen bij het Compagnonsveld 17 casarca overvliegend (Frans Nottrot e.a.).
25-06. Al jaren broeden er boerenzwaluwen in onze paardenstal in Ruigahuizen. Dat ging eigenlijk altijd goed, soms moest ik er een paar redden. De laatste paar jaar gaat het steeds slechter. Ze maken nu nesten op andere plaatsen vlak onder de dakplaten waar het veel te heet wordt. De jonkies verdrogen dan gewoon. De afgelopen weken hadden we een nestje van 6 terwijl het niet warm was maar wel alle vogeltjes dood. Dramatisch dus. (Chita en Tjeerd Bos uit Ruigahuizen).
26-06. Bij de Slotplaats te Bakkeveen 1 fluiter (Christiaan de Vries). Te Boelenslaan 2 rode wouw gezien (Sipke Booi). Groepje van 25 zwarte stern bij De Putten te Eastermar (Thomas van der Es). Bij Lemmer 1 kwartel roepend (Twan Zijlstra). Bij Kornwerderzand meer dan 400 knobbelzwaan (Thomas van der Es). In Nijbeets 1 ijsvogel (Willem Bosma). In de Lindevallei 2 grauwe klauwier gezien (Derk Luchies). In Drachten bij De Bouwen 1 zwarte mees (J. Dolstra). Bij de Plasjes N31 bij Harlingen 1 mannetje siberische taling (Bram Ubels). Wij hebben in Poppenwier een paartje waterhoentjes die in een eendenkorf in de vijver hebben gebroed. De jongen zijn wel een week gevoerd in de korf. Nu zijn ze vertrokken met twee kuikens (Jeltsje Stenekes -Kingma).
27-06. Op de Workumerwaard 1 reuzenstern (Robin van der Made). In Molkwerum 1 kwak (Hessel van der Iest). In de Amvestbossen bij Olterterp 1 ijsvogel (Willem Bosma). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 purperreiger (Bauke Sienema).
28-06. Een oude groene specht met jong scharrelt al de hele week hier in Oudwoude om (Willem Jonkman). Ik was al heel blij met een koppeltje grote bonte spechten die bij ons in de tuin in Franeker gebroed heeft en jongen grootgebracht hebben dit voorjaar, maar helemaal fantastisch werd het toen vandaag een groene specht iedere dag zijn jong bij ons in de tuin kwam voeren. Twee dagen heb ik achter de vitrage gezeten om ze samen op de foto te krijgen. Het was het waard (Laura Hiemstra).
28-06-2024. Groene spechten nemen op steeds meer plekken in Friesland toe als broedvogel. Mogelijk heeft deze vogel in de omgeving van Franeker een nest gehad. Na 2000 nam de broedpopulatie vooral in noord Friesland toe en breide zich steeds meer uit naar het westen.
29-06. Vandaag in het Swin bij Elahuizen 6 lepelaar en 1 snor en er steekt een hermelijn over (Ita Spoelman, Berltsum). Bij ons in Heerenveen bloeit al enige tijd een hele grote vlinderstruik, maar tot op heden geen vlinders in de bloeiende struik, opvallend zo weinig vlinders dit jaar (Bertus v Es, Heerenveen).Opmerking; Klopt, hoe was de ervaring elders?
30-06. Verscholen in de blauweregen bij ons in Wijnjewoude zit een grauwe vliegenvanger te broeden. Dit nestje zit voor op de hoek van het huis, bij de oprit. Wel met vrij uitzicht. (Marianne Hulsbergen). Op de Duurswoudsterheide 1 venwitsnuitlibel (Martin Manson).
30-06-2024. Een mannetje venwitsnuitlibel rustend op dode rietstengel.
Joure, 4 juli 2024.
Tot zover de Nieuwsbrief 66 van de tweede helft van juni 2024. Alle medewerkers heel hartelijk bedankt voor het zenden van waarnemingen, fotos en meldingen.
In de juli en augustus maand is er geen Nieuwsbrief in verband met de vakantieperiode. Het vogelnieuws in de Leeuwarder Courant zal echter wel steeds blijven verschijnen. De volgende Nieuwsbrief 67 zal begin september weer verschijnen.
De beantwoording van de binnenkomende berichten kan de komende maanden dus wat vertraagd zijn of veel langer op zich laten wachten. Mijn excuus alvast daarvoor.
Nieuwsbrief 65. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Door Jan de Jong.
Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van juni 2024.
01-06.Ik zie de hele dag hier in Oldeouwer al regelmatig een 12-15 gierzwaluwen boven en in de buurt van ons huis vliegen op zoek naar insectenvoedsel (Fokke Stastra). In Lippenhuizen 1 man gekraagde roodstaart (Edwin den Drijver). In het Leeuwarderbos bij Leeuwarden 1 appelvink en 1 wielewaal (Reinder E. de Boer). Op de Nijemirdum heide 1 grote lijster (Jaap de Jong). Groep van 100 huiszwaluw voedsel zoekend in de Hemmemapolder bij Wier (Durk Lautenbag). Bij de Twijzelermieden drie boomvalk (Sjoerd IJzerman). Groep van 600 drieteenstrandloper bi ’t Sebaal op Terschelling (Jan Zorgdrager). In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 boompieper gezien (Ernst Jansen). Drie nachtegaal gehoord bij de Belvedère in Heerenveen (Michiel van Ettingen).
De nachtegaal wordt weer op veel plaatsen zingend gehoord in Friesland.
02-06. Bij de Blaugerzen te Akmarijp 1 overvliegende lepelaar en 1 paartje gele kwikstaart aanwezig (Koos Jager). Op Vlieland in de 1e Kroonspolders 1 grote karekiet (Carl Zuhorn)). In de Rinsma Pôle bij Driezum 1 ijsvogel gezien (Jan Andries Wagenaar). Te Warns 2 kwartel aanwezig (Hessel van der Iest). Negen wilde zwanen te Appelscha (Marie-Jose Verbeek). In Bosgebied Appelscha 1 wespendief (Ben Koens). In De Putten bij Eastermar 1 grote karekiet (Marcel Stienstra). In polder Geele Strand te Workum 1 tapuit (Hessel van der Iest). In Twijzel 1 rode wouw overvliegend (Peter Links). Groep van 750 slobeend bij Ezumakeeg in het Lauwersmeer (Tim Visser).
03-06. Bij de Put van Nederhorst aan Langweerder Wielen 2 nachtegalen gehoord en ook een bij de rioolzuivering bij de Oudeweg te Broek (Wouter Schothorst, Joure). Vandaag zag ik langs de Schoterweg in Rotstergaast een zwarte kraai zeer fanatiek een volwassen spreeuw hoog in de lucht achtervolgen. Daar kreeg hij hem ook te pakken, maar de spreeuw wist al snel weer los te komen en kon ontsnappen. Zulk gedrag zou je eerder van een sperwer of een havik verwachten. Ik heb zwarte kraaien wel vogels zien pakken, maar altijd jonge vogels en altijd van de grond (Bauke Sienema, Heerenveen). In de namiddag zong een nachtegaalbij de Roazebosk te Joure (Durk Visser, Joure). Een draaihals bij Koningsdiep te Hemrik (Christiaan de Vries). Op Terschelling in Duinen 1 griel ten noorden van Longway (Henk Nouws). In Bosgebied Appelscha 1 zomertortel man gezien (Rik Kamps e.a.). Aan het Snitsermar bij Griene Dyk 1 grote gele kwikstaart (Wieger van Keulen). In het Wijnjeterperschar 1 fluiter en een roodpootvalk gezien (Christiaan de Vries). Tijdens de veerdienst Vlieland -Harlingen 112 grote canadese gans naar oost overvliegend (Renee Oosterhuis).
04-06. Nest met 4 ei roerdomp gevonden door Ysbrand Galama tijdens inventarisatie in het Heidenskip bij de Sânmar (Michiel Galama). De eerste boerenzwaluwen hier in Wijnjewoude zijn inmiddels uitgevlogen en in het tweede nestje zitten ook al jongen (Frans Pool). In de Marrumermieden bij Marrum 1 man paapje gezien (Henk Hiemstra). In de Hallumerhoeksterpolder 1 zwarte roodstaart (Wim van Boekel). In de Bossen Cornelia Stichting te Beetsterzwaag 1 vuurgoudhaan zingend (Willem Bosma). Twaalf (!) bijeneters in een boom bij de Leien (oostelijk Binnen Leijen) te Rottevalle gezien (Antoine van der Heijden). Twee smient in het Oosterschar te Sintjohannesga (Michiel van Ettingen).
05-06. Sinds 2 juni jonge boerenzwaluwen in de stal en op het terras bij ons in Twijzel. In de grote schuur wordt nog niet gebroed door boerenzwaluwen. Mooi dat er al jongen zijn van de boerenzwaluw, maar minder dan de helft van de boerenzwaluwen is bij ons teruggekeerd. Het boerenzwaluwnest in het voorportaal werd weer gekraakt door de winterkoning en deze jongen zijn vandaag uitgevlogen. Verder veel jonge vogels in de tuin. Mezen, mussen, merels, spreeuwen en winterkoninkjes. De roodborst broedde in een open nestkast, maar de jongen zijn er uitgehaald door de gaai die ook in de tuin zit. Verder zit hier nog een vink, de zwartkop en de tjiftjaf en iedere dag komen de grote bonte spechten. We hebben een doorzichtig voerhuisje met zonnebloempitten tegen het raam geplakt. Behalve de mezen eet hier ook een groenling uit. Jammer dat we niet meer boerenzwaluwen hebben dit jaar (Joke Smith, Twijzel). Jammer genoeg hebben wij dit jaar bij ons in de Tijnje geen boerenzwaluwen die broeden in de carport, ze worden gemist! Wel hebben we voor 2e jaar op rij de gekraagde roodstaart die in een nestkast broedt aan de schuur en ook daar twee nesten van de huiszwaluw. Denk dat de huiszwaluw onze woning na renovatie van de muur niet meer aantrekkelijk vindt (Koos en Corrie Willemsen). Bij De Stripe te Wijnjewoude 1 zwarte mees (Koert Scholten). Vijftig bergeend Buitendijks bij Ferwerd (Rogier Schinkel). In de Weperpolder 24 ooievaar (Dick Bekker). Op Terschelling bij Duinen paal 18 1 kleine geelpootruiter (Tibor Peters/Lenie de Boer).
05-06-2024. De kleine geelpootruiter komt voor in Noord-Amerika, maar hij dwaalt soms af naar West-Europa. Ze broeden in open plekken in bosgebied of open gebieden nabij meren en op de toendra's van Alaska en centraal Canada.
06-06. De boerenzwaluw bij ons in Tirns zit inmiddels te broeden op 5 eitjes (Karst Tamminga). Bij mij in Terwispel zit in het auto hok een nestje met 6 jongen van de roodborst op een stelling (Sjoerd Wagenaar). Na de eerste op 8 april kwam bij ons in Kollum de 2eboerenzwaluw op 22 april. Nog wat later nummer drie. Er zitten nu twee vrouwtjes te broeden, dus het mannetje heeft twee vrouwtjes. De ene zit op het oude nest en ze hebben er een geheel nieuwnest bij gebouwd (Anny de Jong). Op Terschelling bij paal 18 groep van 94 bontbekplevieren (Tibor Peters). Twee koekoek bij Hemdijk in Sneek (Job Hoven). Te Lemmer 1 grote zaagbek vrouw op dijk (Rommert Cazemier).
07-06. Groep van 350 grutto in Jouke Sjoerdpolder bij Ferwoude (Wim Tijsen). Bij de Buurderduinen op Ameland 1 visarend gezien (Bart Henstra). In de Terschellingerpolder op Terschelling 1 nachtzwaluw (Kees de Pater). Bij de Zwanewaterduinen op Ameland twee zwarte ibis (Robert Pater). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 boomvalk (J.de Jong). In de Sippenfennen (nabij het Ottema Wiersmareservaat) ontdekte ik een paartje van de grauwe klauwier! Het mannetje was fanatiek aan het jagen, waarbij het vrouwtje een aantal malen werd (bij)gevoerd! Vervolgens vloog het vrouwtje geheimzinnig laag over de begroeiing, en daarna de begroeiing in, waarbij het mannetje haar begeleidde en vanuit de topjes de omgeving in de peiling hield. Vervolgens dook het vrouwtje nog dieper de begroeiing in, en verdween uit beeld. Wellicht een broedgeval (Jan Andries Wagenaar).
07-07-2024. De grauwe klauwier duikt steeds vaker in broedseizoen op in Friesland.
08-06. Na een aantal krappe jaren door het Usutu virus heeft de merel zich op en rond ons erf in Friens meer dan hersteld. Oude vogels dagelijks waarneembaar en vanmiddag vier jonge exemplaren in een keer bijeen tussen onze bomen (Sybe van der Meulen). Mijn torenvalk-kast in Kollumerpomp is dit jaar in gebruik door twee paartjes witte kwikstaart (boumantsje wipsturt). In de linkerhoek zit een nestje met vijf jongen, in de rechterhoek een nestje met twee eitjes. We hebben pony's en hun haar wordt veel gebruikt in het nest. (Menne Osinga).
Opmerking: Op 13 juni bleek het nestje bij controle leeg te zijn en de 2 eitjes in het andere nest koud. Mogelijk is het nestje door predatie verloren gegaan zo melde Osinga.
08-06-2024. Een van de 2 nestjes met veel haren van pony’s in de torenvalkkast met 5 jongen met van de witte kwikstaart. Een dergelijke nestplaats is stellig niet zonder risico!
Vandaag tijdens de BFVW jeugdvogelwacht dag in Luinjeberd 1 mannetje gekraagde roodstaart bij de boerderij van Herman de Glee gevangen en geringd (Jan de Jong).
09-06. De slechtvalken in Bolsward hebben 3 jongen voortgebracht op een plateau met grind in de goot van de katholieke kerk. Ze staan op het punt van uitvliegen en zijn eerder dit jaar door de Werkgroep slechtvalk geringd (Henk Rienstra).
03-06-2024. Drie bijna vliegvlugge jongen met een van de ouders in de dakgoot van de katholieke kerk in Bolsward.
10-06. In de Knipe 1 boomvalk gezien (Michiel van Ettingen). In Harlingen 1 draaihals gezien (Roelf Hovinga). Twee witwangstern bij de Westhoek/ Slikken of Voorgronden boven Tzummarum (Andries Zijlstra). Even een update van onze boerenzwaluwen in onze loods te Wijnaldum. In april arriveerden er twee stelletjes die na 4 dagen weer verdwenen. Gelukkig kwamen ze toen het weer verbeterde weer terug, samen met nog 4 paartjes die snel hun oude nesten opzochten (vorig jaar 13 nesten). Van 1 stelletje was het nest zo kapot dat het naar beneden viel deze winter. Achteraf bleek het een grote spijker als steun te hebben en vliegensvlug hebben ze daarop weer een nieuw nestje gemetseld en ondertussen bewoond. Van de zes nestjes, waar druk wordt gebroed, is er nu 1 waarvan de eitjes zijn uitgebroed en die gevoerd worden. Ondanks de kou zien we toch op dit moment 4 bekjes. We hopen er het beste van maar ze hebben het niet gemakkelijk dit voorjaar en zomer (Rinze en Maartje Post).
Opmerking Jan de Jong; Vandaag was het een regendag met kou en weinig insecten voor de boerenzwaluwen. De ouders zoeken hun voedsel dan vaak in stallen bij het vee op de broed lokatie of in de wijde omgeving ervan. De combinatie van hele dag regen en koude kan voor veel kleine (nog kale) nestjongen funest zijn, ze komen dan om door onderkoeling en voedselgebrek.
In de oude stal bij mij in Terwispel heeft een winterkoning een nest boven op een nest van de boerenzwaluw van vorig jaar gemaakt. De vogels komen binnen door een openstaand kantelraam (Sjoerd Wagenaar).
10-06-2024. Winterkoning nest op een oud boerenzwaluwnest in de stal, beschut tegen regen en koude bij Sjoerd Wagenaar.
11-06. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 rode wouw met prooi (Jan Dreteler). Groep van 26 ooievaar in De Harken bij Makkinga (Jan Kalsbeek). In De Houtwiel bij Feanwâlden een porceleinhoen gehoord (Gijs Bouwmeester). In de Veenpolder bij Delfstrahuizen 1 kwartel gehoord (Sjouke Scholten). In het Lauwersmeer bij Ezumakeeg zeker 1000 gierzwaluwen voedsel zoekend (Kees Bode). Bij Oudega in Westersanning 1 paar roodborsttapuit met 3 jongen aanwezig (Guus Stefess). Bij de Hollumerduinen op Ameland 4 roodhalsfuut en 1 regenwulp gezien (Jaco van Schaik). In De Putten bij Eastermar 11 zwarte stern (Jeffrey Huizinga).
12-06. In de Knipe 1 grauwe vliegenvanger gezien (Johan Medenblik). In Noardburgum 1 boompieper zingend langs de Zwemmer (Margriet Nauta). Een ekster paar, met een nest in de buurt, komt al enkele dagen bij ons in de tuin in Joure aan de E.A. Borgerstraat en plundert onze kersenboom met nog lang niet rijpe kersen. Op het platte dak van het schuurtje worden ze dagelijks geconsumeerd (Jan de Jong). In Oldeholtpade 1 rode wouw gezien (Rutger Diertens). Groep van 40 (!) kleine mantelmeeuw in de Marssumerpolder (Durk Lautenbag). Zes flamingo op Steile Bank bij Oudemirdum (Johan Deinum e.a.). Groep van 28 holenduif voedsel zoekend aan Dongfeart te Garijp (Guus Stefess).
13-06. Vandaag een sperwer vrouwtje bij ons in de tuin in Joure rap achter de huismussen aan. Ze vlogen alle kanten op doch de sperwer had er geen een te pakken. De sperwer broedt hier w.s. niet ver weg (Durk Visser). Vandaag bij ons in het dorp Tzum een nest met jongen ontdekt van de grotebonte specht (Murk en Rinske de Groot). In Harlingen een gevlekte witsnuitlibel man gezien (Bauke Koster). Bij de Steile Bank te Oudemirdum 6 zwarte zwaan (Willem Hartholt). Op de Delleboersterheide bij de Catspoele 2 wespendief (Martin Manson). Te Workum aan het Sylspaed voedert een paar zwarte roodstaarten twee vliegvlugge jongen (Lydia Boonstra). In de Lindevallei onder Oldeholtpade 1 paapje gezien (Bauke Sienema). In het Fochteloerveen /Zuidoost fietspad 1 heideringelrups (Jornt de Vries).
13-06-2024. De heideringelrups (Malacosoma castrensis) is vrij zeldzaam. Komt vooral in heidegebieden in de oostelijke helft van het land voor, en in Friesland op de eilanden Texel en Terschelling en het oosten van de provincie.
Rupsen worden vaak gevonden van mei tot in juni.De vlinder vliegt van begin juli-half augustus in één generatie. De vlinders vliegen ´s nachts en worden gewoonlijk alleen waargenomen op licht.
Wij zijn in Nijega in het bezit van een grote tuin die we door de jaren heen steeds natuurlijker hebben gemaakt. Dit jaar hebben er nog nooit zo veel vogels een nestje gemaakt. Het is nu druk met het voederen van de jongen. Een prachtig gezicht waar wij volop van mogen genieten. Zo zijn er nesten van de zanglijster en de merel. Een nestje van de boomklever, en twee roodborst nestjes. De roodborstjes hebben hun nestje in onze druivenstruik. Deze kruipt langs de muur. Ook de koolmees, vink en de huismus broedt er. Vier eenden paren hebben hun jongen uitgebroed in de korven van onze vijver. Ook een meerkoet paartje heeft de vijver gevonden waar we minder plezier van hebben. Ze jagen ons waterhoen paartje en de eenden weg (Sietie Noordenbos, Theetuin de Tamarisk Nijega).
14-06. In het gemeente plantsoentje in Drachten op 30 meter van onze voordeur broedt een gekraagde roodstaart! Rond 5 uur/ half 6 worden we al gewekt door zijn gezang! (Hans en Erica Bijl). Te Bernsterburen 1 grauwe vliegenvanger alarmerend (Birgitta Unkel). In de Bantpolder in Lauwersmeer 1 struikrietzanger (Gerben Mensink). Zestien zwarte stern bij De Putten te Eastermar (Marten Sikkema). Bij Polder Het Geele /strand 480 grutto (Wim Tijsen). In het Rijsterbos 1 grote lijster gezien en 14 vink en 12 tjiftjaf zingend (Theo de Vries). Te Beetsterzwaag 1 groene specht (Willem Bosma). In ’t Wolvelân bij Dearsum 20 kleine mantelmeeuw (Albert Fopma). Op de Cranberryvlakte op Vlieland 1 nachtzwaluw (Niki Struijs).
15-06. Te Oosterwolde 1 grote gele kwikstaart (Jan Kalsbeek). In de Westersanning bij Oudega 6 roodborsttapuit, 2 man, 1 vrouw en 3 juveniel (Guus Stefess). In Donkerbroek 1 zwarte roodstaart man gezien (Remco Ivens). Te Hoorn op Terschelling 1 bijeneter (Louis H. Zandbergen). In Mildam 1 lepelaar overvliegend (Bauke Sienema). Groep van 400 wulp bij Kroon ’s polders op Vlieland (S. van den Burg). Zeven dodaars bij BP-plas op Ameland (Bram Roobol). Bij De Tike 1 grote lijster (Pied Flycatcher).
15-06-2024. De grote lijster is in Friesland een schaarse broedvogel die in de zomermaanden maar weinig wordt opgemerkt. We zijn benieuwd waar de soort nog broedend wordt aangetroffen in Friesland.
Joure 19 juni 2024.
Tot zover de waarnemingen lijst in de eerste helft van juni 2024. Alle medewerkers heel hartelijk bedankt voor het zenden van de grote hoeveelheid waarnemingen, fotos en meldingen. Vanaf juni (tot diep in augustus) ben ik vooral morgens veel het veld in voor ringonderzoek aan de boerenzwaluw. Daardoor kan de beantwoording van de binnenkomende berichten en het verschijnen van de Nieuwsbrief 66 wat vertraagd zijn of veel langer op zich laten wachten en mogelijk achterwege blijft. Mijn excuus alvast daarvoor.
Nieuwsbrief 64. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Door Jan de Jong.
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van mei 2024.
15-05. Eindelijk is de grote bonte specht gaan broeden in onze speciale spechtenkast in het Ballumerbos op Ameland. Inmiddels zijn er 3 jongen en moet er nog 1 ei uitkomen. De andere nestkasten zijn ook goed vol met eieren en jongen van de kool- en pimpelmees. En 4 eitjes van de boerenzwaluw in onze schuur (Petra Visser). In Zeegse in Drenthe vandaag 1 wielewaal gezien ((Auke van Eck, Hitsum). Een fluiter in Fermanjebosk in Damwâld aan het zingen. De zang is heel onregelmatig en kort. De bonte vliegenvanger zit aldaar ook nog steeds te zingen en heeft nog geen wederhelft. (Jan Andries Wagenaar). Ook de grauwe vliegenvanger is vandaag gespot bij ons in Tirns. Er vliegt een paartje rond de woning, zoekt nog een geschikte nestelplaats (Karst Tamminga). Vandaag de aankomst van een 3e boerenzwaluw paartje, nu in de kapschuur te Jonkersland (Cor en Heleen Achterberg). Twee nachtzwaluw roepend op Terschelling tussen Lange Streep en Studentenplek (Hans van Stijn). Nachtegaal zingend in het Oosterschar bij Sintjohannesga (Libbe Zijlstra). In het Leeuwarderbos te Leeuwarden 1 wielewaal gehoord (Gerrit Krottje). Twee paapje in het Fochteloerveen (Wim van Zwieten).
15-05-2024. Het paapje wordt in Friesland een steeds zeldzamere broedvogel soort. We zijn benieuwd of er dit jaar op meerdere plaatsen nog vogels tot broeden komen. Landelijk is de soort ook al flink afgenomen. Tijdens inventarisaties in 1973-1977 in ons land (SOVON) nog 1250-1750 paren, rond 2013-2015 waren daar nog maar 260-320 paar van over.
16-05. In Franeker 1 zwarte roodstaart (Antoine van der Heijden). In Buitenpost 1 nachtegaal zingend (Jakob Hanenburg). In Plan de Heide te Heerenveen 1 wielewaal (Ep van Hijum). Acht appelvink in Jollemabosjes op Terschelling (Sjouke Scholten). In de Wijckelerpolder 1 spotvogel (Margje Abma). Drie reuzenstern op de Workumerwaard (Libbe Zijlstra). Drie koekoek in De Deelen (Martine Huisman). In het Van Oordts Mersken in de Zomerpolder 1 kwartel roepend (Wender Bil). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 man havik (Bauke Sienema). Twee appelvink aan de Griene Dyk bij het Snitsermar. Vorige week ook al 2 overvliegend in het Rasterhoffpark te Sneek (Jelmer Luyckx).
17-05. In het Rijsterbos 1 wielewaal zingend (Theo de Vries). In Mirns 1 roodpootvalk gezien (Ruud Meurs). In Doniawier 1 paar steenuil in deel van de boerderij (Harry Stoelinga). Een visarend in Fochteloerveen, Bufferzone (Dirk Vogt). Twintig steltkluut bij Ezumazijl in Lauwersmeer (Toy Janssen). Op Vlieland bij Lange Paal 1 nachtzwaluw gehoord nachts (Henk Krajenbrink). In Oosterwolde 1 kwartel gehoord (Rudi Huiting). In het Fochteloerveen 1 zwarte ooievaar (Caroline van Oostveen). In Ravenswoud 1 wilde zwaan bij Akkers Meester Lokweg (Frans Bot).
17-05-2024. Wilde zwanen broeden sinds kort in ons land. We zijn benieuwd of er de komende weken op meer plaatsen in Friesland wilde zwanen zijn gezien.
18-05. Vanmorgen in het Noorderleech ter hoogte van het Kweldercentrum een tweetal gele kwikstaarten gezien (Kor Nijboer, Leeuwarden). Ik heb vandaag voor het eerste weer bosrietzangers gezien en gehoord, op 3 verschillende plaatsen langs het spoor tussen Scharnegoutum en Bozum (Pascal Osinga). Vandaag was de ijsvogel gezien in Tijnje bij ons. Vele visjes gevangen maar liet zich niet fotograferen (Anneke Ziel).
19-05. Ook hier bij mij in Stavoren zijn de huiszwaluwen terug gekeerd onder de dakrand (Ad Jacobs). Vier bijeneter overvliegend naar NO bij De Branding op Schiermonnikoog (Wouter van der Ham).
19-05-2024. Een groepje van 4 bijeneters liet zich eerder die dag op Vlieland en Terschelling zien, waarschijnlijk hetzelfde groepje wat Wouter van der Ham om 15:00 uur trof op Schiermonnikoog.
Op de Delleboersterheide 1 alarmerende boomleeuwerik (S. Rintjema en Klaas Jager). In Leeuwarden in het Rengerspark 1 zwarte roodstaart (Lex van Groningen). Op Terschelling bij Dazenplak 1 paapje (Renz Canjels). In Burgum 1 zingende nachtegaal (Jeffrey Huizinga). Bij de Putten te Eastermar 1 grote karekiet (Marcel Stienstra). In het Lauwersmeer bij De Pomp 1 krekelzanger (Gert-Jan van Veen).
19-05-2024. De krekelzanger wordt steeds vaker gezien in Friesland. Het eerste geval voor Friesland betrof een eerste jaars vogel (ringvangst) die van 11 t/m 15 september 2006 aanwezig was in de Venebuurt bij Terwispel (Ringgroep Menork). De soort broedt noordelijk van ons (Polen, Zuid-Zweden en meer oostelijk tot in West Siberië).
20-05.Van de week op het dak van de Ambu-garage vanuit MCL Leeuwarden, vanuit mijn kamer een aankomende vliegende scholekster, die lande aan de rand van het dak, plotseling zag ik het vrouwtje ook breeduit zitten, drie kleine donsjes waaiden over het dak asfalt, naar de vader om voer. Bij navraag zitten deze scholeksters hier al jaren. (Feyte Terpstra, Heeg). Gisteren en vanmorgen twee keer een draaihals gehoord, maar niet gezien, die zat ergens in de windsingel bij ons in Dongjum in een tuin waar veel dood hout ligt, achter hoogstaand fluitenkruid. De laatste keer is alweer jaren geleden, toen zag ik hem wegvliegen (Henk Jukkema).
21-05. In het Oosterschar te Sintjohannesga 1 raaf en een wespendief gezien (Jorrit Zondervan). In Oudemirdum 1 rode wouw (Jan Tijsma). In de Grootte Sintjohannesgaaster veenpolder 1 purperreiger opvliegend (Bauke Sienema). Bij De Groede op Terschelling 1 visarend gezien (Sjouke Scholten). Plm. 42 dwergmeeuw in de Jan Durkspolder in Alde Feanen (Marten Sikkema). Te Beetsterzwaag 1 kwartel overvliegend (Jaring Roosma). In het Drents Friese Wold bij Aekingerzand 1 nachtzwaluw gehoord (C. Hoek).
22-05. Bij Eernewoude 2 witte kwikstaarten waarvan één albino. Beide voedsel verzamelend voor de jongen Freerk Jelsma). Aan de Liemdyk in het Easterskar een paar bergeenden met een stuk of zes kuikens bij de schelpeneilandjes. Prachtig tafereeltje (Geert van der Meer, Rotsterhaule). Vanmorgen zag ik hier een appelvink op straat zitten in Hemelum. Heb even staan genieten van dit mooie gekleurde vogeltje (Joke Wolbers, Hemelum). Nog maar 3 paar huiszwaluw terug op de broedplaats in It Heidenskip, vorig jaar hadden we 25 paar. Boerenzwaluwen broeden in stal, schuur en ligbox maar minder als andere jaren. Ik zie nu ook wel een kerkuil vliegen en dat is geen goede combi met de zwaluwen (Gerdy Westendorp).
23-05.Spotvogel vanmiddag in een boom bij het parkeerterrein van Ie Zicht te Grou (Tjeerd Sijtema). Een bosrietzanger zingend in de tuin in Reduzum (Marina de Jong).
24-05. Op onze staanplaats de Roggeberg te Appelscha zien wij 3 goudvink mannetjes om een vrouwtje vechten. Schitterend gezicht en genieten natuurlijk. Heel veel soorten vogels hier in Appelscha en ook boerenzwaluwen (Willem en Sietske Jonkman, Oudwoude). Toevallig zie ik vanuit mijn kantoor op de bovenverdieping dat er een nest van een putter paartje boven op de kruin zit van een van de leilindes die voor onze boerderij in Huisterheide in Drenthe staat (Verra Orpa). Vanmorgen 1 man koekoek (van de 4 aanwezige) en 5 spotvogel gevangen aan noordoever Tjeukemeer (VRS Rohel Tjeukemeer). Ik zag vandaag een drinker rups van de rietvinkvlinder in de ruilverkaveling bosjes bij ons in Pietersbierum, ook aldaar een nachte gaal aanwezig (Gorrit en Klaske Smidts).
24-05-2024. Drinker rupsen worden vooral in de wat natte oeverzones van meertjes en vennen gevonden. Ze zijn voedsel voor o.a. de koekoek die veel rupsen en insecten eet.
25-05. Bij Gerkesklooster/Oosterboeren 1 kwartelkoning gehoord (S. Rintjema en Klaas Zwaan). Op Vlieland bij het Posthuis 1 nachtzwaluw (Harm Blom). In Haule 1 kwartel gehoord (S. Wenings). In het Fochteloerveen in Bufferzone 1 grauwe klauwier gezien (C.S. Roselaar). In de Huitebuurtsterpolder bij Oudemirdum 1 velduil (Jurian Kleppe). In de Leien bij De Tike 1 grote karekiet (Sipke Booi). In de Twijzeler Mieden 1 klein waterhoen gehoord (Wim van Zwieten e.a.). Negen wilde zwaan (4 adult en 5 onvolwassen) te Appelscha- Nieuwe Vaart (Mike Both). Tweehonderd drieteenstrandloper op Vlieland Strand bij dam 6 (Gertjan van Noord).
26-05. Vandaag 1 zwarte roodstaart aan het insecten vangen in Joure op het bedrijventerrein De Ekers (Durk Visser, Joure). Te Gorredijk 1 zingende zwarte roodstaart (Frank van Gessele). In de polder Boksum 1 spotvogel en ook 1 in Leeuwarden (Anne Jansma). Op de Stuifdijk op Schiermonnikoog 1 struikrietzanger (Jasper Zoeter e.a.). In het Leeuwarderbos 1 wielewaal zingend (Larissa Bakker). Twee boomvalk te Oentsjerk (Gerben Mensink). In het Drents Friese Wold bij Oude Willem 1 zomertortel (Hugo van der Wal). Bij het Koningsdiep te Lippenhuizen 2 wespendief overvliegend (Rommert Cazemier). Tweehonderd kanoet bij Vogelpolle op Ameland (Olivier van der Kruis). Vanmiddag een 14 a 15 grote canadese ganzen bij ons in Oldeouwer achter op het land (Fokke Stastra).
26-05-2024. Grote canadese ganzen zoeken vaak eiwitrijke graslanden op, en deze zijn er veel te vinden in Friesland. Sinds de eerste broedparen in 1951 in ons land zijn vastgesteld neemt de soort, ook in Friesland, nog steeds toe. Geschatte populatie in ons land (2013-2015/SOVON Broedvogelatlas) is 9000- 12.000 paar!
27-05. Te Warns 1 zwarte roodstaart zingend (Jan Bijsterbos). In het Westerschar te Rotsterhaule 1 paar roodborsttapuit (Bauke Sienema). In de Bremerwildernis 1 raaf in boom (Ron van der Hut). In Venebos bij Wijnjewoude 1 rode wouw (Christiaan de Vries). Bij het Nannewijd 1 purperreiger (Rommert Cazemier). Op Ameland bij Lange Sloot 1 wilde zwaan (Henk Gazan). In het Lauwersmeer te Ezumakeeg 1 smient (Joke van der Lei e.a.). Op Terschelling in Duinen t. h. v. paal 12 twee nachtzwaluw baltsend (Trinus Hek).
28-05. Inmiddels zijn er een stuk of dertig grote canadese ganzen op grasland in Oldeouwer (Fokke Stastra). In het Easterskar bij Sintjohannesga bij de vogelkijkhut 1 roodmus gezien (Wichard Valkema).
28-05-2024. De roodmus wordt in Friesland steeds vaker gezien. Het eerste broedgeval was in 1987 op Schiermonnikoog.
29-05. In de Terschellingerpolder 1 grote gele kwikstaart (Leo Bot). In het Easterskar te Sintjohannesga 1 nachtegaal zingend (Bauke Sienema). In Steggerda 1 rode wouw gezien (Anne-Marie). Bij de Westerplas op Schiermonnikoog 1 zomertortel (Menno Stegeman). Op landgoed Oranjewoud 1 wielewaal (Kim Susanna). In het Lauwersmeer bij Ezumazijl 1 paapje (Jan Hullen). In de Leien bij De Tike 1 grote karekiet gehoord (Hendrik Vonk). In Beetsterzwaag 1 fluiter (Willem Bosma). In Gorredijk een man zwarte roodstaart (Martin Boomsma). Een lepelaar tussen Ferwâlde en Gaast in ondiep water naar voedsel zoekend ((Thomas van der Veer, Workum).
30-05. In het Alpherbosch te Beetsterzwaag 1 grote lijster zingend (Willem Bosma). In Joure 1 spotvogel gehoord (Dirk Nolles). Bij De Putten in Eastermar 1 grote karekiet gehoord (R. Riemersma). Bij het Franekerbos in Franeker 1 ijsvogel gezien (Arjen Dijkman). Bij Ternaard Buitendijks 1 kwartel (Henk Hiemstra). Groep van 16 grote canadese gans in Van Oordt’s Mersken-Bouwespolder (Frank van Gessele). Bij de Terp van de Takomst bij Blije 1 amerikaanse goudplevier (Wim van Zwieten).
30-05-2024. De amerikaanse goudplevier wordt na 2000 steeds vaker in Friesland gezien. De soort broedt in Noord-Amerika. Eerste waarneming voor Friesland is nov.1900 vondst vrouw 1e winter te Birdaard. Het duurde bijna 90 jaar voor de 2e bevestigde melding kwam (19-11-1989 Stavoren/ melders K. Zwaan, Ep van Hijum en K.H. Scholten). Na 2000 zeker 13 meldingen t/m 2022.
31-05. In Ruigahuizen 1 nachtegaal gehoord (Marten Wesselius). Te Rottum (DFM) 2 kwartel (Peter Schutten). Op Ameland bij Hollumerduinen 1 roodhalsfuut (Ronald Willemse). Te Sumarreheide 1 kwartel ringvangst (Bareld Storm). In de Binnenkwelder op Schiermonnikoog 1 paapje (Niels van der Velde /Willem Verboom). In de Groote Sintjohannesgaaster veenpolder 1 man kwartel (Theo Meijer). In Drachten in It Sud 1 man zwarte roodstaart (Willem Bosma).
Joure 4 juni 2024.
Tot zover de waarnemingen lijst in de tweede helft van mei 2024. Alle medewerkers heel hartelijk bedankt voor het zenden van de grote hoeveelheid waarnemingen, fotos en meldingen. Vanaf juni (tot diep in augustus) ben ik vooral morgens veel het veld in voor ringonderzoek aan de boerenzwaluw.
Daardoor kan de beantwoording van de binnenkomende berichten en het verschijnen van de Nieuwsbrief 65 sterk vertraagd zijn of veel langer op zich laten wachten of mogelijk achterwege blijft. Mijn excuus alvast daarvoor.
Nieuwsbrief 63. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Door Jan de Jong.
Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van mei 2024.
01-05. Een winterkoning heeft een nestje gebouwd op een oud boerenzwaluw nest bij ons in Hollum op Ameland. Vorig jaar heeft ie dat ook geprobeerd, op hetzelfde nest, maar de boerenzwaluwen hebben dat bouwsel toen zonder pardon op de grond gekieperd. Niet dat ze dat nest zelf wilden gebruiken, nee hoor, ze hebben toen even verderop in de schuur een nieuw nestje gemaakt. Ben benieuwd hoe dat dit jaar gaat. Gisteren zagen we de 1e boerenzwaluw weer om de schuur vliegen (Jeroen Lap, Hollum Ameland). Vandaag om 19:15 uur, hoor ik zeker twee fitis op het erf hier in Friens. Ze zijn er dus weer. Heb de indruk dat er tot nu toe minder boerenzwaluwen zijn, al begint er een paartje onze oude nesten in het bûthûs te verkennen (Sybe van der Meulen). Vandaag konden we "onze” grauwe vliegenvangers weer in de tuin begroeten in Ternaard (R. Pekelsma). Vandaag naar het Drents Friese Wold geweest rondgefietst en aan de Friese kant 3 roepende draaihals op verschillende locaties. Veel zingende boomleeuweriken en gekraagde roodstaarten (Jan Oord, Mildam).
28-04-2024. De draaihals neemt de laatste jaren weer wat toe in Friesland als broedvogel.
02-05. Vandaag een grauwe vliegenvanger aan het Fermanjepaad in Damwâld (Jan Andries Wagenaar). Vanmorgen en vanavond 2 gierzwaluw hoog boven het huis in de Wiken in Drachten (Dico van Toor). Vandaag zijn de huiszwaluwen teruggekeerd hier in Langezwaag, precies 1 dag later als vorig jaar, ze maken de oude nesten weer op (Joop Petter). Vandaag de 7e boerenzwaluw terug in de stal in Terband (Henk en Trienke Tjepkema). We hebben er lang op gewacht, maar we hebben in Tijnje sinds twee dagen een paartje boerenzwaluwen in onze schuur. Wij hopen dat er meer komen (Gerda Oosterhof). In de Hertenbosvallei op Schiermonnikoog 1 spotvogel (Wouter Monster). Op Compagnonsveld in het Fochteloerveen 2 grauweklauwier (Lineke van Tilburg). Een wielewaal gezien Diepsterbos in het Lauwersmeer (Gert van Amerongen). Op Ameland bij de Kooiduinen 1 hop gezien (Martijn Bot). Twee wespendief in het Ottema Wiersma reservaat (Wiebe Sjoerd van der Veen). In het Hegewiersterfjild bij Harlingen 1 grote grijze snip (Jaap Liefting). Bij Ezumazijl in het Lauwersmeer 22 steltkluut (Barbara Dűsselberg e.a.). In Woudsend 30 gierzwaluw (Dennis Keus). In het Easterskar bij Sintjohannesga 3 sneeuwgans samen met enkele grauwe gans (Wiebe Poppe).
03-05.Vandaag in Groene Stergebied tussen Tytsjerk en Leeuwarden 1 nachtegaal horen zingen (Auke van Eck, Hitsum). Aan het Fermanjepaad in Damwâld is al een aantal dagen een bonte vliegenvanger man bijna de gehele dag druk aan het zingen! Het mannetje heeft daarbij twee leegstaande pvc-nestkasten in bezit genomen. In de buurt van de nestkasten komende kool- en pimpelmezen worden door het mannetje fanatiek weggejaagd (Jan Andries Wagenaar). Twee spotvogel bij Kooiduinen op Ameland (Robert Middelveld). In Gaasterland 1 fluiter in het Rijsterbos (Libbe Zijlstra). Bij de Grote Wielen te Leeuwarden 1 draaihals en 1 koekoek gezien (Vincent Douwes). Op Ameland in Roosduinen 1 bijeneter (Joost de Jong).
04-05. Vandaag de eerste gierzwaluwen (3 stuks) weer gezien boven Scharnegoutum en vlakbij het spoor bij Scharnegoutum zag ik een bonte vliegenvanger (Pascal Osinga). Vanmorgen hoorde ik voor t eerst weer de koekoek in Franeker omgeving Hitzumerbinnenpad (Wopke Vellinga). Een man spotvogel en 2 kleine karekiet geringd bij Venebuurt Terwispel (ringgroep Menork). Vandaag was ik verheugd om weer 2 gele kwikstaarten te zien op een stuk geploegd maisland bij Scharnegoutum. Vorig jaar broedde hier een paartje, met tenminste 1 overlevend jong. Het is wel bijzonder in deze omgeving, want in de wijde omtrek zijn er al jaren geen gele kwikstaarten te bekennen op intensief gebruikt boerenland (Pascal Osinga).
04-05-2024. Het mannetje van de gele kwikstaart hield de omgeving in de gaten vanaf een modderbult.
05-05. Vandaagde gierzwaluw gezien hier gezien. Nog niet eerder bij ons waargenomen in Tijnje (Anneke Ziel, Tijnje). Vier noordse kwikstaart op Terschelling in Duinen bij paal 18 (Rob Hoeben). Zes beflijster overvliegend bij Zwanewaterduinen op Ameland (Justin Jansen). Te Buitenpost 1 spotvogel zingend (Arjan Wiersma). In het Lauwersmeer in Diepsterbos tien wielewaal (Joost Vogelzang). Op de Golfbaan op Ameland 1 draaihals (Joop Eerdmans). In Eastermar 2 koekoek (Sipke Hogendorp). In de Stripen bij Wijnjewoude 1 nachtzwaluw baltsend (Roel Oost). Twee gierzwaluw terug in Garijp (Sipke de Jong). In het weekend (4-5 mei) ontdekte ik voor het eerst een bonte vliegenvanger in de tuin bij ons in Oppenhuizen (Hetty Schuil).
05-05-2024. In de omgeving van Oppenhuizen wordt de bonte vliegenvanger maar weinig gezien.
06-05. Nu pas de 1e boerenzwaluw bij ons terug in Tijnje (Anneke Ziel). Vandaag een volwassen zeearend boven Oppenhuizen gezien (Herman Postma). Vandaag op de Fluessen ongeveer 100 a 150 zwarte stern laag over het water vliegend insecten vangend (Marion Dijkstra, It Heidenskip). Veel gele kwikstaarten bij de Blaugerzen in Akmarijp. Aldaar ook 1 lepelaar voedsel zoekend in een slootje en een 12-tal regenwulpen op weiland (Lykele Zwanenburg). Bij Ballum op Ameland 1 man tweede jaars roodmus (Joost de Jong en Justin Jansen). In de Ternaarderpolder 1 paapje gezien (Ingrid van Ek). Bij de Kop van de Afsluitdijk/Zurich 1 graszanger roepend (Jelmer Luyckx). In Polder Deinum 1 spotvogel zingend (Anne Jansma). In Goingarijp een draaihals gezien (Lysanne Valk). Bij De Oosthemmen 1 griel overvliegend naar oost (Sietse Bernardus, Joure). Groep van zeker 80 gierzwaluw in Vossenparkwijk te Leeuwarden (Tjitske Hoekstra). In de Houtwiel bij Veenwouden 1 kleinst waterhoen en porceleinhoen roepend (Erwin Walstra en Arno Hof).
07-05. Vandaag 5 gierzwaluw boven Garijp en bij Burgum 6 geteld (Sipke de Jong). Vorige week eind april, tijdens de koude periode, twee boerenzwaluwen dood gevonden in de schuur te Driesum (Jan Reitsma). Vanochtend om half zes hoorde ik voor het eerst dit jaar de koekoek op Skylge/ Terschelling (Tsjip Westra, Midsland). Vanmiddag om 13.30 de eerste 5 gierzwaluwen gehoord en gezien boven Wolvega! Zoals bijna elk jaar aan eind van de eerste week van mei (Hein Appeldoorn). Vandaag even een uitstapje gemaakt naar het Lauwersmeer. In de vogelkijkhut aan het Jaap Deensgat zaten een vijftal paartjes boerenzwaluwen te broeden. Verder bij Ezumazijl was de steltkluut volop aanwezig. Ik heb er 8 waargenomen (Kor Nijboer, Leeuwarden). Vandaag zeilde ik op de Fluessen vlakbij huis en zag een groep zwarte sterns (ongeveer 100) laag over het water foerageren (Marion Dijkstra, It Heidenskip). Vandaag drie gierzwaluwen gezien en gehoord boven de binnenstad van Leeuwarden (Jan Altenburg). Tot mijn grote verbazing zag ik vanavond een paar grote canadese ganzen met hun 4 jongen hierbij mij in Kollum in de sloot (Corry Berends de Boer).
07-05-2024. De grote canadese gans broedt steeds vaker in Friesland.
08-05. Vandaag bij ons in Harkema nog maar twee paar huiszwaluw en twee paar boerenzwaluw hier, het gaat niet zo snel met de terugkomst van de broedvogels (Foppe van der Meer). Vandaag zijn de jongen van het 6 legsel boerenzwaluwen uitgekomen in Langezwaag. Het 2e paar boerenzwaluw heeft vandaag pas het 5e ei gelegd (Joop Petter). Bij de Tjongerdellen 1 man grauwe klauwier (Ep van Hijum). Zeven morinelplevier in de Bantpolder in Lauwersmeer (Frans Nillesen).
09-05. Vanmorgen mijn eerste 1 koekoek gehoord bij Omkromte te Joure richting Broek-Zuid. In de tuin aan de Scheen in Joure 1 bonte vliegenvanger zingend en aan de Wildehornstersingel 1 gekraagde roodstaart zingend (Durk Visser, Joure). Vandaag de eerste koekoek gehoord bij de Drait in Drachten 10.25 uur. Andere jaren tussen 3 en 5 mei! Tot onze verrassing vloog hij even later al roepend over ons huis! (Hans Bijl, Drachten).
10-05. Vandaag zijn de eerst gierzwaluwen bij ons in Franeker weer gearriveerd (Klaas Plat). Vandaag de wielewaal gehoord in het Leeuwarder bos (Jan Altenburg). Wij kijken al vanaf Koningsdag uit naar de terug keer van onze huiszwaluwen bij ons in Koudum. Ik heb 12 kunstnestjes onder de NO-goot hangen. De laatste jaren waren er 6 bezet. Maar het is dit jaar maar wachten, wachten. Ik woon in het Morraplan in Koudum aan het water. Een ideale huiszwaluw plek. In het begin waren er veel huizen met zwaluw nestjes, bij iedereen niet altijd welkom. Ik ben 20 jaar geleden al met kunstnesten begonnen en pas de laatste 6 jaar succes. De gehele populatie in de buurt nam wel elk jaar af. Een paar huizen verder zit nu één paartje in een eigen oud nestje, dat zijn de enigen die ik zie. Ik zie in Koudum ook minder gierzwaluwen (Fedde de Vreeze).
Opmerking; Zijn er op meer plaatsen veel minder huiszwaluwen terug gekomen naar de broedplekken? Door het koude april weer zijn ze op meer plekken wat later dan anders.
Sinds vandaag hebben we (sinds een aantal jaren) weer 2 stel boerenzwaluwen in onze stal in Opende. Ze vliegen af en aan in de stal naar de bestaande oude nesten. Hoop dat ze blijven (Klaas Meindertsma Opende). Vandaag een Sint Helenafazantje in Bolsward gespot en gefotografeerd. Nooit eerder gezien of van gehoord (Henk Rienstra, Bolsward).
10-05-2024. Dit sint helenafasantje is kennelijk in de omgeving uit gevangenschap ontsnapt uit de omgeving. Wordt namelijk veel als kooivogel gehouden.
Normaal komt de vogel in een groot deel in Afrika ten zuiden van Sahara en de omliggende eilanden voor. Daarnaast komt de vogel voor in de vorm van verwilderde populaties die zijn ontstaan door ontsnapping uit gevangenschap. Zo komt het Sint-Helenafazantje voor op de Bermuda, Brazilië, Kaapverdië, Frans-Polynesië, Hawaï, Martinique, Mauritius, Nieuw-Caledonië, Puerto Rico, Réunion, Sint-Helena, Ascension, Tristan da Cunha, Seychellen, Trinidad en Tobago, Uruguay en Vanuatu (bron Wikipedia)
11-05. Het gaat snel met de huiszwaluwen, er zijn nu al 7 a 8 paar aan het nestelen bij ons in Langezwaag (Joop Petter). Op Schiermonnikoog nog steeds doortrek van boerenzwaluwen, tijdens trektellen tussen 05:26 – 11:30 uur in totaal 500 geteld (Wouter van der Ham).
12-05. Vanmiddag zagen we de terugkeer van het echtpaar boomvalk hier in Haskerhorne (Henk Bulsing).Vanmorgen, om 11.30 uur, 2 gierzwaluw boven centrum Burgum gezien, druk aan het voedsel zoeken (Herman Hoekstra). Vannacht hielden de huiszwaluwen me uit de slaap, ze kwetterden wat af bij de nesten. Ze zijn er weer bij ons in It Heidenskip. De halve oude nestjes van vorig jaar hangen er nog, ik hoop dat ze goed renoveren kunnen. Gelukkig hebben ze hun broedplek teruggevonden, het is o zo gezellig en ik hoef nu 3 maanden mijn ruiten niet te wassen! (Gerdy Westerdorp).
12-05-2024. De ramen worden door de huiszwaluwen vaak gemarkeerd. Ramen wassen heeft inderdaad geen zin want de vogels gaan rustig door met het markeren. Soms tot woede en frustratie van bewoners. Een huisvrouw in de Haskerveenpolder (Vegelinsoord) was jaren geleden ten einde raad en meende dat de vogels het met opzet deden om haar te pesten. Dat is niet zo! Dat doen ze om te voorkomen dat ze (en hun jongen) tegen de ruiten van het voor hun onzichtbare glas vliegen. Ook boerenzwaluwen markeren gevaarlijke plekken in de stal (meestal wanden) zodat hun jongen er niet te pletter tegen vliegen.
Vandaag rond 20.00 uur, zag ik een blauwe reiger met een uitzonderlijke witte nek bij Bolsward-oost. De zon was niet fel en scheen achter mij. (Henk Rienstra, Bolsward). Gisteren de eerste gierzwaluw gezien hier in Dronrijp. Vorige week draaide hier een sperwer een snel rondje om een vlinderstruik waarin mezen schuilden (Henk Jukkema). Vandaag zag ik voor de derde keer in de afgelopen week 2 appelvinken overvliegen over onze achtertuin (in Scharnegoutum); het zijn een mannetje en een vrouwtje, dus een koppeltje. Ik vermoed telkens hetzelfde koppeltje, want ze leggen telkens dezelfde route af. Deze soort had ik hier niet verwacht, want het is hier niet bepaald een boomrijke omgeving! (Pascal Osinga).
07-05-2024. Appelvinken nemen de laatste jaren flink toe als broedvogel in Friesland.
Opmerking Jan de Jong; De appelvink neemt in Friesland vanuit het oosten richting westen nog steeds toe als broedvogel. Rond 1977 waren er nog maar enkele in het oosten van de provincie, rond 2000 al meerdere in Oost-Friesland en enkele gevallen in Zuid-Friesland en tevens schaars aanwezig in NO Friesland. Rond 2015 steeds meer een toename naar het westen van provincie Friesland. Vanuit de omgeving van Scharnegoutum kreeg ik tot nog toe geen meldingen uit het broedseizoen. Ben erg benieuwd of er al op meer plekken (richting Afsluitdijk /Makkum /Harlingen /Bolsward) appelvinken gezien worden in het broedseizoen (begint van eind april/mei).
13-05. Vanmiddag 4 buizerd op thermiek minstens 1 km hoogte (Henk Jukkema, Dronrijp).
14-05. De eerste boerenzwaluw jongen in Oldekerk zijn er alweer 5 stuks ze hebben al veertjes (Maartje en Roel Veenstra). Vandaag in Kollumeroord bij Camping De Pomp 1 spotvogel, 2 wielewalen en 1 Cetti’s Zanger (Rindert Algra, Leeuwarden).
15-05. Vorig jaar was de primeur, maar het is de torenvalk zeker goed bevallen en ze is weer teruggekomen naar de eendenkorf bij Hollum op Ameland, ze hebben tot nu toe 4 eieren (Jeroen Lap). Vandaag de eerste gierzwaluwen gezien aan de H de Withstraat Buitenpost (A. Wiersma). In Zeegse (Drenthe) vandaag de wielewaal gehoord (Auke van Eck, Hitsum). Vandaag wederom 2 grote vossen (vlinders!) bij Fermanjebosk/algemene begraafplaats in Damwâld. Een exemplaar was bijna geheel versleten. Ook 2 wielewalen in Fermanjebosk. Het mannetje zong maandag 13-05 onophoudend. (Jan Andries Wagenaar).
15-05-2024. Een van de Grote vos vlinders in het Fermanjebosk in Damwâld.
Joure 19 mei 2024.
Tot zover de waarnemingen lijst in de eerste helft van mei 2024. Alle medewerkers heel hartelijk bedankt voor het zenden van de grote hoeveelheid waarnemingen, fotos en meldingen. Vanaf mei (tot diep in augustus) ben ik vooral morgens veel het veld in voor ringonderzoek aan de boerenzwaluw. Daardoor kan de beantwoording van de binnenkomende berichten en het verschijnen van de Nieuwsbrief 63 sterk vertraagd zijn of veel langer op zich laten wachten. Mijn excuus alvast daarvoor.
Nieuwsbrief 62. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant
Door Jan de Jong.
Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van april 2024.
15-04. Aan de Alde Dyk in Kootstertille vandaag een goudvink man gezien (Bauke Walstra). Vanmorgen hebben we bij ons in Rotsterhaule 2 boerenzwaluwen in de stal gezien (Afke Baas). Bij de Belvedère in Heerenveen 1 nachtegaal (Bouke Sienema). Op de A32 bij De Blesse 1 kerkuil dood als verkeersslachtoffer (Edwin de Weerd). In het Lauwersmeer bij Ezumakeeg 1 gierzwaluw gezien (Peter Kruijt). Groepje van 7 lepelaar bij de Twijzelermieden (Alwin de Jong). In de Amvestbossen te Olterterp 1 fluiter (Marten Sikkema). In Rottevalle twee koereiger (Antoine van der Heijden). In Eastermar bij de Putten 1 sprinkhaanzanger (Wieger Poelstra). Bij de Kop van de Afsluitdijk (Friesland) 1 engelse gele kwikstaart gezien (Rommert Cazemier).
15-04-2024. De engelse gele kwikstaart wordt niet veel waargenomen in Friesland.
16-04. Vandaag bij de Jan Durkspolder bij Oudega meerdere koekoeken aanwezig (Freerk Jelsma). Onze boerenzwaluw is terug aan De Stringen in Ballum op Ameland (Petra Visser). Op het Westerse Veld op Vlieland 1 man engelse gele kwikstaart (Bart Vastenhouw). Vanmorgen de eerste koekoek al gehoord en gezien in Oldekerk/Gaarkeuken. Het is anders altijd rond half mei dat hij zich hier laat horen. Er zijn op Gaarkeuken al 12 a14 boerenzwaluwen gearriveerd, veel zo vroeg (Roel en Maartje Veenstra). In polder de Woudfennen te Joure 1 zwarte roodstaart (Eric Elsinga). In Laaxum 1 engelse gele kwikstaart (Johan op den Dries). In het Rijsterbos 1 tuinfluiter roepend (Ida Bek en Twan Zijlstra). Groep van 70 boerenzwaluw bij Ezumazijl in het Lauwersmeer ((Arno ten Hoeve). In de Zwagermieden bij De Westereen 4 tapuit en 1 paapje gezien (Wiebe Sjoerd van der Veen). Groepje van 20 putter in De Mieden bij Dokkumer Nieuwe Zijlen (Michiel Emmers). Drie lepelaar in het Easterskar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema). In Zuiderhavenhoofd te Harlingen 20 visdief (Fred Husting). Twee raaf overvliegend bij Aengwirder of Tjalleberterkrite (M. Houtsma). Bij het Gorzenpaadje te Oosterend op Terschelling 7 beflijster (Hans van Stijn). In het Lauwersmeer 26 gele kwikstaart (Arno ten Hoeve).
17-04. We hebben dit jaar een extra voerplank gemaakt in Bakkeveen en strooien vooral extra zonnepitten.Opvallend is het aantal appelvinken wat op de zonnepitten af komt. Vandaag zaten er 4 tegelijk op het terras (Gerben Oswald). Vandaag hoorde ik in Zuiderburen bij Leeuwarden voor het eerst dit jaar een nachtegaal en braamsluiper zingen (Sybout Jaasma). De eerste boerenzwaluw vloog vanmorgen rond 09:00 uur bij mij in Oudebildtzijl door het verwijderde raam vanmorgen het hok in (Peter Adrichem). Vandaag de eerste boerenzwaluw in Warga weer terug in de schuur (Pieter Talsma). In Smallebrugge 2 tapuit (Jorrit Zondervan). In het Fochteloerveen Zuidoost 1 paapje (Dirk Haaijema). Bij Van Hall Larenstein 1 kleine burgemeester 2e jaars (Jeroen Breidenbach). Bij het Sneekerpad bij IJlst 1 kleine karekiet (Bert op den Dries). Groep van 400 dwergmeeuw bij Uitkijkpunt IJsselmeer bij Cornwerd (Koen Kuiper). Groep van 187 regenwulp aan het voedsel zoeken op het Henshuisterveld bij Terherne (Wouter M.G. Vansteelant). Bij Lemmer een roodhalsfuut gezien (Sietse Bernardus, Joure). In de Potmarge te Leeuwarden 1 zwarte roodstaart (Jaap Westra).
18-04. Een groep van 100 boerenzwaluwen bij Berltsum /Berlikum (Durk Lautenbag). Bij de Kroonpolders op Terschelling 1 boomvalk (Ruben Drost). Bij Nijeberkoop 1 hop gezien en gefotografeerd (Dymphy). Groep van 200 regenwulp in polder de Zwettepoel bij Snikzwaag (Wouter M.G. Vansteelant). Op de N359 bij Lemmer in Uitheiingpolder 1 velduil dood als verkeersslachtoffer (Ate Groenveld). Bij Tacozijl 100 knobbelzwaan (Fer-Jan de Vries). Te Surhuizum bij Ophûs 1 ijsvogel (Ernst Oosterveld). Vandaag voor het eerst hier in Berltsum een putter hier in de tuin (Ita Spoelman).
19-04. Tussen Nes en Pean een paartje tapuit gezien (Tjeerd Sijtema, Grou). Bij de Holle Poarte te Makkum 1 kleine karekiet (Marcel Stienstra). Bij Westerse Veld op Vlieland 80 steenloper (Bart Vastenhouw). In Sint Nicolaasga 1 zwarte roodstaart (Sebasterk). Op de Workumerwaard 1 smelleken en 1 reuzenstern (Marcel Stienstra). Bij de Ontginning in Oldeholtwolde 1 rode wouw (Tjibbe Dikkerboom). Bij het Klaarkampermeer 6 lepelaar (Albert Fopma). In de polder Geele strand bij Workum 1 tapuit (Simon van Brunschot). De eerste boerenzwaluw terug in de stal te Appelscha, maar hij is weer weg ook (Adrienne Jonker). In Koarnjum/ Cornjum 1 siberische tjiftjaf (Maai Gre).
19-04-2024. Een boomkruiper als vensterslachtoffer komt zelden voor.
20-04. Bij de Slotplaats te Bakkeveen 1 fluiter (Siep Luinenburg). Aan de A7 bij Oudehaske 1 rode wouw gezien (Michel Slagter). Vandaag een zingende braamsluiper bij de tennisbaan in sint Annaparochie (Jeppe Bronger). Bij Meeuwenduinslid op Vlieland 7 nachtegalen roepend (Reinier Heijs). Op de Kooiwaard bij Piaam een koekoek (Libbe Zijlstra). Op de heide in Allardsoog 1 beflijster (Oene Roelsma). In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 boomleeuwerik (Ida Bak en Twan Zijlstra). Op Vlieland bij de Waddenkust 6 kramsvogel (Carl Zuhorn). Twee appelvink in Jubbega (Michiel van Ettingen). Op Terschelling bij paal 11 25 drieteenstrandloper (Max Janse). Groep van 75 regenwulp boven Tjonger bij Haule (Henri Zomer). Aan de Burgumermar bij Eastermar 1 dwerggors gevangen en geringd (Arend Timmerman e.a. V.R.G. Burgumermar).
20-04-2024. De dwerggors wordt de laatste jaren niet zo vaak meer gezien in april laat staan geringd.
Aan het Snitsermar bij de Potskar 2 steltkluut (Anouk de Vries). In het Bûtefjild bij Feanwâlden 1 gierzwaluw (Wiebe Sjoerd van der Veen). Bij de plasjes aan N31 bij Harlingen 100 visdief (Jochum en Ruben Drost).
21-04. Langs het waterstaatpad tot paal 10 op Schiermonnikoog zeker 9 nachtegaal zingend (Hein Prinsen). In polder Ald Beets bij Beetsterzwaag 1 tuinfluiter zingend (Willem Bosma). Bij het Gerbrandygemaal aan de Snitsermar 1 gierzwaluw (Fedde Welbedacht). In de Groene Ster bij Leeuwarden 1 beflijster (Jaap Westra). Op de Workumerwaard 1 Amerikaanse wintertaling (Sietse Bernardus, Joure). Een gierzwaluw gezien waar de Opeindevaart de Rijksweg Leeuwarden-Drachten kruist (Marianne Borgman). Vandaag vliegt er een lepelaar boven ons huis in Berltsum richting het oosten en de groene spechten zijn nog in de buurt van het park hoorbaar (Ita Spoelman). Zes steltkluut in Lauwersmeer bij Ezumakeeg gezien (Keimpe Bleeker, Oenkerk).
21-04-2024. De steltkluut wordt de laatste jaren steeds vaker in Friesland gezien.
22-04. Op de Heide van Allardsoog 5 geelgors, 14 boompieper, 7 gekraagde roodstaart en 8 zwartkop zingend (Koert Scholten). Groep van 18 grote stern overvliegend op de Stuifdijk op Terschelling (Thijs de Zeeuw). Bij de Snitsermar /Grienedyk 1 bosruiter (Jelmer Luyckx). Zes gierzwaluw overvliegend bij Kornwerderzand aan de IJsselmeerzijde (Henk Hupkes). In de Schraarderpolder 1 ransuil dood als verkeersslachtoffer (Ate Groenveld). Op de Workumerwaard 7 reuzenstern (Libbe Zijlstra). Bij het Posthuis op Vlieland 1 zwarte roodstaart (Irene Dunselman). Achttien grote stern bij de Stuifdijk op Terschelling (Thijs de Zeeuw). We moesten er even op wachten maar vandaag zijn de boerenzwaluwen terug in de stal en de loods in Terwispel (Arie en Ilse Steenwijk, Terwispel). Hoorde vanavond het onmiskenbare geluid van een roerdomp bij de poel achter (zuidelijk van) Wijckel. Helaas nog steeds geen boerenzwaluwen binnen in de boerderij (Marten van der Heide, Tjerkgaast). Begin van de week werd het oude boerenzwaluw nest hier in Langezwaag bekleed met veertjes en op 18 april lag er al een eerste ei in nest, vanmorgen is het 4e ei gelegd (Joop Petter).
Opmerking Jan de Jong: Het eerste boerenzwaluw ei is zeer vroeg dit jaar. Meestal komen de eerste eieren zo rond eind april begin mei.
23-04. Een paartje zwarte roodstaart op het bedrijventerrein de Wissel in sint Annaparochie (Jeppe Bronger). In de Nesserduinen om Ameland 20 kneu (Henk Venema). In Terwispel 1 zwarte roodstaart (Sietze K.). Twee gierzwaluw te Woudsend (Jorrit Zondervan). In Wergea/Warga 40 regenwulp overvliegend (Johan Mulder). In het Bûtefjild bij Feanwâlden 1 kleine karekiet (Erwin Walstra). In Bakkeveen 1 ijsvogel rustend op eendenkorf in het water. Een kat probeerde de vogel te pakken door vanaf de walkant op de eendenkorf te springen, mislukte gelukkig (Elly Stuiver). Twee baardman bij Wide Mar te Stiens (Meino Zondervan). Bij de Westerplasdijk op Schiermonnikoog 1 zwarte ibis (Johan Dirks). Groepje van 7 witgat overvliegend bij Miereplak op Terschelling (Hans van Stijn). En daar was vandaag dan toch eindelijk de eerste man boerenzwaluw bij ons terug in Eastermar (Arend Timmerman). In Drachten in De Folgeren 1 alpenheggemus in de tuin gefotografeerd (Karin Walinga).
23-04-2024. De alpenheggenmus wordt zelden gezien in Friesland, de laatste was van 19 mei 2022 bij Ferwerd Buitendijks (J. van der Pol/J. v. d. Vijver).
24-04. Te Koudum 1 gierzwaluw overvliegend (Jacob van der Veer). Een tapuit in het weiland gespot voor onze woning in Opende (Klaas Meindertsma). Twee gierzwaluw bij de Sùdwei by Twellegea (Cor van der Meer, Oppenhuizen). Groep van 45 kneu in Vallei van het Veen en Vianenslid op Vlieland (Carl Zuhorn). In de Groene Ster bij Leeuwarden 1 zwarte stern (Laura Jonker). Bij Kornwerderzand een groep van 50 boerenzwaluw aan IJsselmeerzijde (Mark van Leeuwen). De eerste boerenzwaluwen zijn vandaag bij ons in Scharsterbrug (Siebe en Titia Bosma).
25-04. Bij de Jollemabosjes op Terschelling 1 smelleken (Ben van Dort). Op Ameland bij Buurderduinen 1 dode noordse stormvogel gevonden (Theo Kievit). In Ryptsjerksterpolder 11 grote Canadese gans, 21 kemphaan en 2 groenpootruiter (Vincent Douwes). In de Jan Durkspolder in Alde Feanen 1 kleine karekiet zingend (Dick Bos). Vandaag samen met een collega in de Binnenmiede (Fryske Gea) bij Gytsjerk een gierzwaluw gezien. Vreemd was dat er een mannetje grutto deze gierzwaluw achterna zat, alsof de grutto dacht dat het een kleine roofvogel was (Wietse Jan Dijkstra, Sint Annaparochie). De nachtegaal gehoord bij museum Belvédère in Heerenveen (Astrid Schoenmaker). In de Wide Mar bij Stiens 1 dwergmeeuw en zeker een 300 kemphaan, verder een paartje baardman (Koos Klijnsma).
25-04-2024. De baardman is weer wat meer in de provincie Friesland gezien de laatste jaren. Broeden doen ze vaak in rietmoerasjes en langs meren.
26-04. De 2e boerenzwaluw vanmiddag terug in de stal te Terband. De ene zit op het nest en de andere zit ernaast (Henk en Trienke Tjepkema). Vandaag voor het eerst dit jaar weer boerenzwaluwen in de stal te Koufurderrige, een stuk of 4 a 6 (Jan Brouwer). Vandaag mijn eerste zwarte stern gezien, bij het nieuwe gemaal de heining in Hallum (Wietse Jan Dijkstra). Vandaag hoorde en zag ik drie putter in de gemeentetuin, 20 meter van ons huis in Sneek (Menno Silvius). Vandaag in De Deelen twee gekraagde roodstaart en 1 purperreiger gezien (Rindert Alga, Leeuwarden). Vanmorgen een dode scholekster als verkeersslachtoffer gevonden te Dronrijp met 3 kleurringen en een metalen pootring (Kees Arentz, Dronrijp).
Opmerking Jan de Jong; De vogel was op 20 mei 2021 ook in dezelfde plaats Dronrijp gevangen op het nest en geringd als volwassen vogel. Helaas heeft de vogel de ring en de 3 kleurringen niet lang (2 jaar ,11maand en 6 dagen) kunnen dragen. De kleurringen zijn aangelegd om de vogel individueel te kunnen herkennen als de combinatie goed genoteerd of gefotografeerd is. Deze vogel werd na het ringen voor zover bekend niet eerder opgemerkt! Ringvondsten en kleurringmeldingen kunnen ons veel informatie verschaffen. Mocht U een pootring of kleurring tegenkomen schroom dan niet om hem te melden.
27-04. Vanochtend twee gierzwaluw gezien, boven de Krite, is eilandje in de Wite en Swarte Brekken (Cor van der Meer).In Joure een braamsluiper ratelend en aan de Wildehornstersingel te Haskerhorne 1 gekraagde roodstaart en 1 nachtegaal gehoord (Durk Visser, Joure). In het bos achter Lauswolt in Beetsterzwaag ontdekte ik drie eenden op een tak van een beuk. Tot mijn stomme verbazing waren het 3 zomertalingen, 2 mannetjes en 1 wijfje. De beide "heren" probeerden indruk te maken! De biotoop past niet bij deze vogels (in bos). Maar dit gedeelte van het bos is door de vele regen kletsnet geworden. Greppels staan allemaal vol (Hans Bijl, Drachten). Vandaag zijn de gierzwaluwen terug boven de tuin in Berltsum. Verder in het Swin bij Elahuizen 3 baardman, veel rietgorzen en rietzangers, 1 snor en 3 visdief (Ita Spoelman). Vandaag zag ik de zwarte roodstaart weer bij EFKO, de betonfabriek in Uitwellingerga en hoorde ik daar ook een koekoek (Herman Postma. Oppenhuizen).
28-04. Vanmorgen een zwarte roodstaart gehoord bij de R.K.-kerk in Joure (Durk Visser). De 3eboerenzwaluw is vandaag bij ons in Terband gearriveerd (Henk en Trienke Tjepkema). Vanmorgen kwam ik 1 groene specht tegen in Berlikum (Rinze Kuiken, Sint Annaparochie). Vandaag zag ik aan de Hooivaartsweg in Gersloot een koereiger (Sjoukje Jacobs, Tjalleberd). Vanmiddag voor het eerst twee jonge huismussen bedelend om voer, zittend op een tak drie meter voor ons huiskamerraam in Sneek (Menno Silvius). Vanmorgen een boerenzwaluw gepakt die wat versuft was bij ons in Oldekerk/Gaarkeuken, ring gefotografeerd en op een nest geplaatst, na een uur bijgekomen en vliegt weer rond (Roel en Maartje Veenstra).
Opmerking Jan de Jong: Dat was de 1e terugmelding van een geringde boerenzwaluw dit jaar. De vogel was als volwassen mannetje in dezelfde stal geringd op 21 juni 2023.
29-04. Vanmorgen 7 bergeenden rond de boerderij in Tjerkgaast. Bij huis broedt ook een scholekster op het dak naast de zonnecollectoren van m'n zwembad. Verleden jaar zat ie op exact dezelfde plek maar die eieren zijn door zwarte kraaien gestolen. Vrees dat die kans ook nu weer groot is (Marten van der Heide). Vanmiddag een heel grote groep gierzwaluwen heel hoog boven Heeg, mooi gezicht, waren ook aan het jagen, doortrekkers, even later niets meer te zien, maar ze zijn er (Feite Terpstra Heeg). Vanmiddag een zwarte ooievaar in Joure bij de Omkromte achter Kooilaan gezien (Eesge Westerhof). Vanavond voor het eerst de koekoek gehoord en een velduil jagend over de riet wal bij de Dokkumer Ee (Jan Wind, Wyns). Vanmiddag om 13:45 uur drie gierzwaluw boven ons erf in Workum, tegen de avond een 25-tal heel hoogvliegend. De waarneming is 15 dagen later als in 2023 (Andries Blom, Workum). De eerste boerenzwaluwen zijn vandaag aangekomen in Sint Jacobiparochie (Jan Akkerman). Vanochtend voor het eerst de koekoek horen roepen bij het Jouster strandje bij de Korte ekers (Bertus Rijpkema, Joure). Vanmorgen werden wij in Dokkum gewekt door roep van de koekoek. Hij is dit jaar een week eerder dan vorig jaar, toen wij hem op 5 mei hoorden, het jaar daarvoor op 4 mei (Tjip Oberman, Dokkum). Vanmorgen zaten er 2 boerenzwaluwen in de stal te Appelscha, hopelijk is het een paartje en gaan zij er niet vandoor. De eerste was hier 19 april al doch verdween weer na een tijdje (Adrienne Jonker). Vandaag de 4eboerenzwaluw terug in de paardenstal te Terband (Henk en Trienke Tjepkema). Vandaag de eerste 2 boerenzwaluwen bij mij in Tjerkgaast naar binnen vliegen (Marten van der Heide).
30-04. In de Hertenbosvallei op Schiermonnikoog 1 paapje (Wilco Mulder). In Drachten Sud 2 boomvalk en 1 tuinfluiter (Eduard Peter de Boer). In Goingarijp 1 koekoek roepend (Wouter M.G. Vansteelant). In Gorredijk 6 gierzwaluw (Frank van Gessele). Vanmorgen al een 5 legsel van boerenzwaluw in de stal te Oldekerk/Gaarkeuken (Roel en Maartje Veenstra). De eerste 5 gierzwaluw vliegen hier al boven het Helmhout in Joure (Bertus Rijpkema, Joure). Aan de Marwei/Haven te Jistrum 1 koekoek en bij De Putten te Eastermar 2 kleine karekiet (Rindert Algra, Leeuwarden). Eerste boerenzwaluw weer terug in de schuur hier in Hollum op Ameland. Een winterkoning heeft inmiddels een nestje gebouwd op een oud zwaluwnest. Vorig jaar heeft ie dat ook geprobeerd, op hetzelfde nest, maar de boerenzwaluwen hebben dat bouwsel toen zonder pardon op de grond gekieperd. Niet dat ze dat nest zelf wilden gebruiken, nee hoor, ze hebben even verderop in de schuur een nieuw nestje gemaakt. Ben benieuwd hoe dat dit jaar gaat. (Jeroen Lap).
Opmerking Jan de Jong;Wij ook Jeroen, houdt ons op de hoogte van de ervaringen met nesten van de boerenzwaluw. Soms zoeken ze vreemde plekken op om te broeden.
Joure 1 mei 2024.
Tot zover de waarnemingen lijst in de tweede helft van april 2024. Alle medewerkers heel hartelijk bedankt voor het zenden van de grote hoeveelheid waarnemingen, fotos en meldingen. Met ingang van de maand mei ben ik vooral morgens veel het veld in voor ringonderzoek aan de boerenzwaluw. Daardoor kan de beantwoording van de binnenkomende berichten en het verschijnen van de Nieuwsbrief 63 sterk vertraagd zijn of veel langer op zich laten wachten. Mijn excuus alvast.
Voor de duidelijkheid meld ik dat alle Nieuwsbrieven OOK in te zien zijn op mijn Blog;
