Nieuwsbrief 49. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant

Door Jan de Jong.

Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van oktober 2023.

01-10. Vier grote gele kwikstaart geringd bij Zurich/viaduct (VRS Franeker). Groep van 100 grote canadese gans in het Oosterschar bij Sintjohannesga (Johannes en Gea Koster). Nog 1 overvliegende gierzwaluw boven Schiermonnikoog (Tim Schipper e.a.). Groepje van 8 baardman bij Potskar Noord aan Sneekermeer (Naut van der Mei).  In Lippenhuizen 1 ijsvogel gezien (Taco Klabbers). Groepje van 12 staartmees bij De Sanding in Drachten (Bouke Roosma). Bij het Barrahuis in Leeuwarden groepje van 37 sijs overvliegend (A, Jansma). Bij de Peazemerlannen 1 koperwiek (Guido Band). Een bokje overvliegend in Cupidos Polder op Terschelling (Rik Winters). Twee grote gele kwikstaart in Irnsum (Naut van der Mei). In Sneek in het Burgemeester Rasterhoffpark 1 boomvalk (Jelmer Luycks). Groep van 40 holenduif in Polder de Kale Weg bij Doezum (Wieger Poelstra).

02-10. Vandaag aan beide kanten van de Graverij bij Joure op graslanden zeker 80 foeragerende en rustend grote zilverreiger geteld (Lykele Zwanenburg, Dronten). In Oppenhuizen aan de Leyepoel 1 ijsvogel. Twee weken eerder werd daar bij een kennis ook 1 ijsvogel dood gevonden als raamslachtoffer (Herman Postma). In het Lauwersmeer in de Bantpolder 1 hybride kleine canadese gans x brandgans aanwezig (Kees Bode).

Foto © Kees Bode.

02-10-2023. Deze hybride heeft de grote van een brandgans en de kop is typisch van een brandgans.

Vijf wilde zwaan in Fochteloerveen (Koert Scholten).  Op ringstation Rohel aan het Tjeukemeer 23 watersnip en 13 graspieper gevangen en geringd. Nooit eerder werden er op VRS Rohel Tjeukemeer zoveel watersnippen op één dag gevangen (Gerard Westerhuis/VRS Rohel Tjeukemeer). Aan de Burgumermar bij Eastermar 3 vuurgoudhaan gevangen en geringd (VRS Burgumermar/Eastermar). Vandaag aan beide kanten van de Graverij (Joure) op graslanden in totaal 80 foeragerende en rustend grote zilverreiger geteld (Lykele Zwanenburg). Hier op Kreta (Griekenland) zitten we midden in de oostelijke vogeltrek. Via Israël en Libanon trekken onnoemelijk veel vogels naar het zuiden. Ochtends heel veel zwaluwen van verschillende soorten. Zodra de lucht opgewarmd wordt verschijnen de roofvogels en ooievaars. Ze zweven enorme afstanden puur op thermiek. Daarnaast veel klein vogelgrut. Maar heel opmerkelijkste grauwe vliegenvanger voert de jongen nog (Klaas Haringa, Sneek). Groep van 135 sijs in elzen in Bomenland op Vlieland (Peter de Knijff). Aan de Alde Leppedyk in Nijbeets 1 zwarte roodstaart (Lieuwe van Welie). In het Leeuwarderbos bij Leeuwarden 1 bladkoning roepend (Jeroen Breidenbach). Vier velduil overvliegend bij Sneekermeer (Jelmer Luyckx). In Drachten op De Drait 1 koperwiek (Sjouke Scholten). Bij It Wytfean bij Eastermar 1 boomvalk gezien (Antoine van der Heijen). Te Hollum op Ameland 1 steenuil (Paul van der Winden). Een ijsvogel weer in het Hemmemapark park in Berlikum (Ita Spoelman). Bij De Appelschasche Made 1 zwarte ooievaar met kleurring 19L5(Dirk Hiemstra).

Opmerking: zie ook de melding van 29-09-2023 bij De Hoeve van Mark de Vries en Davy de Nekker in Nieuwsbrief 48. Mark de Vries merkt op dat de gekleurringde zwarte ooievaar afkomstig is uit Polen in Lubuskie en daar als eerste jaars op 1 juli 2023 geringd is op 684 km van de waarnemingsplek.

03-10. In Uitwellingerga is nog steeds een zwarte roodstaart aanwezig bij de betonfabriek In het hok waar de zonnebloem met daarin een winterkoning nest dit jaar, hangt ook een oude eendenkorf. Daarin zit nu voor de derde maal dit jaar een nestje holenduif. Het laatste jong kan elk moment uitvliegen (Herman Postma).

Groep van 50 sijs in De Deelen (Martin Boomsma). Vijf grote gele kwikstaart in Harlingen (Vincent Douwes). Groep van 20 staartmees aan de Reddingsweg op Schiermonnikoog (Peter Lindenburg en Wouter Halfweg). Groepje van 25 sijs in Bakkeveen (Koert Scholten). In Oldeholtpade groep van 50 kneu (J.de Groot). Op de Delleboersterheide 2 windepijlstaart vlinders (Karen Hartog). In de Houtwiel bij de Falom zeker 40 watersnip waargenomen (Wiebe Sjoerd van der Veen).  In Bakkeveen groepje van 25 vink overvliegend (Koert Scholten).

04-10. Groepje van 11 staartmees in Amvestbossen bij Olterterp (Willem Bosma). Een kleine burgemeester tijdens de veerdienst Vlieland -Harlingen (Mark Aarts). Op Vlieland in de 3^e Kroonspolder 1 kwartelkoning geringd door VRS Vlieland (Carl Zuhorn/G. Bochem).  In de Surhuizumer Mieden bij Surhuizum 1 mandarijneend (Wieger Poelstra). Groepje van 5 casarca in het Oosterschar bij Sintjohannesga (Teake Roosjen). Twintig nijlgans te Feinsum (Gerard Mast). Groep van 150 drieteenstrandloper op Terschelling op Strand tussen paal 5 t/m 10 (Cor Smit).

Foto © Cor Smit.

04-10-2023. Drieteenstrandloper komt vaak aan de kust op de van de Waddeneilanden voor.

05-10. In Oosterwolde 1 grote gele kwikstaart (Tijn de Boer). In Harlingen 1 zwarte roodstaart (Sarah Humphrey). In het Leeuwarderbos bij Leeuwarden al een beflijster gezien (Lisette Cuperus).  Op Ameland bij de Kooiduinen 1 beflijster (Martin Hornsveld). In de Duinen op Terschelling groep van 30 kramsvogel (Marcel Bingley). Bij de Rinkeskooi op Terschelling een morinelplevier bij 4 goudplevier gezien (P. van Beers en Minne Feenstra).  De eerste koperwieken komen vanuit zee vliegen op Vlieland (VRS Vlieland). Honderden koperwiek overvliegend boven Vlieland (Robbert van Hiele). Bij de Kooiduinen op Amelandgroep van 140 koperwiek ((Justin Jansen). Bij het Gorzenpaadje op Terschelling groep van 250 koperwiek (Hessel). Op Schiermonnikoog aan Noorderstrand groep van 50 koperwiek (Jelle Naalden en Dick Peeters). Bij Oenkerk een groepje van 18 koperwiek (Gerben Mensink).  In de Soestpolder bij Burgum groepje van 13 koperwiek overvliegend (Wiebe Sjoerd van der Veen).  In Broeksterwâld 1 koperwiek gevangen en geringd, de eerste dit najaar (Harry de Boer).

06-10. Groep van 8 casarca in Oosterschar bij Sintjohannesga (Albertje Alkema ten Hoeve, Ouwsterhaule). Op Ameland bij de Zwanenwaterduinen 1 roze spreeuw (Robert Keizer/ Erik Ernens en anderen). Groep van 40 sijs te Bakkeveen (Koert Scholten). Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer 300 kievit en 1 jagende smelleken (Dick Pruiksma). Bij Stortemelk op Vlieland groepje van 40 vink (Bas Lagerveld). Bij De Stripe te Wijnjewoude 1 zwarte specht (Gerard Tamminga). In het Fochteloerveen bij Compagnonsveld groepje van 5 kramsvogel (Patrick Agterberg). Tussen Molkwerum en Stavoren een groep van 40 a 50 lepelaar aan de kust van het IJsselmeer overvliegend richting Stavoren (Thomas van der Veer/ Workum).  

07-10. Bij Kornwerderzand aan de Wadkant 260 fuut (Hans van Stijn). Te Sint Anna Parochie 1ijsvogel (B. Tuinhof).  Bij de Sondeler Leijen 1 bladkoning roepend (Sietse Bernardus, Joure). Groepje van 20 putter bij Gerbrandygemaal aan het Sneekermeer (Johan Helmus). Vijf bokje bij Kooiduinen op Ameland (Rik Winters en Robert Keizer).   

08-10. In Oudehaske bij ons aan deJousterweg 1 mannetje beflijster in de boom. De helderwitte bef viel op (Tjitte de Vries). In Sondel vloog een beflijster mannetje tegen de ruiten en bleef versuft liggen. Na een tijdje bijgekomen in een doos is de vogel toch weer hersteld en weggevlogen (Romke en Marijke de Jong).

Foto © Romke en Marijke de Jong

08-10-2023. Beflijster komt bij in een kartonnen doos in Sondel.

In de Kobbeduinen op Schiermonnikoog 1 raddes boszanger (Maarte-David en Jesse Oosterhuis). In de Kooiduinen op Ameland 1 klapekster (Marten Hornveld). Bij Kornwerderzand groepje van 10 reuzenstern (Durk Lautenbach e.a.).  

Foto © Durk Lautenbach

08-10-2023. De reuzenstern wordt  steeds vaker gezien in Friesland met zijn opvallende forse snavel.

09-10. In Oosterwolde 1 grote gele kwikstaart en een goudhaan in tuin (Nel van Charante). Twee eerste jaars dwerggors geringd op Vlieland (VRS Vlieland). Te Stiens in bosvijver 22 krakeend (Gerard Mast).

10-10. In Berlikum 5 merel, 1 roodborst en 1 tjiftjaf weer terug in de tuin (Ita Spoelman).In Zweins vloog 1 vrouwtje zwartkop tegen de venterruiten en was op slag dood (Mevr. Fokkema). Vandaag zagen mijn vrouw en ik een scholekster met een doorgegroeide snavel die wormen zocht in de berm van de Seedyk ter hoogte van Roptazijl. Hij leek geen hinder te ondervinden van de doorgegroeide snavel (Tjeerd Sijtema, Grou).

Foto © Tjeerd Sijtema, Grouw).

10-10-2023. Een jonge scholekster met gekruiste snavel en doorgegroeide snavel kan nu nog met het zachte winterweer aan voedsel komen. Het wordt moeilijk als de vogel in de wintermaanden schelpdieren wil eten.

11-10. Dertig keep overvliegend boven Oerd op Ameland (Rudi Huiting). Drie grote gele kwikstaart overvliegend op de Makkumer Zuidwaard (Ruben Drost). In Heerenveen 1 groene specht roepend (Koos Jager). Groep van 72 kleine zilverreiger bij De aanwas op Schiermonnikoog (Marco Zomer). Groepje van 12 strandleeuwerik op Terschelling bij paal 18 (Jaap Vink). Te Stiens nog steeds 22 krakeend (Gerard Mast).

12-10. Op Vlieland 11 bokje gevangen en geringd (VRS Vlieland).Een hop gezien in Joure aan de Klamp (Theo Zwerver).  Groepje van 40 sijs te Rinsumageest (Wiebe Sjoerd van der Veen). Bij De Slotplaats te Bakkeveen 22 kruisbek (Christiaan de Vries). Bij de Alde Feanen/Wikelslân  20 kramsvogel en groep van 20 baardman (Simon Lodewijk).  Te Rotstergaast op Rotstergaasterwallen 1 raaf (Jan Bijsterbos). Twee zwarte roodstaart in de Kraanlanden op De Veenhoop (Rowena Bos). Groepje van 15 staartmees bij Camping Seedune op Schiermonnikoog (Bram de Vries). Op twee plaatsen in Joure (Rozenbosk/ Groenhof) een ijsvogel gezien (Tonny de Jong). Twaalf putter te Stiens (Gerard Mast). Op Vlieland in de 3^de Kroonspolders 1 eerste jaars vrouw ijsvogel geringd (VRS Vlieland/Jeroen Breidenbach).

Foto © Jeroen Breidenbach.

12-10-2023.Een eerste jaars vrouw ijsvogel liet zich vanmorgen vangen en ringen in de 3^de Kroonspolders op Vlieland door VRS Vlieland. In de periode1997-2023 zijn op station Vlieland door VRS Vlieland 14 ijsvogels geringd. Van 1997 t/m 2014 slechts 4 en in de periode 2015 t/m 2023 zeker 10.

Opmerking Jan de Jong;  

De ijsvogel wordt de laatste jaren steeds vaker gevangen en geringd.  Op Ringstation Rohel zijn er in de periode 1985 t/m september 2023 in totaal 95 geringd door VRS Rohel Tjeukemeer. In totaal 87 jonge eerste jaars (42 vrouw/35 man/10 onbekend) en slechts 8 volwassen (3 vrouw en 5 man). Tussen 1985 en 2000 hebben we geen enkele ijsvogel geringd. In 2001 plotseling 3 jonge vogels (2 man /1 vrouw). Daarna vrijwel elk jaar wel 1 of meerdere ijsvogels, met uitzondering van de jaren 2010-2011 en 2021 toen er geen ijsvogels werden gevangen. Piekjaren met 5 of meer ijsvogels waren; 2007 (6), 2008 (5), 2016 (12), 2017 (11), 2019 (7), 2020 (11), 2022 (9) en 2023 (9).  Door de zachte winters van de afgelopen jaren worden er elk jaar vooral jonge vogels gevangen en geringd in Friesland. 

Dat is ook de ervaring van Ringgroep Burgumermar/Eastermar (Arend Timmerman/Germ de Vries). Op 9 oktober schreef Arend Timmerman me; “Ook de IJsvogels doen het opvallend goed.  Vanmorgen weer eentje. Tussen januari 1967 en januari 2022 ving ik er totaal 16. Nu in 2023 alleen al 14 “.

13-10. Bij Tjerkgaast/De Bolten 1eerste jaars man steppenkiekendief gezien (Johan Deinum). Nog 1 late gierzwaluw overvliegend in Bantpolder/Lauwersmeer (Bouke Roosma). Op Vlieland bij Torenvijver 1 ijsvogel (Leo Heemskerk). Groep van 50 goudhaan aan de Reddingsweg op Schiermonnikoog (Fabian Meijer). Bij paal 11 op Terschelling groep van 100 putter (Enzo de Boer). Bij Stortemelk op Vlieland groep van 600 koperwiek (Frank Coenjaerts). Op Ameland bij de Kooiduinen 5 roodborsttapuit (Lo Troisfontaine).

14-10. Bij het Gerbrandygemaal aan het Sneekermeer 2 kruisbek overvliegend (Jos Welbedacht). In het Rijsterbos groepje van 17 vink en 10 roodborst. In Rijs 1 bladkoning gezien (Theo de Vries). In Oosterwolde 1 grote gele kwikstaart overvliegend (Jan Kalsbeek). Te Wijnaldum 1 smelleken gezien (Jorian Eijkelboom). Groep van 25 baardman bij Kollumerwaard in Lauwersmeer (Paul van der Ploeg). Tijdens een ochtend telling van 08:17 – 12:00 uur op Badstrand van Terschelling 2049 zilverplevier geteld (Wouter Monster e.a.). Bij de Brandemeer bij Wolvega 1 bruine kiekendief gezien (Bé Schilder). Een hele ploeg van 50 koperwiek en 15 kramsvogel in Ruigahuizen bij de begraafplaats in het bos (Ita Spoelman, Berltsum).

15-10. Vijf kramsvogel te Stiens (Gerard Mast). Bij de Veerdam te Holwert 1 stormvogeltje langs vliegend (Jaap Westra), Opmerking; Ook op Schiermonnikoog (Wouter Monster e.a.) en op Vlieland (Jorrit Vlot e.a.) werd nog 1 stormvogeltje gezien! In Giekerk 10 staartmees (Marjolein Korf). Nog 1 huiszwaluw in Burgum (Jelle Vonk). In Oost-Vlieland op Vlieland een overvliegende pestvogel (Jildert Hijlkema e.a.). In de Banckspolder op Schiermonnikoog 1 grote pieper (Joris Blokhuis). In de Lindevallei bij Wolvega 1 goudvink (Sjoerd Bresser). Groep van 70 kramsvogel overvliegend bij Kooiplek op Vlieland (Guus Peterse). Groep van 200 holenduif bij Holwert/Westerpolder (Henk Hiemstra). Groep van 25 veldleeuwerik bij Hoog Duurswoude (Tijn de Boer).  Bij Terwispel 1 zwarte ooievaar (Henk Dommelholt).

To zover weer het halfmaandelijkse overzicht van bijzondere waarnemingen.

Opmerkingen Jan de Jong.

De situatie in ons land is tijdens de voor en najaarstrek zo dat er veel trekvogels sneuvelen tegen de vensterruiten mogelijk zelfs landelijk meer dan 1 miljoen!  Ieder jaar krijg ik veel berichten binnen (vooral Friesland). Van zowel uit de grotere steden als in dorpen en het buitengebied. In veel gevallen moeten de vogels (lijsters, houtsnippen, zwartkoppen, kwikstaarten etc.) het met de dood bekopen.  Vaak is het maar het topje van de ijsberg (!) van wat er gemeld en gevonden wordt. Veel vogels vliegen nog een tijdje (gewond) door en sterven op allerlei plekken tijden de trektocht. Ook worden veel raamslachtoffers (levend/gewond/dood) gepakt door katten en andere predatoren die in de vaak nachtelijke uren nog op pad zijn. Kat dus binnen houden.  Voor overdag helpen soms raamstickers. De meeste slachtoffers vallen echter in de vroege ochtend als de vogels van hun vaak nachtelijke trek naar beneden komen en een plek te rusten zoeken. Vaak zijn ze dan oververmoeid (soms door tegenwind en langdurige doortrek) en is hun reactievermogen stukken kleiner. Naast raamstickers overdag blijkt dus ook het doven van lichten in (hoge) gebouwen (zoals in Chicago) of gebouwen met erg veel glaswerk het te helpen als in de nachtelijke uren als er geen activiteit meer is de lichten alle te doven.

Laten we allen proberen de schade te beperken. De vogeltrek heeft een duidelijke functie en is voor de soort nodig om te overleven. Heeft U een raamslachtoffer gevonden meldt het ons dan even (0513-414788 of j.d.jonglc@home.nl ). Zo krijgen we een indruk waar de sterfte optreedt en kunnen we mogelijk gezamenlijk maatregelen treffen om dit te voorkomen. 

Hieronder nog een artikel hoe erg het wel niet kan zijn met vensterslachtoffers in Noord-Amerika.

Meer dan 1000 raamslachtoffers op 1 dag in Noord-Amerika.

*Tekst deels overgenomen en bewerkt uit een artikel van Alija Uteuova (7-10-2023) uit The Guardian.

 In Chicago in een van de grote steden in Noord-Amerika vlogen op 1 dag (donderdag 5 oktober 2023) in het grootste congrescentrum McCormick Place wat grotendeel bedekt is met glas zich meer dan 1000 (!) vogels zich dood binnen een straal van 2,4 kilometer terwijl ze naar het zuiden trokken naar hun overwinteringsgebieden. Vrijwilligers waren op 7 oktober nog steeds bezig om de karkassen te bergen en te registreren.   Het is het topje van de ijsberg, maar het is een enorme hoeveelheid vogels die we zowel dood als gewond hebben aangetroffen”, zegt Annette Prince, directeur van Chicago Bird Collision Monitors. Eraan toevoegend dat dit het hoogste aantal vogelaanvaringen was dat de groep heeft geregistreerd. Vanaf het terrein van één gebouw op één dag. Van eind woensdag 4 oktober tot en met begin donderdag 5 oktober waren er naar schatting 1,5 miljoen vogels in de lucht boven Cook County, de thuisbasis van het grootstedelijk gebied van Chicago. Karkassen van Tennessee-zangers, heremietlijsters, Amerikaanse houtsnippen en andere soorten zangvogels werden teruggevonden.

Niet elke vogel die tegen het raam botst, zal een lichaam achterlaten”, zegt Brendon Samuels, die onderzoek doet naar botsingen tussen vogelramen aan de Universiteit van Western Ontario. Hij merkte op dat de werkelijke omvang van de getroffen vogels zich in de loop van een paar dagen zal ontrafelen naarmate mensen vogels blijven oppikken in het centrum van Chicago. “In feite zien we vaak dat vogels tegen glas botsen en op enige afstand blijven vliegen, waarbij ze ernstig gewond raken op een manier dat ze het uiteindelijk niet langer dan een paar uur zullen overleven,” voegde Samuels eraan toe. Vogels die in een klein geografisch gebied in grote aantallen sterven, komen meestal voor tijdens piekmigratieperioden in de lente en de herfst. Weersomstandigheden zoals tegenwind, regen en mist kunnen het moeilijk maken voor vogels om zich te oriënteren, naast de lichtvervuiling door steden die hen naar binnen kan lokken en gevangen kan houden tussen dodelijke structuren."Overal waar glas is, zullen vogels tegen de ramen slaan", zegt Bryan Lenz van de American Bird Conservancy.  Jaarlijks sterven tot wel een miljard vogels als gevolg van botsingen, en in het geval van Chicago vlogen de vogels die later dood of gewond werden gevonden hoogstwaarschijnlijk vanuit Canada op weg naar Zuid- en Midden-Amerika.

Foto © Otte Zijlstra. (Uit archief).

De houtsnip is een van de vogelsoorten die vanaf oktober vaak op de weg en doortrek sneuveld tegen de vensterruiten.

Overal waar vogels voorkomen, verrichten ze essentiële ecosysteemdiensten die economische waarde hebben en noodzakelijk zijn voor het functioneren van ecosystemen. Na grote bosbranden zoals die in Canada kunnen vogels die terugkeren naar verbrande gebieden zaden verspreiden en het herstel van het boslandschap bevorderen. Mondiale temperatuurstijgingen dragen bij aan de toename van insectenpopulaties, en vogels die zich ermee voeden kunnen helpen de problemen te beteugelen die een bedreiging vormen voor mensen en voedselsystemen. Van alle steden in de VS vormt de lichtvervuiling in Chicago het grootste risico voor trekvogels. Het uitschakelen van de verlichting in gebouwen is een manier om het aantal dodelijke slachtoffers te verminderen.Uit een onderzoek uit 2021 in McCormick Place, dezelfde plek waar donderdag de vogelsterfte plaatsvond, bleek dat het uitschakelen van de helft van de lichten in grote gebouwen het aantal botsingen zes tot elf keer kan verminderen. McCormick Place neemt deel aan het Lights Out Chicago- programma, waarbij gebouwen 's nachts vrijwillig de verlichting uitschakelen of dimmen, tenzij er iemand binnen is.

Doe mee, en meldt raamslachtoffers altijd zodat het duidelijk wordt waar in ons land de slachtoffers vallen!

Tot zover weer deze extra lange Nieuwsbrief.

Meldingen voor de Nieuwsbrief 50 graag vóór 1 november 2023 inzenden met vermelding van naam en adresgegevens.

Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen.

17 oktober 2023.

Jan de Jong, Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.

Tel; 0513-414788.

De NIEUWSBRIEVEN verschijnen vanaf heden onregelmatig i.v.m. het opstellen van het Eindverslag van het Boerenzwaluw Journaal 2023.  Het maken en samenstellen van het Boerenzwaluw eindverslag vergt namelijk altijd heel veel tijd.

Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).

18-10-2023, 15:13 Geschreven door Jan de Jong, Joure
Reageren (0)

Nieuwsbrief 48. Vogel en Natuurnieuws Leeuwarder Courant

 Door Jan de Jong.

Natuurnieuws uit Friesland in de tweede helft van september 2023.

16-09. Vandaag 12 staartmees hier in onze tuin in Britsum. Vlogen in groep van boom naar boom (Deelstra, Britsum). De boerenzwaluwen zijn nu definitief vertrokken uit onze stal in Noardburgum (Jan van der Veen). In Fochteloo 1 ijsvogel (Anke Ebbens). Op Noorderleech 3 velduil (Huib Versloot). Groep van 69 grote canadese gans bij Oer de Wiel te Feanwâlden (Sibbele de Jong). Zes smient in Easterskar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema). Bij Ezumakeeg in het Lauwersmeer 1 sperwergrasmus (Dennis Liewes).  Groep van 50 gele kwikstaart bij Laaxum (Dio Hornman).  In de Rottige Meenthe 1 zwarte ooievaar (Peter Bezembinder).  Bij de Waddenzeedijk op Schiermonnikoog 120 smient (Barry Woudenberg). Tien ringmus in het Easterskar bij Sintjohannesga (Martine Huisman). Bij de Westerplas op Schiermonnikoog 24 kleine zilverreiger (Steve Geelhoed). Nog een ringvangst van snor aan het Burgumermar (VRS Burgumermar/Eastermar). Bij ons in It Heidenschap nog 6 boerenzwaluw rustend op de balken in schuur (Gerdy Westendorp). Op de Kooiwaard bij Piaam 1 grote gele kwikstaart (Libbe Zijlstra).

Foto © Hans Verhoeven (uit archief).

23-04-2011.De grote gele kwikstaart duikt steeds vaker op in het Friese landschap.

17-09. Op Breezanddijk aan de IJsselmeerzijde 1 bladkoning (Sietse Bernardus, Joure). In Oosterwolde 1 grote gele kwikstaart (Jan Kalsbeek). In Aekinga bij Appelscha 5 grote lijster (Jeroen van der Zwan). Groep van 20 baardman bij Ezumakeeg in het Lauwersmeer (Chris Beart). Bij de Vortex op Schiermonnikoog 1 roodmus (Patrick Snoeken). Groepje van 56 reuzenstern op Workumerwaard (Alexander Vesters/Henk Sierdsma). Groep van 17 koereiger in Polder Kooihuizen bij Makkum (Sietse Bernardus, Joure).  Onze laatste boerenzwaluwen in Britswert zijn vandaag vertrokken (Kees en Afke Hoogland, Britswert).

18-09. Drie zwarte zwaan in de Twijzelermieden (Jacob Hanenburg). In de Vuurtorenvallei op Schiermonnikoog nog een gierzwaluw (Bas Koster).  Vandaag voor het eerst hier in Holwert geen boerenzwaluwen meer in de schuur. Allemaal vertrokken dus. Volgens mij is het hier bij ons een goed zwaluwenjaar geweest. Het riet dekken van twee zijden van de boerderij heeft geen negatieve invloed gehad op het aantal broedparen (Jan Idsardi, Holwert). Op de Engelsmanplaat in Waddenzee 1 smelleken en 1 grote karekiet (Bart Romijn).

Foto © Wietse de Vries, Sneek.

14-09-2023. De smelleken jaagt graag van een lage uitkijkpost in het landschap.

19-09. In de Wide Mar bij Stiens groep van 21 slobeend en 71 (!) zwarte ruiter (Koos Klijnstra).Groep van 30 grote zilverreigers in de Veenpolder in De Deelen (Michiel van Ettinger).Zes paapje in Fochteloerveen (Andre Bloem). In Workum een ijsvogel gezien (Harry de Vries). Groep van 7 indische gans bij de Bocht van Molkwar (Theo Hattink). In het Pettebosk bij Earnewâld 1 smelleken (Hetty Borger). In de Eeltjemeer bij Rinsumageest een groep van 22 witte kwikstaart. Ook bij Tuskenmarren bij Rinsumageest een groep van 18 witte kwikstaart (Dio Hornman). Groep van 10 staartmees in het Fochteloerveen (Kick Heeregrave). In de Mieden bij Engwierum 100 putter en een honderdtal kneu gezien (Kees Bode). In de Slotmolenpolder bij Sint Nicolaasga 1 grote gele kwikstaart (Rommert Cazemier).   Twee grote zilverreiger in de buurt van Snakkerburen in Leeuwarden (Thomas Bakker). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 witwangstern (Sjoerd Kooistra).

Foto © Sjoerd Kooistra.

19-09-2023. De witwangstern wordt de laatste jaren steeds vaker in ons land waargenomen.

20-09. Bij de Mokkebank vloog een groep spreeuwen met een wit exemplaar er tussen (Ype en Tryntsje Albada, Warns). De boerenzwaluwen zijn bij ons vandaag vertrokken in Hitzum. Totaal 8 nesten, vorig jaar 4 dus een vruchtbaar jaar. Wel kleinere nesten, telkens 3 of 4 (Joki Bakkers, Hitzum). Bij Kippenburg /Oudemirdum 1 grote gele kwikstaart (Durk Jelle). Twee ijsvogel te Heerenveen/De Kavels (Naut van der Mei).  Op Vlieland in 3^de  Kroonspolder 1 bokje overvliegend (Carl Zuhorn/Hielke Boomsma). Twee casarca in het Oosterschar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema). Op het Noordzeestrand van Ameland 75 drieteenstrandloper (Frank Meeuwissen).  Groep van 400 kievit aan de Kraenlânswei bij De Veenhoop (Laurens Dam).  Op Schiermonnikoog /Klooster 1 bladkoning en op het Noorderstrand 2 smelleken (Bas Koster). Zeker 200 kneu op strand aan de Noordzeekust bij Ballum op Ameland (Tobias Mende). Bij Feanwâlden/Oer de Wiel groepje van 25 graspieper die opgejaagd werd door een vrouwtje bruine kiekendief. Ook bij de Bouwepet een 20-tal graspieper en zeker 30 witte kwikstaart (Wiebe Sjoerd van der Veen). Bij Midsland Noord op Terschelling 2 kramsvogel (Louis H. Zandbergen).

21-09.  Bij De Greiden te Heerenveen 1 grote gele kwikstaart waargenomen (Jaap Westra). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 koekoek (Bauke Sienema, Heerenveen). Op Vlieland in de 3^de Kroonspolder 1 grote gele kwikstaart (Carl Zuhorn).  Bij de Grutte Wielen bij Tytsjerk 2 reuzenstern (Henk Hiemstra). In Oudeschoot 1 wespendief (Marc Bleijerveld).  Twee velduil jagend bij Deeklân en Lange Warren bij Jutrijp (Tessa van Vreeswijk). Op het Hemrikkerveld bij Beetsterzwaag 3 kuifmees (Willem Bosma). In Huizum -oost te Leeuwarden 1 ijsvogel (Jelmer Groen).  Op Vlieland bij Oost-Vlieland 1 ortolaan gezien (Laurens Steijn).

Foto © Laurens Steijn.

21-09-2023. Waarnemingen van de ortolaan worden steeds zeldzamer in ons land.

22-09. In Leeuwarden in binnen stadstuin 1 jong mannetje sperwer rustend op bouwsteiger (Coby van der Meer). Op de Workumerwaard waargenomen 1150 wulp, 36 lepelaar en 15 tapuiten (Andries Blom, Workum). In Ballum op Ameland nog een kolibrievlinder in de tuin (Janke Nobel). Groep van 50 witte kwikstaart bij Veerdam Holwert (Justin Jansen).  In de haven van Harlingen 1 grote gele kwikstaart (Wim Nap). Groepje van 8 roodborsttapuit in de Houtwiel bij de Falom, waarschijnlijk 2 paartjes met vliegvlugge jongen (Wiebe Sjoerd van der Veen). Op Vlieland in Bomenland 1 fluiter (Rommert Cazemier). Nog een zwarte roodstaart in Harlingen (Reinoud Vermoolen). In Heeg 1 ijsvogel (Bert Zijlstra).  Groepje van 13 watersnip in het Oosterschar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema). Vandaag zijn de boerenzwaluwen uit de stal in Dedgum allen vertrokken naar het zuiden (Ton Westendorp).

23-09. Op Vlieland bij Posthuiswad 1 dwerggors (Rob Halff e.a.). In Snikzwaagsterpolder 1 purperreiger (Tsjepke van der Honing). Groep van 45 lepelaar rustend in Oosterschar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema, Heerenveen). Bij de Pikmar in Grou 1 scholekster (Naut van der Mei). In De Weeren bij Oldetrijne 1 visarend (Boris Visser). In de Polder de Zwettepoel bij Snikzwaag 20 sijs en groep van 40 boerenzwaluw (Wouter M.G. Vansteelant). Bij de A7 te Drachten 1 grote gele kwikstaart (Bouke Roosma). Bij de Burgumer Mar 1 boomvalk gezien en een groepje van 12 staartmees (Wiebe Sjoerd van der Veen). Op Vlieland bij Strand Dam 6 1 vorkstaartmeeuw (Jeroen Breidenbach e.a.). In Jubbega 1 bladkoning (Wouter Sierdsma). Groep van 80 sijs bij Lange Paal op Vlieland (Sander Lagerveld).

24-09. Vandaag zag ik aan het Vossenmeer nabij Dronten nog 12 reuzensterns op een droge zandplaat zitten. Daarbij ook nog 120 goudplevieren en 150 lepelaars (Lykele Zwanenburg). Vandaag zagen wij een ijsvogel vliegen in de burgemeester De Hooppark in Sneek. Later middags hoorden en zagen we in de wijk Pasfeer in Sneek 2 ijsvogels vliegen over het water (Hiske en Peter van Leeningen). Aan het Tjeukemeer op Ringstation Rohel nog een late vangst van een snor (VRS Rohel Tjeukemeer).  

Opmerking; De snor kan nog tot laat in september doortrekken. Zichtwaarnemingen in die periode zijn er nauwelijks omdat de soort zich dan vrijwel niet laat horen of zien.

25-09. Vandaag voor het eerst hier in Joure bij ons aan de Skroef een groene specht gezien. Hij zat op het grasveldje voor ons huis (Rob de Geus). Groep van 40 sijs overvliegend bij Griene Dyk aan Sneekermeer (Dick Pruiksma). Op de Duurswoudsterheide 30 kruisbek (Martin Manson). Twintig staartmees bij de Nieuwe Wielen bij Leeuwarden (Jeroen Breidenbach).  Nog een 50-tal huiszwaluw in De Knipe (Michiel van Ettinger). Groep van 80 grote canadese gans in Oosterschar bij Sintjohannesga (Bauke Sienema, Heerenveen).  Groep van 16 blauwe reiger overvliegend bij Kornwerderzand aan de Wadkant (Laurenske Sierkstra). In de Kollumerwaard in het Lauwersmeer nog een groep van 80 boerenzwaluw (Ton de Groot). In de Bocht van Molkwar groep van 105 lepelaar (Jos van Oostveen). In De Nieuwe Wielen bij Leeuwarden 1 porceleinhoen (Jeroen Breidenbach).  Op Vlieland bij Stortemelk een izabeltapuit gefotografeerd (Sylvain en Niels Bal).

26-09. Vandaag rond 19:00 uur nog een groepje van 30-40 boerenzwaluw boven woning in Tijnje (Berend Drent).  In Polder Oldelamer 1 zwarte ooievaar opvliegend (Mirella Zwanenburg). Vandaag vloog een appelvink zich dood tegen de vensterruiten in Beetsterzwaag. Dit was de eerste appelvink die hier sneuvelde in 33 jaar (Johan D. van Seijst).   Vandaag zijn bij ons in Snikzwaag de laatste 2 boerenzwaluwen vertrokken. Eerder vorige week bestond het groepje nog uit 10 stuks, maar die waren er maandag/dinsdag al vandoor (Menno Visser).Een gekraagde roodstaart bij ons in de tuin in Feinsum, en nog wel op onze trouwdag! (Hielke de Groot, Feinsum). In De Westereen sneuvelde een roodborst tegen de ruiten, de vogel was geringd (Japke Mozes).

Opmerking; Navraag over de herkomst van het ringetje leverde op dat deze roodborst 8 dagen eerder geringd was in het Labadiskebosk in Broeksterwâld door vogelringer Harry de Boer.

27-09. Groep van 28 holenduif aan de Alde Leppedyk in Nijbeets (Lieuwe van Welie). Zeker 40 watersnip bij Piaam (Rein Schonewille). Bij Lemmer 1 ijsvogel (Nico Blum). Op de Zoutkamperplaat in Lauwersmeer groep van 75 baardman (Berry en Els Heijman). In het Rijsterbos 3 vuurgoudhaan (Theo de Vries).

28-09. In de haven van Lauwersoog een kleine jager (Peter Ferwerda).

Foto © Peter Ferwerda

28-09-2023. De kleine jager wordt in najaar af en toe gezien aan de Friese kust.

Vangst van 1 fluiter op ringplaats VRS Burgumermar/Eastermar, de eerste hier ooit (Arend Timmerman en Germ de Vries).  Bij het poeltje op het bedrijventerrein De Ekers in Joure 1 ijsvogel, de vogel is hier al een tijdje te zien (Durk Visser).  Vanmorgen de roodborst weer in de tuin in Menaldum gezien (Oane Baarda).  In Hommerts-Jutrijp 1 hop waargenomen (Tjitze Boonstra. Melding Durk van der Schaaf).

Foto © Tjitze Boonstra

28-09-2023. De hop is al vanaf dinsdag12 september in Jutrijp (Speelveld) en Hommerts (daar op verschillende plaatsen) gesignaleerd volgens vogelwachter Durk van der Gaast.

29-09. Aan de Griene Dyk bij Sneekermeer groep van 36 grote zilverreiger (Michiel van Ettinger).  In de Polder van Lioessens groep van 160 holenduif (Ben Koks). Twee visarend op de Noordwaard bij Makkum (Rudy Fopma). Groep van 100 holenduif bij Westerbakkeveen (Koert Scholten). Bij de Bouwepet bij Molenend 1 bokje (Wiebe Sjoerd van der Veen).  Bij Westhoek/Wad grote groep van 5400 bergeend en een 830 kluut (Ben Koks). Vijf zwarte zwaan bij Steile Bank te Oudemirdum (Rudy Fopma). Te Berlikum 1 grote gele kwikstaart (Durk Lautenbach). Bij De Hoeve 1 zwarte ooievaar (Davey de Nekker en Mark E. de Vries).

Foto © Mark E. de Vries

29-09-2023. De zwarte ooievaar komt op de najaarstrek af en toe aan de grond op Friese bodem.

30-09. Op het Noorderleech 78 smient en bij Koehool 12 lepelaar (Kor Nijboer, Leeuwarden).  Groep van 7 zwarte zwaan op Steile Bank bij Oudemirdum, ook aldaar een jagende smelleken aanwezig (Libbe Zijlstra). In het Ketlikerskar 1 draaihals (H. van der Linden). Groep van 40 watersnip overvliegend in de Zwagermieden (Wiebe Sjoerd van der Veen). Zeker 15 koereiger in vlucht bij Oude Sondeler Leijen (Benno Wevers). Een roodpootvalk in vlucht/jagend bij Weakens (Wim van Zwieten).

Foto © Wim van Zwieten

30-09-2023. Roodpootvalken worden de laatste jaren steeds vaker in Friesland gezien en gefotografeerd.

Tot zover het overzicht van eind september 2023.

Meldingen voor de Nieuwsbrief 49 graag vóór 16 oktober 2023 inzenden met vermelding van naam en adresgegevens.

Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen of aanvullingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn ook opgenomen.

2 oktober 2023.

Jan de Jong, Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.

Tel; 0513-414788.

De NIEUWSBRIEVEN verschijnen onregelmatig i.v.m. het opstellen van het eindverslag van het Boerenzwaluw Journaal 2023. Het maken en samenstellen van het Boerenzwaluw eindverslag vergt namelijk altijd heel veel tijd. Er kwam dit jaar erg veel materiaal binnen.

Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).

03-10-2023, 15:09 Geschreven door Jan de Jong, Joure
Reageren (0)

Natuurnieuws uit Friesland in de eerste helft van september 2023.

01-09.Bij de Bildtpollen buitendijks 1 zwarte ooievaar (Gerrit Krottje). Op Ameland bij Lange Paal 15 tapuit (Rob Sennema). Bij Woudsend 2 wespendief (Jorrit Zondervan). Een bruin blauwtje in Balk in de tuin (Jan Stobbe).  Groepje van 35 staartmees in Bos Midden op Schiermonnikoog (Jesse Sinnema). Groep van 500 boerenzwaluw bij Boornzwaag (Tim van Nus). In Fochteloo bij de Tachtig Bunder 1 grauwe klauwier (Inge Maijer). In Blije bij de Terp van de Takomst 1 draaihals en 1 velduil gezien (Jan Steenstra).  Bij het bedrijvenpark De Ekers een ijsvogel (Durk Visser). In de Bantpolder in Lauwersmeer 1 leucistische boerenzwaluw gezien (Marcel Stienstra/Facebook 4-9-2023).

 Foto © Marcel Stienstra (foto van Facebook).

01-09-2023. Een “witte” boerenzwaluw (kleurvariatie Brown) duikt op in het Lauwersmeer. Dezelfde vogel was waarschijnlijk al eerder gezien op 27 augustus2023 bij het Jaap Deensgat in het Lauwersmeer door André Strootman.

02-09. Ik heb nog een boerenzwaluw nest met jongen in Oldeouwer. Deze hebben voor de 3e keer gebroed. De 1e keer is het mislukt. De 2e keer 4 jongen. De 3e keer weet ik nog niet, ze zijn nog erg klein (Fokke Stastra).

Net even geteld in de schuur in Holwerd er zitten nog vijf nesten met jongen. Vorige week op een ochtend was het even een drukte van belang in de schuur, ik telde rond de 70 boerenzwaluwen, vrijwel allemaal gezeten op trekbalken, juffers, smalle randen enz. Ze zijn er nu niet meer (Jan Idsardi).

Zag vandaag bij de uiterwaarden vd IJssel bij Bronkhorst enorme groepen boerenzwaluwen verzamelen en een slokje water al scherend uit de IJssel drinken. Prachtig om te zien (Anja Veerbeek, Baak /Gelderland).

We hadden dit jaar in Terband een 20 boerenzwaluw nesten in de paardenstal. Allemaal bezet en 2 x jongen. Nesten van 4 a 5 jongen. 2x een dode vogel gevonden. Soms waren er jongen uit het nest gedrukt, maar we hebben ze terug gezet. Ging prima. Nu is er s nachts nog 1 zwaluw in de stal. Overdag nog een paar in de lucht. De rest is vertrokken (Henk en Trienke Tjepkema, Terband).

Op Ringstation Menork in de Venebuurt bij Terwispel 1 eerste jaars grote karekiet gevangen en geringd (Ringgroep Menork).

 Op ons Ringstation aan de Burgumermar bij Eastermar ringden we vanmorgen een grote karekiet. Voor ons de 2de op onze ringbaan sinds 1985, de 1e was op 13 augustus 2011 (Arend Timmerman/Germ de Vries/ VRS Burgumermar /Eastermar). Vandaag fietsen wij van Joure (afslag bij tuincentrum) richting pont Vegelinsoord

In de sloot rechts van de weg zagen we nog een wilde eend met een aantal jongen van plm.  3 dagen (Koen de Jong).

Foto © Germ de Vries (VRS Burgumermar/Eastermar).

02-09-2023. Het valt dit jaar sterk op dat er nogal wat grote karekieten in Friesland worden gevangen op verschillende Ringstations. Arend Timmerman en Germ de Vries wisten er ook een te bemachtigen aan de oevers van het Bergumermeer.

03-09. In de Akmarijpsterpolder 1 tapuit (M. Smit). Op de Heide van Allardsoog 20 20 grote lijster (Kees Bode). Bij de Kop van de Afsluitdijk 1 vuurgoudhaan (Jos Hooijmeijer en Libbe Zijlstra). In Bakkeveen 1 boomvalk (Koert Scholten en Siep Luinenburg). In Jonkerslân 2 ijsvogel (S. Rintjema en K. Jager). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 49 lepelaar rustend (Bouke Sienema, Heerenveen). In de Ryptsjerksterpolder nog 1 gierzwaluw (Sibbele de Jong). Te Hurdegaryp 1 wespendief overvliegend (Marcel Stienstra). In de Snikzaagsterpolder 2 purperreiger (M. Smit). In het Oosterschar bij Sintjohannesga 2 visarend aanwezig (Johannes en Gea Koster). Op de Workumerwaard 500 visdief (Wiebe Sjoerd van der Veen).   Vanmorgen 1 grote karekiet geringd op Ringstation Rohel aan de noordoever van het Tjeukemeer, de 5^e al dit jaar in Rohel (VRS Rohel Tjeukemeer).

Opmerking; Het aantal geringde grote karekieten dit jaar in Friesland alleen al 9 (Rohel 5 (13-8/16-8/19-8/ 25-8 en 4-9), Sumarreheide 1 (19-8), Eastermar 1 (2-9), Burgumermar 1(19-8) en Terwispel 1(2-9)). Allen eerste jaars vogels!

04-09.Mijn laatste en 3e legsel van de boerenzwaluw in Baak (Gelderland) vliegt vandaag uit. Hoop dat ze straks sterk genoeg zijn om de overtocht te halen (Anja Veerbeek). Bij Oosterend op Terschelling 1koekoek bij het Gorzenpaadje (Gerrit J. Gerritsen). In Bontebok 1 bosuil gezien (Henk Dommelholt). Bij Kornwerderzand 200 krooneend (Henk Hupkes). Op de Makkumer Zuidwaard 140 lepelaar (Eelco W.F. Brandenburg). Aan de IJsselmeerkant bij Kornwerderzand 2 ijsvogel (Roelf Hovinga).

05-09. Vandaag hebben de laatste boerenzwaluwen onze schuren in Katlijk verlaten. We hebben een matig seizoen gehad. Van de 6 paartjes van vorig jaar keerden er 4 terug. Een paartje verloren we met legsel en al door predatie, waarschijnlijk een marter! Hier kwam een nieuw paartje voor terug! In totaal hebben deze 4 paartjes 25 jongen grootgebracht, alle jongen zijn uitgevlogen. De legsels waren kleiner dan voorheen, maximaal 4 eieren per legsel, maar ook nogal wat legsels met slechts 3 eieren! Wij hopen volgend jaar weer onderdak aan hun te verlenen! (Hendrik en Atsje de Vries uit Katlijk).

Te Oosterend op Terschelling 3 kramsvogel gezien (Gerrit J. Gerritsen). In Tzummarum 1 ijsvogel (Joop van Eerbeek). Bij de Bombrekken onder Hieslum 1 waterral (Tjerk Kunst).

06-09. Op Ringstation Rohel Tjeukemeer 1 vangst van 1 draaihals en 2 eerste jaars ijsvogel (VRS Rohel Tjeukemeer). Gisteren het laatste nest boerenzwaluw uit gevlogen bij ons in Twijzel ,4 prachtige vogeltjes. Er waren dit jaar totaal 3 nesten (Neeltje Nicolai). In Heeg 2 ijsvogel gezien (Hinko Talsma). Op Vlieland bij Oude Huizenlid 25 tapuit (Carl Zuhorn). In Molenend 1 draaihals gezien (Martin Gorter). Bij Mirns/See-Hanne 11 zwarte zwaan en 100 brilduiker. Ook zo’n 1320 boerenzwaluw en 130 gele kwikstaart gezien tijdens telling (Aart Vink).

07-09. In Oranjewoud in Overtuin 1 kramsvogel, 1 vuurgoudhaan en 4 staartmees gezien (Martine Huisman). Bij Mirns /See-Hanne 1 gierzwaluw en 1386 boerenzwaluw geteld tussen 7:00 – 13:00 uur (Aart Vink). Bij het Sneekermeer /Grootte en Kleine Potten 1 wilde zwaan overvliegend (Lida Both).

08-09. In Surhuizum /Ophûs groepje van 7 staartmees (Wieger Poelstra). Aan de Griene Dyk bij het Sneekermeer 1 purperreiger en 250 boerenzwaluw (Dick Pruiksma). In Lemmer 1 ijsvogel gezien (Dennis Mulder). Bij de Rottige Meenthe 1 zwarte ooievaar tussen groep van 6 ooievaar (Alexander van der Sluis).

Bij de Kooiplaats op Schiermonnikoog 1 gierzwaluw gezien (Jan Kuper). In Broeksterwâld 1 eerste jaars   koekoek geringd (Harry de Boer).  Op Vlieland 1 tweekleurige vleermuis bij Richel ontdekt (Jan Bos).

Foto © Jan Bos

08-09-2023. De tweekleurige vleermuis is een Rode lijst soort. Door gebruik van bat detectors lijkt de soort de laatste jaren wat meer voor te komen. Voor Vlieland is ie nieuw. Zie ook op; https://www.verspreidingsatlas.nl/8496250#

09-09. Op Ringstation Rohel 2 eerste jaars ijsvogel geringd (VRS  Rohel Tjeukemeer). Aan de Burgumermar bij Eastermar 1 draaihals en 1 ijsvogel geringd. Dit is pas de 2^e draaihals op die plek sinds 1985 (Arend Timmerman, Gerben de Vries en Japke van Assen).  Op Vlieland 1 draaihals aanwezig bij Ringstation VRS Vlieland (Henri Bouwmeester /Wim Eversdijk). Bij de Kooiwaard te Piaam 1 sperwergrasmus waargenomen en gefotografeerd (Sietse Bernardus, Joure).

Foto © Sietse Bernardus, Joure

09-09-2023. De sperwergrasmus wordt soms op de najaarstrek hier in Friesland gezien, het betreft bijna altijd eerste jaars vogels.

10-09. Te Hoorn op Terschelling 1 kleine dwergvleermuis (Louis H. Zandbergen).

Opmerking; Voor Friesland een zeldzame soort

Zie: https://www.verspreidingsatlas.nl/8496202#

In de Jellumer en Beersterpolder 1 roodpootvalk (J.de Vries). Groep van 206 kneu in Peazemerlannen (René Alkema). Twee visarend bij Eastermar (/De Putten (Jan Bijlsma). Groep van 100 watersnip in Twijzelermieden (Ben Staal). T Kornwerderzand 1 ijsvogel aan IJsselmeerzijde (Patrick Agterberg). In Burgum 1 wespendief overvliegend naar oost (Jeffrey Huizinga). Groep van 200 holenduif in de Knipe (Pieter van der Kooij). In de Piamergeul 80 krakeend (René Beekvelt).

11-09. Groep van 25 kraanvogel overvliegend bij Appelscha Nieuwe Vaart (Ria Hoekstra). Bij de Mirnserklif 1 visarend (Otte W. Zijlstra). Alle boerenzwaluwen zijn vandaag vertrokken uit de schuur in Oldeberkoop bij A. Koning (Mevr. J. van der Tuin/ melding via Sylvia Schaper dochter van inmiddels op 1 juni overleden Anton Koning).

12-09. Bij ons waren de boerenzwaluwen in de eerste week van september al vertrokken in Ruigahuizen (Melle van der Goot). Drie ijsvogel in de Alde Feanen (Hans de Waard). In de Greate Krite bij Warga 156 grote zilverreiger (Gerrit Nijboer). In de Zuidbroeksterpolder bij Hichtum 1 nonnetje (Rommert Cazemier). Groep van 100 slobeend in de Bouwepet bij Giekerk (Wiebe Sjoerd van der Veen).

13-09. Vanmorgen nog vijf boerenzwaluwen in de schuur geteld in Holwerd, meesten zijn dus weg (Jan Idsardi). In Drachten bij Vrijburgh in een groep 2 witkoppige staartmees en 8 staartmees (Bouke Roosma). Bij het Gerbrandygemaal aan Sneekermeer 1 boomvalk (Edzard Osinga). Op het Noorderleeg 7 velduil (Marten Sikkema). Groep van 180 lepelaar op Makumer Zuidwaard (Eelco W.F. Brandenburg).

14-09. Groep van 35 grote canadese gans bij De Krite te Jutrijp (Dio Hornman). Bij de Putten te Eastermar 25 watersnip opvliegend (Wiebe Sjoerd van der Veen). In de Polder van Scharnegoutum nog 1 scholekster (Dip Hornman). Groep van 150 kneu in de Mieden bij Engwierum (Kees Bode). Groep van 13 volwassen en 6 juveniel wilde zwaan bij de veerdam te Holwerd (Joppe Lodewijks).

Foto © Leo van Zanten (foto uit archief)

De wilde zwaan is de laatste jaren een zeldzame broedvogel in ons land geworden. In de zeventiger jaren werd de soort in Friesland door Wim de Jong in Vogels in Friesland (1976) nog aangemerkt als wintergast in vrij klein aantal (25-500 eksemplaren).

15-09. Vanmiddag fietstochtje gemaakt en we kwamen langs het gemaal van de Trijgaster veenpolder bij Oldeouwer. Aan het gebouwtje aldaar een kolonie huiszwaluwen waarvan 3 nesten nog met jongen bezet waren. De ouderdieren waren nog aan het voederen (Bertus van Es, Heerenveen).De boerenzwaluwen zijn vandaag vertrokken bij ons in Makkum. In de paarden schuur waren ze 9 september al weg (Wietske Visser Makkum).   Een oud mannetje boerenzwaluw vandaag nog zingend in de schuur te Harkema. De huiszwaluwen ook nog even terug in hun nestjes (Foppe van der Meer). Bij de Vogelkijkhut De Ral bij Piaam in de Makkumer Zuidwaard zag ik vandaag 120 lepelaar, 71 kemphaan, 7 grote zilverreiger,7000 goudplevier ,5000 kievit, 27 watersnip en 249 knobbelzwaan. Bij de Kooipolder bij Piaam, eendenkooi van het It Fryske Gea zeker 21 holenduif (Kor Nijboer, Leeuwarden). Het laatste groepje boerenzwaluwen is vandaag vertrokken uit onze stal in Jutrijp, begin vorige week is de eerste grote groep al vertrokken. Naar ons idee hebben de boerenzwaluwen het goed gedaan, onze stal zat vol boerenzwaluwen.  Het gemis van hun gekwetter zal wel even wennen zijn (Rink Groenveld, Jutrijp).

Foto © Peter Boltjes (foto uit archief).

De grote wegtrek van de boerenzwaluwen is snel begonnen dit jaar. Enkele laatste paren zitten nog in de schuren en verzorgen hun jongen. De laatsten zullen wel dik in oktober vertrekken vermoed ik. Uit Friesland vertrekken er dit jaar vele met een glimmende pootring. We zijn benieuwd welke er in 2024 terug keren.

To zover weer het halfmaandelijkse overzicht van bijzondere waarnemingen.

Meldingen voor de Nieuwsbrief 48 graag vóór 2 oktober 2023 inzenden met vermelding van naam en adresgegevens.

Heeft U naar aanleiding van deze Nieuwsbrief nog vragen of bijzondere meldingen dan hoor ik dit graag. Niet alle binnengekomen meldingen zijn (helaas) ook opgenomen.

18 september 2023.

Jan de Jong, Joure.

Email; j.d.jonglc@home.nl

Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).

Ringer 403 (Ringstation Rohel 1985-heden) van het Vogeltrekstation Wageningen.

Tel; 0513-414788.

De NIEUWSBRIEVEN verschijnen onregelmatig i.v.m. het opstellen van het eindverslag van het Boerenzwaluw Journaal 2023. Het maken en samenstellen van het Boerenzwaluw eindverslag vergt namelijk altijd heel veel tijd. Er kwam dit jaar erg veel materiaal binnen.

Jan de Jong (73); Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant (1977- heden).

18-09-2023, 14:24 Geschreven door Jan de Jong, Joure
Reageren (0)