|
Voorwoord Nieuwsbrief 108.
Alweer een Nieuwsbrief met veel interessante meldingen uit Friesland uit de 2e helft van maart. Vooral veel meldingen van boerenzwaluwen die vanaf half maart al gezien worden. Het wordt elk jaar drukker in maart met het bijhouden van de eerste meldingen van boerenzwaluwen. Zowaar al 3 meldingen van boerenzwaluwen die terug waren op de broedplek in schuur of stal. Maar ook opvallende vroege meldingen van rietzanger en fitis dit jaar. Aan het Tjeukemeer bij Rohel hadden we zelfs op 27 maart al een vroege vangst die we voor het ringonderzoek in Wageningen konden ringen. Ook de rietzanger wordt steeds vroeger gehoord, zo zag Ale Overwijk op 19 maart (!) er al 1 Bij It Swin bij Elahuizen. Opvallend is ook dat op steeds meer plekken het waterhoen broedend wordt aangetroffen in eenden korven. Ik ben benieuwd of dit ook andere vogelaars is opgevallen. We ontvangen graag melden over de ervaringen. Verder nog enkele bijzondere waarnemingen van velduil, kleine topper, ringsnaveleend, kleine bonte specht en een vroege gekraagde roodstaart.
Even kijken dus. Houd ons de komende tijd op de hoogte van de aankomst van veel zangers die nu rond deze tijd terugkeren naar de broedgebieden.
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant.
Jan de Jong (75).
NIEUWSBRIEF 108.Vogelnieuws Leeuwarder Courant.
Door Jan de Jong
Binnen gekomen nieuws van 15-31maart 2026.
Appelvink 28-03. Te Tytsjerk in Bos van Ypeij/ Landgoed Groot Vijversburg 1 zingend (Willem Bosma).
Blauwborst 18-03.Bij het Sneekermeer aan Griene Dyk 1 aanwezig (Dick Pruiksma). 19-03. Bij de Groote Wielen te Leeuwarden 1 man gezien (Jeroen Breidenbach). 20-03. In de Ryptsjerksterpolder drie zingend (Eirik Kersten).26-03. Te Delfstrahuizen in de Veenpolder aan de Westerse Dyk 1 aanwezig (Sjouke Scholten).
Boerenzwaluw 20-03. Bij de Bochtjesplaat in het Lauwersmeer 1 gezien (Willem Bosma). In Wolvega 1 bij de Brandemeer gezien (J.de Groot). 21-03. Bij de kop van de Afsluitdijk 1 gezien (Willemijn van der Kolk). Te Ezumakeeg zuid in Lauwersmeer 1 aanwezig (Marjan Bergsma). In Wommels bij de Sûdhoeke 1 gezien (Rene Kriek).22-03. Bij de Bouwepet bij Gytsjerk 1 gezien (Jan Willem V.). Drie in de Deelen bij de Tijnje (Martine Huisman). In de Polder van Wierum 1 overvliegend (Hessel van der Iest). 23-03. Twee bij de Groote Wielen bij Leeuwarden (Willem Bosma). Drie in de Rottige Meenthe overvliegend (Koos Jager). 24-03. In polder tussen Oldeouwer en Ouwsterhaule 1 overvliegend (Jelke Vrind, Joure). Te Mirns 1 aanwezig (Dirk Kooistra). Twee in Twijzel gezien (Grietje de Lange). Twee in het Lauwersmeer bij De Pomp (Klaas van der Ploeg). In Leeuwarden 1 bij de Zuidlanden (Erik Pomp). Twee in de Sudermarpolder bij Stavoren (Hendrik Vonk). 25-03. Te Zorgvlied/Canada e.o. 1 aanwezig (Rudi Huiting). 26-03. Te Skrok bij Wommels 1 gezien (Simon de Winter).
Foto © Marjan Bergsma
21-03-2026. Bij de boerenzwaluw zijn het vaak de mannetjes die het eerst terugkeren. Steeds vaker worden fotos getoond bij vroege waarnemingen, een verheugend feit.
27-03. Te Garijp 1 rondvliegend (Sipke de Jong, Garijp). Vanmorgen hoorde ik bij ons in Wijtgaard het kenmerkende gezang van de zwaluw in de schuur! Na wat gezoek zag ik er twee zitten op de staaldraden boven in de schuur, hun vaste plekje. Altijd weer een prachtig moment dit terugkomen! (Kees Reitsma, Wytgaard). In Oosterzee 1e terug in de schuur. (P.G. Mulder). In het Lauwersmeer bij De Pomp 1 mannetje (Rudi Fopma e.a.). Drie in de Twijzelermieden (Marco van der Velde). In het Westerskar te Rotsterhaule (Sjouke Scholten). In de Zuidermeerpolder bij Stavoren 1 gezien (Johan Deinum). 28-03. In Zierikzee 1 in boerderijwinkel. Daar broeden meerdere paren al jarenlang. De mevr. van de winkel was in de keuken en deed het raam open en zij tegen mij ze zijn er weer!!! Zij is net zo gek op boerenzwaluwen als ik. Het luik was open en de deur was aangepast. Ze spannen altijd grote zeilen om de ontlasting op te vangen... en als je dan naar buiten loopt en je hoort ze. Geweldig. Ja in de schuur... (Jannie Timmer/Facebook). In het Easterskar te Sintjohannesga 1 aanwezig (Sjoerd Kooistra). In het Lauwersmeer bij Ezumakeeg noord 7 aanwezig (Jens Tamminga/Annemarie Loof e.a.). In de Lemsterhoek 3 aanwezig (Sietse Bernardus). In de Deelen 4 gezien (Martine Huisman). Bij de Galamadammen te Koudum 1 gezien (Joop van Eerbeek). Bij de Klyndobbe te Feanwâlden 1 aanwezig (Wiebe Sjoerd van der Veen). Bij Cornwerd 1 gezien (Sandra de Jong). Bij de natuurplas en Merriedobbe bij Leeuwarden 1 gezien (Willem Bosma). In de Wielpolder bij Mirns 1 gezien (Libbe Zijlstra). 29-03. Twee aan de noordoever van het Tjeukemeer (Gerard en Jacob Westerhuis/VRS Rohel Tjeukemeer). Zes bij de Twijzelermieden en 10 in het Lauwersmeer bij Ezumakeeg (Rommert Cazemier). In de Deelen bij Tijnje groep van 30 aanwezig (Annelies Slagman). Bij de Grutte Wielen bin Leeuwarden twee gezien (Marc Kuitert). Te Oosterwolde twee aanwezig (Jan Kalsbeek). 30-03. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 gezien (Bauke Sienema). Vijf in het Lauwersmeer bij Ezumakeeg (Ernst Jansen). Vijf in de Binnenmiedepolder bij Leeuwarden (Sipke Booi). In de polder Nieuwe Grasfennen bij Lemmer 1 gezien (Piet Molenaar e.a.). In Molkwerum 2 tegen de avond rondvliegend bij woning en later op de avond 1 binnen gevlogen (Mineke Bekkema). 31-03. In het Lauwersmeer bij Ezumazijl 1 gezien (Jelmer Vonk).
Bokje 18-03. Twee overvliegend bij Golfclub Gaasterland te Oudemirdum (Wim Jager). 20-03. In Sint Anna Parochie 1 opvliegend (Rudy Fopma). Aan het Tjeukemeer bij Rohel 1 gevangen en geringd (VRS Rohel Tjeukemeer).
Boomklever 15-03. In het Lycklemabos bij Nijemirdum 1 aanwezig (Libbe Zijlstra). 18-03. Tijdens nestkastcontrole in het Ritske Bosch bij Burgum 2 gezien (Taeke).
Brilduiker 20-03. Groep van 65 bij Lemmer (Rommert Cazemier). 29-03. Bij de Oudemirdumerklif 400 aanwezig (Marcel Stienstra).
Dwergmeeuw 23-03. Tijdens de overtocht van Vlieland – Harlingen 100 gezien (Ben de Knijff).
Fitis 25-03. Op Schiermonnikoog in Klein Zwitserland 1 aanwezig (Anita Broekhuizen). 27-03. Te Rohel aan het Tjeukemeer 1 gevangen en geringd (VRS Ringgroep Rohel Tjeukemeer). In het Fochteloerveen 1 aanwezig (Jasper Schut). 28-03. Te Eastermar 1 gevangen en geringd aan Burgumermar. Vroegste ooit daar. (Arend Timmerman/VRG Burgumermar). Twee aan de Griene Dyk bij Sneekermeer (Dick Pruiksma). In De Deelen 1 aanwezig (Martine Huisman). 29-03. Een zingend bij de Grootte Wielen (Linda Veeman e.a.).30-03. In het Easterskar bij Sintjohannesga 1 zingend (Bauke Sienema).
Geelgors 15-03. Vijftig bij Elsloo gezien (Oene Roelsma).
Gekraagde roodstaart 29-03. Bij de Griene Dyk aan het Sneekermeer 1 aanwezig (Johan Helmus).
Groene specht 30-03. Te Heerenveen 1 aanwezig (Bauke Sienema).
Groenling 18-03. Vanmiddag in Hurdegaryp kwam onze buurvrouw bij ons met twee dode groenlingen (zie foto), gevonden in haar tuin. Ook had ze een dode vink, en aan het eind van de middag vond ze er nog eentje. Wij hadden laatst achter huis een vink (zie foto) die maar bleef rondscharrelen, wat pikte, en zich niets van ons aantrok. Hij leek ons ziek, en we dachten dat-ie het loodje zou leggen, maar op een gegeven moment vloog hij op en ging op de schutting zitten. Volgens de buurvrouw vertoonde bij haar ook een vink hetzelfde gedrag (Gerda Schraa, Hurdegaryp).
Opmerking; Zou best eens de ziekte geel kunnen zijn, komt vaker voor bij groenlingen op voederplekken. Voederplek schoonmaken en drinkbakken tijdig verversen. Strooi met mate met voer. Controleer de omgeving altijd op meer slachtoffers bij voederplekken.
Grote zilverreiger 18-03. Groep van 52 aanwezig in Potskar Zuid bij Sneekermeer (Sander).
Grutto 21-03. Eerste grutto ei gevonden om 09:50 uur te Oterleek in Noord-Holland (Betsy van Soelen e.a.).
Houtduif 18-03. Tijdens trek tussen 08:30 – 12;00 uur 1175 overvliegend in polder van Wierum (Hessel van der Iest).
Kemphaan 15-03. In Polder Geele Strand te Workum 150 aanwezig (Mark Hoekstein). 16-03. In de Ryptsjerksterpolder 400 aanwezig (Sipke Booi). 18-03. In Potskar Noord bij Sneekermeer 280 aanwezig (Dick Pruiksma).
Kerkuil 19-03. Op de A7 bij Tijnje een verkeersslachtoffer (Willem Bosma). 24-03. Bij Ontwijk 1 verkeersslachtoffer (Jan Kalsbeek).
Klapekster 15-03. In de Brandemeer bij Wolvega 1 aanwezig (Jose Olde Benneker).
Kleine bonte specht 15-03. In Oranjestein bij Oranjewoud 1 aanwezig (Merel Zweemer). 18-03. Twee aanwezig in Ketlikerskar (Tessa Nijzingh).
Kleine Topper 21-03. Bij de Roode Klif te Skarl 1 aanwezig tussen groep kuifeenden (Sietse Bernardus e.a.).
Foto © Sietse Bernardus.
De kleine topper wordt zelden in Friesland gezien. Broedt in Noord-Amerika. Het eerste geval van Europa was op 5 februari 1986 in de Camargue, Bouches-du-Rhône, Frankrijk, en werd gevolgd door een vogel in maart 1987 in Staffordshire, Engeland. In de hierop volgende 10 jaren zijn er ten minste 30 vastgesteld in Europa. Voor 1999 waren er slechts twee gevallen in Nederland maar sindsdien werd het met 11 exemplaren in 2000-15 ook hier een steeds vaker waargenomen als trans-Atlantische dwaalgast in de afgelopen 10 jaar (Bron; CDNA).
Kluut 16-03. Vanmorgen bij Zwarte Haan een grote groep van enkele 100den Kluten voor de kust (Rinse Kuiken, Sint Anna Parochie). 19-03. Twintig aanwezig bij Hegewiersterfjild (Libbe Zijlstra). 20-03. Twee aanwezig in Oosterschar bij Sintjohannesga (Carola Michielsen). Bij plasdras te Oudega SWF 60 aanwezig (Eelco W.F. Brandenburg).
Foto © Rinse Kuiken
16-03-2026. Door de zachte winters valt het op dat er steeds meer kluten noordelijker proberen te overwinteren. Vroeger overwinterden er vaak maar enkele in Zeeland.
Krakeend 16-03. Op Sneekermeer in Potskar Zuid 200 en Potskar Noord 60 aanwezig (Thomas Leenstra).
Kruisbek 18-03. Drie overvliegend bij Haulerbos te Haulerwijk (Willem Bosma). 21-03. Vijftien in het Rijsterbos (Herman Bouma). 27-03. In Bomenland op Vlieland 7 eksemplaren (A.J. Laansma).
Lepelaar 15-03. Vijf overvliegend bij de Ontginning bij Nijelamer (Peter de Vries). 16-03. Twee in het Easterskar bij Sintjohannesga (Geert van der Meer, Rotsterhaule). 20-03. Acht overvliegend in de Groote Sintjohannesgaaster veenpolder (Bauke Sienema). 22-03. 1 lepelaar bij de vogelhut te Wier (Ita Spoelman). 25-03. Drie in de Potskar noord aan het Sneekermeer (Dick Pruiksma).
Foto © Geert van der Meer
Vroeger broeden de lepelaars vaak alleen aan de kust, na 2000 komen ze ook steeds vaker in het binnenland voor en broeden ze al in diverse moerasgebieden.
Mandarijneend 15-03. In Oranjestein te Oranjewoud 8 aanwezig (Marc Kuitert).23-03. Vandaag zag ik een witte eend en een mannetje mandarijneend op de wal aan de Stroobosser Trekfeart bij Kollum (Jan Boersma, Kollum).
Middelste bonte specht 26-03. In Overtuin te Oranjewoud 1 aanwezig (Gerard Tamminga).27-03. In Alpherveld te Beetsterzwaag 1 man aanwezig (Willem Bosma).
Oehoe 20-03. Te Tirns 1 roepend (Wiebe Palstra).
Oeverzwaluw 15-03. Bij de Westerduinen op Schiermonnikoog 1 aanwezig (Marco Deenik). 19-03. Te Earnewâld 1 aanwezig (Jelmer Vonk). 22-03. In De Deelen 1 aanwezig (Martine Huisman).28-03. Drie bij de broedwand van Vogelwacht Boksum /dorpsbelang Deinum te Deinum (Peter Jan Kroeze/ A. Jansma). In het Lauwersmeer bij Ezumakeeg 1 gezien (Jens Tamminga).29-03. Bij de Drachtster Compagnie 2 aanwezig (Hetty Sinnema e.a.).
Ransuil 17-03. Bij Nijemirdum 1 verkeersslachtoffer (Melissa + Julian de Haas).18-03. 1 ransuil roepend in een boom achter huis te Berltsum en op 21 maart 1 roepend in park Berltsum (Ita Spoelman).
Rietgors 22-03. Te Oosterzee aan het Tjeukemeer groep van 20 aanwezig (Daan van der Vliet).
Rietzanger 19-03. Bij It Swin bij Elahuizen 1 aanwezig (Ale Overwijk). 23-03. In de polder De Warren bij Gytsjerk 1 aanwezig (Inge van der Heuvel e.a.).27-03. In de Dûnegeasterpolder op terrein van It Fryske Gea te Doniaga 1 aanwezig (Tonny de Jong). Bij de Kop van de Afsluitdijk 1 aanwezig (Hiele Lootsma). Bij de Houtwiel bij de Fallom 1 aanwezig (Henk Hiemstra).29-03. Bij Houkepoort te Sneek 1 zingend (Dick Pruiksma). Bij Mokkebank te Laaxum 1 zingend (Jan Jongejans). 30-03. Bij de Sierdswiel/Houtwiel bij Leeuwarden 1 zingend (Sipke Booi). Opmerking; Zeer vroege eksemplaren voor Friesland!
Ringsnaveleend 16-03. In het IJsselmeer tussen Kornwerderzand en Kop Afsluitdijk 1 waargenomen (Ynze Reitsma). 19-03. Vogel nog steeds aanwezig bij de Kop van Afsluitdijk (Andries Zijlstra e.a.).
Foto © Andries Zijlstra
19-03-2026. De ringsnaveleend broedt in Noord-Amerika. Op de foto een mannetje, deze is het gemakkelijkst te herkennen.
Roodborsttapuit 15-03. In het Oosterschar bij Sintjohannesga 1 gezien (Johannes en Gea Koster). Bij het Sneekermeer 1 aanwezig (M. Knoef). Bij Reid om é Krite in de Alde Feanen 1 gezien (Erik Gorter). 20-03. Bij het Tjeukemeer te Rohel 1 aanwezig (VRS Rohel Tjeukemeer). 21-03. Twee paar aanwezig in de Sippefennen bij Feanwâlden (Wiebe Sjoerd van der Veen).
Foto © Rosa Eberhardt (archief)
De roodborsttapuit breidt zich vanuit het oosten steeds meer uit over de provincie als broedvogel.
Roodhalsgans 17-03. In de Akmarijpsterpolder 1 aanwezig (S. Bernardus).
Ruigpootbuizerd 22-03. In de Makkumerpolder 1 aanwezig (J.P. Osinga).
Scholekster 16-03. Nest met 2 eieren op dak in industrieterrein in de wijk Oosterheem in Zoetermeer (vinder B van O uit Zoetermeer /mededeling Facebook Benny Middendorp).
Slobeend 20-03. In de Ryptsjerksterpolder >500 aanwezig (Vincent Douwes).
Snor 28-03. In Alde Feanen in Reid om ‘e Krite 1 zingend (Koenraad Bijl).
Sijs 17-03. In Catspoolder in Lindevallei groepje van 45 aanwezig (Guus van Duin).
Tapuit 08-03. Aan de Waddenzeedijk op Schiermonnikoog 1 aanwezig (Leon Wieteler). 23-03. In de Vallei van het Veen en Vianenslid 1 man aanwezig (Carl Zuhorn). 30-03. Een man bij Van Oordt ’s Merksen bij Terwispeler Schar (Willem Bosma).
Velduil 19-03. Vandaag in mijn nazorggebied bij Terkaple 7 velduilen in polder gezien. Vorig jaar is daar baggerspecie gedumpt en het is daar nu nog een ruig en nat terrein waar veel veldmuizen zitten (Jurjen van der Meer). 22-03. Nest met 4 ei gevonden bij Witmarsum (Vogelwacht Witmarsum/BFVW Facebook).
Foto © Marc van Bunderen (archief)
Dit jaar opvallend veel meldingen van velduilen in Friesland. Weidevogelbeschermers van de BFVW vonden al vroeg een nest met eieren in hun wachtgebied. Bevat inmiddels 7 eieren.
Waterhoen 21-03. Door dorpsgenoot Lutzen met 5 korven aan kwam zetten had ik ineens 19 14 maar 19 korven te plaatsen in Deinum Boksum en Hijlaard. Na 3 weken is dat klaar en de eerste 5 korven zijn al bezet, 4 x wilde eend en 1 x waterhoen (Peter Jan Kroeze, Facebook).
Witte kwikstaart 15-03. Groepje van 23 bij Bouwepet bij Gytsjerk (Gerben Mensink).
Zwarte roodstaart 20-03. In de Greiden te Heerenveen 1 aanwezig (Karin Uilhoorn).23-03. In Sneek 1 in Harinxmaland (Vincent Faber). 25-03. In Hurdegaryp 1 gezien (Marcel Stienstra). 26-03. In Polder Woudfennen te Joure 1 vrouwtje aanwezig (Walter Lemstra en M. Besseling). 27-03. Te Akkrum 1 aanwezig (Michiel van Ettinger).
Zwarte zwaan 17-03. In de Rietpolder bij Nijemirdum 15 aanwezig (Ale Overwijk).
IJsvogel 18-03. In Luinjeberd 1 gezien (Siete Brouwer). 22-03. 1 ijsvogel zichtbaar en 1 ijsvogel roepend in het park in Berltsum (Ita Spoelman).
Zwartkop 16-03. In het Vosseparkje te Leeuwarden 1 zingend (Lex van Groningen). 17-03. In ’t War te Franeker 1 aanwezig (Marnix Oudega). 20-03. In het Ketlikerskar 1 man zingend (Peter van Beek). 22-03. Te Beetsterzwaag 1 aanwezig (Willem Bosma). 23-03. In Bosgebied Oranjewoud 1 aanwezig (Gerard Tamminga). 29-03. Te Oldeholtpade 1 man aanwezig (Ruurd Jelle van der Leij). 30-03. Een man te Mildam (Bauke Sienema).
Zwartkopmeeuw 27-03. In de Akmarijpsterpolder 3 aanwezig (Sietse Bernardus). 28-03. Groep van 28 in Zuiderfennenpolder bij Mirns, vogels druk roepend en baltsend (Sietse Bernardus).
Tot zover het overzicht van maart 2026.
Graag email berichten voor de volgende Nieuwsbrief voorzien van naam en adres. Soms komt er naamsverwarring voor omdat woonplaats en of adres niet vermeld staat in de email berichten. Graag bij berichten duidelijk naam en adres vermelden.
Nog steeds komen er meldingen binnen van correspondenten dat ze de Nieuwsbrief al lange tijd niet ontvangen hebben. De Nieuwsbrief verschijnt alleen nog maar op mijn Blog.
Onderaan de Nieuwsbrieven in mijn Blog staat een pdf van de Nieuwsbrief zodat men die kan downloaden.
Joure, 1 april 2026
Jan de Jong, E. A. Borgerstraat 66 8501 NG Joure.
Email; j.d.jonglc@home.nl
Vogelkundig medewerker Leeuwarder Courant. (Sinds oktober 1977).
Ringer 403 Ringstation VRS Rohel Tjeukemeer
Vogeltrekstation Wageningen (vanaf 1985).
Tel. 0513-414788 of Mobiel 06-82754279
Bijlagen:
NIEUWSBRIEF 108.pdf (561.7 KB)
Voorwoord Nieuwsbrief 108.pdf (77.7 KB)
|
