Peter De Roover trekt 'la ligne rouge' van Bart De Wever

'Een akkoord ligt binnen handbereik als iedereen redelijk is." Die boodschap richt Di Rupo rechtstreeks aan Bart De Wever, die echter zo wil de beeldvorming halsstarrig blijft en niet de moed opbrengt om over zijn eigen schaduw te stappen. Die schaduw krijgt de concrete naam 'Strategogroep', de toplui van de N-VA die in belendende kamers de rol spelen van de schoonmoeders uit slechte kalendermoppen.

Wie minder maalt om inhoud van een akkoord dan om het afsluiten zelf, moet die werkwijze van voortdurende terugkoppeling met een groep getrouwen als een gruwel overkomen. Hoeveel akkoorden werden in het verleden gesloten omdat onderhandelaars sufgeluld en smachtend naar hun bed verdwaasd hun handtekening zetten en zich 's anderendaags om prestigeredenen verplicht zagen het wangedrocht als kunstwerk te verdedigen? De kwaliteit van vele akkoorden uit het verleden is er dan ook naar. In deze krant schreef Jos Bouveroux over de onderhandelingen die de huidige financieringswet uittekenden: "Na een lange dag onderhandelen vertrouwde Schiltz me ooit toe: 'Ik begrijp er niks meer van.'" Dat De Wever dat soort vergissingen niet wil begaan, siert hem, maar maakt de kans dat bricolage ook echt verkocht geraakt als akkoord natuurlijk kleiner.

Wanneer kromme voorstellen beoordeeld worden met frisse kop en breder overleg, ligt de maatstaf uiteraard hoger. Omdat de meesten onder ons tijd nemen en met naasten overleggen vooraleer belangrijke beslissingen te nemen, ziet ons persoonlijk leven er een stuk minder chaotisch uit dan de Belgische constructie. Dat De Wever deze werkwijze kiest, verdient navolging. Er is overigens geen enkele aanduiding dat die tot interne spanningen leidt binnen de N-VA.

Onbegaan pad

De Wever zal ook beseffen dat hij, al zijn talenten ten spijt, een voor hem onbegaan pad bewandelt. Dat gebrek aan ervaring heeft hem mogelijk parten gespeeld in het zogenaamde Herenakkoord. Er wordt deze dagen veel geschreven over De Wevers kennis van de Franse taal, dus weet hij zeker dat 'seuls les imbéciles ne changent pas d'avis', zeker als de overkant afspraken 'creatief' invult. Maar er wordt in de pers nogal gemakkelijk voorbijgegaan aan een element dat voor een programmapartij toch geen detail mag zijn. De indruk wordt gewekt dat de Franstaligen enorme inspanningen hebben geleverd en dat het voor De Wever nooit genoeg is. Gennez spreekt zelfs van "een gemiste kans op een oplossing voor alles waar Vlaanderen al jaren om vraagt".

Ha zo! Vlaanderen moet toegevingen doen voor de splitsing van B-H-V; Brussel krijgt méér geld waarmee di Rupo zijn belofte dat niemand armer wordt meteen breekt , terwijl De Wever juist het statuut wilde terugschroeven (zoals ook staat in de vijf Vlaamse resoluties); de nieuwe financieringswet moet passen in twaalf beginselen die elkaar tegenspreken; over de cruciale vraag of nieuwe bevoegdheden naar de gewesten of de gemeenschappen gaan bestaat zelfs geen mondeling akkoord; enz. Inhoudelijk zit de N-VA gewoon op het tandvlees. Als beloften dan nog loze praatjes dreigen te worden, gaat bij historicus De Wever natuurlijk een alarmbel luiden.

Dat klassieke Wetstraatwatchers het er moeilijk mee hebben als een partij in communautaire zaken meer belang hecht aan de inhoud van een akkoord dan aan de vraag hoe ze dat kan doordrukken om de boel weer even aan het rollen te houden, is begrijpelijk. In het verleden zaten partijen aan tafel voor wie het vinden van een akkoord altijd een hogere prioriteit had dan de vraag of dat ook inhoudelijk voldeed.

De N-VA heeft zich zeer ver gewaagd in het paradigma van de Belgische staatkunde, ook wel loodgieterij genoemd. De Wever bleek bereid grote risico's te nemen, deed afstand van belangrijke uitgangspunten en stak zijn nek ver uit. Maar dat zijn incasseringsvermogen op communautaire thema's kleiner is dan dat van Caroline Gennez, Wouter van Besien of klassieke Wetstraatwatchers bewijst alleen maar dat de verkiezingen van 13 juni echt wel iets veranderd hebben. Dat was ook de bedoeling. Want 'it's the content, stupid'.

Peter De Roover

© 2010 De Persgroep Publishing