pollen: we streven naar 100 antwoorden

Volgens positief psychologen (en eerlijk is eerlijk: de boeddhisten waren ze andermaal voor) is het cultiveren van dankbaarheid een belangrijke sleutel tot persoonlijk geluk.
Uit onderzoek bleek bijvoorbeeld dat als men depressieve patiënten vroeg om één maal per week 5 gebeurtenissen te noteren waar ze zich dankbaar voor voelden, deze mensen sneller en beter vooruitgang maakten dan de groep die neutrale dingen moesten noteren
In de komende bijdragen zullen we op dit onderwerp verder doorgaan. Welke effecten men ziet van dankbaarheid en wat de hinderpalen zijn om dit te cultiveren.

ook het boeddhisme beveelt aan om waardering te uiten ten aanzien van anderen. Dat kan door de geest te trainen in aandacht geven aan de capaciteiten en talenten van andere mensen. Ook boeddhisten gaan er van uit dat we ons daardoor gelukkiger zullen voelen omdat we dan ook beter kunnen opschieten met onze medemensen.

De auteur van Taming the mind nodigt uit tot een experiment. Hij stelt voor om gedurende een maand, elke dag iets positiefs te zeggen tegen iemand of over iemand. Dat leidt er ondermeer toe dat we meer bewust worden van wat we zeggen en waarom we dat zeggen. Het verplicht ons ook te kijken met een andere bril, zodat we oog krijgen voor de kwaliteiten van anderen. En het heeft uiteraard een positieve invloed op je relaties.

--from Taming the Mind by Thubten Chodron, published by Snow Lion Publications

Het dieet betreft niet zozeer het eten dan wel de geest waarmee we eten. Misschien zijn de volgende twee boeddhistische principes wel handig bij tal van zaken.

Het eerste principe is je aandacht houden bij het moment. Als je eet, dan eet je. geef het eten al je aandacht. Dus geen krant of televisie. Alle aandacht is voor het eten bestemd. Dwalen je gedachten af, breng ze terug naar datgene waar je mee bezig bent: eten. Eet met aandacht en kauw bedachtzaam. Laat de smaak van elk gerecht goed tot je doordringen. Door goed te kauwen verplicht je jezelf ook tot traag eten. Als je dit ter harte neemt zul je een aantal ervaringen opdoen die je misschien iets leren.

Heb waardering voor het voedsel. Waardering is eveneens een zeer belangrijk boeddhistisch principe. Bereid de maaltijd met zorg. Maak een aantrekkelijke creatie op je bord. Laat je gedachten steeds terugkeren naar de dingen die je goed bevallen. Denk na over wie er betrokken was om dit eten bij jou te krijgen. Als je daar bij stilstaat wat en wie er nodig was om het voedsel op je bord te krijgen, zul je snel merken dat het niet zo vanzelfsprekend is. Er zijn mensen die bvb zaden verkocht hebben aan kwekers die vervolgens zaaiden, verzorgden, oogsten en verkochten. Er komen mensen bij kijken die verpakken, transporteren. Groot- en detailhandelaren...


Uiteraard kun je deze houding ook toepassen op alle andere dingen die zo vanzelfsprekend lijken als je kleden, je verplaatsen, je werk...

Uitproberen als je zin hebt...

Zenverhalen hebben vaak de enorme kracht dat ze in een klein verhaal de essentie van een grote boodschap kunnen vatten. Dit vond ik ook zo'n prachtig verhaal.

Het kleine golfje zei tegen de huizenhoge slaggolf, terwijl ze samen door de oceaan joegen: "Jij gaat straks een spetterende klapper maken en het enige wat ik kan doen is met een klein kletsje achter jou neerploffen."
"Dat zie je verkeerd", zei de grote golf.
"Nietwaar. Ik ben maar een miezerig klein golfje, niemand zal zelfs maar merken dat ik er ben."
"Golfje, waar ben je van gemaakt?"
"Van water"
"En waar ben ik van gemaakt?"
"Ook van water".
"Dan zijn we in essentie toch gelijk. Als we straks geen golven meer zijn, dan zijn we weer van water".

uit Zen-fabels voor een moderne tijd. Richard McLean.BZZTôH. 's Gravenhage, 2000.

Met onze poll kunnen we geen wetenschappelijke ambities hebben natuurlijk, al was het maar omwille van het beperkt aantal ondervraagden en het feit dat de mensen die naar deze blog surfen niet de doorsnee bevolking uitmaken qua leeftijd en alle factoren die daar mee samen hangen. Als we naar de resultaten kijken kunnen we dus alleen uit een uitspraak doen over de groep mensen die naar deze blog surfte. Toch blijven de eerste analyses wel interessant:
         "Iets doen voor anderen" blijft aan de leiding sinds we deze poll startten. Ongeveer 20% van de mensen die de poll invulden, herkent zich in deze uitspraak. Het komt ook wat overeen met wat de positieve psychologie onderzocht. En we merken ook dat in verschillende religies deze waarde terugkomt als een belangrijke regel: doe goed voor de anderen.
         13% van de antwoorden betreft religie en spiritualiteit. Ook dat wordt bevestigd door onderzoek. Het besef hebben deel uit te maken van iets wat groter is dan je eigen persoon maakt mensen gelukkig.
         En dan hebben we een aantal antwoorden die (per antwoordcategorie) ongeveer telkens door 7% van de mensen beantwoord worden: seksualiteit, gezondheid, hobbies, waardering in de job en verder de gewone dingen die ik hoor, ruik, voel, smaak, zie.

        Wat merkwaardig: van de 72 mensen die tot op heden antwoordden, geven slecht 3 mensen aan dat partner, kinderen, ouders, familie en intieme vrienden voor hen het belangrijkste uitmaken in hun geluksgevoel.

Wat maakt jou gelukkig? Denk je er net zo over? Of is het voor jou net iets anders: vul de poll aan. Ik wil in ieder geval de 100 deelnemers halen.

Onze omgang met anderen is van essentieel belang voor ons geluksgevoel. Vaak maken mensen balansen op hoe het zit met wat ze van anderen krijgen aan aandacht, complimenten, waardering.
Je zou je ook systematisch kunnen oefenen op belangenloos de ander vriendelijk bejegenen. Belangenloos betekent dat je die zorg geeft aan de ander omdat je wil zorgen voor wat er zich op onze planeet bevindt. Dat klinkt in deze tijden wat wollig, maar ik maak me sterk dat de EGO-jaren ("opkomen voor jezelf" als hoogste goed) op hun retour zijn. Belangenloos betekent dat we dat doen omdat we vinden dat we dat moeten doen. Niet om iets terug te krijgen, zonder verwachting. Ook niet de verwachting dat de ander daar op een of ander manier zou moeten op reageren.
Het lijkt er wel op dat we dan heilig moeten worden, maar met minder kan ook. We kunnen immers maar best accepteren dat we ook daarin menselijk, dus feilbaar zijn.

Gedragstherapeuten zijn al langer van mening dat je gedrag een invloed uitoefent op je stemming. Je stemming rechtstreeks beïnvloeden lijkt wat moeilijk. Tegen jezelf zeggen dat je vrolijker moet worden is meestal niet de meest succesvolle strategie als je een ander gevoel wil hebben. Door anders te doen kun je echter wel invloed uitoefenen op je stemming. (scroll daarvoor ook eens terug naar het hoofdstuk anders doen van Je Kan Anders). Je kan voor jezelf een klein experiment doen en op dit zelfde moment doen alsof je glimlacht. Probeer dat even vol te houden en ga voor jezelf na of je stemming- ook al is het maar een beetje of even-  meeschommelt. 

Dingen doen die je leuk, nuttig of waardevol vindt en die ook onderhouden is echt van belang voor een kwaliteitsvol leven. Sociale activiteiten zijn -een beetje afhankelijk van je ingesteldheid- daarbij erg belangrijk. We zijn nu eenmaal sociale dieren en het gevoel hebben dat je bij een groep hoort geeft ons een gevoel van geborgenheid en veiligheid. De dagelijkse goede daad die de scouts vroeger verplicht waren te volbrengen was misschien in die zin niet zo'n slecht idee.
Leuke dingen : soms moet je daar tijd voor vrijmaken en die een vaste plaats in je planning geven.In die zin zou je vaste rituelen kunnen plannen, met een vast moment of plaats. Dat geeft de meeste garantie dat je ze ook effectief doet.Hou voor jezelf misschien eens een dagboekje bij waarin je per dag noteert wat je deed aan leuks, nuttigs of waardevols. Dat kunnen dingen zijn waar je lichamelijk plezier aan beleeft. Hou daarbij ook in het oog of wat je plezier schenkt op korte termijn, hetzelfde effect heeft op lange termijn. Genieten van een borrel is nog altijd anders dan je zo snel mogelijk naar een roes heisen. Veel genotsmiddelen gebruiken we niet als genotsmiddelen. We gebruiken ze omdat we tegen onszelf zeggen dat we ze nodig hebben of omdat we er gulzig mee omgaan.Genieten van één praline is genieten. Vijf pralines na elkaar binnen schrokken is vaak niet genieten.
Er is veel waar je plezier aan kunt beleven als je er je volle aandacht aan schenkt.
Misschien moeten we ook af van het idee dat alles wat we hebben ook maar vanzelfsprekend is. 

Geef aandacht aan tijd en aanwezigheid in de natuur. In de natuur zijn is voor veel mensen toch ook een belangrijke en goedkope manier om even de batterijen op te laden.

Plezier moet je niet verdienen. Het is een belangrijke manier om te overleven.Wacht ook niet tot anderen je leven plezierig of zinvol maken. Mild zijn voor jezelf en aandacht hebben voor de dingen waar je je voor inzet zijn al een even zinvol middel om je goed te voelen.

Net zoals je elke dag kunt denken: wat ga ik vandaag eten? zou je je kunnen afvragen wat ga ik vandaag doen om mezelf een goed gevoel te schenken? En net zoals met eten blijf je best niet in de fase van het plannen zitten.

 

tip 3: Essentieel is dat geluk geen blijvende toestand is, maar het om een tijdelijke toestand gaat. We moeten ons de vraag stellen of we geluk wel zouden kennen als er geen ongeluk,verdriet en miserie zouden bestaan. Het lijkt erop dat we steeds verlangen naar een continue gelukstoestand, alsof het paradijs echt zou bestaan. Misschien weerspiegelt de "uitvinding" van het paradijs wel ons verlangen. We kunnen dat graag willen, maar wellicht helpt het ons meer vooruit als we kunnen accepteren dat het leven is zoals het is. Een mengeling van positieve en negatieve situaties. Ons realiseren dat "permanent geluk" of paradijs wel eerder een product is van onze wensen. Is er niet zo'n wijsheid dat je je wensen niet mag verwarren met de realiteit..
En zoals eerder al gezegd: het helpt ook als je genuanceerd leert denken over geluk, en niet in zwart-wit termen. Maar wel in meer of minder. Je bent niet gelukkig of ongelukkig maar je kan jezelf een plaatsje geven op een lijn van O tot 100.

tip 4: de oude Grieken zeiden het al: een gezonde geest in een gezond lichaam. Die spreuk kent iedereen. Investeren in je gezondheid betekent vooral evenwicht zoeken (tussen werk en ontspanning, tussen rust en activiteit) en structuur aanbrengen in je leven. Uit onderzoeken weten we bijvoorbeeld dat als we mensen hun structuur (bijvoorbeeld dag en nacht) door elkaar halen, dat een negatief effect heeft op hun gezondheid.
Zorgzaamheid met eten, alcohol en andere genotsmiddelen. Als je veel en vet hebt gegeten, voelen slechts weinig mensen zich na de maaltijd gelukkig. Eerder suf en opgeblazen.
Maar probeer daar allemaal mild en niet te fanatiek mee om te gaan. Als gezondheid een obsessie wordt, valt er meestal ook weinig leuks te beleven

In "twaalf tips om gelukkiger te worden" geeft de Nederlandse psycholoog Ad Kerkhof enkele richtlijnen die je kunnen helpen gelukkiger te worden. We vatten in de komende bijdragen deze tips voor je samen.
Tip 1. Probeer steeds even gelukkig te zijn over een klein levensgebiedje. Dit advies hangt samen met de bevinding dat mensen soms streven naar een "100%-dag". Het alledaagse geluk duurt vaak niet zo lang. Perfectionisme en depressie hangen vaak samen. Het komt er dan ook op aan om genoegen te kunnen nemen met een 60% gelukkige dag. Het hoeft niet 100% een gelukkige dag te zijn om ervan te kunnen genieten.

Tip 2: Probeer steeds eventjes gelukkig te zijn over een klein levensgebiedje, ook al voel je je ongelukkig op een ander gebied. Het is daarbij van belang dat je datgene waar je ongelukkig over voelt niet het terrein inneemt van de goede, helpende, plezierige, nuttige of waardevolle terreinen. Houd vast aan rituelen die je elke dag doet en die je normaliter een goed gevoel geven. Dat hangt ook samen met het leren leven in het hier en nu: "straks heb ik die taak waar ik erg tegen opzie, maar nu ben ik aan het eten en kan ik genieten van mijn koffie met dessert. De rest is voor straks".
Probeer steeds maar op een klein gebiedje na te gaan in welke mate je gelukkig bent, en niet te oordelen over je hele bestaan. Vaak zul je dan merken dat er dingen zijn die tegen zitten maar ook nog dingen die wel een goed gevoel kunnen geven, als je er voor open staat.