Graanmarkt-Waterpoort kort na 2e WO.
Vooraan rechts de Jan Persijnstraat en ter hoogte van de “Coiffeur” de Oude Vestingstraat. De Hoekwoning rechts was in de 18e eeuw een paardensmederij, in het begin van 20e eeuw een tabakswinkel en sedert 1919 de bloemenzaak D’Haene, laatste jaren een antiquair en nu rijp voor de afbraak. Slechts het centrale gebouw met uitspringend balkon staat er nog.
Wandelingstraat nr. 6 – Beenhouwerij ODO.
Wie kent nog ODO ?
Een beenhouwerij van de oude stempel en van vader op zoon, waar generaties klanten over de vloer kwamen. Bernard was er de laatste beenhouwer. Vooral op maandag na 16 uur was het aanschuiven geblazen voor de verse bloedworst: de rij klanten stond soms tot buiten!
Ook de vette darmen, netjes in krantenpapier gewikkeld, waren bijzonder gegeerd. En van het varkensgehakt (zwinnegekap) kon je vingers én je lippen aflikken.
In de jaren 1920-1930 was de straat trouwens goed voorzien voor de vleesliefhebber: naast deze beenhouwerij waren er nog twee slagerijen, Ameloot en Moerman. Van concurrentie gesproken!
Bronnen : Bestaande oude afbeeldingen soms bewerkt met fotoprogramma’s , Photoshop en/of met artificiële intelligentie.
Doorniksesteenweg nummers 108 tot 184.
Snoucksreke – een markante arbeiderswijk langs de Doorniksesteenweg.
De huizenrij aan de Doorniksesteenweg, nummers 108 tot 184, beter bekend als "Snoucksreke", vormt een van de meest karakteristieke arbeiderswijken van Kortrijk. Het opvallende ensemble werd in 1909 gebouwd naar een ontwerp van architect M. Vanneste, in opdracht van Louis De Knock, groothandelaar in confectiekleding voor mannen, jongens en militairen.
De wijk bestaat uit een aaneengesloten reeks arbeiderswoningen en een herberg, opgetrokken in rode baksteen met decoratieve accenten in gele baksteen. De uniforme gevels geven het geheel een opvallend en harmonieus straatbeeld. Vandaag is Snoucksreke officieel erkend als bouwkundig erfgoed.
De naam Snoucksreke is een typische Kortrijkse volksbenaming. Het woord reke verwijst naar een smalle huizenrij of een beluik. De bijnaam werd generaties lang gebruikt voor deze aaneengesloten arbeiderswijk en leeft vandaag voort in de erfgoedinventaris.
Midden in de huizenrij bevond zich oorspronkelijk een herberg, vermoedelijk ter hoogte van de huidige nummers 159-160. Zoals in vele arbeiderswijken was het café een belangrijke ontmoetingsplaats en het sociale hart van de buurt. In de loop der jaren volgden verschillende uitbaters elkaar op.
Een bijzonder kenmerk van Snoucksreke was de ligging langs de voormalige buurtspoorweg Kortrijk–Doornik, in de volksmond bekend als de "tram van Doornik". Deze elektrische tramlijn, uitgebaat door de Nationale Maatschappij van Buurtspoorwegen (NMVB), liep langs de Doorniksesteenweg en verzorgde zowel reizigers- als goederenvervoer tussen Kortrijk, Aalbeke en Doornik. De tram verdween in 1963-1964, waarna ook de sporen werden opgebroken.
Voor lokale historici vormt Snoucksreke een bijzonder interessante site. Dankzij de bevolkingsregisters kan de bewoningsgeschiedenis vanaf 1910 vrijwel huis per huis worden gereconstrueerd. Arbeidersgezinnen, textielarbeiders, trambeambten en kleine zelfstandigen drukten er gedurende tientallen jaren hun stempel op de wijk. Hun verhalen vormen samen een boeiend hoofdstuk uit de sociale geschiedenis van de Doorniksesteenweg en Kortrijk.
Oude Vestingsstraat – Alaam en Wapenhuis Der Kortrijksche Brandgilde.
Oude Vestingstraat – In de 19e eeuw was hier de rijtuigverhuurder Dujardin gevestigd. In 1903 werd nr. 7 aangekocht om er het “Alaam- en Wapenhuis der Kortrijksche Brandgilde” onder te brengen. Dit gebouw werd in 1913 in gebruik genomen en bleef functioneren tot 1940. Nadien vestigde zich er het kadaster en vanaf 1970 de werklozencontrole.
Voor het gebouw staat een groep brandweermannen, nog uitgerust met paard, kar en handbediende bluspompen. Daarnaast verplaatsten zij zich ook per fiets. Achter hen hangen brandslangen te drogen aan de gevel; later werd hiervoor een droogtoren in gebruik genomen.
Op de foto is eveneens een brandweerwagen van de “branddienst” uit de jaren 1930 te zien, mogelijk een Ford V8. De pompiers poseren trots met hun uitrusting: lansen, koppelingen, maskers, slangen en haspels — alles overzichtelijk geschikt om bij brand snel te kunnen ingrijpen.
Te midden van het Astridpark lag ooit de Laiterie — later, vanaf 1959, het Waaihof — een etablissement met wortels die teruggaan tot 1898. Wat begon als een levendige danszaal, groeide uit tot een plek waar verhalen, rook en glaswerk elkaar kruisten.
De bazin, steevast met een forse sigaar tussen de lippen, ging door het leven als “de Schone Dahlia” — een bijnaam die even intrigerend was als haar verschijning. Aan een tafeltje, ergens tussen twee glazen en een wolk tabaksrook, zat schrijver Willem Putman te pennen aan zijn naoorlogse romans. Alsof de muren zelf meeluisterden en af en toe een zin influisterden.
Een plek waar gegeten, gedanst, gedronken en geschreven werd — en waar het leven zich met een knipoog liet smaken.
Walle 184 – Woning met Lovie.
In 1663 en 1779 was het de herberg en brouwerij St Huybrechts een zaak met goede reputatie. Daar werd blijkbaar tolgeld gevraagd aan buitenlieden die naar stad kwamen. Dronkaards werden er een nacht in een hok opgesloten. Men gaf er “logies te voet en te paard”. In de eerste helft jaren 1900 was het café “De Gouden Appel” en “Den Appel”, het was toen ook een fietswinkel. Tijdens de 2e WO bereidde men er soep voor Winterhulp, daardoor de bijnaam het “Soepekot”. Sedert 1968 was het restaurant “Boerenhof”van Freddy Vervaeke.
Een Lovie aan een deuringang verwijst naar een kleine overkapping of afdakje dat boven de voordeur geplaatst is. Dit architectonische element dient zowel functionele als esthetische doeleinden en komt vaak voor in traditionele Vlaamse architectuur. Het dient als bescherming tegen weersomstandigheden. Vaak gemaakt van hout, metaal of dakpannen, afhankelijk van de stijl van het gebouw. Een lovie geeft de voordeur een sierlijke uitstraling en benadrukt de ingang van een huis. Hoogstwaarschijnlijk is de naam "De Lovie" afgeleid van het oud Germaanse woord "laubia", wat "een beschutting van gebladerte" betekent.
Vervolg fotos.
Peperbollenommegang in de Rijselsestraat.
De Peperbollenommegang in de Rijselsestraat rond 1860, naar aanleiding van de viering van Onze-Lieve-Vrouw van Groeninge in de Sint-Michielskerk op pinkstermaandag. Langs de straat stonden talrijke kraampjes opgesteld waar blokjes peperkoek werden verkocht.
De Kortrijkse peperbollen waren een traditionele streekspecialiteit, nauw verbonden met de historische ommegang tijdens de Kortrijkse Sinksenfeesten. Deze klontvormige stukjes deeg werden speciaal voor de processie in grote hoeveelheden gebakken en vooral op tweede pinksterdag verkocht, wanneer ze bijzonder geliefd waren bij het publiek.
De peperbollen kunnen omschreven worden als een soort peperkoek- of speculaasachtig gebak en vormden jarenlang een typisch culinair uithangbord van Kortrijk.
Bron : Niklaas Maddens.
Foto : Bestaande oude afbeelding bewerkt met fotoprogramma’s , artificiële intelligentie en Photoshop.
Baggaertshof – 1932.
Het Baggaertshof, verscholen in de oude Kortrijkse wijk Overbeke, is een uniek historisch hofje uit de eerste helft van de 17de eeuw. Het bestaat uit een reeks eenvoudige huisjes, een kapel en een geneeskrachtige kruidentuin. Vandaag is het beschermd als monument en staat het bekend als het “tweede begijnhof van Kortrijk”.
Het hof werd in 1638 gesticht door Josijne Baggaert, dochter van de welgestelde Kortrijkse weverskoopman en schepen Willem Baggaert en Mayken van Welsenaers. Zij liet er dertien huisjes bouwen voor behoeftige vrouwen. Samen met de kapel vormen ze een sfeervol geheel rond een rechthoekige binnenplaats.
Foto’s gepubliceerd in het weekblad De Stad van 13 mei 1932. Hier weergegeven in een verbeterde en ingekleurde versie. De originele opnames zijn beschikbaar.
Vervolg deel 1 - foto's.
Doorniksestraat en Lange Steenstraat – Café St Joris – St Georges.
Potage St Antoine – Van waar kwam die naam ?
Bron : Kortrijk 70 jaar terug van A. Peel , vanaf 1875.
Doorniksewijk – De spoorovergang en de voetgangersbrug of Passerelle.
In de volksmond : “Den Doorniksen traveir.”
DEEL 1/4
Op 22 september 1838 werd de spoorlijn tussen Gent en Kortrijk officieel geopend door koning Leopold I. Het stationsgebouw zelf werd in 1839 in gebruik genomen. Kort daarna ontstond aan de Doorniksewijk de dichtstbijzijnde spooroverweg bij het station. Omdat de sporen toen nog volledig op maaiveldniveau lagen, moesten de invalswegen van Kortrijk het spoor via overwegen kruisen. De Doorniksewijk — toen reeds een belangrijke uitvalsweg richting Doornik — kreeg vermoedelijk tussen 1840 en 1842 een eigen spooroverweg.
De eerste voetgangersbrug, in de volksmond de “Passerelle”, werd aangelegd in 1925 en later nog vervangen door een nieuwe constructie. De passerelle bleef bestaan tot 1951. Van 1952 tot 1970 was er een smalle voetgangerstunnel, voorzien van een gleuf waarin men ook een fiets kon meevoeren. De tunnel was bekleed met gele faiencetegels; blijkbaar bestaan hiervan geen foto’s meer.
Tot 1951 bestonden de barelen uit schuifpoorten op wieltjes en rails. Daarna werden ze vervangen door slagbomen met elektrische signalisatie. Aan de eerste slagbomen hingen zware ijzeren kettingen over de volledige breedte van de slagboom. Uiteindelijk werd op 31 december 1971 de grote tunnel officieel opengesteld.
“Den Travers” lag vlak bij het station en stond vroeger berucht om de vele sluitingen. De overweg zou tot 111 keer per dag gesloten geweest zijn, waardoor de straat dagelijks amper vier uur vrij toegankelijk bleef. Wie te laat kwam op school of op het werk, had steevast hetzelfde excuus: “Den traveir was toe!”
Bronnen: bestaande oude afbeeldingen, bewerkt met fotoprogramma’s, artificiële intelligentie en Photoshop.
Alle vermelde data zijn benaderend.
DOORNIKSEWIJK SPOOROVERWEG - PASSERELLE - DEEL 2/4.
Foto's.
DOORNIKSEWIJK SPOOROVERWEG - PASSERELLE - DEEL 3/4.
Foto's.
DOORNIKSEWIJK SPOOROVERWEG - PASSERELLE - DEEL 4/4.
Foto's.
Doorniksestraat nr.13 – Le Grand Hotel. - Deel 1 / 4.
Het hotel bevond zich in de Doorniksestraat, op de plaats waar later het bekende C&A-gebouw werd opgetrokken. Het functioneerde als hotel én restaurant van circa 1931 tot 1966.
In de jaren 1930 liet de familie Lannoy het pand ombouwen, vertrekkend van het grote herenhuis van de familie Charles Vercruysse. De bijhorende paardenstallen waren bereikbaar via de Korte Steenstraat. Aan de garage-ingang stond steevast een piccolo in rood uniform.
Het was een tijd waarin het hotel-restaurant nog het kloppende hart van de stad vormde, een plek waar reizigers aankwamen met koffers vol verhalen en vertrokken met herinneringen die bleven nazinderen. Het gebouw, statig maar uitnodigend, stond langs een drukke straat waar het ritme van paardenhoeven langzaam plaatsmaakte voor het geronk van vroege automobielen. Achter de gevel van natuursteen en sierlijke ramen ging een wereld schuil van warmte en verfijning.
Grand Hotel kende zijn dagen van elegantie en drukte, maar ook zijn avonden van verstilde rust, wanneer de stad tot bedaren kwam en enkel het zachte tikken van een klok de tijd aangaf. Vandaag is het verdwenen, opgeslokt door de vooruitgang, maar in de verbeelding blijft het voortleven — als een plaats waar gastvrijheid nog een kunst was en elke gast even deel werd van een groter verhaal.
Doorniksestraat nr.13 – Le Grand Hotel. - Deel 2 / 4.
Doorniksestraat nr.13 – Le Grand Hotel. - Deel 3 / 4.
Doorniksestraat nr.13 – Le Grand Hotel. - Deel 4 / 4.
St Amandsplein – Een van de oudste Kortrijkse frituren was deze van Alida De Souter-Mattelaer. Foto dateert ui 1932.
