16/10 Pr Ripperger - 2
16/10 Pr Ripperger - 2
Gebed om de machten van de lucht af te weren en om beschermd te worden
De Kerk kent een zeer krachtig en eeuwenoud lekengebed dat specifiek is bedoeld om de "machten van de lucht" af te weren en te smeken om gespaard te worden. Dit gebed is gebaseerd op het traditionele Romeins Rituaal en de traditie van de Heilige Antonius van Padua. Het erkent Gods soevereiniteit, maar vraagt expliciet om een beschermende perimeter rondom jou en je naasten.
Je kunt dit gebed met een gerust hart bidden wanneer er noodweer dreigt. Maak gerust een kruisteken bij de kruisjes (+).
1e gebed tegen stormen en natuurrampen
In de Naam van de Vader, + en van de Zoon, en van de Heilige Geest. Amen.
Heer Jezus Christus, Koning der Glorie, U bent gekomen in Vrede. U bent de Heer van hemel en aarde, en alle elementen van de natuur gehoorzamen Uw bevel. Wij erkennen Uw soevereiniteit en buigen ons diep voor Uw heilige voorzienigheid. Zelfs als U deze tuchtigingen toelaat over de wereld vanwege de zonden van de mensheid, smeken wij U op de knieën om barmhartigheid. Wees ons genadig en spaar ons.
Wij vragen U, in Uw Heilige Naam en door de kracht van Uw Kostbaar Bloed, om de boze geesten van de lucht — die deze stormen, blikseminslagen en natuurrampen aanwakkeren om verwoesting te zaaien — aan banden te leggen.
Heer Jezus, spreek over ons huis, onze gezinnen en onze omgeving hetzelfde woord dat U sprak over de stormachtige zee: "Zwijg, wees stil!" Wij smeken U, door de voorspraak van de Heilige Maagd Maria en de Heilige Aartsengelen Michaël en Rafaël, om de boze machten in de lucht te verpletteren met de rechterhand van Uw macht. Vlucht, vijandelijke geesten, want de Leeuw uit de stam van Juda, de Wortel van David, heeft overwonnen!
Plaats een ondoordringbare muur van Uw heilige engelen rondom ons. Laat het onheil aan ons voorbijgaan en schenk ons rustige winden en veiligheid.
Heilige God! +
Heilige Sterke God! +
Heilige Onsterfelijke God! +
Ontferm U over ons en bewaar ons.
Amen.
2e gebed tegen stormen en natuurrampen
Oratio ad repellendas tempestates
A domo tua, quaesumus, Domine, spiritales nequitias repelle:
et tempestatum depelle propitiatus iniuriam.
Ut terror elementorum in tuae laudis transeat praeconium:
et salubritas nobis praestetur indulgentiae tuae.
Per Dominum nostrum Iesum Christum, Filium tuum,
qui tecum vivit et regnat in unitate Spiritus Sancti, Deus,
per omnia saecula saeculorum.
Amen.
Nederlandse vertaling:
Wij smeken U, Heer, verdrijf de spirituele boosheid uit Uw huis en wend in Uw genade de schade van de stormen af.
Laat de schrik voor de elementen omslaan in de verkondiging van Uw lof, en schenk ons de heilzame werking van Uw goedertierenheid.
Door onze Heer Jezus Christus, Uw Zoon, die met U leeft en regeert in de eenheid van de Heilige Geest, God, door alle eeuwen der eeuwen. Amen.
Welke soorten straffen zijn er volgens Pr Ripperger
Pr Ripperger verdeelt de straffen die God toepast onder in drie hoofdgroepen, gebaseerd op de traditionele thomistische theologie. Hij maakt hierbij onderscheid tussen het doel van de straf en de manier waarop deze wordt voltrokken.
Hier is het complete overzicht van de straffen volgens zijn leringen:
1. Indeling naar het doel van de straf
God straft nooit uit blinde woede, maar altijd met een specifiek theogisch doel. Ripperger onderscheidt hierin drie vormen:
* Corrigerende straffen: Dit zijn tijdelijke straffen op aarde die bedoeld zijn om de zondaar te corrigeren. Het doel is de bekering en redding van de ziel. Het is als een bittere medicijn die de ziel reinigt van zonde en trots.
* Vindicatieve straffen: Deze straffen zijn bedoeld om de geschonden kosmische rechtvaardigheid te herstellen. Wanneer de morele orde door zonde is aangetast, eist de gerechtigheid dat dit wordt rechtgezet. Dit kan op aarde gebeuren, maar vindt zijn ultieme vorm in de hel.
* Exemplarische straffen: Straffen die God publiekelijk voltrekt aan een persoon of samenleving om als een angstaanjagend voorbeeld en waarschuwing te dienen voor anderen, zodat zij zich snel bekeren.
2. Indeling naar de wijze van voltrekking
Hier kijkt Ripperger naar hoe de straf zich manifesteert. Zoals we eerder bespraken, splitst hij dit op in de actieve en de passieve wil van God:
* Indirecte straffen: God grijpt niet actief in, maar trekt Zijn beschermende genade terug. De mens wordt gestraft door de natuurlijke, destructieve gevolgen van zijn eigen zonden te ondergaan (zoals morele blindheid, chaos in de maatschappij, of tirannieke leiders).
* Directe straffen: God grijpt actief in de fysieke realiteit in. Dit uit zich in tuchtigingen (chastisements) zoals natuurrampen, oorlogen, epidemieën, of persoonlijke fysieke beproevingen en ziektes om een grens te stellen aan het kwaad.
3. Indeling naar de plaats en tijd (Eeuwig vs. Tijdelijk)
Tot slot deelt Ripperger de straffen in op de spirituele tijdlijn van de ziel:
* Tijdelijke straffen op aarde: Alle fysieke, emotionele en materiële beproevingen die we tijdens ons sterfelijke leven ondergaan en die (mits goed gedragen) de ziel heiligen.
* Tijdelijke straffen in het Vagevuur: De louterende, pijnlijke zuivering die een ziel na de dood ondergaat om de nog openstaande zondeschuld en onvolmaaktheden weg te branden voordat zij de hemel kan betreden.
* Eeuwige straffen in de Hel: De definitieve, vindatieve straf voor de onberouwvolle ziel die in staat van doodzonde sterft. Dit omvat de poena damni (de verschrikkelijke spirituele pijn van het voor eeuwig gescheiden zijn van God) en de poena sensus (de actieve, fysieke pijn van het hellevuur).
Wat zijn de gevolgen van zonde volgens Pr Ripperger
Volgens Pr Ripperger heeft elke zonde — of het nu gaat om de erfzonde, een dagelijkse zonde of een doodzonde — directe en destructieve gevolgen op meerdere niveaus. Hij legt uit dat zonde de menselijke natuur beschadigt en spirituele wetmatigheden in werking stelt.
Ripperger deelt de gevolgen van zonde op in vier hoofdgebieden:
1. Gevolgen voor de ziel en de psychologische structuur
Zonde tast de innerlijke vermogens van de mens rechtstreeks aan. Dit heeft grote psychologische en spirituele gevolgen:
* Verduistering van het verstand: Hoe vaker een mens zondigt, hoe minder hij in staat is om de objectieve waarheid te zien. Er ontstaat spirituele blindheid.
* Verzwakking van de wil: Zonde ondermijnt de wilskracht. Het wordt steeds moeilijker om 'nee' te zeggen tegen verzoekingen en 'ja' tegen de deugd. Er ontstaan slechte gewoonten (ondeugden).
* Innerlijke chaos: De psychologische hiërarchie raakt verstoord. In plaats van dat het verstand en de wil de emoties sturen, gaan de lagere emoties (zoals angst, woede of lust) het verstand overheersen. Dit leidt tot een gebrek aan innerlijke vrede.
* Verlies van de heiligmakende genade: Bij een doodzonde sterft het bovennatuurlijke leven in de ziel direct. De ziel verliest haar vriendschap met God.
2. Het openen van de deur voor demonische invloed
Als exorcist benadrukt Ripperger dit gevolg heel sterk. Zonde is ten diepste een daad van ongehoorzaamheid aan God en daarmee een impliciete keuze voor de vijand.
* Verlies van de beschermende muur: Door te zondigen breek je zelf een stukje af van de beschermende muur die God om je heen heeft geplaatst.
* Rechten voor de duivel: Elke zonde geeft de duivel in zekere mate een "juridisch recht" of een claim om die persoon aan te vallen, te onderdrukken of te plagen. Bij hardnekkige, ongebicten zonden kan dit leiden till diabolische obsessie of onderdrukking.
3. De noodzaak van zondeschuld en straf
Ripperger legt aan de hand van Thomas van Aquino uit dat zonde altijd twee metafysische gevolgen heeft die moeten worden ingelost:
* Smet op de ziel: De spirituele vlek of schade die de ziel oploopt. Deze wordt uitgewist in de biecht.
* Strafschuld: De plicht om te boeten voor de verstoring van de rechtvaardigheid. Zelfs als een zonde in de biecht vergeven is en de schuld is weggewist, blijft er vaak een tijdelijke strafschuld openstaan. Die moet worden ingelost door gebed, offers en lijden op aarde, of later via de loutering in het vagevuur.
4. Gevolgen voor de gemeenschap en de natuur
Binnen de traditionele theologie is zonde nooit louter privé; het heeft altijd een kosmische uitwerking.
* Verzwakking van het Mystieke Lichaam: Omdat alle gelovigen met elkaar verbonden zijn, haalt de zonde van één individu het spirituele niveau van de hele Kerk naar beneden.
* Indirecte tuchtigingen voor de maatschappij: Wanneer zonde structureel en maatschappelijk geaccepteerd wordt (zoals in de moderne cultuur), trekt God Zijn beschermende genade terug van die samenleving. Dit resulteert in maatschappelijke chaos, politieke tirannie en morele blindheid, en kan uiteindelijk leiden tot directe fysieke tuchtigingen (natuurrampen of crises) om het kwaad te stoppen.
Waarom heeft God toegelaten dat het communisme over de hele wereld is verspreid
Volgens Pr Ripperger heeft God toegelaten dat het communisme zich over de hele wereld heeft verspreid als een grootschalige goddelijke tuchtiging (chastisement) en als een tastbare waarschuwing voor de mensheid.
Ripperger baseert zijn visie op de boodschappen van OLVrouw van Fátima en de traditionele theologie van de spirituele oorlogvoering. Hij legt de verspreiding van het communisme uit aan de hand van drie specifieke inzichten:
1. Weigering van een "vijf-minuten-gebed"
Ripperger verwijst rechtstreeks naar de verschijningen in Fátima, waar Maria vroeg om de toewijding van Rusland aan haar Onbevlekt Hart om de verspreiding van de dwalingen van Rusland (het communisme) te voorkomen.
Wat God hiermee laat zien: Ripperger legt uit dat God de enorme, wereldwijde ellende van het communisme toelaat om de mensheid te tonen hoe zwaar de spirituele gevolgen zijn van ongehoorzaamheid. Het laat de totale blindheid en nalatigheid van de mens zien. Ripperger citeert een andere priester die stelde: “God laat ons zien dat het slechts een gebed van vijf minuten door één enkele persoon [de Paus, in unie met de bisschoppen] had gekost om al deze wereldwijde ellende te voorkomen”. Omdat de mensheid en de kerkelijke hiërarchie destijds niet tijdig gehoorzaamden, liet God toe dat het communisme als tuchtiging de wereld overspoelde.
2. Tuchtiging door "de boosheid van revolutionaire mannen"
Ripperger haalt in zijn lezingen vaak de openbaringen aan van de 19e-eeuwse karmelietes zuster Marie de Saint-Pierre. Jezus openbaarde haar dat de zonden van de mensheid (met name godslastering en het ontheiligen van de zondag) de toorn van God opwekten.
* Instrument van straf: God gaf daarbij aan dat de straf die Hij over de wereld zou sturen niet primair via natuurrampen zou komen, maar via "de boosheid van revolutionaire mannen". Dit zijn volgens Ripperger de communisten. Het communisme is de ultieme fysieke en politieke tuchtiging waarin God de mensheid overlevert aan een totalitair systeem. Omdat het communisme altijd leidt tot massale sterfte en het wegnemen van religieuze vrijheid, is het een wekroep die de mens dwingt in te zien wat er gebeurt als God volledig uit de samenleving wordt verbannen.
3. Identieke psychologie van communisten en demonen
Als exorcist trekt Ripperger een directe parallel tussen de werkwijze van satan en die van het communisme. God laat het communisme toe als een kosmische test en spiegel van diabolische verleiding.
* Spirituele spiegel: Zowel demonen als communisten beloven een fantastische utopie en een "hemel op aarde" (nirwana, gratis zorg, totale gelijkheid). Ze verkopen de mens een prachtig schijnbeeld. Ripperger zegt: “Ze verkopen je een mooi praatje, ze zorgen dat je ervoor tekent, en vanaf dat moment breken ze je volledig af”. God laat deze misleiding wereldwijd toe, zodat de mensheid door schade en schande leert de deugd van geestelijke onderscheiding te oefenen en te ontdekken dat elke ideologie die God buitensluit, onherroepelijk uitloopt op de dood.
Voor Ripperger is het communisme dus de ultieme "zweep" waarmee God een goddeloze wereld straft en zuivert, in de hoop dat de mensheid zich in diepe nederigheid en door middel van eerherstel (reparatie) weer tot Hem keert.
Volgens Pr Ripperger is OLVrouw en haar Onbevlekt Hart het tegengif voor verraad
Volgens Pr Ripperger is de H. Maagd Maria, en specifiek haar Onbevlekt Hart, het ultieme en volmaakte spirituele tegengif voor elk soort verraad (of dat nu gaat om verraad in relaties, maatschappelijk verraad of het verraad van de zonde tegenover God).
Ripperger legt deze theologische wetmatigheid uit aan de hand van de volgende specifieke principes:
1. De metafysische wet van tegenovergestelde deugden
Binnen de thomistische filosofie die Ripperger hanteert, wordt een specifieke zonde of demonische aanval altijd overwonnen door de exact tegenovergestelde deugd te beoefenen.
* Aard van verraad: Verraad komt voort uit ontrouw, egoïsme, bedrog, hoogmoed en een gebrek aan liefde.
* Onbevlekt Hart als tegengif: Het Hart van Maria is de absolute antithese (tegenpool) van verraad. Omdat zij onbevlekt is conceptioneel vrijgesteld van elke zonde, bezit haar Hart de volmaakte trouw, absolute zuiverheid, totale onbaatzuchtigheid en perfecte onderworpenheid aan Gods wil. Waar verraad relaties en de kosmos kapotbreekt, herstelt de toewijding aan haar Onbevlekt Hart de spirituele orde en integriteit in de ziel.
2. Het blootleggen van verborgen verraad (OLVrouw van Smarten)
Als exorcist benadrukt Ripperger dat verraad vaak in het geheim opereert en gepaard gaat met spirituele blindheid of misleiding (de vijand die in het verborgene zaait).
Ripperger wijst vaak op de profetie van Simeon uit de Schrift: "En uw eigen ziel zal door een zwaard worden doorboord, opdat de gedachten van velen openbaar worden" (Lukas 2:35).
Door je toe te leggen op de devotie tot haar Onbevlekt Hart en haar Zeven Smarten, schenkt Maria de ziel een bovennatuurlijke gave van onderscheiding. Zij legt het verborgen verraad van de duivel of valse intenties van mensen om je heen bloot, zodat het kwaad zijn grip verliest.
3. De weigering om verbitterd te raken
Het gevaarlijkste gevolg van verraad is dat het slachtoffer verbitterd of wraakzuchtig raakt. Daarmee krijgt de duivel alsnog vat op de ziel via de zonde van wrok.
Ripperger legt uit dat Maria aan de voet van het kruis geconfronteerd werd met het ultieme menselijke verraad: de afwijzing en moord op haar onschuldige Zoon door de mensheid.
In plaats van te reageren met wrok of haat, reageerde haar Onbevlekt Hart met perpetuele opoffering, volmaakte vergeving en standvastige liefde. Door je ziel in haar Hart te verbergen, ontvang je de genade om het verraad te dragen zonder dat je eigen ziel door zonde of verbittering besmet raakt. Haar Hart zuivert de pijn en transformeert het in heiliging voor de eeuwigheid.
4. De spirituele veilige perimeter
Tot slot adviseert Ripperger om in tijden waarin je omringd wordt door spirituele strijd of maatschappelijke ontrouw, al je uiterlijke en innerlijke goederen toe te wijden aan de Gezegende Maagd Maria. Omdat zij de Koningin van de hemel is, heeft de duivel geen enkele juridische claim op haar. Alles wat in haar Onbevlekt Hart is geplaatst, is volledig beschermd tegen de vernietigende werking en de valstrikken van verraad en misleiding.
Wat bedoelt Pr Ripperger dat een vrije wil niet is te kunnen kiezen tussen goed en kwaad
Volgens Pr. Chad Ripperger hebben veel moderne mensen een fundamenteel verkeerd beeld van de vrije wil. In de hedendaagse cultuur wordt de vrije wil gezien als de totale autonomie om te kiezen tussen wat je maar wilt: tussen goed en kwaad.
Ripperger legt aan de hand van de traditionele theologie van de Heilige Thomas van Aquino uit dat de mogelijkheid om voor het kwaad (de zonde) te kiezen, géén onderdeel is van de essentie van de vrije wil, maar juist een defect (een gebrek) van de menselijke natuur.
Hij verklaart dit aan de hand van de volgende drie filosofische principes:
1. Het doel van de wil is het Goede
* De menselijke wil is door God geschapen met een ingebouwd mechanisme: het streeft van nature altijd naar het goede. Zelfs wanneer een mens zondigt, kiest hij dat niet omdat het slecht is, maar omdat hij denkt dat het hem op dat moment iets goeds oplevert (zoals comfort, genot of macht).
* Wat de vrije wil écht is: Vrije wil is het vermogen om zelfstandig en zonder dwang te kiezen hóé je het goede bereikt. Het is de vrijheid om te kiezen tussen verschillende goede zaken (bijvoorbeeld: kies ik voor een leven als priester of als echtgenoot? Beoefen ik vandaag de deugd van rechtvaardigheid of van barmhartigheid?).
2. Kiezen voor het kwaad is een spiritueel defect
Ripperger vergelijkt het vermogen om voor het kwaad te kiezen met een fysieke ziekte. Een gezond oog is gemaakt om perfect te kunnen zien. Als een oog wazig of blind wordt, zeggen we niet: "Kijk eens wat een fantastische extra functie dat oog heeft!" Nee, het oog is defect.
Op exact dezelfde manier is de wil gemaakt om het goede te kiezen. Wanneer de mens voor de zonde (het kwaad) kiest, faalt de wil in zijn werking. Het kiezen voor het kwaad is dus geen bewijs van een "sterke" vrije wil, maar een teken van zwakte en morele gebrekkigheid (veroorzaakt door de erfzonde).
3. De hoogste vrijheid kent geen keuze voor het kwaad
Als echte vrijheid zou betekenen dat je móét kunnen kiezen tussen goed en kwaad, dan zouden God, de heiligen in de hemel en de goede engelen niet vrij zijn. Zij bevinden zich in de Visio Beatifica (de rechtstreekse aanschouwing van God) en kunnen absoluut niet meer zondigen.
Ripperger benadrukt dat God en de heiligen in de hemel juist de meest volmaakte vrije wil bezitten. Omdat zij de volmaakte waarheid en het allerhoogste Goed zien, is hun wil perfect vrij van de misleiding van het kwaad. Zij kiezen in totale vrijheid, maar kiezen altijd het goede.
Conclusie van Ripperger
Vrije wil is niet de vrijheid om te rebelleren tegen God of om jezelf te vernietigen door zonde. Echte vrijheid is het vermogen om ongehinderd door je lagere passies, angsten of demonische verleidingen het goede te doen. Hoe minder je geneigd bent om naar het kwaad te grijpen, hoe vrijer je in werkelijkheid bent.
Over de heiligmakende genade
Volgens Pr. Ripperger is de heiligmakende genade de absolute sleutel tot het herstel van onze vrije wil en de totale genezing van de ziel. Hij omschrijft heiligmakende genade niet als een abstract concept, maar als een bovennatuurlijke realiteit die de menselijke natuur van binnenuit transformeert.
Binnen de thomistische theologie die Ripperger hanteert, werkt de heiligmakende genade op de volgende manieren in op onze vrije wil en ziel:
1. Deelname aan het Goddelijk Leven
Heiligmakende genade is de genade die we voor het eerst ontvangen bij de doop en die wordt hersteld in de biecht. Ripperger legt uit dat deze genade een daadwerkelijke deelname is aan de goddelijke natuur. Het is de aanwezigheid van God in de ziel. Zonder deze genade is de menselijke ziel spiritueel dood en mist zij het vermogen om bovennatuurlijke verdiensten op te bouwen voor de hemel.
2. Herstel van de spirituele radar
Sinds de zondeval is onze menselijke natuur gewond. Onze intellectuele vermogens zijn verduisterd en onze wil is verzwakt.
Het effect van de genade: Heiligmakende genade fungeert als een bovennatuurlijk licht. Het verlicht het verstand, waardoor we de leugens en misleidingen van het kwaad sneller doorzien. Hierdoor wordt onze vrije wil beschermd tegen de spirituele blindheid die ervoor zorgt dat we zonde ten onrechte aanzien voor "iets goeds".
3. Basis voor de "Ingestorte Deugden"
Ripperger benadrukt dat heiligmakende genade de substantie is waaruit de bovennatuurlijke deugden voortvloeien. Zodra je in staat van genade leeft, ontvangt je ziel direct:
* Goddelijke deugden: Geloof, Hoop en Liefde.
* Ingestorte morele deugden: Zoals bovennatuurlijke matigheid, rechtvaardigheid en standvastigheid.
Deze deugden versterken de vrije wil op een manier die de mens met louter natuurlijke discipline nooit zou kunnen bereiken. De wil krijgt de bovennatuurlijke kracht om 'nee' te zeggen tegen diepgewortelde ondeugden en 'ja' tegen de offers die God vraagt.
4. Vrijwording van slavernij van zonde
Ripperger herinnert zijn luisteraars vaak aan de woorden van Jezus: "Ieder die zonde doet, is slaaf van de zonde." Wanneer iemand in doodzonde leeft, is zijn vrije wil ernstig belemmerd en functioneert deze defect. De ziel wordt heen en weer geslingerd door angst, passies en demonische onderdrukking.
Heiligmakende genade breekt deze ketenen. Het herstelt de juiste hiërarchie: het verstand regeert weer over de emoties, en de wil wordt weer vrij om onbelemmerd het ware Goede te kiezen.
Hoe je deze genade beschermt en vergroot
Omdat heiligmakende genade zo kostbaar is, adviseert Ripperger om een absolute perimeter rond je spirituele leven te bouwen:
Vermijd de nabije gelegenheid tot zonde: Breng jezelf niet in situaties waarin je weet dat je wil zwak is.
* Maak gebruik van de sacramenten: De biecht en de Heilige Communie vergroten en verdiepen de heiligmakende genade in de ziel.
* Groei in overgave: Hoe meer je je eigen wil onderwerpt aan de goddelijke wil door het bidden van je Fiat, hoe groter de capaciteit van je ziel wordt om deze genade te dragen.
De H. Thomas van Aquino heeft het erover dat onze vrije wil bedoeld is om Gods wil te kiezen
De Heilige Thomas van Aquino legt uit dat de vrije wil niet is gegeven om zomaar alles te kunnen kiezen wat we willen, maar dat deze specifiek door God is ontworpen met het doel om Gods wil te kiezen.
Binnen zijn theologische en filosofische meesterwerk, de Summa Theologiae, onderbouwt hij dit met een aantal kraakheldere stappen:
1. De wil streeft altijd naar het Ultieme Geluk
Thomas van Aquino stelt dat de menselijke wil een ingebouwd, natuurlijk kompas heeft: het zoekt altijd naar het volmaakte geluk. Je kunt er als mens niet voor kiezen om niet gelukkig te willen zijn; dat verlangen zit vastgeroest in onze natuur.
2. God is het Allerhoogste Goed
Vervolgens stelt Thomas dat dit volmaakte geluk op aarde nergens te vinden is. Geld, macht, gezondheid of menselijke liefde zijn allemaal tijdelijke en onvolmaakte goederen. Het enige object dat de menselijke wil écht volledig kan verzadigen, is het Allerhoogste Goed, en dat is God Zelf.
3. De vrije wil als het instrument om God te bereiken
Omdat God het uiteindelijke doel van onze wil is, is de vrije wil het instrument dat we hebben gekregen om vrijwillig de stappen te kiezen die naar God toe leiden.
Thomas legt uit dat als we Gods wil kiezen (Zijn geboden onderhouden, de deugd beoefenen en liefhebben), we in feite kiezen voor onze eigen diepste vervulling.
Gods wil kiezen is dus geen inbreuk op je vrijheid, maar juist de enige manier waarop jouw vrije wil zijn uiteindelijke doel bereikt.
4. Waarom is kiezen tegen Gods wil géén echte vrijheid?
Wanneer een mens kiest voor de zonde (en dus tegen Gods wil ingaat), kiest hij volgens Thomas voor een "schijngoed": iets wat wel even goed lijkt (zoals een snelle winst of genot), maar wat de ziel uiteindelijk leeg en beschadigd achterlaat.
Thomas van Aquino concludeert dat het vermogen om tegen Gods wil te kiezen geen teken van pure vrijheid is, maar een gebrek aan inzicht en een zwakte van de wil. Het is het bewijs dat we ons hebben laten misleiden door een illusie.
De ultieme paradox
De hoogste staat van de vrije wil is volgens Thomas dan ook de situatie waarin de mens zó volmaakt van God houdt, dat hij er niet eens meer aan dénkt om tegen Gods wil te kiezen. Dat is de staat van de heiligen in de hemel. Zij zijn perfect vrij, juist omdat hun vrije wil onwankelbaar en in totale liefde is samengesmolten met de wil van God.
De H. Thomas van Aquino zegt dat zonde in de wil ligt
De Heilige Thomas van Aquino legt in zijn Summa Theologiae (Prima Secundae, Quaestio 74) heel scherp uit dat de zonde wezenlijk en primair in de wil ligt.
Hoewel ons verstand de zonde kan bedenken en onze zintuigen of ons lichaam de zonde kunnen uitvoeren, is een handeling pas écht een zonde als de wil ermee instemt.
Thomas onderbouwt dit aan de hand van de volgende cruciale theologische principes:
1. Zonde vereist vrijwilligheid
Thomas stelt dat een handeling alleen een morele daad (en dus een zonde of een goede daad) kan zijn als deze vrijwillig is. De wil is het enige vermogen van de mens dat de controle heeft over onze daden. Als je verstand weet dat iets slecht is, of als je emoties (zoals plotselinge woede of angst) opspringen, is er nog geen zonde gepleegd. Pas op het moment dat de wil zegt: "Ik ga hierin mee, ik kies hiervoor", wordt de daad als zonde aan de ziel toegerekend.
2. Het verstand adviseert, de wil beslist
In de psychologie van Thomas werkt de menselijke geest als een koninkrijk:
* Het verstand fungeert als de raadsheer: het onderzoekt een situatie en houdt de wil voor wat goed of slecht is.
* De wil is koning: hij heeft de soevereine macht om het advies van het verstand op te volgen óf te negeren.
Omdat de wil de baas is over de uiteindelijke beslissing, ligt de morele verantwoordelijkheid — en dus de zonde — bij de koning (de wil), en niet bij de raadsheer (het verstand).
3. De wil kiest een 'schijngoed' boven het 'ware goed'
Zoals we eerder zagen, kan de wil van nature alleen maar naar het goede streven. Hoe kan de zonde dan in de wil liggen? Thomas legt uit dat de wil zondigt wanneer hij op een ongeordende manier kiest. De wil keert zich af van het onveranderlijke, Allerhoogste Goed (God) en kiest in plaats daarvan krampachtig voor een tijdelijk, geschapen goed (zoals puur materieel gewin, egoïsme of zintuiglijk genot). De wil maakt van een lagere aardse zaak zijn hoogste doel. Dat is de essentie van de zonde.
4. De weerslag op de rest van de mens
Omdat de zonde in de wil ontstaat, raakt de wil gecorrumpeerd. Thomas legt uit dat als de wil eenmaal de verkeerde richting opgaat, hij de rest van de mens meetrekt: het verstand wordt verduisterd en de emoties raken ontregeld. De wil is de spirituele motor; als daar de zonde zit, raakt de hele machine defect.
De Heilige Thomas van Aquino vat het dus heel nuchtere samen: zonder de instemming van de wil is er geen zonde. Dit is voor gelovigen een heel troostrijke gedachte. Het betekent dat slechte gedachten die ongevraagd bij je binnenbinnenpoppen, of heftige emoties van angst en boosheid die je plotseling overvallen, géén zonden zijn, zolang jouw wil er 'nee' tegen blijft zeggen.

